Πατερικές αναφορές στο ΛΕΥΙΤΙΚΟΝ 24:3

«Και υπεράνω αυτής βρίσκονταν τα Χερουβίμ της δόξης, που επισκίαζαν το ιλαστήριο», για τα οποία δεν είναι δυνατόν να μιλήσουμε τώρα λεπτομερώς. ΠΑΛΛ. Εάν λοιπόν κάποιος επέλεγε να ρωτήσει από φιλομάθεια, και έλεγε ότι πρέπει να εξηγήσουμε τις αιτίες όλης της κατασκευής, ποια θα ήταν η δική μας απάντηση; ΚΥΡ. Ότι, ω Παλλάδιε, πρόσταξε να γίνουν άλλα μεν πριν από την κατασκευή της αγίας σκηνής, και άλλα μετά από αυτό. Διότι στο βιβλίο της Εξόδου, αν και πριν καν φανερωθούν οι τύποι σχετικά με την αγία σκηνή και πριν δοθούν τα προστάγματα για αυτήν, προανήγγειλε τον λόγο για τη χρυσή στάμνο, επειδή γνώριζε το μέλλον. Μετά όμως την ανέγερση ολόκληρης της σκηνής, στο βιβλίο των Αριθμών θα βρούμε ότι η ράβδος του Ααρών εισήχθη στα Άγια των Αγίων. Και στο βιβλίο του Λευιτικού ο Θεός νομοθέτησε επιπλέον σχετικά με τη λυχνία, αλλά και σχετικά με την τράπεζα που βρισκόταν στην πρώτη σκηνή. Επειδή δε ο σοφότατος Παύλος ήταν νομομαθής, δεν παραβλέπει απολύτως κανένα από τα γεγονότα, αλλά μνημονεύει και τα πρώτα, και τα μεσαία, και τα τελευταία. ΠΑΛΛ. Πολύ ορθά ομίλησες. Εξήγησε λοιπόν το καθένα με σαφήνεια και ευκρίνεια· διότι σίγουρα είναι βαθύ το νόημα που αφορά αυτά. ΚΥΡ. Ναι, ορθά ομιλείς. Διότι έτσι έχει το ζήτημα στην πραγματικότητα. Θα κάνω λοιπόν αρχή των διηγήσεων από τη στάμνο. Σαν βροχή λοιπόν έστελνε κάτω ο Θεός στους Ισραηλίτες το μάννα στην έρημο· διότι αυτό ήταν γι' αυτούς τροφή και άρτος άνωθεν και εξ ουρανού.

Θα μας επιβεβαιώσει δε κάπως σε αυτό και ο ίδιος που γνωρίζει τα πάντα και είναι ο Δημιουργός των όλων, λέγοντας προς τον Ιερεμία: «Τι βλέπεις εσύ, Ιερεμία;» Και εκείνος απάντησε: «Ραβδί καρυδιάς». Και ο Θεός του είπε για αυτό: «Ορθά είδες, διότι εγώ αγρυπνώ πάνω στους λόγους μου, για να τους εκπληρώσω». Επομένως, το ραβδί της καρυδιάς θα μπορούσε εύλογα να νοηθεί ως σύμβολο της αγρυπνίας. Εγρήγορση δε, σαν από ύπνο, υπήρξε η εκ νεκρών αναβίωση του Χριστού. Γι' αυτό λοιπόν και μέσω της λύρας του Ψαλμωδού λέει: «Εγώ κοιμήθηκα και ύπνωσα, εξυπνήθηκα, διότι ο Κύριος με υποστήριξε». ΠΑΛΛ. Αληθινός ο λόγος. ΚΥΡ. Σχετικά δε με τον λύχνο και την τράπεζα, που βρίσκονταν στην πρώτη σκηνή, έχει γραφτεί πάλι ως εξής: «Και μίλησε ο Κύριος προς τον Μωυσή λέγοντας: Δώσε εντολή στους υιούς Ισραήλ να πάρουν καθαρό ελαιόλαδο, εκλεκτό για φωτισμό, ώστε να καίει ο λύχνος διαρκώς, έξω από το καταπέτασμα στη σκηνή του μαρτυρίου. Και θα τον ανάβουν ο Ααρών και οι υιοί του από το εσπέρας έως το πρωί ενώπιον του Κυρίου ακατάπαυστα, ως αιώνιο νόμο για τις γενεές σας. Πάνω στην καθαρή λυχνία θα ανάβετε τους λύχνους ενώπιον του Κυρίου μέχρι το πρωί».

Λοιπόν, διότι θα το πω ξανά, πλούσιος και άφθονος είναι ο φωτισμός του Χριστού για εκείνους που εισέρχονται στα Άγια των αγίων, αλλά μικρότερος για εκείνους που βρίσκονται υπό τον Νόμο. Και ο λόγος είναι αληθινός. Διότι σε καμία περίπτωση η σκιά του Νόμου δεν ισοσταθμίζει την πνευματική λαμπρότητα των ευαγγελικών θεσπισμάτων· διότι τα μεν καταυγάζουν ολόκληρη την οικουμένη, ενώ η δε ήταν γνωστή μόνο στους προερχόμενους από τον Ισραήλ. ΠΑΛΛ. Ορθά μίλησες. ΚΥΡ. Φαίνεται όμως, ω Παλλάδιε, ότι η τράπεζα και ο λύχνος, αυτός που βρισκόταν στην πρώτη σκηνή, υποδηλώνουν και κάτι άλλο. ΠΑΛΛ. Τι δηλαδή εννοείς; ΚΥΡ. Ότι ο μεν λύχνος προτυπώνει ίσως τον θεσπέσιο Ιωάννη τον Βαπτιστή, οι δε δώδεκα άρτοι προανατυπώνουν για εμάς τον χορό των αγίων αποστόλων. ΠΑΛΛ. Με ποιον τρόπο; ΚΥΡ. Ή δεν γνωρίζεις ότι, για εκείνους που ζούσαν υπό τον Νόμο και στην Ιουδαία, ο θεσπέσιος Βαπτιστής ήταν σαν ένας λύχνος που προπορευόταν του Χριστού, και γι' αυτόν είχε προαναφωνήσει ο Θεός και Πατέρας: «Ετοίμασα λύχνο για τον Χριστό μου»; Αυτό άλλωστε το επιβεβαίωσε και ο ίδιος ο Σωτήρας, λέγοντας γι' αυτόν στους διδασκάλους των Ιουδαίων: «Εκείνος ήταν ο λύχνος που έκαιγε και φώτιζε, και εσείς θελήσατε να αγαλλιάσετε για λίγη ώρα στο φως του». Διότι πρόσεξε πώς ο μακάριος Παύλος, όντας νομομαθής, σχεδόν ανακαλεί στη μνήμη μας τον λύχνο της πρώτης σκηνής. Διότι ο νομοθέτης διέταξε να διατηρείται άσβεστος, λέγοντας τα εξής: «Και θα τον ανάβουν ο Ααρών και οι γιοι του από το βράδυ μέχρι το πρωί ενώπιον του Κυρίου αδιαλείπτως».