Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 1:68

Διότι υπήρχαν, υπήρχαν και μέσα στον Ισραήλ αυτοί που διψούσαν για την έλευση του Σωτήρα, και επιθυμούσαν να δουν τον Σωτήρα και Λυτρωτή των πάντων. Τέτοιος ήταν ο δίκαιος Συμεών, ο οποίος, όταν πήρε στα χέρια του τον νεογέννητο Ιησού, έλεγε: «Νυν απολύεις τον δούλο σου, Δέσποτα, σύμφωνα με τον λόγο σου, εν ειρήνη, διότι είδαν τα μάτια μου το σωτήριό σου, το οποίο ετοίμασας ενώπιον όλων των λαών. Φως για την αποκάλυψη των εθνών και δόξα του λαού σου, του Ισραήλ.» Επίσης και ο μακάριος Ζαχαρίας, ο πατέρας του Ιωάννη, έχοντας γεμίσει από Άγιο Πνεύμα, δοξολογούσε φωνάζοντας: «Ευλογημένος ο Κύριος, ο Θεός του Ισραήλ, επειδή επισκέφθηκε και πρόσφερε λύτρωση στον λαό του, και ανέδειξε σε εμάς κέρας σωτηρίας μέσα από τον οίκο του Δαβίδ, του δούλου του, καθώς μίλησε διά στόματος των αγίων προφητών του απ' αιώνος, σωτηρία από τους εχθρούς μας και από τα χέρια όλων όσων μας μισούν· για να δείξει έλεος στους πατέρες μας και να θυμηθεί την αγία του διαθήκη. Τον όρκο που ορκίστηκε στον Αβραάμ, τον πατέρα μας: να μας δώσει τη χάρη, αφού ελευθερωθούμε από τα χέρια των εχθρών μας, να τον λατρεύουμε άφοβα με οσιότητα και δικαιοσύνη ενώπιόν του, όλες τις ημέρες της ζωής μας.» Βλέπεις πώς εκπληρώθηκε η αρχαία και αληθινή βουλή του Θεού και Πατέρα, η οποία είχε υποσχεθεί στους αγίους πατέρες. Εννοώ το να αναδειχθεί ως σωτηρία για τον κόσμο ο Εμμανουήλ, ο οποίος έγινε πνοή παρηγοριάς για τους αδικούμενους ανθρώπους.

Αυτοί, βλέποντας τους εξ αίματος Ισραηλίτες να φροντίζουν ελάχιστα για την εντολή που δόθηκε μέσω του Μωυσή, και να στρέφονται μάλλον προς τις δικές τους αντιλήψεις, και να διδάσκουν ως διδασκαλία εντάλματα ανθρώπων, και να διάγουν ζωή εντελώς παράνομη και φιλαμαρτήμονα, αισθάνονταν για αυτούς τη λύπη που ταιριάζει στους αγίους. Προσδοκούσαν δε τη λύτρωση μέσω του Χριστού. Διότι, όντας πνευματοφόροι, δεν αγνοούσαν Εκείνον που δικαιώνει μέσω της πίστης τον ασεβή και που με αμνησίκακη χάρη καθαρίζει τους μολυσμένους. Και μάλιστα, ο δίκαιος Συμεών, αφού πήρε στην αγκαλιά του τον Χριστό ως βρέφος, προσευχόταν λέγοντας: «Νυν απολύεις τον δούλον σου, Δέσποτα, κατά το ρήμα σου εν ειρήνη, διότι είδαν τα μάτια μου το σωτήριό σου, το οποίο ετοίμασας ενώπιον όλων των λαών, φως για αποκάλυψη των εθνών και δόξα του λαού σου Ισραήλ.» Θα βρούμε δε και τον θεσπέσιο Ζαχαρία, τον πατέρα του Ιωάννη, να λέει: «Ευλογητός ο Κύριος ο Θεός του Ισραήλ, διότι επισκέφθηκε και λύτρωσε τον λαό του, και ανήγειρε για εμάς κέρας σωτηρίας.» Και ο Φίλιππος επίσης έφερνε το χαρμόσυνο μήνυμα στον Ναθαναήλ, λέγοντας: «Αυτόν για τον οποίο έγραψε ο Μωυσής στον νόμο και οι προφήτες, τον βρήκαμε, τον Ιησού, τον γιο του Ιωσήφ από τη Ναζαρέτ.» Γράφει δε κάπου και ο πάνσοφος Παύλος ότι «Έχω λύπη και αδιάλειπτη οδύνη στην καρδιά μου, για τους αδελφούς μου, τους συγγενείς μου κατά σάρκα.»—«Δίνεται, λοιπόν, σε όσους πενθούν για τη Σιών παρηγοριά», αυτή που έρχεται μέσω του Χριστού, «και αντί για στάχτη, δόξα.»

Μαρτυρεί δε την εκπλήρωση της προφητείας και το Ευαγγέλιο, στο οποίο κατά τον Λουκά ο Ζαχαρίας, ο πατέρας του Ιωάννη, με προφητική δύναμη τον ονόμασε και ο ίδιος κέρας. Λέει λοιπόν ο ευαγγελιστής: Και ο Ζαχαρίας επλήσθη Πνεύματος Αγίου και προφήτευσε λέγοντας: Ευλογητός ο Θεός του Ισραήλ, διότι επισκέφθηκε και προσέφερε λύτρωση στον λαό του. Και ανήγειρε κέρας σωτηρίας για εμάς στον οίκο του Δαβίδ, του δούλου του. Όπως ακριβώς ελάλησε δια στόματος των αγίων απ' αιώνος προφητών του.

Κοντά του υπάρχει άφθονη λύτρωση. Διότι έδωσε το τίμιο αίμα του ως λύτρο για εμάς, αφού έγινε ο Αμνός του Θεού· διότι αυτός φέρει τις αμαρτίες μας και υποφέρει για εμάς. Επιτέλεσε δε και λύτρωση για τον λαό του, σύμφωνα με τον Ζαχαρία· και σύμφωνα με την αγία Παρθένο, προσέτρεξε σε βοήθεια του Ισραήλ.

Σαφώς, λοιπόν, από αυτά έχει διακηρυχθεί ότι ο Υιός του Θεού, ο πρωτότοκος, θα προέλθει από το σπέρμα του Δαβίδ, ώστε να είναι ένας και ο αυτός ο υιός του Δαβίδ με τον Υιό του Θεού και ο Υιός του Θεού με τον υιό του Δαβίδ. Μέσα από αυτά, ολοφάνερα προφητευόταν ότι ο «πρωτότοκος πάσης κτίσεως», ο ίδιος ο Υιός του Θεού, θα γινόταν υιός ανθρώπου. Και αυτό το λόγιο το επισφραγίζει η Γραφή του Ευαγγελίου, με όσα αναφέρει, ότι δηλαδή ο Γαβριήλ, όταν εμφανίστηκε στην αγία Παρθένο, είπε για τον Σωτήρα μας: «Αυτός θα είναι μέγας και θα ονομαστεί Υιός του Υψίστου, και θα του δώσει Κύριος ο Θεός τον θρόνο του Δαβίδ του πατέρα του, και θα βασιλεύσει στον οίκο του Ιακώβ εις τους αιώνας, και η βασιλεία του δεν θα έχει τέλος». Και λίγο αργότερα στο ίδιο ευαγγέλιο ο Ζαχαρίας, ο πατέρας του Ιωάννη, προφητεύει τα εξής για τον Χριστό: «Ευλογητός Κύριος ο Θεός του Ισραήλ, διότι επισκέφθηκε και έκανε λύτρωση στον λαό του, και ήγειρε κέρας σωτηρίας για εμάς στον οίκο του Δαβίδ του δούλου του, καθώς μίλησε μέσω του στόματος των αγίων προφητών του απ' αιώνος». Αλλά το γεγονός ότι τον αιώνιο θρόνο που είχε υποσχεθεί στον Δαβίδ τον παρέλαβε ο Σωτήρας και Κύριός μας Ιησούς, ο Χριστός του Θεού, και κανένας άλλος από τους ανθρώπους, είναι ικανές να το πιστοποιήσουν οι μαρτυρίες που παρατέθηκαν προηγουμένως, τόσο του Γαβριήλ όσο και του Ζαχαρία, μέσα από τις οποίες και αποδεικνύεται ότι γεννήθηκε «εκ σπέρματος Δαβίδ κατά σάρκα».

Για το οποίο ο Χριστός έλεγε προς τον Πατέρα: «Εγώ σε δόξασα επί της γης· το έργο που μου έδωσες για να κάνω το ολοκλήρωσα». Αυτό το έργο έχει διπλή σύσταση, αποκτώντας τη μία από τη δική μας προαίρεση, και την άλλη από τη φιλανθρωπία του Θεού. Διότι δικό μας έργο είναι να ζητήσουμε, ενώ δικό του το να δώσει· δικό μας το να κρούσουμε, δικό του το να ανοίξει. Επομένως, η μεν εξομολόγηση είναι δική μας· διότι με το να εξομολογούμαστε αποδεικνύουμε την απομάκρυνσή μας από τον πονηρό τρόπο ζωής και την επιθυμία μας για τον αγαθό· ενώ η μεγαλοπρέπεια ανήκει στον Θεό. Διότι σε Εκείνον που είναι μεγάλος ταιριάζει να σπλαχνίζεται τους μικρούς, και τους ταπεινούς να υψώνει, και τους πλανημένους να προσδέχεται. Ώστε το έργο του Θεού πραγματοποιείται και από τα δύο, δηλαδή από τη δική του μεγαλοπρέπεια και από τη δική μας εξομολόγηση. «Ανήγγειλε στον λαό του τη δύναμη των έργων του.» Παίρνοντας θάρρος από αυτήν ακριβώς τη δύναμη, οι απόστολοι πορεύονταν κηρύττοντας σε όλα τα έθνη, και έλαβαν ως κληρονομιά ολόκληρη τη γη που επέστρεψε στον Θεό με τα δικά τους λόγια και τους κόπους. «Απέστειλε λύτρωση στον λαό του.» Είναι ολοφάνερο ότι εννοεί αυτήν που έγινε δια του Σωτήρος. Για την οποία και ο Ζαχαρίας, όταν πια είχε συλληφθεί ο Χριστός, προφητεύοντας τη γέννησή του έλεγε: «Ευλογητός ο Κύριος, ο Θεός του Ισραήλ, διότι επισκέφθηκε και χάρισε λύτρωση στον λαό του.» «Άγιο και φοβερό είναι το όνομά του.» Άγιο μεν, διότι ονομάζεται Χριστός. Και το χρίσμα του Κυρίου είναι το πλήρωμα κάθε αγιοσύνης.

Ας χαρούμε, λοιπόν, και ας ευφρανθούμε, διότι η Ελισάβετ γέννησε και ο Ζαχαρίας μίλησε· διότι η στείρα γέννησε και ο γέροντας αναφώνησε· διότι ζητήθηκε κερωμένη πινακίδα και λύθηκε η ιερατική γλώσσα και επανήλθε η φωνή· διότι φανερώθηκε ο Πρόδρομος και όλος ο κόσμος χάρηκε. Αλλά εδώ βέβαια θα έπρεπε να ολοκληρώσω τον λόγο μου· δεν το επιτρέπει όμως ο Ζαχαρίας, ο οποίος αναφωνεί: «Ευλογητός ο Κύριος, ο Θεός του Ισραήλ, διότι επισκέφθηκε και λύτρωσε τον λαό του». Ω, τα παράδοξα γεγονότα! Τι λέει ο Ζαχαρίας; Ως πρώτη φωνή μετά την ανάσταση, ο Ζαχαρίας αναφώνησε: «Ευλογητός ο Κύριος».

Τι λοιπόν; Πέθανε ο Ζαχαρίας και αναστήθηκε; Δεν πέθανε με φυσικό τρόπο· υπέμεινε όμως κάτι παρόμοιο με τον θάνατο. Διότι στο ίδιο του το σπίτι, σαν σε τάφο, είχε τη σιωπή, και δέθηκε με σπάργανα, με τα δεσμά της γλώσσας του· διήλθε τον βίο του χωρίς να αναπνέει την ιερωσύνη· και υπέμεινε θρήνο, δηλαδή τη σκυθρωπότητα του λαού. Διότι, όταν ο ιερέας βρίσκεται σε αδράνεια, περιπίπτουν σε πένθος όλοι εκείνοι υπέρ των οποίων μεσιτεύει. Την εξής πρώτη φωνή ανέκραξε ο Ζαχαρίας μετά από αυτήν την τροπική ανάσταση: Ευλογητός Κύριος ο Θεός του Ισραήλ. Ω Ζαχαρία, εάν δεν έβλεπες τον πνευματικό στάχυ, δεν θα γνώριζες τον νοητό γεωργό· εάν δεν ελάμβανες το δώρο, δεν θα ευλογούσες τον Δοτήρα. Αλλά ο Ζαχαρίας ύμνησε προφητικά τον Θεό με ωδή αντάξια του δώρου. Ας ανακράξουμε, λοιπόν, και εμείς: Ευλογητός Κύριος ο Θεός των Χριστιανών, διότι επεσκέφθη και εποίησε λύτρωση στον λαό Του· στον Οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Σήμερα η γλώσσα του ιερού Ζαχαρία ελευθερώνεται από τον αγγελικό δεσμό και ανοίγει το στόμα του Θεού και προφητεύει ολοκάθαρα, λέγοντας: «Ευλογητός ο Κύριος, ο Θεός του Ισραήλ, διότι επισκέφθηκε και λύτρωσε τον λαό του» και τα εξής, και ότι: «Εσύ, παιδί μου, προφήτης του Υψίστου θα ονομαστείς· διότι θα προπορευτείς προ του προσώπου του Κυρίου για να ετοιμάσεις τις οδούς του». Σήμερα δια της προφητείας του Μαλαχία εκπληρώνεται η θεία πρόρρηση που λέει: «Ιδού, εγώ αποστέλλω τον άγγελό μου προ του προσώπου σου, ο οποίος θα κατασκευάσει την οδό σου εμπρός σου». Και ποιος άραγε από τους ανθρώπους γνώριζε αν ένας τέτοιος άγγελος υφίσταται σωματικά ή ασώματα;

Προσευχή του προφήτη Ζαχαρία. «Ευλογητός ο Κύριος, ο Θεός του Ισραήλ, διότι επισκέφθηκε και λύτρωσε τον λαό του, και ανέστησε για εμάς κέρας σωτηρίας στον οίκο του Δαβίδ, του δούλου του». Ο δεδοξασμένος Θεός του Ισραήλ και όλων των ανθρώπων «μας επισκέφθηκε δίνοντάς μας κέρας σωτηρίας», δηλαδή μας χάρισε τον αγαπητό Του Υιό, ο οποίος είναι βασιλιάς των ουρανών και βασιλιάς επί της γης.

Διότι όχι μόνο κατάλαβε μέσω του Πνεύματος ότι αυτή ήταν έγκυος, αλλά κατείχε σε αφθονία και τη γνώση όσων της είχαν ειπωθεί από τον Θεό μέσω αγγελικής φωνής. Και αυτό θα ήταν εντελώς απίστευτο και απίθανο. Διότι αποδεικνύει την τελειότητα του Ζαχαρία ενώπιον του Θεού όχι μόνο το γεγονός ότι εστάλη σε αυτόν ο άγγελος που κόσμησε τη γη με τέτοια επαγγελία, και το ότι έγινε πατέρας του Ιωάννη του Βαπτιστή, ή το ότι σεμνυνόταν για τη συγγένειά του με τον Χριστό - «Ιδού γάρ», λέει, «και η Ελισάβετ η συγγενής σου», όπως είπε ο ίδιος ο άγγελος που ευαγγελίστηκε την Αγία Παρθένο - αλλά και από όσα έψαλε προφητικά μετά τη γέννηση του Ιωάννη και προανήγγειλε σχετικά με τον Χριστό, αναφωνώντας: «Ευλογημένος ο Κύριος, ο Θεός του Ισραήλ, διότι επεσκέφθη και λύτρωσε τον λαό του, και ύψωσε για εμάς κέρας σωτηρίας, στον οίκο του Δαβίδ, του δούλου του, όπως ακριβώς μίλησε μέσω του στόματος των αγίων προφητών του απ' αιώνος»· και από τα υπόλοιπα που πρόσθεσε σε αυτά σχετικά με αυτόν, τα οποία προσευχόταν κάθε ώρα να αξιωθεί να δει πριν από τον θάνατό του.

Προς τον αυτοκράτορα βασιλιά Μιχαήλ. Είναι απόλυτα δίκαιο την παρούσα χρονική στιγμή να αναπέμπεται αίνος από το στόμα όλων των διωγμένων, πρώτα στον Χριστό τον παμβασιλέα και έπειτα στη δική σας θεοπρόβλητη εξουσία, μέσω της οποίας εμείς οι δεσμώτες λάβαμε την απολύτρωση, οι φυλακισμένοι την ελευθερία, οι εξαντλημένοι την παρηγοριά, οι τραυματισμένοι την υγεία, οι κρυμμένοι την παρρησία, οι εξόριστοι την επιστροφή. Και νομίζω ότι είναι σωστό να θεωρώ ότι το πάθος της δικής σας βασιλείας προϋπήρξε ως τύπος του Χριστού, ώστε, πράττοντας το όμοιο με το όμοιο, να πει και αυτή μαζί με τον Χριστό και μετά τον Χριστό σε αυτούς που βρίσκονται στα δεσμά: «βγείτε έξω», και σε αυτούς που βρίσκονται στο σκοτάδι: «φανερωθείτε». Και ευλογημένος να είναι ο Κύριος ο Θεός του Ισραήλ, διότι ήγειρε κέρας σωτηρίας για εμάς, τον νέο Δαβίδ, τον δεύτερο Ιωσία, τον βασιλιά της ειρηναρχίας, ο οποίος με τις πράξεις του ας κάνει τα αρεστά στον Θεό, ο οποίος ας ανορθώσει τα πεπτωκότα, ας ενώσει τα διαμελισμένα, ας τα επουλώσει και ας τα θεραπεύσει, και την τρίτη ημέρα, για να μιλήσω προφητικά, ας τα αναστήσει. Επειδή, χριστομίμητε βασιλιά, εκείνοι που πρόλαβαν να πεθάνουν ευρισκόμενοι στην αίρεση χάθηκαν στη μερίδα της απώλειας, έχοντας αρνηθεί τον Χριστό μέσω της άρνησης της εικόνας του, ακόμα κι αν ονομάζονται χριστιανοί.

«Τι άραγε να γίνει αυτό το παιδί;» Και το χέρι του Κυρίου ήταν μαζί του. Και ο Ζαχαρίας, ο πατέρας του, γέμισε από Άγιο Πνεύμα και προφήτευσε, λέγοντας: «Ευλογημένος να είναι ο Κύριος, ο Θεός του Ισραήλ, διότι επισκέφθηκε και λύτρωσε τον λαό του, και ανέδειξε για εμάς κέρας σωτηρίας στον οίκο του Δαβίδ, του δούλου του, όπως ακριβώς μίλησε δια στόματος των αγίων προφητών του απ' αιώνος: σωτηρία από τους εχθρούς μας και από τα χέρια όλων εκείνων που μας μισούν, για να δείξει έλεος στους πατέρες μας και να θυμηθεί την αγία του διαθήκη, τον όρκο που έδωσε στον Αβραάμ τον πατέρα μας, να μας αξιώσει, αφού ελευθερωθούμε από τα χέρια των εχθρών μας, χωρίς φόβο να τον λατρεύουμε με οσιότητα και δικαιοσύνη ενώπιόν του όλες τις ημέρες της ζωής μας». Και έπεσε φόβος σε όλους, εξαιτίας του παράδοξου γεγονότος της ομιλίας του Ζαχαρία. Διότι, όπως ακριβώς εξεπλάγη ο λαός με τη σιωπή του, έτσι εξεπλάγη και όταν αυτός μίλησε· ώστε διαμέσου αυτών των δύο θαυμάτων, να συλλογιστούν όλοι για το βρέφος που γεννήθηκε, ότι είναι ανώτερο από τους πολλούς.