Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 1:36

Ο Θεοφάνιος, στο χωρίο «Πάλιν Ἰησοῦς ὁ ἐμός», είπε ότι το Άγιο Πνεύμα και ο Θεός Λόγος μαρτύρησαν συγγένεια· όπως και ο Γαβριήλ λέγει προς τη Θεοτόκο: «Και ιδού, η Ελισάβετ, η συγγενής σου».

Του εν αγίοις πατρός ημών Αθανασίου, Εις το γενέθλιον του Προδρόμου, και εις την Ελισάβετ, και εις την Θεοτόκον. Τη γη που χέρσωσε και αφέθηκε να ποδοπατείται από τους όναγρους, το βόδι του αροτήρα με κόπο την οργώνει, διανοίγοντας τα αυλάκια· διότι όσο περισσότερο χρόνο έμεινε ακαλλιέργητη η γη, τόσο περισσότερο το βόδι που επιστρατεύεται για το όργωμα κυρτώνει από τον πιο βαρύ κόπο, καταπονώντας τον τράχηλό του που φέρει τον ζυγό. Μια γυναίκα, όμως, που έμεινε στείρα και γέρασε με το πέρασμα πολλών χρόνων, και η οποία περιέπεσε σε δύο δεινά, στην ατεκνία και την αδυναμία –στην ατεκνία της φύσης και την αδυναμία των γηρατειών–, μόνο με τον λόγο του και χωρίς κόπο, ο δημιουργός της φύσης Θεός Λόγος και την παλαιότητα του σώματός της ανακαινίζει, και τη στειρότητα της φύσης διορθώνει. Και μαρτυρεί για τον λόγο μου η σύζυγος του ιερέα Ζαχαρία, η Ελισάβετ, η οποία δεν γέλασε όπως η Σάρρα, αλλά πίστεψε όπως η Άννα, αυτή που στα εξασθενημένα της μέλη ανακαινίσθηκε σαν τον αετό· διότι ανέθρεψε παιδί περίφημο, σεβάσμιο, οικείο των υδάτων του Ιορδάνη. Όντως μεγάλη ανάμεσα στις γυναίκες είναι η Ελισάβετ, ως συγγενής της ένδοξης Παρθένου, καθώς άκουσες προ ολίγου τον Γαβριήλ να λέει προς την Παρθένο: «Και ιδού, η Ελισάβετ η συγγενής σου». Ω, ευγένεια του γένους! Ω, άσκηση της ευλάβειας! Ω, καθαρότητα του βίου! Ω, αγνεία του σώματος! Ω, θεοφιλία της ψυχής! Ω, σκεύος μυροδόχο! Την Εύα την εξαπάτησε ο όφις· στην Ελισάβετ, όμως, ο άγγελος ανήγγειλε τα άριστα αγαθά.

Καθώς λοιπόν η Παρθένος ταράχθηκε από τον χαιρετισμό, της είπε: «Ιδού, θα συλλάβεις στην κοιλιά σου και θα γεννήσεις υιό, και θα καλέσεις το όνομά του Ιησού». «Και ιδού, η συγγενής σου Ελισάβετ έχει συλλάβει και αυτή υιό στα γηρατειά της, και αυτός είναι ο έκτος μήνας για αυτήν που αποκαλούνταν στείρα». Και βλέπεις, λέει, ότι έξι μήνες πριν από τον Ευαγγελισμό της Μαρίας, ο Ιωάννης ήδη προϋπήρχε. Πώς λοιπόν θα εκπληρωθεί το «υπήρχε πριν από εμένα» κατά την ένσαρκη παρουσία του Χριστού; Και ποιος από τους απλοϊκούς, που δεν έχουν σαφώς εδραιωμένη διάνοια, ακούγοντας αυτό το ρητό δεν θα ταραχθεί; Διότι, λέει, τα αναγκαία, τα ακέραια και τα ζωτικά νοήματα της Θείας Γραφής φαίνονται μάλλον βλαβερότερα σε όσους επισύρουν τα πονηρά στον εαυτό τους, παρότι τα ρητά είναι εξ ολοκλήρου καταυγασμένα από το Άγιο Πνεύμα. Διότι τι έχει παραλειφθεί από το ρητό προς ασφάλεια; Επειδή ιδού, λέει ότι «αυτός είναι», υποδηλώνοντας το ορατό και υποδεικνύοντας σε όσους βλέπουν: «για τον οποίο σας είπα, ότι έρχεται οπίσω μου». Και ποιος έρχεται, αν όχι ένας «άνδρας»; Κανείς όμως από όσους διαθέτουν σύνεση δεν θα θεωρούσε τον Κύριό μας απλό άνδρα, παρά μόνον οι προαναφερθείσες αιρέσεις που ήδη επισημάνθηκαν, δηλαδή οι οπαδοί του Κηρίνθου, του Μηρίνθου και του Εβίωνος.

Διότι από αυτήν προήλθε το αληθινό φως, το οποίο μας φωτίζει με την αγαθότητά του· διότι υπήρξε αγιασμένο ιερό και αμόλυντος ναός του Θεού, το χρυσό θυσιαστήριο των θυμιαμάτων εξαιτίας της ανυπέρβλητης καθαρότητάς της, το θείο θυμίαμα της συνθέσεως και το άγιο έλαιο της χρίσεως, το πολύτιμο αλάβαστρο του γνήσιου νάρδου, το ιερατικό διάδημα που φανερώνει την απόρρητη βούληση του Θεού, αυτή που είναι η μόνη άγια κατά το σώμα και το πνεύμα, η πύλη που βλέπει προς τα ανατολικά και η οποία διά της δεσποτικής εισόδου και εξόδου φώτισε τον κόσμο, η κατάκαρπη ελιά, από την οποία το Άγιο Πνεύμα, αφού έλαβε τον μυστικό κλάδο του Κυρίου, διεκόσμησε το χειμαζόμενο γένος των ανθρώπων. Αυτή είναι το καύχημα των παρθένων και η αγαλλίαση των μητέρων, η οποία δεχόμενη το αρχαγγελικό μήνυμα και το θείο ευαγγέλιο άκουσε: «Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου και πάλι από εσένα»· διότι ο Κύριος, αφού ευδόκησε να κυοφορηθεί από την αγία Παρθένο, απέστειλε τον αρχάγγελο για να φέρει το χαρμόσυνο μήνυμα. Αυτός δε, αφού προσήλθε στη Μαρία από τις άνω άφραστες δυνάμεις, πρώτα της ανήγγειλε το «Χαίρε, κεχαριτωμένη» και αμέσως πάλι πρόσθεσε: «Ο Κύριος είναι μαζί σου, ευλογημένη εσύ μεταξύ των γυναικών, και ευλογημένος ο καρπός της κοιλίας σου». Εκείνη δε ταράχθηκε και διαλογιζόταν τι είδους να ήταν άραγε αυτός ο χαιρετισμός.

Αυτό το λέει η Παρθένος όχι επειδή απιστεί, αλλά επειδή ζητά να μάθει, στο μέτρο του δυνατού, πώς θα γίνει αυτό. Γι' αυτό και ο αρχάγγελος της λέει: «Πνεύμα Άγιο θα έρθει επάνω σου και δύναμη του Υψίστου θα σε επισκιάσει· γι' αυτό και το άγιο που θα γεννηθεί θα ονομαστεί Υιός του Θεού». Διότι, λέει, εσύ είσαι άγια και κεχαριτωμένη, Παρθένε· όμως Πνεύμα Άγιο θα έρθει πάλι επάνω σου, ετοιμάζοντας και προκαταρτίζοντας τη θεουργία μέσα σου με την προσθήκη υψηλότερου αγιασμού· και δύναμη του Υψίστου θα σε επισκιάσει, η οποία ταυτόχρονα θα σε ενδυναμώσει και, μέσω της επισκιάσεως σε εσένα και της συνάφειας, θα μορφοποιήσει στον εαυτό της την ανθρώπινη φύση, ώστε αυτό που θα γεννηθεί να είναι άγιο, Υιός του Θεού και δύναμη του Υψίστου που έχει λάβει ανθρώπινη μορφή· διότι, ιδού, και η συγγενής σου η Ελισάβετ, η οποία διήνυσε όλη της τη ζωή στείρα, τώρα στα γηρατειά της, με το θέλημα του Θεού, κυοφορεί παραδόξως, διότι κανένας λόγος δεν είναι αδύνατος για τον Θεό.

γ'. Παρατήρησε όμως, αγαπητέ, πώς η στείρα την καθοδηγεί προς την πίστη της γεννήσεως. Διότι, επειδή η προηγούμενη απόδειξη ξεπερνούσε τη διάνοια της παρθένου, άκου πώς κατέβασε τον λόγο σε πιο ταπεινά πράγματα, καθοδηγώντας την μέσω των αισθητών. «Και ιδού», λέει, «η Ελισάβετ η συγγενής σου, συνέλαβε και αυτή υιό στα γηρατειά της· και αυτός είναι ο έκτος μήνας για αυτήν που αποκαλούνταν στείρα». Οπωσδήποτε για χάρη της παρθένου ανέφερε και τη στείρα· διότι για ποιον λόγο της παρουσίασε την κυοφορία της συγγενούς της και για ποιον λόγο έλεγε: «σε αυτήν που αποκαλούνταν στείρα»;

Τότε λοιπόν συνέλαβε και η Ελισάβετ, η σύζυγος του Ζαχαρία· και έκρυβε τον εαυτό της επί πέντε μήνες, λέγοντας: «Έτσι έπραξε σε μένα ο Κύριος κατά τις ημέρες που επέβλεψε, για να αφαιρέσει το όνειδός μου ανάμεσα στους ανθρώπους». Είναι λοιπόν κατάλληλη ευκαιρία να δείξουμε στη συνέχεια ότι, κατά τον έκτο μήνα της κυήσεως του Ιωάννη από την Ελισάβετ, η Μαρία λαμβάνει το χαρμόσυνο άγγελμα της συλλήψεως. Διότι προσήλθε σε αυτήν ο Γαβριήλ και της έλεγε: «Μη φοβάσαι, Μαριάμ· διότι βρήκες χάρη ενώπιον του Θεού. Και ιδού, θα συλλάβεις στη μήτρα σου και θα γεννήσεις υιό, και θα καλέσεις το όνομά του Ιησού». Καθώς δε εκείνη βρισκόταν σε ταραχή και επιζητούσε να μάθει τον τρόπο, αποκρίθηκε ο άγγελος και της είπε: «Πνεύμα Άγιο θα έλθει επάνω σου, και δύναμη του Υψίστου θα σε επισκιάσει· γι' αυτό και το άγιο που θα γεννηθεί από εσένα, θα ονομαστεί Υιός του Θεού. Και ιδού η Ελισάβετ η συγγενής σου, συνέλαβε και αυτή υιό στα γηρατειά της· και αυτός είναι ο έκτος μήνας για αυτήν που ονομαζόταν στείρα· διότι τίποτα δεν θα είναι αδύνατο για τον Θεό». Εάν λοιπόν μετά τον μήνα Γορπιαίο άρχισε να συλλαμβάνει η Ελισάβετ, όπως έχει αποδειχθεί, πρέπει να αριθμήσουμε από τότε τους έξι ενδιάμεσους μήνες. Αυτοί οι μήνες λοιπόν είναι: ο Υπερβερεταίος, ο Δίος, ο Απελλαίος, ο Αυδοναίος, ο Περίτιος και ο Δύστρος.

Επειδή λοιπόν ήταν συγγενείς μεταξύ τους κατά σάρκα (διότι «ιδού», λέγει, «η Ελισάβετ η συγγενής σου, έχει συλλάβει και αυτή υιό», αναφέρει ο άγγελος στη Μαριάμ για τη μητέρα του Ιωάννη· και εάν οι μητέρες ήταν συγγενείς, είναι ολοφάνερο ότι ήταν και τα παιδιά)· επειδή, λοιπόν, ήταν συγγενείς, για να μη φανεί ότι μαρτυρεί για τον Χριστό εξαιτίας της συγγένειας, οικονόμησε η χάρη του Πνεύματος να περάσει ο Ιωάννης όλη την πρώτη του ηλικία στην έρημο, ώστε να μη δοθεί η εντύπωση ότι η μαρτυρία γίνεται από φιλία ή από κάποιου τέτοιου είδους προσυνεννόηση, αλλά ότι τον κηρύττει έχοντας διδαχθεί από τον Θεό.

Θέλεις να δεις την εικόνα του μυστηρίου της δικής σου γέννησης; Δες τη γειτόνισσα και συγγενή σου, την Ελισάβετ. Διότι ιδού, λέει, η Ελισάβετ η συγγενής σου έχει συλλάβει και αυτή υιό στα γηρατειά της· και αυτός είναι ο έκτος μήνας για αυτήν που αποκαλούνταν στείρα· διότι κανένας λόγος δεν θα είναι αδύνατος για τον Θεό. Λύθηκε, παρά κάθε ελπίδα, η στειρότητα της Ελισάβετ, ώστε η λύση αυτού του πάθους να γίνει δάσκαλος για τη δική σου παρθενία, η οποία δεν θα λυθεί. Συνέλαβε η στείρα και ηλικιωμένη τον πρόδρομο του βασιλέως που πρόκειται να γεννηθεί από εσένα, για να πιστέψεις ότι εσύ φέρεις τον Κύριο στη γαστέρα σου. Πήγαινε, διαπίστωσε τα σχετικά με την Ελισάβετ· και εάν δεν τη βρεις έτσι, όπως σου είπα, μην πιστέψεις στο κήρυγμά μου. Τι απαντά λοιπόν μετά από αυτά τα λόγια η αγία Μαρία, η παρθένος στο σώμα και στην ψυχή, η ευσεβής και ευλαβής και ευπειθής, το καύχημα της ανθρώπινης φύσεως, η πύλη της ζωής μας, η πρόξενος της σωτηρίας μας; Αφού δέχθηκε ευμενώς τη φωνή του αγγέλου, λέει προς αυτόν: Ιδού η δούλη του Κυρίου, ας γίνει σε εμένα σύμφωνα με το ρήμα σου. Ως δούλη βρίσκομαι στη διάθεση του δεσποτικού νεύματος· ως πηλός υποτάσσομαι στα χέρια του κεραμέα· όπως θέλει με εξουσία ο πλάστης, ας εκτελέσει σε εμένα το βούλημά του· όπως θέλει με φιλανθρωπία, ας θαυματουργήσει σε εμένα την παράδοξη κύηση. Ας γίνει σε εμένα σύμφωνα με το ρήμα σου· ας γίνουν τα ρήματά σου αυτά πράγματα ολοφάνερα και αληθινά.

Ας το ερμηνεύσει ο ίδιος ο αρχάγγελος, λέγοντας προς την Παρθένο: Ιδού, λέει, η Ελισάβετ η συγγενής σου, έχει συλλάβει και αυτή υιό· και αυτός είναι ο έκτος μήνας για αυτήν που αποκαλούνταν στείρα. Στον έκτο μήνα.

Η΄. Και παρατήρησε τη σοφία των γεγονότων. Ούτε η υπεροχή έβλαψε την ομοίωση και τη συγγένεια με εμάς, ούτε η συγγένεια με εμάς αμαύρωσε την υπεροχή, αλλά καθεμία αποδεικνυόταν μέσα από όλα τα γεγονότα· και από τη μία έφερε ολόκληρα τα δικά μας γνωρίσματα, και από την άλλη αυτά που είναι διαφορετικά από εμάς. Αλλά, όπως έλεγα, για τον λόγο αυτόν προηγήθηκαν οι στείρες, για να γίνει πιστευτός ο τοκετός της Παρθένου, ώστε να χειραγωγηθεί και η ίδια προς την πίστη της επαγγελίας και της υπόσχεσης εκείνης, την οποία άκουσε από τον άγγελο που της έλεγε: «Πνεύμα Άγιον θα επέλθει σε εσένα, και δύναμη του Υψίστου θα σε επισκιάσει»· κατ' αυτόν τον τρόπο, λέει, πρόκειται να γεννήσεις. Μην κοιτάζεις προς τη γη· από τους ουρανούς έρχεται η ενέργεια. Χάρη του Πνεύματος είναι αυτό που συντελείται, μην αναζητάς τη φύση και τους νόμους του γάμου. Αλλά επειδή τα λόγια εκείνα ήταν ανώτερα από την κατανόησή της, θέλει να προσφέρει και άλλη απόδειξη. Εσύ παρατήρησε πώς η στείρα την οδηγεί προς την πίστη σε αυτό. Διότι, επειδή εκείνη η απόδειξη ήταν ανώτερη από τη διάνοια της Παρθένου, άκουσε πώς κατέβασε τον λόγο και στα πιο ταπεινά, καθοδηγώντας την μέσω των αισθητών. «Ιδού, λοιπόν», της λέει, «η Ελισάβετ η συγγενής σου, συνέλαβε και αυτή υιό στα γηρατειά της· και διανύει πλέον τον έκτο μήνα αυτή που αποκαλείται στείρα». Βλέπεις ότι η περίπτωση της στείρας έγινε για χάρη της Παρθένου; Επειδή, για ποιον λόγο της ανέφερε την κύηση της συγγενούς της; Για ποιον λόγο της έλεγε: «Στα γηρατειά της»;

Για ποιον λόγο πρόσθεσε το, «Στην αποκαλούμενη στείρα»;

Με όλα αυτά, προφανώς, την παρακινούσε στο να πιστέψει στον Ευαγγελισμό. Γι' αυτόν τον λόγο της ανέφερε και την ηλικία και την πήρωση της φύσεως· γι' αυτό και περίμενε να περάσει καιρός από τη σύλληψη· διότι δεν της έφερε το χαρμόσυνο άγγελμα αμέσως εξ αρχής, αλλά περίμενε να συμπληρωθεί διάστημα έξι μηνών για τη στείρα, ώστε ο όγκος της κοιλίας πλέον να εγγυηθεί την κύηση και να αποτελέσει αναμφισβήτητη απόδειξη της συλλήψεως. Και παρατήρησε και πάλι τη σύνεση του Γαβριήλ. Διότι δεν της υπενθύμισε ούτε τη Σάρρα, ούτε τη Ρεβέκκα, ούτε τη Ραχήλ· αν και εκείνες ήταν στείρες, και εκείνες ηλικιωμένες, και αυτό που είχε συμβεί σε εκείνες ήταν θαύμα· όμως αυτές οι διηγήσεις ήταν παλαιές.

Εκείνη δε, ακούγοντας για σύλληψη και τοκετό και βασιλεία θεία και ανθρώπινη, και Υιό του Υψίστου και Υιό του Δαβίδ, σαν να πρόκειται για θεία και ανθρώπινα, πρόσκαιρα και αθάνατα, «είπε η Μαριάμ προς τον άγγελο: πώς θα μου συμβεί αυτό, αφού δεν γνωρίζω άνδρα;» Η γέννηση, λέει, και η σύλληψη χωρίς άνδρα δεν είναι φυσικό να γίνονται. Σε μένα δε, που είμαι παρθένος, «πώς θα μου συμβεί αυτό;» Και είπε προς αυτήν ο άγγελος: «Πνεύμα Άγιο θα επέλθει σε σένα, και δύναμη του Υψίστου θα σε επισκιάσει. Γι' αυτό και το άγιο που θα γεννηθεί θα ονομαστεί Υιός του Θεού». Επειδή, λέει, άκουσες ότι «θα είναι μέγας και θα ονομαστεί Υιός του Υψίστου», μην αναζητάς σύμφωνα με τους νόμους της φύσης τα υπερφυσικά, ούτε να απαιτείς να ερμηνεύονται τα ανέκφραστα, τα οποία είναι απόκρυφα και στους αγγέλους και στους ανθρώπους. Αλλά το Πνεύμα το Άγιο και η δύναμη του Υψίστου, αφού κατοικήσουν μέσα σου, θα σε διδάξουν στην πράξη «πώς θα σου συμβεί αυτό». «Και το άγιο που θα γεννηθεί θα ονομαστεί Υιός του Θεού. Και ιδού, η Ελισάβετ η συγγενής σου έχει συλλάβει και αυτή γιο στα γηρατειά της, και αυτός είναι ο έκτος μήνας για αυτήν που αποκαλούνταν στείρα. Διότι κανένας λόγος δεν είναι αδύνατος για τον Θεό».

Αυτά τα καινοφανή γεγονότα έγιναν, για να επιβεβαιώσουν την άρρητη γέννησή σου. Προϋπήρξαν, για να σκιαγραφήσουν το ακατάληπτο του μυστηρίου. Διότι η φλεγόμενη βάτος και ο δροσιζόμενος πόκος και η ράβδος που βλάστησε, δεν θα παρείχαν καμία χρησιμότητα στη ζωή, ούτε θα είλκυαν τον άνθρωπο στο να υμνήσει Αυτόν που θαυματουργεί, αλλά το θαύμα θα έπεφτε στο κενό, εάν δεν προβάλλονταν προκαταβολικά ως εικόνες και προκηρύγματα του δικού σου τοκετού, τα οποία προέτρεχαν της δεσποτικής παρουσίας. Έχεις, εάν θέλεις, και τη γειτόνισσα και συγγενή Ελισάβετ ως παράδειγμα. Διότι ιδού, και αυτή συνέλαβε υιό στα γηρατειά της· και αυτός μάλιστα είναι ο έκτος μήνας για αυτήν που ονομαζόταν στείρα· διότι κανένα πράγμα δεν θα είναι αδύνατο για τον Θεό. Διότι Αυτός που λύνει τα δεσμά της στειρότητας, ο ίδιος δύναται να ετοιμάσει και για τον Εαυτό του τοκετό χωρίς τη μεσολάβηση ανδρός· Αυτός που ανανέωσε την ξηραμένη ρίζα σε καρποφόρο βλαστό, ο ίδιος θα καινοποιήσει και τον άνυδρο αγρό σε εύφορη γη για τον Εαυτό του.

Διότι όχι μόνο κατάλαβε μέσω του Πνεύματος ότι αυτή ήταν έγκυος, αλλά κατείχε σε αφθονία και τη γνώση όσων της είχαν ειπωθεί από τον Θεό μέσω αγγελικής φωνής. Και αυτό θα ήταν εντελώς απίστευτο και απίθανο. Διότι αποδεικνύει την τελειότητα του Ζαχαρία ενώπιον του Θεού όχι μόνο το γεγονός ότι εστάλη σε αυτόν ο άγγελος που κόσμησε τη γη με τέτοια επαγγελία, και το ότι έγινε πατέρας του Ιωάννη του Βαπτιστή, ή το ότι σεμνυνόταν για τη συγγένειά του με τον Χριστό - «Ιδού γάρ», λέει, «και η Ελισάβετ η συγγενής σου», όπως είπε ο ίδιος ο άγγελος που ευαγγελίστηκε την Αγία Παρθένο - αλλά και από όσα έψαλε προφητικά μετά τη γέννηση του Ιωάννη και προανήγγειλε σχετικά με τον Χριστό, αναφωνώντας: «Ευλογημένος ο Κύριος, ο Θεός του Ισραήλ, διότι επεσκέφθη και λύτρωσε τον λαό του, και ύψωσε για εμάς κέρας σωτηρίας, στον οίκο του Δαβίδ, του δούλου του, όπως ακριβώς μίλησε μέσω του στόματος των αγίων προφητών του απ' αιώνος»· και από τα υπόλοιπα που πρόσθεσε σε αυτά σχετικά με αυτόν, τα οποία προσευχόταν κάθε ώρα να αξιωθεί να δει πριν από τον θάνατό του.

Διότι σου λέγω την αλήθεια με τα λόγια μου, ως κήρυκας και άγγελος της αληθείας. Και προς δική σου βεβαίωση και μεγαλύτερη διασφάλιση της εκπληρώσεως των λόγων μου, σου δίδω ένα αναντίρρητο σημείο, ώστε να παραμείνεις ασάλευτη στην πίστη: «Ιδού, η Ελισάβετ η συγγενής σου, έχει συλλάβει και αυτή υιό στα γηρατειά της· και αυτός είναι ο έκτος μήνας για αυτήν που αποκαλείται στείρα· διότι κανένας λόγος δεν είναι αδύνατος παρά τω Θεώ.» Και αυτό θα αποτελέσει για εσένα ισχυρότατη απόδειξη ότι όλα μου τα λόγια προς εσένα την σεπτή στους πάντες, ως χαρμόσυνες αγγελίες, θα λάβουν αληθινή και σωτήρια εκπλήρωση για τη ζωή και τη λύτρωση όλων των ανθρώπων. Διότι της ιδίας δυνάμεως τυγχάνει παρά τω Θεώ και το να γεννήσει η στείρα που δεν ετεκνοποιούσε, και το να γεννήσει η ανύμφευτη παρθένος.

Ας ακούσει λοιπόν ότι αυτό που γεννιόταν στη μήτρα, εκείνο ήταν Υιός Θεού· διότι δεν κυοφορούνταν άλλος στη μήτρα, και άλλος ήταν ο Υιός του Θεού· αλλά ένας και ο αυτός ήταν, ο Υιός της Παρθένου και του Θεού. Πρόσεξε δε πώς φανέρωσε την Αγία Τριάδα, ονομάζοντας Άγιο Πνεύμα, δύναμη τον Υιό, Ύψιστο τον Πατέρα. «Και ιδού, η Ελισάβετ η συγγενής σου, συνέλαβε και αυτή υιό στα γηρατειά της· και αυτός είναι ο έκτος μήνας για αυτήν που αποκαλείται στείρα, διότι τίποτε δεν θα είναι αδύνατο για τον Θεό». Είπε τότε η Μαριάμ:

«Και εγώ τον έχω δει και έχω μαρτυρήσει ότι αυτός είναι ο Υιός του Θεού.» Επειδή ο Πρόδρομος ήταν συγγενής του Κυρίου (διότι λέει ο άγγελος προς την Παρθένο: «Ιδού, η συγγενής σου Ελισάβετ συνέλαβε»), για να μην υποθέσει κάποιος ότι λόγω της συγγένειας ο Πρόδρομος μεροληπτεί υπέρ του Κυρίου και μαρτυρεί τέτοια πράγματα για αυτόν, για τον λόγο αυτόν λέει συνεχώς ότι «Και εγώ δεν τον γνώριζα», διαλύοντας τις υποψίες. Αλλά, λέει, για να φανερωθεί στον Ισραήλ, γι' αυτό ήρθα να βαπτίζω. Για να οδηγηθούν όλοι, λέει, στην πίστη προς αυτόν και να υποδειχθεί στα πλήθη, γι' αυτό εγώ βαπτίζω. Διότι, καθώς εγώ βαπτίζω, συρρέουν τα πλήθη. Και καθώς αυτοί συγκεντρώνονται, φανερώνεται σε αυτούς ο Χριστός κηρυσσόμενος από εμένα, και υποδεικνύεται παρών στους παρόντες. Διότι, αν δεν συνέρρεαν εξαιτίας του βαπτίσματος, πώς θα μπορούσε να υποδειχθεί ο Κύριος από τον Ιωάννη; Διότι βέβαια δεν θα περιερχόταν τα σπίτια και θα περιήγε από το χέρι τον Χριστό για να τον δείχνει στον καθένα. Γι' αυτό λοιπόν, λέει, ήρθα βαπτίζοντας με ύδωρ, ώστε να φανερωθεί από εμένα στα πλήθη που συνέρχονται για το βάπτισμα. Από αυτό δε μαθαίνουμε ότι τα λεγόμενα παιδικά θαύματα του Χριστού είναι ψευδή και επινοημένα από εκείνους που θέλουν να διακωμωδήσουν το μυστήριο. Διότι, αν ήταν αληθινά, πώς ήταν δυνατόν να αγνοείται ο Κύριος κάνοντας αυτά; Επειδή προφανώς δεν ήταν λογικό, επιτελώντας τέτοια θαύματα, να μην είναι πασίγνωστος. Αλλά δεν συμβαίνει αυτό, δεν συμβαίνει.