Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 1:20

Και ιδού, θα παραμείνεις σιωπηλός και δεν θα μπορείς να μιλήσεις μέχρι την ημέρα που θα πραγματοποιηθούν αυτά, επειδή δεν πίστεψες στα λόγια μου, τα οποία θα εκπληρωθούν στον καιρό τους. ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ. Και χωρίς να ασθενήσει στην πίστη, δεν αναλογίστηκε το δικό του σώμα που ήταν ήδη νεκρωμένο, όντας περίπου εκατό ετών, ούτε τη νέκρωση της μήτρας της Σάρρας.

Όταν, λοιπόν, ενώ δεν μπορούμε να αποφανθούμε για τη δική μας γένεση, περιεργαζόμαστε και επιχειρούμε να φιλονικούμε για τη γέννηση του Θεού, πώς να μην υπάρχει φόβος μήπως Εκείνος που δίνει όχι μόνο «γλώσσα παιδείας», αλλά και το «να γνωρίζει κανείς πότε πρέπει να πει λόγο», μας επιβάλει ως καταδίκη τη σιωπή εξαιτίας της προπετείας μας στο να μιλάμε; Αυτό ακριβώς έπραξε στην περίπτωση του μακάριου Ζαχαρία, ο οποίος, επειδή δεν πίστεψε σε εκείνον που του ευαγγελίστηκε τη γέννηση του παιδιού, κρίνοντας με ανθρώπινους λογισμούς τη χάρη και τη δύναμη του Θεού και απορώντας μέσα του αν είναι δυνατόν σύμφωνα με τη φύση ο γέροντας να αποκτήσει παιδί από γυναίκα προχωρημένης ηλικίας, τι λέει; «Πώς θα το γνωρίσω αυτό; Διότι εγώ είμαι γέροντας και η γυναίκα μου προχωρημένη στις ημέρες της». Γι' αυτό, όταν άκουσε ότι «Ιδού, θα είσαι σιωπηλός και δεν θα μπορείς να μιλήσεις», βγαίνοντας έξω δεν μίλησε. 33. Γι' αυτόν τον λόγο, εγκαταλείποντας τις φιλονικίες για τα αμφισβητούμενα και για τα όσα υπερβαίνουν τα μέτρα μας, ας κρατήσουμε αυτά που έχουμε παραλάβει. Διότι ποιος είναι αυτός που τολμά να υπερηφανεύεται για τη γνώση του, όταν ο ίδιος που αξιώθηκε «των αποκαλύψεων», που αναλήφθηκε «στον τρίτο ουρανό», που «άκουσε άρρητα ρήματα», συνετίστηκε μέσω «του σκόλοπα στη σάρκα» ώστε «να μην υπεραίρεται»; Και ο ίδιος ο προφήτης που είπε «πίστεψα, γι' αυτό και μίλησα», λέει «ταπεινώθηκα», όχι απλώς, αλλά «σφόδρα».

Αλλά η μεν πρόρρηση είναι όμοια, δεν είναι όμως ίδια η τάξη των πραγμάτων· διότι, ενώ ο Αβραάμ δεν υπέστη τίποτα το δεινό εξαιτίας της υποσχέσεως, ο Ζαχαρίας μετά τον ευαγγελισμό βρίσκεται άφωνος, επειδή δεν πίστεψε στον άγγελο και δέχθηκε ως τιμωρία τη σιωπή. Διότι λέγει: «Ιδού, θα είσαι σιωπηλός και δεν θα μπορείς να μιλήσεις μέχρι την ημέρα που θα γίνουν αυτά, επειδή δεν πίστεψες στα λόγια μου». Ανένδοτη στάθηκε η δίκη για εκείνον που έσφαλε, ανυπέρθετη η οργή της τιμωρίας.

Διότι πραγματικά δεν έπρεπε να μην πιστέψει στον άγγελο, ούτε να θεωρήσει το θυσιαστήριο ευκαταφρόνητο, ούτε να λογαριάσει την ώρα του θυμιάματος ως ώρα απάτης —επειδή ο άγγελος του εμφανίστηκε την ώρα που θυμίαζε—, ούτε να λησμονήσει την ιστορία του Αβραάμ. Αφού και τότε η στείρα και τα γηρατειά τεκνοποιούν, παντού τα όσα ελέχθησαν αποδείχθηκαν αξιόπιστα· διότι το θαύμα αυτής της τεκνογονίας προετοίμαζε όχι μόνο το να γεννήσει παραδόξως η στείρα, αλλά και η παρθένος. Και έτσι το απίστευτο προγυμναζόταν για την πίστη, και το αδύνατο συνηθιζόταν ως δυνατό· γι' αυτό εξάλλου και τώρα η απιστία στην περίπτωση της στείρας τιμωρείται, ώστε να μην αμφισβητηθεί η θαυματουργία στην περίπτωση της παρθένου. «Θα είσαι», του λέει, «σιωπηλός και δεν θα μπορείς να μιλήσεις». Ώ της φιλάνθρωπης τιμωρίας, η οποία μετέτρεψε την ποινή μάλλον σε διόρθωση! Διότι ο άγγελος σωφρονίζει την ίδια τη φωνή που έσφαλε, και χαλιναγωγεί την ίδια τη γλώσσα που αποτόλμησε να αντιλέξει. Διότι, αναφέρει, «τους έκανε νοήματα και έμεινε κωφός». Πολύ εύστοχα κατέγραψε ο ευαγγελιστής το «έμεινε»· διότι η σιωπή περίμενε τη φωνή που επρόκειτο να γεννηθεί, ο Ζαχαρίας τον Ιωάννη, ο πρεσβύτης το παιδί, ο ιερέας τον προφήτη.

Διότι, ενώ ο Αβραάμ δεν υπέστη κανένα δεινό από την επαγγελία, ο Ζαχαρίας βρίσκεται άφωνος μετά τον ευαγγελισμό, επειδή δεν πίστεψε στον πιστό άγγελο, αποδεχόμενος την τιμωρία με τη σιωπή.

β΄. Ο δε Ζαχαρίας, αποκρινόμενος, είπε προς τον άγγελο: Πώς θα το γνωρίσω αυτό; Είπε τότε ο άγγελος: Επειδή ζητάς σημείο για τη γέννηση και δεν πιστεύεις στα λόγια μου, λάβε ένα ασφαλές ενέχυρο: Εγώ είμαι ο Γαβριήλ, που παρίσταμαι ενώπιον του Θεού, και απεστάλην για να σου μιλήσω και να σου ευαγγελισθώ αυτά. Και ιδού, θα παραμείνεις σιωπηλός και δεν θα μπορείς να μιλήσεις, μέχρι την ημέρα που θα συμβούν αυτά, επειδή δεν πίστεψες στα λόγια μου, τα οποία θα εκπληρωθούν στον καιρό τους.

Ανένδοτη είναι η κρίση για εκείνον που έσφαλε, και χωρίς αναβολή η οργή της τιμωρίας. Διότι, πραγματικά, δεν έπρεπε να δυσπιστήσει στον άγγελο, ούτε να θεωρήσει το θυσιαστήριο ευκαταφρόνητο, ούτε να εκλάβει την ώρα του θυμιάματος ως ώρα απάτης· διότι ο άγγελος του εμφανίστηκε την ώρα που προσέφερε το θυμίαμα. Δεν έφερε στη μνήμη του την ιστορία του Αβραάμ· διότι και τότε η στειρότητα και τα γηρατειά τεκνοποιούν, και τα όσα ειπώθηκαν αποδείχθηκαν παντού αξιόπιστα· διότι υπήρχε ήδη το θαύμα μιας τέτοιας τεκνογονίας. Γι' αυτό ο άγγελος του λέει: «Θα παραμείνεις σιωπηλός και δεν θα μπορείς να μιλήσεις, μέχρι την ημέρα που θα συμβούν αυτά, επειδή δεν πίστεψες στα λόγια μου».

Αυτοί λοιπόν και οι παρόμοιοι μάχονται κατά των εχθρών, οι οποίοι και θριαμβεύουν κατά των παθών. Τέτοιος ήταν και ο θαυμάσιος και θεσπέσιος Ραφαήλ, ο οποίος μέσω της ανατομής ενός ιχθύος θεράπευσε μια δαιμονισμένη κόρη, και επινόησε τον τρόπο για να δώσει το φως σε έναν τυφλό γέροντα. Αλλά δεν είναι άξιοι να αποσιωπηθούν ούτε εκείνοι που διακόνησαν στην Καινή Διαθήκη, μεγάλο μέρος των οποίων αποτελεί ο αρχάγγελος Γαβριήλ, αυτός που έφερε το θείο άγγελμα στον Ζαχαρία και τιμώρησε με σιωπή την απιστία του, επειδή δεν πίστεψε ότι η στείρα θα εγκυμονούσε χάριν της μελλοντικής θείας οικονομίας· αυτός που ευαγγελίστηκε στη σεμνή Μαριάμ τις ανύμφευτες ωδίνες· αυτός που οδήγησε τους ποιμένες στο σπήλαιο, και τους ανήγγειλε τον Αχώρητο μέσα σε φάτνη, τον Απερίγραπτο στα σπάργανα, αναπέμποντας μαζί τους σύμφωνη ωδή δοξολογίας: «Δόξα εν υψίστοις Θεώ, και επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία». Άλλος εμποδίζει τους μάγους να επιστρέψουν στον τύραννο· άλλοι δε διακονούσαν επί της γης τον Κτίστη· άλλος νουθετεί τον μνήστορα της Παρθένου να μην αποπέμψει την άφθορη ως διεφθαρμένη· άλλος του υποδεικνύει τη φυγή και την επάνοδο εξαιτίας της βρεφοκτονίας του Ηρώδη. Αν και έβλεπαν τον Άκτιστο εν σαρκί, τον διακονούσαν ωσάν ταπεινοί δούλοι. Διότι θαύμασαν την ισχύ του, μέσω της οποίας κατέπεσε ο πειράζων, και σύμφωνα με τα λόγια του Δαβίδ, «αφού τον σήκωσαν στα χέρια τους», τον μετέφεραν έξω από την εμβέλεια των λίθων. Επειδή σήκωσαν, αναφέρει η Γραφή, οι Ιουδαίοι λίθους για να τους ρίξουν επάνω του.

Και ιδού, θα είσαι σιωπηλός και δεν θα μπορείς να μιλήσεις μέχρι την ημέρα που θα γίνουν αυτά, επειδή δεν πίστεψες στα λόγια μου, τα οποία θα εκπληρωθούν στον καιρό τους. Και ιδού, θα είσαι σιωπηλός και δεν θα μπορείς να μιλήσεις. Θέλω να πράξω κάτι, και εσύ ρωτάς το πώς; Έχω αποφασίσει να θαυματουργήσω, και εσύ αναζητάς τον τρόπο; Και εξετάζεις με περιέργεια την προέλευση των έργων μου. Μήπως υπάρχει κάτι που να είναι αδύνατο για τον Θεό; Πες μου, πώς γεννήθηκε ο Ισαάκ; Δεν τον γέννησε ο γέροντας Αβραάμ και δεν ονόμασε μητέρα τη στείρα Σάρρα; Αφού βρέθηκες ενώπιον της ίδιας προσδοκίας, γιατί δεν αποδέχθηκες τα λόγια μου όπως εκείνος; Γι' αυτό θα είσαι σιωπηλός και δεν θα μπορείς να μιλήσεις, επειδή δεν πίστεψες στα λόγια μου. Θα δέσω τη γλώσσα σου, η οποία κινήθηκε κάνοντας μια απρεπή απόκριση. Με το όργανο με το οποίο γέννησες την αμαρτία, με αυτό και να παιδευτείς. Διότι με τα ίδια μέσα που αμαρτάνει κανείς, με αυτά και τιμωρείται. Γι' αυτό θα είσαι σιωπηλός και δεν θα μπορείς να μιλήσεις, επειδή δεν πίστεψες στα λόγια μου. Μιλώντας δεν πίστεψες στα λόγια μου, τώρα σιωπώντας περίμενε τους λόγους μου, οι οποίοι θα εκπληρωθούν στον καιρό τους. Διότι όσα είναι αδύνατα για τους ανθρώπους, είναι δυνατά για τον Θεό.

Για τη γέννηση του αγίου Ιωάννου του προφήτου, προδρόμου και βαπτιστού. Είναι κατάλληλη ημέρα εορτής και πάνδημης χαράς, κατά την οποία θυμήθηκα τη λειτουργία του Γαβριήλ και την ιερατεία του Ζαχαρία, και φέρνω στον νου μου εκείνον που καταδικάστηκε σε αφωνία εξαιτίας της απιστίας του. Διότι ακούσατε τον ευαγγελιστή Λουκά, ο οποίος μας άνοιξε σήμερα το ψυχωφελές ιατρείο.

Δεν επιτελεί ο Θεός τίποτα που να υπερβαίνει τη φύση; Αναζητάς τη φυσική ακολουθία, και δεν είδες την παράδοξη δημιουργία της Θεότητας; Πες μου, Ζαχαρία, οι στύλοι της γης πού έχουν στερεωθεί; Το στερέωμα του ουρανού πού έχει κατασκευαστεί; Οι αποθήκες των νεφών πού βρίσκονται; Οι σταγόνες της βροχής πού υφαίνονται; Οι σβώλοι του χιονιού πού εξορύσσονται; Την πορεία του ήλιου ποιος την καθοδηγεί; Τη χάση της σελήνης ποιος την καθορίζει; Το πλήθος των αστέρων ποιος θα το καταμετρήσει; Η μανιασμένη θάλασσα πώς σέβεται την άμμο; Οι ποταμοί με τα θερμά ρεύματα πώς αναμειγνύονται; Το σκοτάδι της ομίχλης πώς υφαίνεται; Ο άνθρωπος πώς διαπλάθεται μέσα στη μήτρα; Και πώς το θηλυκό πλάθεται πιο απαλό από το αρσενικό; Και η θεοειδής ψυχή πώς βρίσκεται άξαφνα μέσα στο σώμα; «Από πού θα το γνωρίσω αυτό;», λες, ω Ζαχαρία. Αναζητάς τη φυσική ακολουθία, εκεί όπου ενεργεί η Θεότητα; Τι, δυσπιστείς στο ότι η στείρα θα γεννήσει; Τι θα πεις, λοιπόν, εάν ακούσεις για Παρθένο που γεννά παραδόξως; Μήπως, λοιπόν, το απίστευτο αποτελεί προγύμναση για την πίστη; Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο τιμωρείται τώρα η δυσπιστία σου στο ζήτημα της στείρας, ώστε να μην αμφιβάλεις για το θαύμα της Παρθένου. «Θα μείνεις», του λέει, «σιωπηλός, και δεν θα μπορείς να μιλήσεις».

Ορθώς ο ευαγγελιστής κατέγραψε και το «Διέμεινε». Διότι η σιωπή περίμενε τη φωνή που γεννιόταν, ο Ζαχαρίας τον Ιωάννη, ο γέροντας το παιδί, ο ιερέας τον προφήτη. Γι' αυτό λέγει ο άγγελος: Επειδή, λοιπόν, ως άπιστος ζητάς σημείο από τον Θεό, δέξου το τιμωρητικό σημείο στα ίδια σου τα μέλη. Διότι θα παραμείνεις, λέγει, σιωπηλός, και δεν θα μπορείς να μιλήσεις, μέχρι την ημέρα που θα πραγματοποιηθούν αυτά. Διότι όπου υπάρχει το όργανο της αντιλογίας, εκεί υπάρχει και το πρόσταγμα της τιμωρίας· όπου το θράσος της προπέτειας, εκεί και ο χαλινός της παιδαγωγίας· όπου η ύβρις εξεγέρθηκε, εκεί και η απόφαση της επιτιμήσεως.

Ήθελε μεν ο Θεός, Ζαχαρία, να γίνεις εσύ κήρυκας ενός τέτοιου θαύματος· διότι γεννιέται ο στρατοπεδάρχης του επουράνιου Βασιλιά και ο προκαθαρτής της παγκόσμιας λύτρωσης από τα αμαρτήματα. Επειδή όμως θεώρησες την ασθένεια του σώματος πιο βέβαιη από την υπόσχεση του Δεσπότη, για τον λόγο αυτόν «θα είσαι σιωπηλός και δεν θα μπορείς να μιλήσεις μέχρι την ημέρα που θα γίνουν αυτά, επειδή δεν πίστεψες στα λόγια μου, τα οποία θα εκπληρωθούν στον καιρό τους». Βλέπεις ότι χωρίς πίστη τίποτα από όσα πρέπει δεν ολοκληρώνεται. Μόλις άκουσε ο Ζαχαρίας αυτά τα λόγια, βγήκε αμέσως από τον ναό, φέροντας ως μισθό της απιστίας του τη φίμωση. Ω του θαύματος! Εισήλθε για να ελευθερώσει άλλους, και ο ίδιος εξήλθε καταδικασμένος. Αυτός που κρατούσε το λειτουργικό θυμιατήριο, περιέφερε τίτλο εξορίας. Ο λαός περίμενε να ακούσει κάτι καλό από αυτόν, και εκείνος έκανε νοήματα: «Ας μην με ρωτήσει κανείς· φέρω τη φρίκη της δεσποτικής αγανάκτησης». Ω των παραδόξων πραγμάτων! Ο Ζαχαρίας φιμώνεται και η Ελισάβετ ευφραίνεται· φράζεται η γλώσσα και διογκώνεται η μήτρα· η εύλαλη γλώσσα στειρεύει και η άκαρπη στείρα γίνεται μητέρα· μετοικεί το πάθος της μήτρας στη γλώσσα· η φωνή χαλιναγωγείται και η γονιμότητα ελευθερώνεται. Ο Ζαχαρίας σιωπά και ο Ιωάννης σκιρτά.

Και ποιος είναι ο τρόπος της τιμωρίας; «Ιδού, θα σιωπάς και δεν θα μπορείς να μιλήσεις». Η γλώσσα σου, λέει, η οποία υπηρέτησε την απιστία των λόγων, αυτή θα δεχθεί και την τιμωρία για την απιστία· «Ιδού, θα σιωπάς και δεν θα μιλάς, έως ότου γίνουν αυτά». Αναλογίσου τη φιλανθρωπία του Δεσπότου. Μου δείχνεις απιστία, λέει· τώρα δέξου την τιμωρία, και όταν μέσω των ίδιων των γεγονότων σού παράσχω την απόδειξη, τότε παύω την οργή· όταν μάθεις ότι δικαίως τιμωρήθηκες, τότε σε απαλλάσσω από την τιμωρία.

Και ιδού, θα παραμείνεις σιωπηλός και δεν θα μπορείς να μιλήσεις μέχρι την ημέρα που θα γίνουν αυτά, επειδή δεν πίστεψες στα λόγια μου, τα οποία θα εκπληρωθούν στον καιρό τους.» «Είπε η Μαριάμ προς τον άγγελο: Πώς θα μου συμβεί αυτό, εφόσον δεν γνωρίζω άνδρα; Και αποκρινόμενος ο άγγελος της είπε: Πνεύμα Άγιο θα επέλθει σε σένα, και δύναμη του Υψίστου θα σε επισκιάσει. Γι' αυτό και το άγιο που θα γεννηθεί θα ονομαστεί Υιός Θεού.» Ο Θωμάς όμως, ένας από τους δώδεκα, ο λεγόμενος Δίδυμος, δεν ήταν μαζί τους όταν ήλθε ο Ιησούς. Του έλεγαν λοιπόν οι άλλοι μαθητές: Είδαμε τον Κύριο.

Ίσως βίωσε κάτι παρόμοιο και ο ίδιος ο δίκαιος με τον ιερό Ζαχαρία· διότι εκείνος άκουγε από τον θειότατο Γαβριήλ ότι η Ελισάβετ θα συλλάβει και θα σου γεννήσει υιό, και απιστούσε στα λόγια του αρχαγγέλου προβάλλοντας το γήρας, τη στειρότητα και όσα συνεπάγεται η φυσική αδυναμία. «Και ιδού, θα είσαι σιωπηλός», λέει ο άγγελος, «και δεν θα μπορείς να μιλήσεις μέχρι την ημέρα που θα γίνουν αυτά, επειδή δεν πίστεψες στα λόγια μου, τα οποία θα εκπληρωθούν στον καιρό τους». Άκουγε όμως και ο δίκαιος Συμεών από τις θείες Γραφές για την ένσαρκη οικονομία και ζητούσε να μάθει πώς θα γίνει αυτό, και πώς ο αόρατος θα λάβει σώμα, πώς θα χωρέσει αυτός που είναι εκ φύσεως ασώματος, και ποια άραγε θα φανεί εκείνη η παρθένος, ώστε να χωρέσει τον Θεό που δεν χωράει πουθενά. Διότι, ακόμη κι αν εκείνη η παρθένος γίνει πλατύτερη από τον ουρανό, ούτε έτσι δεν θα χωρέσει αυτόν που έχει ως θρόνο τον ουρανό και ως υποπόδιο τη γη· και όπως είναι αδύνατον μια πολύ μικρή νήσος, που βρίσκεται στη μέση του πελάγους, να χωρέσει έναν βασιλιά και τα στρατόπεδά του, έτσι είναι ακατόρθωτο να χωρέσει ο Θεός σε γαστέρα.

Ενοχλημένος καθόλου λίγο, ο Γαβριήλ οργίζεται και του λέει: «Έπρεπε, ω γέροντα, να μην αμφισβητήσεις τα όσα ειπώθηκαν· αλλά επειδή εσύ δεν πίστεψες στα λόγια που σου είπα, δεν πρόκειται να μιλήσεις, μέχρι να γίνουν πράξη και στον κατάλληλο καιρό όσα έχω πει. Διότι εγώ, επειδή δεν με πίστεψες, συγκρατώ την φωνή σου που έσφαλε και θα σε σωφρονίσω για ένα διάστημα, μέχρις ότου γεννηθεί και σου αποδώσει τη φωνή σου ο προφήτης, που θα είναι ταυτόχρονα κήρυκας και πρόδρομος». [«Απιστείς σε μένα;» λέει στον ιερέα ο άγγελος· «θα δοκιμάσεις λοιπόν τη θεία αγανάκτηση. Ιδού, δεσμός θα κρατήσει τη γλώσσα σου· άφωνος λοιπόν μένεις, λαμβάνοντας επάξιο επιτίμιο, μέχρι να γεννήσεις τη φωνή που θα λύσει από την αφωνία εσένα που τον γέννησες, και θα υποδείξει στους ανθρώπους τον Χριστό, ο οποίος αφαιρεί τις αμαρτίες τους ως Θεός. Διότι αυτός θα υπάρξει για την παρουσία Του προφήτης, ταυτόχρονα κήρυκας και πρόδρομος».] Ο ασώματος άγγελος, αφού είπε αυτά, αναχωρεί, ενώ ο λαός στεκόταν και περίμενε τον ιερέα, απορώντας και λέγοντας: «Για ποιον λόγο άραγε καθυστέρησε τώρα τόση ώρα μέσα ο γέροντας; Διότι ποτέ δεν έχει γίνει αυτό». Όλος ο λαός λοιπόν τότε βρισκόταν σε έκπληξη· αλλά ο γέροντας βγήκε μόνος και, κάνοντας νοήματα στον λαό, έγινε σε όλους φανερό ότι δεν μπορεί να μιλήσει· και στο εξής σιωπούσε, μέχρις ότου γεννήθηκε ο προφήτης, ταυτόχρονα κήρυκας και πρόδρομος.

Και πάλι ο Θεός σώζει τους Ισραηλίτες μέσω αγίου αγγέλου την εποχή του Γεδεών και εξολόθρευσε τη Μαδιάμ, όπως ακριβώς και την εποχή του Εζεκία κατέβαλε τους Ασσυρίους μέσω αγγέλου. Και στον Ζαχαρία απέστειλε μέσα στον ναό τον Γαβριήλ, ο οποίος, αφού ανήγγειλε τη σύλληψη του Προδρόμου, δεν έγινε πιστευτός και επέβαλε κώφωση στον Ζαχαρία, και παρέμεινε έτσι, όπως το είπε ο αρχιστράτηγος των ασωμάτων.

«Διότι εγώ είμαι γέροντας, και η γυναίκα μου προχωρημένη στην ηλικία της·» τα οποία καθόλου δεν άρμοζε να τα πει ο πατέρας του Ιωάννη. Τα είπε, όμως, όχι ο πατέρας του Ιωάννη, της φωνής που βοούσε μεγάλα και εξαίσια, αλλά καθώς έφερε το πρόσωπο του στενόφωνου και βραδύγλωσσου νόμου· διότι στενόφωνος και βραδύγλωσσος έχει καταγραφεί ο Μωυσής που συνέγραψε αυτόν τον νόμο. Γι' αυτό και αμέσως με καθετί που του επιτασσόταν, εικονίζει στον εαυτό του τη σιωπή του Μωσαϊκού νόμου, η οποία σιωπή επήλθε όταν φανερώθηκε σε εμάς εν σαρκί ο μεγάλος νομοθέτης Χριστός, επειδή θέλησε να γίνει προτύπωμα του νόμου· διότι υπάκουσε στον άγγελο που του επέβαλε τη σιωπή: «Εγώ είμαι ο Γαβριήλ που παρίσταμαι ενώπιον του Θεού, και απεστάλην για να σου μιλήσω και να σου ευαγγελιστώ αυτά· και ιδού, θα είσαι σιωπηλός και δεν θα μπορείς να μιλήσεις μέχρι την ημέρα που θα γίνουν αυτά, διότι δεν πίστεψες στα λόγια μου, τα οποία θα πληρωθούν στον καιρό τους.» Και πολύ εύλογα του επιβάλλει την αφωνία, παρόλο που επρόκειτο να γίνει γεννήτορας της φωνής· όχι μόνο επειδή δέχθηκε να γίνει τύπος εκείνων που αμφέβαλλαν υπό τον νόμο, αλλά επειδή δεν πίστεψε ότι η φωνή που αποστελλόταν να κηρύξει αυτά θα προερχόταν από τον ίδιο, και, εφόσον απίστησε στην προέλευση της φωνής, δικαίως στερήθηκε τη φωνή του.

«Και αποκριθείς», λέει, «ο άγγελος του είπε: Ιδού, θα σιωπάς και δεν θα μπορείς να μιλήσεις, επειδή δεν πίστεψες στα λόγια μου (πρέπει να προσθέσουμε σχετικά με αυτό που αποσιωπάται: απλά και αβασάνιστα), τα οποία θα εκπληρωθούν στον καιρό τους». Έλαβε λοιπόν το σημείο της απώλειας της φωνής, ενόψει της ζωντανής και ενυπόστατης φωνής που επρόκειτο να του γεννηθεί· και κλείνοντας τα χείλη υμνεί με ανήκουστες φωνές τον δοτήρα της γέννησης. «Διότι βγαίνοντας», λέει, «δεν μπορούσε να μιλήσει· και κατάλαβαν ότι είδε οπτασία στον ναό· και αυτός τους έκανε νοήματα, και παρέμενε κωφός». Το μεν για να μην ερωτάται, καθώς δεν ήταν επιτρεπτό να ακούγονται τα της οπτασίας· το δε (για να κωφεύει), σαν να είχε βγει έξω από τις αισθήσεις του και στρέφοντας όλο του το είναι προς αυτό που είδε, ώστε να κωφεύει στα λόγια που ηχούν στον αέρα· τίποτα δεν είναι προτιμότερο από το να επισημάνουμε και εδώ το έργο του ως προφητοπάτορα και της προφητείας· και αυτό ίσως συμβολίζει την παύση της νομικής λατρείας, ενόψει της ανακήρυξης της χάριτος διά της γεννήσεως του Ιωάννη. Επομένως, παραλείποντας τα ενδιάμεσα, καθώς ούτε στη σημερινή ημέρα αρμόζουν ούτε στις δυνάμεις σας είναι εφικτά, ας επανέλθουμε στο επείγον θέμα. 9. «Και συνέβη», λέει, «μόλις άκουσε η Ελισάβετ τον ασπασμό της Μαρίας, σκίρτησε το βρέφος με αγαλλίαση στην κοιλιά της». Ω Ιωάννη, μακάριο βρέφος, ακοίμητο έμβρυο! Αυτός που βρίσκεται μέσα στη μήτρα, πώς γίνεται να είναι πολίτης του κόσμου; Ο ατελής, πώς είναι πληρέστατος;

Και αποκρινόμενος ο άγγελος του είπε: «Εγώ είμαι ο Γαβριήλ, που παρίσταμαι ενώπιον του Θεού, και στάλθηκα για να σου μιλήσω και να σου αναγγείλω αυτά τα χαρμόσυνα νέα. Και ιδού, θα μείνεις σιωπηλός και δεν θα μπορείς να μιλήσεις, μέχρι την ημέρα που θα συμβούν αυτά, επειδή δεν πίστεψες στα λόγια μου, τα οποία θα εκπληρωθούν στον καιρό τους». Αν και ο Ζαχαρίας ήταν δίκαιος και άγιος, ωστόσο βλέποντας το θαυμαστό γεγονός της τεκνοποιίας, δεν το πίστευε εύκολα. Γι' αυτό και ο άγγελος δηλώνει το αξίωμά του, λέγοντας: «Εγώ είμαι ο Γαβριήλ που παρίσταμαι στον Θεό»· δηλαδή δεν είναι κάποιος πλάνος δαίμονας, αλλά άγγελος του Θεού. Επειδή, λοιπόν, απιστείς, θα είσαι κωφός και δεν θα μπορείς να μιλήσεις. Εύλογα δε έπαθε αυτά τα δύο, να μην μπορεί ούτε να ακούσει ούτε να μιλήσει: διότι επειδή παράκουσε, καταδικάζεται σε κώφωση, και επειδή αντιμίλησε, σε σιωπή.