Πατερικές αναφορές στο ΛΕΥΙΤΙΚΟΝ 26:1

Και για το έλαιο, το φως, και τους άρτους της προθέσεως, και για το έτος της αφέσεως. Έπειτα, για τους Ιουδαίους και τους εθνικούς δούλους. Και για την απαγόρευση των ειδώλων αναφέρει τα εξής: «Διότι εγώ είμαι ο Θεός σας· δεν θα κατασκευάσετε για τους εαυτούς σας χειροποίητα είδωλα, ούτε γλυπτά, ούτε θα στήσετε στήλη για εσάς, ούτε θα τοποθετήσετε λίθο ως σύμβολο λατρείας στη γη σας για να τον προσκυνήσετε». Επιπλέον, διατυπώνει απειλές για όσους παραβαίνουν τις εντολές, ως εξής: «Εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σας, που σας εξήγαγα από τη γη της Αιγύπτου, όταν ήσασταν δούλοι, και συνέτριψα τα δεσμά του ζυγού σας, και σας οδήγησα με παρρησία. Εάν όμως δεν με υπακούσετε, και δεν εφαρμόσετε τα προστάγματά μου αυτά, αλλά τα παρακούσετε, και η ψυχή σας αποστραφεί τις κρίσεις μου, ώστε να μην τηρήσετε όλες τις εντολές μου, με αποτέλεσμα να αθετήσετε τη διαθήκη μου, τότε και εγώ θα πράξω αναλόγως σε εσάς, και θα επιφέρω επάνω σας τη δυστυχία, την ψώρα, και τον ίκτερο, που θα καταστρέφουν τα μάτια σας· και θα σπέρνετε μάταια τους σπόρους σας, διότι αυτούς θα τους καταναλώνουν οι εχθροί σας». Και το βιβλίο, περιέχοντας αυτά μαζί με τα υπόλοιπα προστάγματα και τις εντολές, ολοκληρώνεται με τα λόγια αυτά.

Επιπλέον των προλεχθέντων, είναι δυνατόν σε όσους ερευνούν με μεγαλύτερη επιμέλεια να βρουν και αλλού στους ιερούς και παλαιούς νόμους διατυπώσεις που εκφέρονται με τον ίδιο σκοπό και τρόπο, σύμφωνα με τις οποίες απαγορεύεται στους Ισραηλίτες η κατασκευή εκείνων που είναι αλλότρια και αφιερωμένα στον ολέθριο δαίμονα, επειδή ήταν αποτρόπαια και βδελυρότατα· ενώ όσα επρόκειτο να γίνουν ανάθημα στον Θεό, επειδή θα είναι προτιμητέα για την ανάμνηση και την τιμή Του, αυτά έχουν διαταχθεί. Έτσι, στο Λευιτικό είναι γραμμένο: «Δεν θα κατασκευάσετε για τον εαυτό σας χειροποίητα, ούτε γλυπτά, ούτε θα αναστήσετε στήλη, ούτε θα τοποθετήσετε λατρευτικό λίθο στη γη σας, για να τον προσκυνήσετε. Διότι εγώ είμαι Κύριος ο Θεός σας». Και το ότι αυτά είναι ανάλογα με το «Δεν θα κατασκευάσεις κανένα ομοίωμα» από εκείνα που απαγορεύθηκαν στους προαναφερθέντες νόμους, από τα οποία ακριβώς αποτρέπει τον νέο λαό που καθοδηγείται προς την ευσέβεια, ποιος είναι τόσο ανόητος που θα επιχειρούσε να το αμφισβητήσει;

Είναι γραμμένο, λοιπόν, στο Λευιτικό: Δεν θα κατασκευάσετε για τους εαυτούς σας χειροποίητα είδωλα ούτε γλυπτά. Ούτε θα αναστηλώσετε στήλη, ούτε θα στήσετε πέτρινο ορόσημο στη γη σας για να το προσκυνήσετε· διότι εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σας. Βλέπετε τι είδους νομοθεσία θεσπίζει ο Θεός, απομακρύνοντας τον απλό λαό από τα ειδωλολατρικά σεβάσματα· πράγμα που είναι ανάλογο με το: δεν θα κατασκευάσεις ομοίωμα κανενός πράγματος. Το τι έπρεπε να πράξουν σχετικά με τον Θεό μπορούμε και πάλι να το ακούσουμε· διότι στο βιβλίο του Δευτερονομίου διατάζονται τα εξής: Την ημέρα που θα διαβείτε τον Ιορδάνη προς τη γη που σου δίνει ο Κύριος ο Θεός, θα στήσεις για τον εαυτό σου δύο μεγάλους λίθους, θα τους αλείψεις με ασβέστη και θα γράψεις πάνω στους λίθους όλα τα λόγια αυτού του νόμου, μόλις διαβείτε τον Ιορδάνη. Έπειτα, λίγο αργότερα λέει: και θα οικοδομήσετε εκεί θυσιαστήριο από λίθους, πάνω στους οποίους δεν θα επιβάλεις σιδερένιο εργαλείο.

Διότι και τα δύο οδηγούν στην ίδια σημασία. Το να προσκυνά όμως κανείς είδωλο, με τη δικαιολογία ότι τάχα προσκυνά τον Χριστό μέσω της απεικόνισης, είναι ασεβές. Διότι έχει απαγορευθεί εντελώς από τον λόγο της αλήθειας. Με την ίδια έννοια, ότι δηλαδή τα ομοιώματα δεν είναι το Θείο, αλλά σφετερίζονται την αλήθεια, δεν υπάρχει καμία διαφορά· διότι είναι εξίσου αποτρόπαιο σύμφωνα με τη θεία Γραφή, όχι μόνο το απεικόνισμα του ειδώλου, αλλά και η στήλη, και το ομοίωμα, και οτιδήποτε άλλο. Διότι λέει: «Δεν θα κατασκευάσετε για τους εαυτούς σας χειροποίητα, ούτε γλυπτά, ούτε θα στήσετε στήλη για εσάς· ούτε θα τοποθετήσετε πέτρινο σημάδι στη γη σας για να το προσκυνήσετε· διότι εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σας». Και κάπου αλλού: «Μήπως τεχνίτης κατασκεύασε εικόνα, ή χρυσοχόος αφού έχυσε χρυσάφι την επιχρύσωσε, ή κατασκεύασε ομοίωμά της;». Διότι και από τις δύο πλευρές είναι επικίνδυνη η ειδωλολατρία· όμως, δεν σημαίνει ότι, επειδή παλαιότερα κατηγορούνταν η λέξη «εικόνα» όσον αφορά την άπειρη κατά φύση ομοίωση προς τον Θεό, είναι για εμάς απαράδεκτη, όπως και οι σχετικές έννοιες. Αντιθέτως, χρησιμοποιούμε τη λέξη «εικόνα» για τον σωματικό χαρακτήρα του Χριστού, όπως ακριβώς είχε προσημανθεί στην αρχή κατά τη δημιουργία του κόσμου με τη διάπλαση του ανθρώπου.