Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 1:49

Και θρόνους βασιλέων θα καθαιρέσω, και όλη τους τη δύναμη θα αφανίσω, και σαν κάποιους ιππείς που κατατρέχουν όλη την οικουμένη θα τους εκδιώξω από την πλεονεξία τους εις βάρος όλων, θα εγείρω όμως άλλους ιππείς, δηλαδή πολεμιστές, που θα σύρουν ρομφαία εναντίον του γένους και των αδελφών. Φαίνεται δε ότι μέσα από αυτά μας υποδεικνύει τις πονηρές και ενάντιες δυνάμεις που καθαιρέθηκαν δια της ισχύος του Σωτήρα μας, τις αρχές και τις εξουσίες τις οποίες θριάμβευσε στον δικό του σταυρό, και αφού τις εκδίωξε από την πλεονεξία τους εις βάρος όλων, υπερασπίστηκε τους αδικημένους, δηλαδή εμάς. Γι' αυτό και η αγία και άμωμος παρθένος, ενώ κυοφορούσε ακόμη τον Χριστό, επειδή ακριβώς είχε τον νου της γεμάτο από το Άγιο Πνεύμα, αναφωνούσε από πριν λέγοντας τα εξής: «Μεγαλύνει η ψυχή μου τον Κύριο και αγαλλίασε το πνεύμα μου για τον Θεό, τον Σωτήρα μου». Και μετά από άλλα λέει πάλι: «Και άγιο είναι το όνομά του, και το έλεός του σε γενεά και γενεά σε εκείνους που τον φοβούνται· έδειξε δύναμη με τον βραχίονά του, διασκόρπισε τους υπερήφανους στη διάνοια της καρδιάς τους· καθαίρεσε δυνάστες από τους θρόνους και ύψωσε ταπεινούς· αυτούς που πεινούσαν τους γέμισε με αγαθά και τους πλούσιους τους έδιωξε αδειανά. Βοήθησε τον Ισραήλ, τον δούλο του, για να θυμηθεί το έλεός του, όπως ακριβώς μίλησε προς τους πατέρες μας, στον Αβραάμ και στο σπέρμα του εις τον αιώνα». Επομένως, οι δυνάστες έχουν καθαιρεθεί, και έχουν πέσει από τους δικούς τους θρόνους.

Ενθυμούμενοι τα σεπτά σου λόγια, Πανάμωμε, ιδού σε μακαρίζουμε και σε ανυμνούμε ακατάπαυστα, διότι ο Δυνατός έκανε σε εσένα μεγαλεία, όπως προείπες.

Και είπε η Μαριάμ: «Μεγαλύνει η ψυχή μου τον Κύριο, και αγαλλίασε το πνεύμα μου για τον Θεό, τον σωτήρα μου, διότι επέβλεψε στην ταπείνωση της δούλης του. Ιδού γαρ, από τώρα θα με μακαρίζουν όλες οι γενεές, επειδή μου έκανε μεγαλεία ο Δυνατός». Όντως «σου έκανε μεγαλεία ο Δυνατός», εφόσον ο Ποιητής των όλων χώρεσε μέσα σου. Και συλλαμβάνεις ως παρθένος και γεννάς ως παρθένος και θηλάζεις ως παρθένος και ικετεύεις μητρικά υπέρ ημών, οι οποίοι σε ομολογούμε Παρθένο και Θεοτόκο. Και όπως προφήτευσες, «σε μακαρίζουμε όλες οι γενεές». «Και το έλεός του εκτείνεται από γενιά σε γενιά σε εκείνους που τον φοβούνται». Σε κάθε γενιά, λοιπόν, μην παραλείπεις, Πανάχραντε, να πρεσβεύεις υπέρ ημών των ικετών σου. Διότι, επειδή «το έλεός του είναι προς εκείνους που τον φοβούνται», μην παραλείπεις να πρεσβεύεις υπέρ ημών. «Έδειξε δύναμη με τον βραχίονά του». «Έδειξε δύναμη», διότι συνέτριψε τον Φαραώ μαζί με τα άρματα και τους αναβάτες, και έπειτα συνέτριψε τα βασίλεια των άπιστων εθνών, όπως είδε ο Δανιήλ, ενώ η ισχύς της δικής του βασιλείας δεν είχε τέλος. «Διασκόρπισε τους υπερήφανους με τις σκέψεις της καρδιάς τους». Διότι, εάν η ίδια η σκέψη των υπερηφάνων τους διασκορπίζει, ποιος θα μπορέσει πλέον να τους συγκεντρώσει;

Τώρα μεν λέγει: «τι είδους να είναι άραγε αυτός ο χαιρετισμός;», και «πώς θα μου γίνει αυτό, αφού δεν γνωρίζω άνδρα;», και «ας γίνει σε μένα σύμφωνα με τον λόγο σου»· τώρα δε «μεγαλύνει η ψυχή μου τον Κύριο και αγαλλίασε το πνεύμα μου για τον Θεό τον Σωτήρα μου, διότι επέβλεψε στην ταπείνωση της δούλης του», και «έκανε σε μένα μεγαλεία ο Δυνατός», και «ιδού, από τώρα θα με μακαρίζουν όλες οι γενεές», και όσα στη συνέχεια η Πανάμωμος προφητεύει σαφέστατα. Εάν δε κάποιος έλεγε ότι αυτά τα λόγια ανήκουν στην Πάναγνο όταν ήταν δώδεκα ετών και όχι τριών, λέω και εγώ ότι και ως τριετής η παιδίσκη είχε ολοκληρωμένο το φρόνημά της· και αν δεν ήταν έτσι, δεν θα εγκατέλειπε τους γονείς της σε τέτοια ηλικία και δεν θα ανατρεφόταν με ευλάβεια στα Άγια των Αγίων.

Ωδή Θ'. Αίνος της αγνής μητέρας και παρθένου κόρης. «Μεγαλύνει η ψυχή μου τον Κύριο», δηλαδή θα δοξάσει, «και αγαλλίασε το πνεύμα μου», η ψυχή μου, «για τον Θεό, τον Σωτήρα μου». Διότι με έχει ήδη σώσει με όσα μου έχει φανερώσει. «Επειδή επέβλεψε στην ταπείνωση της δούλης του· διότι ιδού, από τώρα θα με μακαρίζουν όλες οι γενεές». Και πλέον δεν είναι ταπεινή ως μία από τις γηγενείς, διότι πώς να είναι ταπεινή αυτή που αξιώθηκε τέτοιων υψηλών ευαγγελισμών; «Επειδή έκανε σε εμένα μεγαλεία ο Δυνατός». Διότι, επειδή είναι δυνατός, πράττει και δυνατά έργα, όπως και τώρα ευδόκησε μια νεαρή παρθένος να γίνει μητέρα του Θεού, αφού πρώτα αγιάστηκε με την έλευση του Αγίου Πνεύματος και έπειτα με την επισκίαση της δύναμης του Υψίστου, τα οποία είναι πράγματι «μεγαλεία του δυνατού και άγιο το όνομά του», δηλαδή δεδοξασμένο, «και το έλεός του παραμένει από γενεά σε γενεά σε αυτούς που τον φοβούνται». «Έδειξε τη δύναμή του με τον βραχίονά του». Βραχίονας και δύναμη του Πατρός είναι ο Υιός, μέσω του οποίου κατατροπώθηκε ισχυρά ο τύραννος διάβολος. «Διασκόρπισε τους υπερήφανους ως προς τις σκέψεις της καρδιάς τους». Ο διάβολος και η συμμορία του, επειδή υπερηφανεύτηκαν στη διάνοια και στην καρδιά, διασκορπίστηκαν με το νεύμα του Θεού και έγιναν δαίμονες. Και αυτοί μεν, αφού καθαιρέθηκαν από τον ουρανό και από τους θρόνους που προσδοκούσαν, έγιναν καταχθόνιοι, ενώ υψώνονται στη θέση τους άνθρωποι υλικοί και φτωχοί, που έχουν φύση θνητή και πεινασμένη. «

Επομένως είναι φανερό ότι, και πριν αναχωρήσει από τη ζωή, είχε ακλόνητη εκείνη τη θαυμαστή αρετή και το υπερφυές αγαθό. Και συμμετείχε στα μελλοντικά αγαθά, και στο παρόν βασίλευε στη βασιλεία που έχει αποταμιευθεί για τους δικαίους. Και ζούσε τη ζωή που είναι κρυμμένη εν Χριστώ, η οποία της είχε φανερωθεί, τη σταθερή μέσα στην παροδική. Διότι έπρεπε να υπάρξει κάποιος νέος τρόπος για τη μακαρία, μπροστά στην οποία υποχώρησαν και οι νόμοι της φύσεως. Αυτό ακριβώς δεικνύοντας και η ίδια, ανυμνώντας τις θείες ευεργεσίες των οποίων αξιώθηκε, έλεγε: εποίησε σε εμένα μεγαλεία ο Δυνατός.

Ερώτηση: Επειδή κάποιοι λένε ότι οι θρόνοι και οι στέφανοι είναι κτίσματα και όχι πνεύματα, πώς οφείλουμε να το κατανοήσουμε; Απόκριση: Ο θρόνος της θεότητας είναι ο νους μας, και πάλι ο θρόνος του νου είναι η θεότητα και το πνεύμα. Παρομοίως δε και ο σατανάς και οι δυνάμεις και οι άρχοντες, εξαιτίας της παράβασης της εντολής, εγκαταστάθηκαν στην καρδιά και στον νου και στο σώμα του Αδάμ σαν σε δικό τους θρόνο. Γι' αυτό λοιπόν ήλθε ο Κύριος και έλαβε σώμα από την Παρθένο. Διότι, εάν ήθελε να κατέλθει με γυμνή τη θεότητα, ποιος θα μπορούσε να την υποφέρει; Αλλά μέσω του οργάνου του σώματος μιλά στους ανθρώπους. Επομένως, το σώμα στο οποίο είχαν εγκατασταθεί τα πονηρά πνεύματα, ο Κύριος το απεξέδυσε και ενδύθηκε ο Ίδιος το σώμα, «απεκδυσάμενος τις αρχές και τις εξουσίες», και έκανε εκείνο το σώμα δικό Του θρόνο, του Πνεύματός Του. Όπως ακριβώς και η Μαρία λέει ότι «έκανε σε εμένα μεγαλεία ο Δυνατός». «Καθαίρεσε δυνάστες από θρόνους», δηλαδή τα αρχοντικά πνεύματα της πονηρίας από τους θρόνους των νοημάτων και των λογισμών όπου κυριαρχούσαν, τα καθαίρεσε και καθάρισε τη συνείδηση ο Κύριος και έκανε για τον Εαυτό Του θρόνο τον νου, το σώμα και τους λογισμούς.

Διότι μου έκανε μεγαλεία. Ιδού, προαναφωνείς, Ιησού: Ανεβαίνουμε προς την αγία πόλη και θα παραδοθώ αληθινά σε χέρια αιμοσταγών, για να θανατωθώ κατά σάρκα στον σταυρό. Θέλοντας, Λόγε, να αρπάξεις από τον θάνατο τον φίλο σου, σπεύδεις εκούσια να θανατωθείς κατά σάρκα για εμάς, χαρίζοντας την αθανασία στους θνητούς, εσύ που είσαι ο μόνος αθάνατος.

Γι' αυτό τον λόγο, και πριν ακόμη γεννήσεις, είσαι μητέρα και μακαρία εσύ, ω Μαρία, που πίστεψες ότι θα εκπληρωθούν όσα σου ειπώθηκαν από τον Κύριο. «Και είπε η Μαριάμ: Μεγαλύνει η ψυχή μου τον Κύριο και αγαλλίασε το πνεύμα μου για τον Θεό τον Σωτήρα μου, διότι επέβλεψε στην ταπείνωση της δούλης του. Ιδού, από τώρα θα με μακαρίζουν όλες οι γενεές, επειδή ο Δυνατός έκανε σε εμένα μεγαλεία και άγιο είναι το όνομά του. Και το έλεός του παραμένει από γενεά σε γενεά σε όσους τον φοβούνται.» Η Παρθένος, έχοντας αποκτήσει τελειότερη βεβαιότητα, δοξολογεί τον Θεό, αποδίδοντας σε εκείνον το θαύμα και όχι στον εαυτό της. Διότι εκείνος, λέει, επέβλεψε σε εμένα την ταπεινή, δεν ανέβλεψα εγώ προς εκείνον· εκείνος με ελέησε, δεν τον αναζήτησα εγώ· και από τώρα θα με μακαρίζουν όλες οι γενεές, όχι μόνο η Ελισάβετ, αλλά και οι γενεές όσων θα πιστέψουν. Γιατί όμως θα με μακαρίζουν; Άραγε για τη δική μου αρετή;