Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 1:22

Και ταράχθηκε ο Ζαχαρίας μόλις είδε, και φόβος έπεσε επάνω του. Είπε δε προς αυτόν ο άγγελος: Μη φοβάσαι, Ζαχαρία, διότι εισακούστηκε η δέησή σου, και η γυναίκα σου Ελισάβετ θα σου γεννήσει υιό, και θα καλέσεις το όνομά του Ιωάννη. Και ο λαός περίμενε τον Ζαχαρία, και απορούσαν για την καθυστέρησή του. Όταν δε βγήκε, τους έκανε νοήματα, και δεν μπορούσε να μιλήσει. Βλέπεις ότι βρισκόταν στο εσωτερικό του καταπετάσματος; Τότε λοιπόν δέχθηκε το χαρμόσυνο άγγελμα.

Διότι πραγματικά δεν έπρεπε να μην πιστέψει στον άγγελο, ούτε να θεωρήσει το θυσιαστήριο ευκαταφρόνητο, ούτε να λογαριάσει την ώρα του θυμιάματος ως ώρα απάτης —επειδή ο άγγελος του εμφανίστηκε την ώρα που θυμίαζε—, ούτε να λησμονήσει την ιστορία του Αβραάμ. Αφού και τότε η στείρα και τα γηρατειά τεκνοποιούν, παντού τα όσα ελέχθησαν αποδείχθηκαν αξιόπιστα· διότι το θαύμα αυτής της τεκνογονίας προετοίμαζε όχι μόνο το να γεννήσει παραδόξως η στείρα, αλλά και η παρθένος. Και έτσι το απίστευτο προγυμναζόταν για την πίστη, και το αδύνατο συνηθιζόταν ως δυνατό· γι' αυτό εξάλλου και τώρα η απιστία στην περίπτωση της στείρας τιμωρείται, ώστε να μην αμφισβητηθεί η θαυματουργία στην περίπτωση της παρθένου. «Θα είσαι», του λέει, «σιωπηλός και δεν θα μπορείς να μιλήσεις». Ώ της φιλάνθρωπης τιμωρίας, η οποία μετέτρεψε την ποινή μάλλον σε διόρθωση! Διότι ο άγγελος σωφρονίζει την ίδια τη φωνή που έσφαλε, και χαλιναγωγεί την ίδια τη γλώσσα που αποτόλμησε να αντιλέξει. Διότι, αναφέρει, «τους έκανε νοήματα και έμεινε κωφός». Πολύ εύστοχα κατέγραψε ο ευαγγελιστής το «έμεινε»· διότι η σιωπή περίμενε τη φωνή που επρόκειτο να γεννηθεί, ο Ζαχαρίας τον Ιωάννη, ο πρεσβύτης το παιδί, ο ιερέας τον προφήτη.

Ω, της φιλάνθρωπης τιμωρίας, που μάλλον διόρθωση επέφερε! Διότι ο άγγελος σωφρονίζει την ίδια τη φωνή που έσφαλε. Όταν δηλαδή βγήκε έξω, δεν μπορούσε να τους μιλήσει· και κατάλαβαν ότι είχε δει οπτασία στον ναό· και εκείνος τους έκανε νοήματα, και παρέμενε άλαλος. Πολύ ορθά έγραψε ο ευαγγελιστής το «παρέμενε»· διότι η σιωπή περίμενε να γεννηθεί η φωνή, ο Ζαχαρίας περίμενε τον Ιωάννη, ο γέροντας το παιδί. Ω του θαύματος! Ο Λόγος έρχεται στον κόσμο, και η φωνή προκηρύσσει· ο Δεσπότης προσέρχεται, και ο δούλος προαποστέλλεται. Αλλά γιατί προτρέχω τώρα να αναφέρω το κήρυγμα της ερήμου, ενώ έχω μια άλλη, παράδοξη και μεγάλη φωνή ως προοίμιο; Διότι προηγούνται τα έργα, τα οποία είναι ανώτερα από αυτά τα λόγια. Διότι, ενώ ο Βαπτιστής βρισκόταν ακόμη στην κοιλιά της μητέρας του, ενώ κατεχόταν ακόμη από τα δεσμά της φύσης, ενώ ήταν ακόμη τυλιγμένος στα μητρικά σπάργανα, διακηρύσσει μεγαλόφωνα την παρουσία του Δεσπότη· διότι λέγει: «μόλις η Ελισάβετ άκουσε τον ασπασμό της Μαρίας, σκίρτησε το βρέφος στην κοιλιά της». Ακόμη δεν έχει γεννηθεί, και με τα σκιρτήματα ομιλεί· ακόμη δεν του επιτρέπεται να φωνάζει, και μέσω των έργων ακούγεται· ακόμη δεν γνωρίζει τη ζωή, και προκηρύσσει τον Θεό.

Ω της φιλάνθρωπης τιμωρίας, η οποία κατεργάζεται μάλλον τη διόρθωση! Διότι ο άγγελος σωφρονίζει την ίδια τη φωνή που έσφαλε, χαλιναγωγεί την ίδια τη γλώσσα που αυθαδίασε. Διότι, όπως αναφέρει, τους έκανε νοήματα και παρέμεινε κωφός.

Ενοχλημένος καθόλου λίγο, ο Γαβριήλ οργίζεται και του λέει: «Έπρεπε, ω γέροντα, να μην αμφισβητήσεις τα όσα ειπώθηκαν· αλλά επειδή εσύ δεν πίστεψες στα λόγια που σου είπα, δεν πρόκειται να μιλήσεις, μέχρι να γίνουν πράξη και στον κατάλληλο καιρό όσα έχω πει. Διότι εγώ, επειδή δεν με πίστεψες, συγκρατώ την φωνή σου που έσφαλε και θα σε σωφρονίσω για ένα διάστημα, μέχρις ότου γεννηθεί και σου αποδώσει τη φωνή σου ο προφήτης, που θα είναι ταυτόχρονα κήρυκας και πρόδρομος». [«Απιστείς σε μένα;» λέει στον ιερέα ο άγγελος· «θα δοκιμάσεις λοιπόν τη θεία αγανάκτηση. Ιδού, δεσμός θα κρατήσει τη γλώσσα σου· άφωνος λοιπόν μένεις, λαμβάνοντας επάξιο επιτίμιο, μέχρι να γεννήσεις τη φωνή που θα λύσει από την αφωνία εσένα που τον γέννησες, και θα υποδείξει στους ανθρώπους τον Χριστό, ο οποίος αφαιρεί τις αμαρτίες τους ως Θεός. Διότι αυτός θα υπάρξει για την παρουσία Του προφήτης, ταυτόχρονα κήρυκας και πρόδρομος».] Ο ασώματος άγγελος, αφού είπε αυτά, αναχωρεί, ενώ ο λαός στεκόταν και περίμενε τον ιερέα, απορώντας και λέγοντας: «Για ποιον λόγο άραγε καθυστέρησε τώρα τόση ώρα μέσα ο γέροντας; Διότι ποτέ δεν έχει γίνει αυτό». Όλος ο λαός λοιπόν τότε βρισκόταν σε έκπληξη· αλλά ο γέροντας βγήκε μόνος και, κάνοντας νοήματα στον λαό, έγινε σε όλους φανερό ότι δεν μπορεί να μιλήσει· και στο εξής σιωπούσε, μέχρις ότου γεννήθηκε ο προφήτης, ταυτόχρονα κήρυκας και πρόδρομος.

«Και αποκριθείς», λέει, «ο άγγελος του είπε: Ιδού, θα σιωπάς και δεν θα μπορείς να μιλήσεις, επειδή δεν πίστεψες στα λόγια μου (πρέπει να προσθέσουμε σχετικά με αυτό που αποσιωπάται: απλά και αβασάνιστα), τα οποία θα εκπληρωθούν στον καιρό τους». Έλαβε λοιπόν το σημείο της απώλειας της φωνής, ενόψει της ζωντανής και ενυπόστατης φωνής που επρόκειτο να του γεννηθεί· και κλείνοντας τα χείλη υμνεί με ανήκουστες φωνές τον δοτήρα της γέννησης. «Διότι βγαίνοντας», λέει, «δεν μπορούσε να μιλήσει· και κατάλαβαν ότι είδε οπτασία στον ναό· και αυτός τους έκανε νοήματα, και παρέμενε κωφός». Το μεν για να μην ερωτάται, καθώς δεν ήταν επιτρεπτό να ακούγονται τα της οπτασίας· το δε (για να κωφεύει), σαν να είχε βγει έξω από τις αισθήσεις του και στρέφοντας όλο του το είναι προς αυτό που είδε, ώστε να κωφεύει στα λόγια που ηχούν στον αέρα· τίποτα δεν είναι προτιμότερο από το να επισημάνουμε και εδώ το έργο του ως προφητοπάτορα και της προφητείας· και αυτό ίσως συμβολίζει την παύση της νομικής λατρείας, ενόψει της ανακήρυξης της χάριτος διά της γεννήσεως του Ιωάννη. Επομένως, παραλείποντας τα ενδιάμεσα, καθώς ούτε στη σημερινή ημέρα αρμόζουν ούτε στις δυνάμεις σας είναι εφικτά, ας επανέλθουμε στο επείγον θέμα. 9. «Και συνέβη», λέει, «μόλις άκουσε η Ελισάβετ τον ασπασμό της Μαρίας, σκίρτησε το βρέφος με αγαλλίαση στην κοιλιά της». Ω Ιωάννη, μακάριο βρέφος, ακοίμητο έμβρυο! Αυτός που βρίσκεται μέσα στη μήτρα, πώς γίνεται να είναι πολίτης του κόσμου; Ο ατελής, πώς είναι πληρέστατος;

Εξάλλου, προτύπωνε και τα όσα αφορούσαν τους Ιουδαίους. Διότι, όπως ακριβώς αυτός, αν και γέροντας και άκαρπος, και αφού απίστησε, απέκτησε υιό ανώτερο των προφητών, έτσι και η συναγωγή και η ιεροσύνη των Ιουδαίων, μολονότι πάλιωσε και έγινε άκαρπη, άπιστη και ανυπάκουη, εντούτοις γέννησε ένσαρκο τον Λόγο του Θεού, τον Δεσπότη των προφητών. Και όταν Εκείνος γεννήθηκε, οι πρώην ανυπάκουοι μετέβησαν στην πίστη και την ευφωνία. «Και ο λαός περίμενε τον Ζαχαρία και απορούσε που καθυστερούσε μέσα στον ναό. Όταν όμως βγήκε, δεν μπορούσε να τους μιλήσει και κατάλαβαν ότι είδε οπτασία στον ναό. Και αυτός τους έκανε νοήματα και παρέμενε κωφός. Και όταν συμπληρώθηκαν οι ημέρες της λειτουργίας του, αναχώρησε για το σπίτι του.» Βλέπεις πώς οι μεν Ιουδαίοι προσδοκούσαν και περίμεναν μέχρι να βγει ο αρχιερέας;