Πατερικές αναφορές στο ΛΕΥΙΤΙΚΟΝ 21:19

Αλλά και αν σε κάποιον τυχόν φανεί ότι υπάρχει κάταγμα ποδιού ή κάταγμα χεριού, ας απομακρυνθεί, λέει, και ας καταταχθεί μαζί με τους άλλους, επειδή ο λόγος μας οδηγεί να εννοήσουμε, στο πρόσωπο αυτού που ενδεχομένως έχει συνθλιμμένο το πόδι ή το χέρι, αλλά δεν ασθενεί ολοκληρωτικά, εκείνον που δεν μπορεί να προχωρήσει πλήρως στα έργα, ούτε βέβαια έχει εντελώς αδιάβλητο το βάδισμά του, δηλαδή την ενέργειά του, αναφέρομαι στην πολιτεία και στη ζωή την απολύτως σύμφωνη με τον νόμο. Αυτοί πάλι θα μπορούσαν να είναι είτε εκείνοι που εκτελούν το έργο του Κυρίου με αμέλεια, στους οποίους έχει απαγγελθεί το «ουαί» μέσω της φωνής του προφήτη, είτε εκείνοι που δεν επιδιώκουν το δίκαιο με δίκαιο τρόπο, σύμφωνα με όσα είναι γεγραμμένα. Πρόσεξε δε ότι με τη νοητή και ολοκληρωτική χωλότητα, ακόμη και η μέτρια αναπηρία του σκέλους βρίσκεται σε ίση μοίρα, και λογίζεται ως το ίδιο ακριβώς πράγμα.

Γι' αυτό, λοιπόν, αληθεύει σ' αυτούς ο λόγος που ψάλλεται δια στόματος του προφήτη: «Έχουν μάτια και δεν βλέπουν». Διότι το να βλέπει κανείς δεν ωφελεί σε τίποτα, εάν δεν προνοεί να βλέπει υγιώς, όπως ακριβώς βέβαια ορθώς λέγαμε ότι η χωλότητα και το κάταγμα του ποδιού πρέπει να τίθενται σε ίση μοίρα. Διότι δεν διαφέρει απολύτως σε τίποτα το να μην μπορεί κάποιος να βαδίσει καθόλου, από το να μη βαδίζει ενδεχομένως υγιώς, εννοώντας βεβαίως την πορεία στην πρακτική ζωή και την οδό των έργων. ΠΑΛΛ. Ορθά ομιλείς. ΚΥΡ. «Δεν θα προσέλθει όμως να ιερουργήσει άνθρωπος, ο οποίος έχει πάνω του άγρια ψώρα, ή λειχήνα, ή έχει μόνο έναν όρχι, ή όποιος έχει επάνω του οποιοδήποτε ψεγάδι». Με την άγρια ψώρα, λοιπόν, πρέπει να παρομοιάσουμε τα πλέον έκτοπα από τα πάθη, τα οποία κατακλύζουν τον νου με δριμύτερα ρεύματα, ξεπερνούν κάθε μέτρο, και έχουν μεν την αρχή τους στην ηδονή, καταλήγουν όμως σε πικρό τέλος. Ή μήπως δεν υποστηρίζεις ότι σε καθένα από τα σφάλματα παρατηρείται τόσο ένα μέτρο όσο και μια αμετρία του κακού; ΠΑΛΛ. Τι εννοείς; ΚΥΡ. Αυτός που ηττάται από τη σωματική ηδονή, δεν θα μπορούσε να το πάθει αυτό και σε μέτριο βαθμό και υπέρμετρα; Διότι κάποιοι μεν απλώς ηττώνται και νοσούν περιορισμένα, ενώ άλλοι φτάνουν στο έσχατο άκρο του κακού, και νοσούν από μια ασυγκράτητα εξαγριωμένη ηδονή, ώστε να διολισθήσουν πέρα και από τα ίδια τα κατά φύσιν πάθη. ΠΑΛΛ. Κατανοώ αυτό που λες. ΚΥΡ.

Και πάλι τον μεν θυμό υποδηλώνει μέσω του στήθους· την δε ενέργειά του μέσω του λοβού του ήπατος, στο οποίο έχει πήξει η πικρή και δριμύτατη χολή. Εκείνος που ιερουργεί στον Θεό μέσω του ευσεβούς λόγου τις καρδιές των άλλων, στις οποίες αναλογεί το στήθος· και την πρακτική τους δύναμη, στην οποία αναλογεί ο βραχίονας, αφού την αφιερώσει στην εφαρμογή των εντολών, έχει γίνει ιερέας, λαμβάνοντας από εκείνους που προσφέρουν τον εαυτό τους ως θυσία στον Θεό, το στήθος και τον βραχίονα. Ακατάλληλος για ιερουργία είναι ο τυφλός κατά τον νου, και ο χωλός, επειδή δεν ορθοποδεί στον βίο και στα δόγματα· και εκείνος που έχει κολοβωμένη μύτη, επειδή δεν διαθέτει τέλεια διάκριση. Σύντριμμα δε χεριού και ποδιού είναι η θραύση της δύναμης να εργάζεται κανείς τα καλά και να βαδίζει προς τα αγαθά. Κυρτός είναι εκείνος που είναι σκυμμένος προς τα κάτω και δεν μπορεί να ανασηκώσει το βλέμμα του από τα γήινα. Έφηλος (αυτός που έχει κηλίδες) είναι εκείνος που από κάποιο νόσημα έχει μελανιάσει η όψη του δέρματός του, τέτοιος ακριβώς είναι αυτός που έχει σκοτεινιάσει στην ψυχή από το αμάρτημα. Και αυτός που έχει άρρωστα μάτια είναι εκείνος που βλέπει μεν, αλλά όχι υγιώς, όπως ακριβώς οι αιρετικοί, οι οποίοι πιστεύουν μεν ότι υπάρχει Θεός, δεν δογματίζουν όμως υγιώς για Αυτόν.

Από τα ερπετά της γης λέγει ότι είναι ακάθαρτα τα εξής: η γαλή, ο ποντικός, ο χερσαίος κροκόδειλος, η μυγαλίς, και ο χαμαιλέοντας, ο ασκαλαβώτης, η σαύρα και ο ασπάλακας. Διότι περί του όφεως και των ομοίων με αυτόν είναι περιττό να γίνει μνεία· καθώς ήταν σε όλους φανερό ότι αυτά είναι βδελυρά και μισητά. Ομοίως δε περί αυτών έκανε μνεία και στο Δευτερονόμιο. Ακόμη, περιέχει διατάξεις περί των θνησιμαίων ως απαγορευμένων, ομοίως και περί του αίματος, και περί των γυναικών που γεννούν. Και εάν κάποιος έχει σπερματική ρύση, θα είναι ακάθαρτος για επτά ημέρες. Και περί της περιτομής του βρέφους κατά την όγδοη ημέρα. Και περί της αφέδρου, και περί της διαφοράς στον καθαρισμό των γυναικών αναλόγως του εάν γεννούν άρρεν ή θήλυ. Και νόμο περί της λέπρας και του καθαρισμού από αυτήν, και περί αυτών που πάσχουν από γονόρροια και περί της σπερματικής εκροής. Περί ευλαβείας, περί του αποπομπαίου και περί νηστείας· και περί του ότι δεν πρέπει να συνάπτονται άτακτες συζυγίες, και περί νομίμων και αθέσμων γάμων, και ότι ο ιερέας δεν πρέπει να λαμβάνει ως σύζυγο χήρα ή διαζευγμένη, αλλά παρθένο και παντελώς ακηλίδωτη. Και περί της θυγατέρας ιερέως που εκπορνεύεται. Και περί του ότι ο ιερέας πρέπει να είναι άμωμος. Και περί των προσφερομένων δώρων. Περί των σαββάτων, των εορτών, της εορτής του Πάσχα, της Σκηνοπηγίας και των Σαλπίγγων.

Και αυτό δεν το λέω υποθετικά, αλλά από όσα άκουσα τον Θεό να λέει στον Μωυσή, τον θεράποντά του: «Κάθε άνθρωπος», λέει, «από το σπέρμα του Ααρών του ιερέα, ο οποίος έχει πάνω του ψεγάδι, δεν θα πλησιάσει για να προσφέρει τη θυσία στον Θεό, διότι υπάρχει ψεγάδι σε αυτόν». Ψεγάδι δε στον άνθρωπο, λέει, υπάρχει όταν τύχει να είναι κουτσός ή μονόφθαλμος ή με ακρωτηριασμένο χέρι ή με κομμένο αυτί ή με σπασμένο πόδι ή χέρι ή καμπούρης ή με στίγματα, δηλαδή με παραμορφωμένα χείλη, ή χωρίς βλεφαρίδες, δηλαδή με άρρωστα μάτια, ή να έχει άγρια ψώρα ή λειχήνα ή να είναι μονόρχις. Και αυτά μεν αποτελούν ψεγάδι για τον άνθρωπο και εμποδίζονται από τον νόμο να πλησιάσουν το θείο θυσιαστήριο, ακόμη και αν αυτοί τυγχάνει να προέρχονται «από το σπέρμα του Ααρών». Εάν λοιπόν το ακούσιο ψεγάδι εμποδίζει την προσέγγιση στο θείο θυσιαστήριο, τι θα μπορούσαμε να πούμε για το εκούσιο ψεγάδι που επισωρεύεται από τις αμαρτίες; Ψεγάδι δε ζώου που απαγορεύεται από τον νόμο να προσφερθεί ως θυσία στον Θεό, είναι το τυφλό, το τραυματισμένο, αυτό με κομμένο αυτί ή με κολοβωμένα κέρατα, αυτό που βγάζει εξογκώματα, αυτό που έχει ψώρα ή λειχήνα ή συνθλιμμένους ή αποκομμένους όρχεις, τα οποία είναι απαράδεκτα για θυσία στον Θεό, διότι, όπως λέει, υπάρχει «ψεγάδι» και «ελαττώματα» σε αυτό.

Ερμηνεία. Ο μεν παλαιός νόμος πρόσταζε να μην έχουν κανένα ελάττωμα στο σώμα όσοι επρόκειτο να γίνουν ιερείς, αλλά να είναι άρτιοι, αρτιμελείς και αψεγάδιαστοι. «Διότι κάθε άνθρωπος», λέει, «ο οποίος έχει πάνω του ελάττωμα, δεν θα προσέλθει. Άνθρωπος τυφλός, ή χωλός, ή με κολοβωμένη μύτη, ή με κομμένο αυτί. Ή άνθρωπος που έχει υποστεί κάταγμα χεριού, ή κάταγμα ποδιού, ή είναι κυρτός, ή έχει κηλίδες ή πάθηση στα μάτια, ή άνθρωπος που πάσχει από άγρια ψώρα, ή είναι μονόρχης». Αλλά και αν μετά την είσοδο στην ιεροσύνη αποκτούσαν κάποιο τέτοιο ψεγάδι στο σώμα, έπαυαν να ιερουργούν. Ο νέος όμως νόμος της χάριτος του Ευαγγελίου δεν θεωρεί τέτοια ψεγάδια και κολοβώματα του σώματος ως εμπόδια της ιεροσύνης, αλλά μάλλον απαιτεί να έχουν την ψυχή καθαρή από κάθε ρύπο. Γι' αυτό και ο παρών Κανόνας λέει: