Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 1:34

Τώρα όμως δεν μεσολαβεί τίποτα, και πώς θα γίνει αυτό, αφού δεν γνωρίζω άνδρα; Ως μη οργωμένο χωράφι, ακαλλιέργητο πώς θα δώσω καρπό, χωρίς να έχω δεχτεί σπόρο ούτε τον σπορέα; Αυτό πες μου, αυτό εξήγησέ μου, εσύ που στέκεσαι και μου λες: Χαίρε νύμφη ανύμφευτε.» Εκείνος που στα ύψιστα ενθαρρύνθηκε να φέρει τον ασπασμό, και όχι τον τοκετό, της παναγίας Μαρίας, μόλις άκουσε αυτά που είπε η παρθένος, της αποκρίθηκε: «Επειδή είπες, σεμνή, ότι τα παλαιά γεγονότα είχαν κάποιον μεσάζοντα, το παρόν είναι ανώτερο, γι' αυτό και δεν υπάρχει ανάγκη μεσολαβητή.

Διότι δεν είπε: «Δεν δίνω σε εσένα τον αλλόφυλο να πιεις», αλλά είπε: «Πώς μου ζητάς;», όπως κάποτε η Θεοτόκος είπε στον άγγελο: «Πώς θα γίνει αυτό; Πώς αυτός που είναι χωρίς μητέρα με λαμβάνει ως μητέρα, αυτός που χορηγεί την αγαλλίαση και την απολύτρωση;». Ιδού, η Σαμαρείτισσα από τη Συχάρ φανερώθηκε σε εμένα ως ζωγράφος δύο εικόνων: της Εκκλησίας και της Σαμάρειας.

ΛΒ'. Αλλά η θεοδόχος κυοφόρος Παρθένος και πάναγνη και ανώτερη από ολόκληρη την κτίση, αφού άκουσε για θεία σύλληψη, και πληροφορήθηκε για θαυμαστή κυοφορία, και έλαβε τη χαρμόσυνη είδηση για έναν παράδοξο τοκετό, απορώντας με τα όσα ελέχθησαν, και γνωρίζοντας τη γυναικεία φύση, και εξετάζοντας σύμφωνα με τους νόμους της φύσης τις συλλήψεις των γυναικών, και αναλογιζόμενη με σύνεση τους τοκετούς τους, ότι δηλαδή αυτά ποτέ δεν γίνονται χωρίς την ανδρική συνεύρεση, και βλέποντας τον εαυτό της άθικτο και εντελώς άπειρο από μια τέτοια συνήθεια, έστω και ως σκέψη, λέει προς τον αρχάγγελο Γαβριήλ, ο οποίος της ανήγγειλε αυτά τα μεγαλεία, τα μεγάλα έργα του Θεού, και της ανακοίνωνε τα χαρμόσυνα μηνύματα: «Και πώς θα μου συμβεί αυτό, αφού δεν γνωρίζω άνδρα;» Πώς να πιστέψω στα λόγια σου, που ξεπερνούν την ανθρώπινη φύση; Έχω δει πάρα πολλές γυναίκες να γεννούν, αλλά καμία δεν είδα να γεννά χωρίς τη συνεύρεση με άνδρα. Και πώς θα γίνουν αυτά σε εμένα που δεν ακολούθησα τη φυσική οδό; Και πώς θα γίνω μητέρα ενός άρρενος υιού, ενώ αγνοώ παντελώς την επαφή με άνδρα; Μήπως νομίζεις, ω άγγελε, ότι, επειδή έχω μνηστευθεί με άνδρα σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσή, έχω γνωρίσει και ανθρώπινη κλίνη, από την οποία βλασταίνουν οι συλλήψεις, οι κυοφορίες και οι τοκετοί;

Γι' αυτό σου αποκρίνομαι και πάλι πολύ φυσικά: «Και πώς θα μου συμβεί αυτό, αφού δεν γνωρίζω άνδρα;» και θα γεννήσω άνδρα, όπως είπες; Απίστευτο το άγγελμα· ο λόγος αυτός είναι ξένος προς τη λογική ακολουθία και εντελώς αντίθετος προς την κοινή συνήθεια. Γι' αυτό δεν πρόκειται να τον αποδεχθώ ποτέ, εάν δεν μου προσφέρεις μια συνεπή εξήγηση για την έκβαση αυτών που λες· διότι, χωρίς την απόδοση μιας λογικής εξήγησης, δεν είναι δυνατόν να συμβεί τίποτε απολύτως τέτοιο.

Μην μου αναφέρεις, λοιπόν, πλέον ανθρώπινους συλλογισμούς: «Και πώς θα μου γίνει αυτό, αφού δεν γνωρίζω άνδρα;» ΛΖ'. Προς αυτόν, πάλι, η Παναγία Παρθένος, έχοντας ατρόμητο θάρρος, αποκρίνεται με άτρεμα χείλη: Άκουσε, ω άγγελε της δικής μου παράδοξης σύλληψης και της δικής μου παρθενικής λοχείας και γέννησης. Πώς να μην θαυμάσω τα λόγια σου; Πώς να μην εκπλαγώ με τα λεγόμενά σου; Διότι μου λες πράγματα υπέρτατα, τα οποία μέχρι τώρα δεν έχουν γίνει ποτέ στους ανθρώπους. Γνωρίζω ότι ο Θεός κατεργάζεται τα πάντα, όσα προτίθεται να πράξει. Αλλά αυτό που εσύ μου ευαγγελίζεσαι με τα λόγια σου, ποτέ μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει.

ΛΗ'. Δεν απιστώ, λοιπόν, στο πρόσταγμα του Θεού· διότι αναδεικνύεται δημιουργός όλων όσων θελήσει να πράξει. Αλλά θαυμάζω τη δύναμη των λεγομένων, και εκπλήσσομαι για το παράδοξο συνάμα και παράξενο αυτών, που είναι και ασυνήθιστο στις ανθρώπινες ακοές· και δικαίως ζητώ να μάθω, πώς θα γίνει αυτό, ή με ποιον τρόπο θα εκπληρωθεί. Γι' αυτό, απαντώντας σε σένα, δεν είπα «Δεν θα μου συμβεί αυτό που είπες, επειδή δεν γνωρίζω άνδρα», αλλά σε ρώτησα: «Πώς θα μου συμβεί αυτό, επειδή δεν γνωρίζω άνδρα;» Διότι ποτέ δεν έχει γίνει, ούτε έχει φανεί παρθένος να γεννά· γι' αυτό αναζήτησα να μάθω τον τρόπο με τον οποίο εγώ θα γίνω μητέρα όντας παρθένος, και θα γεννήσω παιδί, χωρίς να έχω δεχθεί σπορά και γέννημα παιδιού. Και γι' αυτό σε ρωτώ πάλι και λέω με άκρα σωφροσύνη: «Και πώς θα μου συμβεί αυτό, επειδή δεν γνωρίζω άνδρα;» Διότι δεν προφέρω λόγια απιστίας, αλλά ζητώ την απόδειξη της ακρίβειας. Πες μου τον τρόπο της σύλληψης, και ερμήνευσε την αιτία της γέννησης, και θα με βρεις όχι να απιστώ στα λόγια, αλλά να πειθαρχώ στα λεγόμενα.

Χαίρε, ξύλο άσηπτο, που δεν δέχθηκες το σκουλήκι της αμαρτωλής φθοράς, από την οποία προήλθε το νοητό θυσιαστήριο, το οποίο δεν κατασκευάστηκε από άσηπτα ξύλα, αλλά οικοδομήθηκε για τον Θεό από τα άχραντα σπλάχνα. Χαίρε, πορφύρα βασιλική, που από τα παρθενικά σου αίματα ύφανες την αλουργίδα για Εκείνον που λέει στο Άσμα: Η κόμη της κεφαλής σου είναι σαν πορφύρα, ο βασιλιάς είναι δεμένος στους πλοκάμους της. Πόσο ομόρφυνες, ή πόσο γλυκιά έγινες; Χαίρε, βύσσο κλωσμένη, που έκλωσες στη διάνοιά σου το βάθος των θείων νοημάτων, και παρέμεινες ακλόνητη στις αντίθετες θέλξεις· διότι λέει: Πώς θα μου συμβεί αυτό, αφού δεν γνωρίζω άνδρα; Μέσω εσένα έγινε η πορφυροχρυσοποίκιλτη επωμίδα για Εκείνον που ιερουργεί ως ιεράρχης των άνω Δυνάμεων.

Διότι και όταν διωκόμαστε, λάμπουμε με τη χάρη του Χριστού. «Είπε τότε η Μαριάμ προς τον άγγελο: Πώς θα γίνει αυτό, αφού δεν γνωρίζω άνδρα; Και αποκριθείς ο άγγελος, της είπε: Πνεύμα Άγιο θα έρθει επάνω σου, και δύναμη του Υψίστου θα σε επισκιάσει· γι' αυτό και το άγιο που θα γεννηθεί, θα ονομαστεί Υιός Θεού.» Όχι επειδή απίστησε η Παρθένος, είπε το: Πώς θα μου συμβεί αυτό; αλλά ως σοφή και συνετή, επιζητώντας να μάθει τον τρόπο του γεγονότος· διότι ούτε έχει συμβεί κάτι τέτοιο πρωτύτερα, ούτε πρόκειται να συμβεί στο μέλλον. Γι' αυτό και ο άγγελος της δείχνει κατανόηση, και δεν την κατακρίνει όπως τον Ζαχαρία, αλλά μάλλον της εξηγεί τον τρόπο.

«Ιδού η δούλη του Κυρίου, ας γίνει σε μένα σύμφωνα με τον λόγο σου· και αναχώρησε από αυτήν ο άγγελος.» Θα μπορούσε κάποιος να απορήσει πώς ήταν συγγενής της Παρθένου η Ελισάβετ, εφόσον η μεν Παρθένος καταγόταν από τη φυλή του Ιούδα, ενώ η Ελισάβετ από τις θυγατέρες του Ααρών. Διότι ο νόμος πρόσταζε οι γάμοι να γίνονται μέσα από την ίδια φυλή, επομένως και οι συγγένειες να εντοπίζονται μεταξύ εκείνων που ανήκαν στην ίδια φυλή. Είναι βέβαια δυνατόν να πει κανείς ότι από την εποχή της αιχμαλωσίας αναμείχθηκαν οι γενεές. Το ορθότερο όμως είναι το εξής: Ο Ααρών πήρε για γυναίκα του την Ελισάβετ, η οποία ήταν θυγατέρα του Αμιναδάβ, ο οποίος προερχόταν από τη φυλή του Ιούδα. Βλέπεις ότι εξ αρχής, ήδη από την εποχή του Ααρών, η Θεοτόκος ήταν συγγενής με την Ελισάβετ; Διότι, επειδή η γυναίκα του Ααρών καταγόταν από τη φυλή του Ιούδα, από την οποία προερχόταν και η Θεοτόκος, ενώ η Ελισάβετ από τις θυγατέρες του Ααρών, εύλογα η Ελισάβετ ήταν συγγενής της Θεοτόκου· διότι η προμήτορά της, δηλαδή η γυναίκα του Ααρών, ανήκε στη φυλή του Ιούδα. Παρατήρησε μάλιστα και την ακολουθία λόγω της συγγένειας: Ελισάβετ ονομαζόταν η γυναίκα του Ααρών, Ελισάβετ και η γυναίκα του Ζαχαρία, καθώς καταγόταν από εκείνη. Αλλά ας δούμε τι λέει η Παρθένος: «Ιδού η δούλη του Κυρίου, ας γίνει σε μένα σύμφωνα με τον λόγο σου.» Είμαι ένας ζωγραφικός πίνακας· ό,τι επιθυμεί ο ζωγράφος, ας ζωγραφίσει ό,τι θέλει, ας πράξει ο Κύριος. Ώστε και το γεγονός ότι ρώτησε προηγουμένως, «Πώς θα μου συμβεί αυτό;»