Πατερικές αναφορές στο ΛΕΥΙΤΙΚΟΝ 24:8

Όπου δε υπάρχει περιτομή, εκεί υπάρχει και σίδηρος, και σπόγγοι, και τα παρεπόμενα. Όπου γίνεται αρτοποιία, εκεί υπάρχουν και κλίβανοι, εκεί και συλλογή φρυγάνων, και γενικά εργασία γι’ αυτούς, αυτή της αρτοποιίας. Στον μεν λαό των Ιουδαίων είχε απαγορευτεί να εργάζεται το Σάββατο· στους ιερείς όμως δεν ήταν απαγορευμένο. Γι’ αυτόν τον λόγο επιτρέπεται και σε εμάς και σε όλους να εργαζόμαστε το Σάββατο· διότι και εμείς όλοι είμαστε βασίλειο ιεράτευμα. Στο παρελθόν, λοιπόν, επιτρεπόταν στους ιερείς· επειδή πλέον και εμείς έχουμε γίνει βασίλειο ιεράτευμα και έθνος άγιο. Καθώς ο νόμος έγραφε: «Την ημέρα του Σαββάτου να τοποθετούνται οι δώδεκα άρτοι στην τράπεζα»· παρόλο λοιπόν που εκείνοι οι άρτοι ήταν αφιερωμένοι, από την τράπεζα ζητούσε ο Δαβίδ την τροφή. Και ο Αβιμέλεχ έλεγε: «Εάν οι νέοι έχουν διαφυλαχθεί καθαροί, απέχοντας τουλάχιστον από γυναίκα». Εδώ λοιπόν, ως παρέκβαση στον λόγο, συγκράτησε με ασφάλεια αυτό που ειπώθηκε, ω πιστέ, και κατανόησε τα λεγόμενά μου· και διατήρησε την αγνεία της σάρκας. Διότι εάν ο Αβιμέλεχ παρήγγειλε αυτά τότε, πώς να μην οφείλουμε να τα τηρούμε προσεκτικά;

Γι' αυτό λοιπόν φανέρωσε και την αρχή, δηλαδή την Κυριακή, ώστε να γνωρίζεις το τέλος της προηγούμενης. Ο Απόστολος, συνεπώς, γράφοντας για την πρώτη, λέει: «Όταν δε ήλθε το πλήρωμα του χρόνου, εξαπέστειλε ο Θεός τον Υιό αυτού»· και πάλι: «Στη συντέλεια των αιώνων». Επομένως, η μεν πρώτη έχει εκπληρωθεί και ολοκληρωθεί, όχι σε άλλον χρόνο παρά όπως έλεγαν οι προφήτες: «Στις έσχατες ημέρες θα εκχέω από το Πνεύμα μου». Και καθώς οι πρώτες ημέρες λαμβάνουν τέλος, δημιουργούνται άλλες, όπως λέει ο Ιερεμίας: «Ιδού, έρχονται ημέρες, λέγει ο Κύριος». Αφού δε έλαβε τέλος η πρώτη, επακόλουθα έγινε η αρχή μιας άλλης· γι' αυτό μετά το Σάββατο αναστήθηκε ο Κύριος. Διότι ο Θεός δεν είχε δώσει προηγουμένως το Σάββατο για να αδρανούν οι άνθρωποι, Εκείνος που λέει: «Οι οδοί των αέργων είναι στρωμένες με αγκάθια», και ο οποίος προστάζει στο βιβλίο των Αριθμών: «Και την ημέρα του Σαββάτου θα προσφέρετε δύο αμνούς ενός έτους, αμώμους, και δύο δέκατα σεμιδάλεως ζυμωμένης με έλαιο για θυσία και σπονδή, και ολοκαύτωμα Σαββάτου κάθε Σάββατο, επιπλέον του παντοτινού ολοκαυτώματος». Και πάλι, λίγο πιο πριν στα ανωτέρω λέει: «Και θα επιθέσετε πάνω στο θύμα καθαρό λιβάνι και αλάτι, και θα είναι ως άρτοι εις ανάμνησιν, προκείμενοι στον Κύριο. Την ημέρα του Σαββάτου θα προτίθεται διαπαντός έναντι του Κυρίου ενώπιον των υιών Ισραήλ, ως αιώνια διαθήκη».

«Και υπεράνω αυτής βρίσκονταν τα Χερουβίμ της δόξης, που επισκίαζαν το ιλαστήριο», για τα οποία δεν είναι δυνατόν να μιλήσουμε τώρα λεπτομερώς. ΠΑΛΛ. Εάν λοιπόν κάποιος επέλεγε να ρωτήσει από φιλομάθεια, και έλεγε ότι πρέπει να εξηγήσουμε τις αιτίες όλης της κατασκευής, ποια θα ήταν η δική μας απάντηση; ΚΥΡ. Ότι, ω Παλλάδιε, πρόσταξε να γίνουν άλλα μεν πριν από την κατασκευή της αγίας σκηνής, και άλλα μετά από αυτό. Διότι στο βιβλίο της Εξόδου, αν και πριν καν φανερωθούν οι τύποι σχετικά με την αγία σκηνή και πριν δοθούν τα προστάγματα για αυτήν, προανήγγειλε τον λόγο για τη χρυσή στάμνο, επειδή γνώριζε το μέλλον. Μετά όμως την ανέγερση ολόκληρης της σκηνής, στο βιβλίο των Αριθμών θα βρούμε ότι η ράβδος του Ααρών εισήχθη στα Άγια των Αγίων. Και στο βιβλίο του Λευιτικού ο Θεός νομοθέτησε επιπλέον σχετικά με τη λυχνία, αλλά και σχετικά με την τράπεζα που βρισκόταν στην πρώτη σκηνή. Επειδή δε ο σοφότατος Παύλος ήταν νομομαθής, δεν παραβλέπει απολύτως κανένα από τα γεγονότα, αλλά μνημονεύει και τα πρώτα, και τα μεσαία, και τα τελευταία. ΠΑΛΛ. Πολύ ορθά ομίλησες. Εξήγησε λοιπόν το καθένα με σαφήνεια και ευκρίνεια· διότι σίγουρα είναι βαθύ το νόημα που αφορά αυτά. ΚΥΡ. Ναι, ορθά ομιλείς. Διότι έτσι έχει το ζήτημα στην πραγματικότητα. Θα κάνω λοιπόν αρχή των διηγήσεων από τη στάμνο. Σαν βροχή λοιπόν έστελνε κάτω ο Θεός στους Ισραηλίτες το μάννα στην έρημο· διότι αυτό ήταν γι' αυτούς τροφή και άρτος άνωθεν και εξ ουρανού.

Διότι ημέρα ανάδειξης των αγίων αποστόλων είναι ο καιρός του νοητού Σαββάτου, δηλαδή η παρουσία του Χριστού, την οποία επειδή δεν γνώρισαν εκείνοι από τον Ισραήλ, ο Παύλος λέει γι' αυτούς: «Άρα απομένει σαββατισμός για τον λαό του Θεού». Διότι δεν εισήλθαν στην κατάπαυσή Του, επειδή δεν αποδέχθηκαν την πίστη. Επομένως, νοητός και αληθινός σαββατισμός είναι ο καιρός της ελεύσεως του Σωτήρα μας. Και ενώπιον των οφθαλμών του Θεού γίνεται η πρόθεση των άρτων, αλλά βεβαίως και ενώπιον των οφθαλμών του Ισραήλ. «Διότι θα τα προθέσετε», λέει, «την ημέρα των Σαββάτων ενώπιον του Κυρίου διαπαντός, εκ μέρους των υιών Ισραήλ»· καθώς Εκείνος βλέπει και συνεχώς αξιώνει τους αγίους της επισκοπής Του. «Διότι οι οφθαλμοί του Κυρίου είναι στραμμένοι επί τους δικαίους», λέει. Για δε τον Ισραήλ, επειδή οφείλει να προσέχει σε αυτά, και κατά κάποιον τρόπο να προσηλώνει το μάτι της διανοίας του, του οποίου τύπος θα μπορούσε να είναι ο σωματικός [οφθαλμός]. «Αλλά θα ανήκουν», λέει, «στον Ααρών και στους υιούς του, και θα τα φάνε». Διότι προτείνονται σε εμάς ως τροφή τα συγγράμματα των αγίων αποστόλων, σε εμάς που έχουμε δικαιωθεί διά της πίστεως, στο άγιο και ιερό γένος, στον λαό τον περιούσιο, τον εκλεκτό και χρισμένο με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. ΠΑΛΛ. Καλά τα είπες· διότι θα συμφωνήσω μαζί σου. Αλλά για ποιον λόγο, άραγε, οι τύποι του αγίου Βαπτιστή και των αγίων αποστόλων δεν βρίσκονται στα Άγια των αγίων, αλλά στην πρώτη σκηνή; ΚΥΡ.