Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 1:80

Αναζητώντας μέσα μου τι άραγε ήταν αυτό που κατέπληξε τους πολλούς στον Ιωάννη, ώστε να τον θαυμάσουν και να πιστέψουν σε αυτόν όταν κήρυττε «βάπτισμα μετανοίας», και να συρρέουν όλοι από παντού στην έρημο εγκαταλείποντας τις εστίες τους, μάλιστα ενώ τα κείμενα δεν εξιστορούν καμία θαυματουργική πράξη του· διότι δεν έχει καταγραφεί ούτε ότι ανέστησε νεκρούς ούτε ότι επιτέλεσε άλλα θαύματα· τι ήταν λοιπόν αυτό που κατέπληξε τους πάντες; Μήπως άραγε ο παράδοξος και διαφορετικός από των πολλών τρόπος ζωής του; Διότι προέβαλλε από την έρημο ντυμένος με παράξενη ενδυμασία, και, αποφεύγοντας κάθε κοινή συναναστροφή των ανθρώπων, δεν πλησίαζε ούτε σε χωριό ούτε σε πόλη ούτε σε κοινή συγκέντρωση ανδρών, αλλά ούτε καν συμμετείχε στην κοινή τροφή· είναι άλλωστε γραμμένο ότι από την παιδική του ηλικία «βρισκόταν στις ερήμους μέχρι την ημέρα της εμφάνισής του στον Ισραήλ»· αλλά και «το ένδυμά του ήταν φτιαγμένο από τρίχες καμήλας, και η τροφή του ήταν ακρίδες και άγριο μέλι». Μήπως λοιπόν, βλέποντας έναν άνδρα, Ναζιραίο του Θεού ως προς την κόμη, που φανέρωνε ένα θεοπρεπές πρόσωπο, ντυμένο με ένα παράξενο σχήμα ενδυμασίας, να εμφανίζεται ξαφνικά από το πουθενά, από την αφάνεια και την έρημο, και μετά το κήρυγμα να αποσύρεται πάλι στην έρημο και στην αφάνεια, και χωρίς να πίνει, χωρίς να τρώει, χωρίς να επικοινωνεί με τους πολλούς, δικαιολογημένα εκπλήσσονταν, υποθέτοντας ότι δεν ήταν καν άνθρωπος; Διότι πώς θα μπορούσε να θεωρηθεί άνθρωπος αυτός που δεν είχε καν ανάγκη από τροφή;

Ζούσε λοιπόν σαν σε κάποιο απομονωμένο μέρος της γης· «και βρισκόταν στις ερήμους, έως την ημέρα», λέει, «της αναδείξεώς του προς τον Ισραήλ».

Διότι έπρεπε αληθινά να μεγαλύνεται ο Βαπτιστής και από τον Θεό και από εμάς· επειδή μπορεί κανείς να δει τον παράδοξο τοκετό της στείρας, τα θαύματα της αναπτύξεώς του και τα κατορθώματα της βιοτής του. «Διότι αυξανόταν», λέγει, «και κραταιωνόταν στο πνεύμα».

Αυτά είναι τα γνωρίσματα της ηλικίας και της χάριτος· διότι μαζί με το σώμα του νέου συναυξανόταν και η αρετή της ψυχής. Και το πιο θαυμαστό είναι ότι, όπως λέγει, βρισκόταν στις ερήμους έως την ημέρα της αναδείξεώς του προς τον Ισραήλ. Βρισκόταν στις ερήμους.

Διότι τι τέτοιο θα μπορούσατε να δείτε από τον Ηλία, σε σύγκριση με όσα είδατε στον Χριστό και στον Βαπτιστή Του; Μάλλον δε, εάν και εκείνος εμφανιζόταν να μην τρώει ούτε να πίνει, τι θα σας εμπόδιζε να πείτε και γι' αυτόν ότι έχει δαιμόνιο; Εάν πάλι εμφανιζόταν να μετέχει σε φαγητό και ποτό, τι θα σας εμπόδιζε να τον αποκαλέσετε και εκείνον φαγά και οινοπότη; Διότι τέτοια είναι η κακία, τέτοια είναι η πονηρία, τέτοιος είναι ο φθόνος· δυσαρεστείται από το καλό, φθονεί το αγαθό, αποστρέφεται το χρηστό, σιχαίνεται το επιεικές, βδελύσσεται το ευσεβές· διότι, όπως λέει, «η θεοσέβεια είναι βδέλυγμα για τους αμαρτωλούς». Όλους τους θέλουν να είναι πονηροί και κακοί και άχρηστοι σαν αυτούς, όλους τους θέλουν να συμμετέχουν στην κακία τους· γι' αυτόν τον λόγο άλλωστε καταδικάζουν σε θάνατο τους αγαθούς· γι' αυτόν τον λόγο σκότωσαν τους προφήτες, γι' αυτό σκότωσαν και τον ίδιο τον Χριστό, γι' αυτό τους αποστόλους, γι' αυτό τους μάρτυρες, γι' αυτό οι κακοί θανάτωσαν με κακό τρόπο, σαν να ήταν κακούργοι, τους κεχρισμένους του Χριστού, οι οποίοι, αφού έλαβαν τα βραβεία της νίκης, συμβασιλεύουν με τον Χριστό αγαλλόμενοι. Εκείνοι όμως βρίσκονται σε κοινωνία με τον διάβολο και τους αγγέλους του, εκεί όπου «το σκουλήκι τους δεν θα πεθάνει και η φωτιά τους δεν θα σβήσει». «Το δε παιδί», αναφέρει, «μεγάλωνε και ενδυναμωνόταν στο Πνεύμα και βρισκόταν στις ερήμους μέχρι την ημέρα της αναδείξεώς του προς τον Ισραήλ».

«Το δε παιδίον αυξανόταν και κραταιωνόταν στο πνεύμα, και βρισκόταν στις ερήμους μέχρι την ημέρα της αναδείξεώς του προς τον Ισραήλ»· διότι γνωρίζουν όσοι στεφανώνονται με την πατερική οξύνοια, ότι ο Χριστός, λέγοντας στα πλήθη των Ιουδαίων «Ιδού, αφήνεται σε εσάς ο οίκος σας έρημος», έκανε δικό του οίκο την έρημη Εκκλησία των εθνών, και θεωρώντας τους κληθέντες ως δικό του σώμα, και τοποθετώντας τον εαυτό του ως κεφαλή πάνω σε αυτούς· διότι είμαστε σώμα Χριστού και μέλη εκ μέρους, και έχουμε αυτόν ως κεφαλή, όπως διδάσκει το σκεύος της εκλογής· αυξάνεται, οικειούμενος την αύξηση ημών, των μελών και του σώματος, και κραταιώνεται στο πνεύμα αυτός που ενδυναμώνει τη δική μας πνευματική κραταίωση, θεωρώντας την ως δική του επειδή εμείς είμαστε δικοί του. Εύστοχα δε τα Λόγια αναφέρουν ότι αυτός βρισκόταν στις ερήμους· διότι αυτό το καταδεικνύει πιο εμφαντικά, λέγοντας ότι ο Χριστός δεν υπάρχει και δεν βρίσκεται πλέον σε ένα μόνο έθνος, όπως παλαιότερα μόνο στον Ισραήλ, αλλά σε όλα τα έθνη και στις Εκκλησίες που συγκροτήθηκαν από αυτά.

Όχι· αλλά για να τον λατρεύουμε, όχι μία φορά, ούτε δύο ημέρες, αλλά όλες τις ημέρες· και να λατρεύουμε όχι μόνο με σωματική προσκύνηση και υπηρεσία, αλλά με οσιότητα και δικαιοσύνη. Και οσιότητα μεν είναι το δίκαιο απέναντι στον Θεό, ενώ δικαιοσύνη είναι το δίκαιο απέναντι στους ανθρώπους· για παράδειγμα, εάν κάποιος απέχει από τα ιερά και δεν επιχειρεί να πλησιάσει τα θεία με ασέβεια, αλλά αποδίδει κάθε τιμή προς τα τίμια, αυτός είναι όσιος. Παρομοίως και αυτός που σέβεται τους γονείς του είναι όσιος· διότι και αυτοί είναι οικιακοί θεοί. Αν πάλι κάποιος δεν είναι πλεονέκτης, ούτε άρπαγας, ούτε κλέφτης, ούτε μοιχός, ούτε πόρνος· ένας τέτοιος είναι δίκαιος. Έτσι λοιπόν πρέπει να λατρεύουμε τον Θεό, με οσιότητα, δηλαδή με την ευλάβεια προς τα θεία, και με δικαιοσύνη, με την αξιέπαινη διαγωγή στα ανθρώπινα πράγματα· να λατρεύουμε όμως ενώπιον Του, όχι ενώπιον των ανθρώπων, όπως κάνουν οι ανθρωπάρεσκοι και οι υποκριτές. «Και εσύ, παιδί, θα ονομαστείς προφήτης του Υψίστου· διότι θα προπορευτείς προ του προσώπου του Κυρίου, για να ετοιμάσεις τις οδούς του, για να δώσεις γνώση σωτηρίας στον λαό του, μέσω της άφεσης των αμαρτιών τους. Εξαιτίας της βαθιάς ευσπλαχνίας του Θεού μας, με την οποία μας επισκέφθηκε η ανατολή από το ύψος, για να φανερωθεί σε αυτούς που κάθονται στο σκοτάδι και στη σκιά του θανάτου, με σκοπό να κατευθύνει τα πόδια μας σε οδό ειρήνης. Το δε παιδί μεγάλωνε και ενδυναμωνόταν στο πνεύμα, και παρέμενε στις ερήμους μέχρι την ημέρα της φανέρωσής του στον Ισραήλ.»

Άραγε, αρκεί μόνο να επιφανεί στους εσκοτισμένους; Όχι, αλλά πρέπει και να κατευθύνει τα πόδια μας σε οδό ειρήνης, δηλαδή της δικαιοσύνης. Διότι, όπως ακριβώς η αμαρτία είναι έχθρα προς τον Θεό, έτσι και η δικαιοσύνη είναι ειρήνη. Οδός ειρήνης, λοιπόν, είναι ο βίος της δικαιοσύνης, προς την οποία κατεύθυνε τα πόδια των ψυχών μας ο Χριστός, ο οποίος ανέτειλε από τα ύψη. Το παιδί, πάλι, αυξανόταν ως προς τη σωματική ηλικία και κραταιωνόταν κατά το Πνεύμα. Διότι, μαζί με το σώμα αυξανόταν και το πνευματικό χάρισμα. Και όσο περισσότερο μεγάλωνε το παιδί, τόσο περισσότερο φανερώνονταν και οι ενέργειες του Πνεύματος, εφόσον το όργανο μπορούσε πλέον να τις χωρέσει. Γιατί, όμως, βρισκόταν στις ερήμους; Για να ζει έξω από την κακία του πλήθους και για να ελέγχει με παρρησία, χωρίς να διστάζει μπροστά σε κανέναν. Διότι, εάν βρισκόταν μέσα στον κόσμο, ίσως να είχε μολυνθεί από τις φιλίες και τις συνήθειες των ανθρώπων. Ταυτόχρονα, και για να είναι αξιόπιστος, επειδή επρόκειτο να κηρύξει για τον Χριστό, όντας πλέον ερημίτης και ανώτερος από τους πολλούς. Κρυβόταν δε στις ερήμους, μέχρις ότου ευδόκησε ο Θεός να τον αναδείξει στον ισραηλιτικό λαό.