Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 10:35

Τότε λέει: «Κανείς δεν βάζει το χέρι του στο άροτρο και στρέφεται προς τα πίσω». Ανέδειξε εβδομήντα μαθητές και τους στέλνει ανά δύο, προτρέποντάς τους να μην πάρουν τίποτα μαζί τους. Ονειδίζει τις πόλεις. Τότε λέει: «Εκείνος που ακούει εσάς, ακούει εμένα». Έπειτα λέει: «Έβλεπα τον Σατανά να πέφτει σαν αστραπή»· και δίνει στους μαθητές εξουσία εναντίον του, και τους προτρέπει να μη χαίρονται για αυτό. Έπειτα δοξολογεί τον Πατέρα, και λέει στους μαθητές: «Μακάρια τα μάτια που βλέπουν αυτά που βλέπετε. Διότι πολλοί προφήτες επιθύμησαν να δουν αυτά που βλέπετε». Ο νομικός τον πειράζει, και λέγεται η παραβολή εκείνου που κατέβαινε στην Ιεριχώ.

Άλλη ιε΄. «Κάποιος άνθρωπος κατέβαινε από την Ιερουσαλήμ στην Ιεριχώ και έπεσε σε ληστές». Ο άνθρωπος είναι ο Αδάμ· η Ιερουσαλήμ ο παράδεισος· η Ιεριχώ ο κόσμος· οι ληστές οι πονηροί λογισμοί και η παράβαση· ο ιερέας οι προφήτες· ο Λευίτης ο Μωσαϊκός νόμος· ο Σαμαρείτης ο Χριστός· το έλαιο και ο οίνος το τίμιο σώμα και αίμα, και το άγιο βάπτισμα· το πανδοχείο η Εκκλησία· ο πανδοχέας ο άγιος Παύλος· τα δύο δηνάρια, η Παλαιά και η Νέα Διαθήκη.

Γι' αυτόν τον λόγο είπε ότι ανέβασε αυτόν που έτυχε της θεραπείας στο δικό του υποζύγιο· διότι μας βάσταξε πάνω του, επειδή είμαστε μέλη του σώματός του. Επιπλέον, τον οδήγησε σε πανδοχείο· και πανδοχείο ονομάζει την Εκκλησία, η οποία έγινε δεκτική και χωρητική για όλους. Διότι δεν θα ακούμε πλέον σύμφωνα με τη στενότητα της νομικής σκιάς και της τυπικής λατρείας: «Δεν θα εισέλθει Αμμανίτης και Μωαβίτης σε εκκλησία Θεού»· αλλά: «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη». Και: «Σε κάθε έθνος όποιος φοβάται τον Κύριο και εργάζεται τη δικαιοσύνη, είναι δεκτός από αυτόν». Και αφού τον οδήγησε εκεί, τον αξίωσε μεγαλύτερης φροντίδας. Διότι, όταν η Εκκλησία συγκεντρώθηκε από τα έθνη που ήταν νεκρωμένα από την πολυθεΐα, ο ίδιος ο Χριστός ήταν μέσα σε αυτήν, σύμφωνα με το γεγραμμένο, κατοικώντας και περπατώντας ανάμεσά τους, και δωρίζοντας κάθε πνευματική χάρη. Γι' αυτό και στον προϊστάμενο του πανδοχείου (ο οποίος θα μπορούσε να νοηθεί ότι αποτελεί τον τύπο των αποστόλων και των μετά από αυτούς ποιμένων και διδασκάλων), ανεβαίνοντας στους ουρανούς, έδωσε δύο δηνάρια, για να φροντίζει επιμελώς αυτόν που είχε ασθενήσει. Και πρόσθεσε: Εάν δαπανήσεις κάτι παραπάνω, εγώ κατά την επιστροφή μου θα σου το αποδώσω.

Και κάποιος Σαμαρείτης προσήλθε, ο οποίος τον σπλαχνίστηκε. Και παίρνοντάς τον έδεσε τα τραύματά του, και έχυσε φάρμακα στις πληγές του, και έδωσε αμοιβή σε εκείνον που τον φρόντισε· μέγα θαύμα, πώς ένας Σαμαρείτης, αντικρίζοντάς τον, τον σπλαχνίστηκε, αυτόν τον οποίο δεν τον σπλαχνίστηκαν οι άριστοι! Διότι εγώ δεν γνωρίζω σαφώς τι υποκρύπτεται σε αυτήν την εικόνα, τέτοιου είδους μυστήρια περικαλύπτει ο Θεός με τη σοφία Του.

«Αυτός», λέγει, «είναι ο αδελφιδός μου και αυτός είναι ο πλησίον μου, θυγατέρες της Ιερουσαλήμ»· διότι, αφού έφερε ενώπιόν τους όλα τα γνωρίσματα μέσα από την περιγραφή του λόγου, μέσω των οποίων ήταν δυνατόν να πραγματοποιηθεί η φανέρωση του ζητουμένου, τότε χρησιμοποίησε δεικτικό λόγο, λέγοντας, «αυτός είναι ο ζητούμενος», ο οποίος, με το να γίνει αδελφός ανατέλλοντας για εμάς από τον Ιούδα, έγινε πλησίον σε εκείνον που έπεσε στους ληστές, θεραπεύοντας τις πληγές του με έλαιο και οίνο και επιδέσμους, και αφού τον ανέβασε στο δικό του υποζύγιο και τον ανέπαυσε στο πανδοχείο, προσφέροντας τα δύο δηνάρια για τη διαβίωσή του και δίνοντας την υπόσχεση πως, κατά την επιστροφή του, θα αποδώσει ό,τι επιπλέον δαπανηθεί για το έργο της εντολής. Είναι βεβαίως φανερό πού αποβλέπει το καθένα από αυτά· διότι απευθυνόταν στον νομικό που εκπείραζε τον Κύριο, ο οποίος επιθυμούσε να δείξει τον εαυτό του ανώτερο από τους άλλους και με υπερηφάνεια περιφρονούσε την ισοτιμία προς τους υπολοίπους, λέγοντας: «Και ποιος είναι ο πλησίον μου;»

Τότε, υπό μορφή διηγήματος, ο λόγος εκθέτει όλη τη φιλάνθρωπη οικονομία, διηγούμενος την από τα άνω κάθοδο του ανθρώπου, την ενέδρα των ληστών, την αφαίρεση του άφθαρτου ενδύματος, τα τραύματα της αμαρτίας, την προέλαση του θανάτου στο ήμισυ της φύσεως, καθώς η ψυχή παρέμεινε αθάνατη, και την ανωφελή διέλευση του νόμου, αφού ούτε ο ιερέας ούτε ο Λευίτης θεράπευσαν τις πληγές εκείνου που περιέπεσε στους ληστές· διότι είναι αδύνατον αίμα ταύρων και τράγων να αφαιρέσει αμαρτίες. Αντιθέτως, Εκείνος που περιβλήθηκε ολόκληρη την ανθρώπινη φύση μέσω της απαρχής του φυράματος, στην οποία υπήρχε η μερίδα κάθε έθνους, Ιουδαίου και Σαμαρείτη και Έλληνα και όλων ανεξαιρέτως των ανθρώπων, Αυτός, μαζί με το σώμα Του, το οποίο αποτελεί το υποζύγιο, αφού έφτασε στον τόπο της κακώσεως του ανθρώπου, θεράπευσε τα τραύματα, τον ανέπαυσε πάνω στο δικό Του κτήνος και έκανε πανδοχείο για αυτόν τη δική Του φιλανθρωπία, στην οποία αναπαύονται όλοι όσοι κοπιάζουν και είναι φορτωμένοι. Εκείνος δε που βρίσκεται μέσα σε Αυτόν, δέχεται οπωσδήποτε μέσα του Εκείνον στον οποίο βρέθηκε, όπως ακριβώς είπε ο Λόγος: «Εκείνος που μένει σε εμένα, κι εγώ σε αυτόν». Αφού, λοιπόν, Τον δεχθεί στον δικό του χώρο, φιλοξενεί μέσα του τον αχώρητο, από τον οποίο λαμβάνει τα δύο νομίσματα, εκ των οποίων το ένα είναι η εξ όλης της ψυχής αγάπη προς τον Θεό, και το άλλο η αγάπη προς τον πλησίον όπως προς τον εαυτό του, όπως ακριβώς απάντησε και ο νομικός.

Ένας ιερέας και ένας Λευίτης, περνώντας από τον δρόμο εκείνο και βλέποντάς τον, τον προσπέρασαν από την απέναντι πλευρά. Κάποιος Σαμαρείτης όμως, φτάνοντας στον τόπο εκείνο και βλέποντάς τον, τον σπλαχνίστηκε, και αφού έβαλε και ανέμειξε κρασί με λάδι, τα έχυσε επάνω του και έδεσε τα τραύματά του. Έπειτα, αφού τον ανέβασε στο δικό του υποζύγιο, τον οδήγησε σε πανδοχείο, και έδωσε στον πανδοχέα δύο δηνάρια, λέγοντας: «Φρόντισε αυτόν τον άνθρωπο, και ό,τι επιπλέον ξοδέψεις, εγώ, κατά την επιστροφή μου, θα σου το αποδώσω».

Και τον παρέδωσε στον πανδοχέα, τον μακάριο Παύλο, τον στύλο των Χριστιανών, τον γνήσιο πανδοχέα, δίνοντάς του δύο δηνάρια· και μέσω του Παύλου στους αρχιερείς, τους διδασκάλους και τους λειτουργούς της κάθε Εκκλησίας· δύο δηνάρια, την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, λέγοντας: Φρόντισε αυτόν τον άνθρωπο, και ό,τι επιπλέον δαπανήσεις, εγώ, όταν επιστρέψω, θα σου το αποδώσω.

Αυτό δε που λέει, σημαίνει το εξής: Φρόντισε, λέει, τον λαό που προέρχεται από τα έθνη, τον οποίο σου παρέδωσα μέσα στην Εκκλησία. Επειδή οι άνθρωποι ασθενούν όντας τραυματισμένοι από τις αμαρτίες, θεράπευσέ τους, τοποθετώντας επάνω τους ως θεραπευτικό έμπλαστρο τα προφητικά λόγια και τα ευαγγελικά διδάγματα, χαρίζοντάς τους την υγεία μέσα από τις νουθεσίες και τις παρηγοριές της Παλαιάς και της Νέας Διαθήκης, πείθοντάς τους να απομακρυνθούν από την αμαρτία και να εγκαταλείψουν την πλάνη του διαβόλου. Εάν όμως και έτσι παραμείνουν αδιόρθωτοι, πείσε τους μέσα από τα δικά σου πνευματικά κατορθώματα, κάμψε τους με τους αυστηρούς σου λόγους· γίνε γι' αυτούς τύπος και αγαθό υπόδειγμα, στον λόγο, στο έργο, στη συμπεριφορά, στην πίστη, στην αγάπη, στη σεμνότητα, ώστε να ακολουθήσουν το δικό σου παράδειγμα και να γίνουν μιμητές του δικού σου αγαθού τρόπου ζωής. Και αν το πράξεις αυτό, και προσφέρεις κάποια δική σου προσθήκη λόγων ή έργων, ό,τι επιπλέον δαπανήσεις, εγώ όταν επιστρέψω θα σου το ανταποδώσω· δηλαδή, κατά τη δεύτερη παρουσία μου θα σου αποδώσω τον μισθό που είναι άξιος των κόπων σου κατά την ημέρα της ανταποδόσεως. Γι' αυτό ο Παύλος, έχοντας θάρρος σε αυτές τις υποσχέσεις, λέει: Εγώ δε πολύ ευχαρίστως θα δαπανήσω για τον Χριστό, και θα δαπανηθώ πλήρως για τις ψυχές σας· εννοώντας με αυτό τη διδασκαλία προς τα έθνη και τη διακονία του λόγου.

ια΄. Και ο μεν Σαμαρείτης, βλέποντας έναν τραυματία άγνωστο και εντελώς ξένο προς αυτόν, στάθηκε κοντά του, τον ανέβασε στο υποζύγιό του, τον μετέφερε στο πανδοχείο, μίσθωσε ιατρό, και άλλα μεν χρήματα έδωσε, άλλα δε υποσχέθηκε. Εσύ όμως, ενώ βλέπεις κάποιον να έχει περιπέσει όχι σε ληστές, αλλά σε φάλαγγα δαιμόνων και σε πολιορκία θυμού, όχι στην έρημο, αλλά στη μέση της αγοράς, και ενώ δεν πρόκειται να ξοδέψεις χρήματα, ούτε να μισθώσεις υποζύγιο, ούτε να τον συνοδεύσεις σε μακρινό δρόμο, αλλά μόνο λόγια να προφέρεις, διστάζεις και υποχωρείς, και τον προσπερνάς με σκληρότητα και χωρίς έλεος; Και πώς προσδοκάς, όταν επικαλείσαι τον Θεό, να τον βρεις ποτέ ίλεω; Ας απευθυνθώ όμως και προς εσάς που ασχημονείτε δημόσια, προς εκείνον που συμπεριφέρεται βάναυσα και αδικεί. Καταφέρεις χτυπήματα, πες μου, και κλωτσάς, και δαγκώνεις; Άγριος χοίρος έγινες και άγριος όνος; Και δεν ντρέπεσαι, ούτε κοκκινίζεις, που αποθηριώνεσαι και προδίδεις την ίδια σου την ευγένεια;

Κάποιος Σαμαρείτης, όμως, που οδοιπορούσε, έφτασε στο μέρος όπου βρισκόταν και, βλέποντάς τον, τον σπλαχνίστηκε. Και αφού τον πλησίασε, έδεσε τα τραύματά του, επιχύνοντας έλαιο και οίνο. Έπειτα, αφού τον ανέβασε στο δικό του υποζύγιο, τον οδήγησε σε ένα πανδοχείο και τον φρόντισε. Και την επόμενη ημέρα αναχωρώντας, έβγαλε δύο δηνάρια, τα έδωσε στον πανδοχέα και του είπε: «Φρόντισέ τον, και ό,τι επιπλέον δαπανήσεις, εγώ, όταν επιστρέψω, θα σου το αποδώσω». Ας μάθουμε, λοιπόν, ποια είναι η Ιερουσαλήμ, και ποια η Ιεριχώ, και ποιοι είναι οι ληστές στους οποίους έπεσε, και ποιο το ένδυμα που του αφαίρεσαν, και ποιες είναι οι πληγές που προξένησαν στον άνθρωπο, και γιατί έφυγαν αφήνοντάς τον μισοπεθαμένο, και ποιος είναι ο ιερέας, και ποιος ο Λευίτης, και ποιος ο Σαμαρείτης, και τι είναι το έλαιο, και τι ο οίνος, και ποιοι είναι οι επίδεσμοι, και τι το υποζύγιο, και τι το πανδοχείο, και ποιος ο πανδοχέας, και τι τα δύο δηνάρια, και τι η επιπλέον δαπάνη την οποία υποσχέθηκε να αποδώσει, και ποια η επιστροφή του Σαμαρείτη. Ποιος είναι, λοιπόν, ο άνθρωπος που κατεβαίνει από την Ιερουσαλήμ στην Ιεριχώ; Η Ιερουσαλήμ είναι ο παράδεισος, η Ιεριχώ είναι αυτός ο κόσμος. Ο άνθρωπος, δε, που κατεβαίνει από την Ιερουσαλήμ στην Ιεριχώ, είναι ο πρωτόπλαστος Αδάμ. Διότι, αφού εξέπεσε από τον παράδεισο, κατήλθε στην Ιεριχώ, δηλαδή στον κόσμο τούτο.

Γνωρίζουν οι μυημένοι τα λεγόμενα. Αφού τον ανέβασε στο δικό του υποζύγιο, τον οδήγησε σε πανδοχείο. Ως δικό του υποζύγιο ο Χριστός εννοεί το σώμα, το οποίο ανέλαβε για εμάς από την άχραντη Παρθένο. Ανέβασε, λοιπόν, στο δικό του υποζύγιο τον τραυματισμένο από τους ληστές· επειδή, σύμφωνα με τον προφήτη Ησαΐα, Αυτός ανέλαβε τις ασθένειές μας και βάσταξε τις νόσους μας. Και τον οδήγησε σε πανδοχείο, δηλαδή στην αγία Εκκλησία, και τον φρόντισε, αρχικά ο ίδιος αυτοπροσώπως. Την επόμενη ημέρα, όταν αναχώρησε, δηλαδή μετά την αγία Ανάσταση, έβγαλε δύο δηνάρια και τα έδωσε στον πανδοχέα. Ποιος είναι ο πανδοχέας και τι είναι τα δύο δηνάρια; Ο πανδοχέας είναι ο απόστολος Παύλος, ο οποίος αναδείχθηκε στην εξ εθνών Εκκλησία· και ονομάστηκε πανδοχέας επειδή δέχεται τους πάντες και ελκύει τους πάντες προς τη σωτηρία. Βγάζοντας δύο δηνάρια ο Χριστός μετά την Ανάσταση, δηλαδή την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, τα έδωσε στον πανδοχέα, λέγοντάς του: Φρόντισέ τον· σε εσένα, λέει, παραδίδω τον λαό που προέρχεται από τα έθνη, ο οποίος έχει τραυματιστεί από τους πιο φονικούς ληστές· μόνο φρόντισέ τον· και ό,τι επιπλέον δαπανήσεις, εγώ, όταν επιστρέψω, θα σου το αποδώσω. Τι δαπάνησε επιπλέον, λοιπόν, ο Παύλος στα δηνάρια; Τις δεκατέσσερις επιστολές, τις οποίες έστειλε στα έθνη. Τι σημαίνει το «Εγώ, όταν επιστρέψω, θα σου το αποδώσω»;

Στη δεύτερη παρουσία μου, όταν έλθω να κρίνω ζώντες και νεκρούς, εγώ, κατά την επάνοδό μου, θα σου ανταποδώσω όσα δαπάνησες επιπλέον· καθώς και ο ίδιος ο Παύλος λέει: Τον καλό αγώνα αγωνίστηκα, τον δρόμο τελείωσα, την πίστη διατήρησα· στο εξής, φυλάσσεται για μένα το στεφάνι της δικαιοσύνης, το οποίο θα μου ανταποδώσει ο Κύριος κατά την ημέρα εκείνη, ο δίκαιος κριτής· και όχι μόνο σε μένα, αλλά και σε όλους όσοι έχουν αγαπήσει την επιφάνειά του.

Τίποτε από αυτά δεν είπε· αλλά ακριβώς γι' αυτόν τον λόγο έδειξε τότε πάρα πολλή πρόνοια, επειδή τον είδε να έχει διολισθήσει σε ανείπωτη κακία, και δεν σταμάτησε να φοβερίζει, να απειλεί, να τιμωρεί, και είτε ο ίδιος είτε μέσω πολλών άλλων να κάνει και να μεριμνά για τα πάντα, μέχρις ότου τον έφερε σε επίγνωση της αμαρτίας, σε συναίσθηση της παρανομίας, και τον απάλλαξε ολοκληρωτικά από κάθε κηλίδα. Αυτό λοιπόν πράξε και εσύ· μιμήσου εκείνον τον Σαμαρείτη, ο οποίος στο Ευαγγέλιο επέδειξε τόση πρόνοια για εκείνον τον τραυματία. Διότι και εκεί πέρασε ένας Λευίτης, πέρασε και ένας Φαρισαίος, και κανένας από τους δύο δεν έσκυψε με συμπόνια προς αυτόν που κειτόταν, αλλά αφήνοντάς τον ανελέητα και σκληρά, απήλθαν. Ένας Σαμαρείτης όμως, ο οποίος δεν είχε καμία απολύτως σχέση μαζί του, δεν τον προσπέρασε, αλλά στάθηκε, τον σπλαχνίστηκε, και έσταξε λάδι και κρασί· τον έβαλε πάνω στο υποζύγιό του, τον οδήγησε στο πανδοχείο, και άλλα χρήματα έδωσε και άλλα υποσχέθηκε να δώσει για τη θεραπεία του ανθρώπου αυτού, με τον οποίο δεν τον συνέδεε τίποτε.

Γι' αυτόν τον λόγο βροντοφώναζε: «Δεν ήρθα για να καλέσω δικαίους, αλλά αμαρτωλούς σε μετάνοια». Και: «Δεν έχουν ανάγκη από γιατρό οι υγιείς, αλλά οι άρρωστοι». Και (έλεγε) ότι έχει έρθει για να ζητήσει και να σώσει το χαμένο. Και ότι έχει σταλεί προς τα χαμένα πρόβατα του οίκου Ισραήλ. Και με την παραβολή της δραχμής υπαινίχθηκε παραβολικά ότι ήρθε για να διασώσει τη βασιλική εικόνα, η οποία είχε περιέλθει κάτω από την πιο δυσώδη κοπριά των παθών. Και: «Αλήθεια σας λέω ότι γίνεται χαρά στον ουρανό και στη γη για έναν αμαρτωλό που μετανοεί». Γι' αυτόν τον λόγο, εκείνον που έπεσε στα χέρια των ληστών, γυμνώθηκε από κάθε ένδυμα και απέμεινε μισοπεθαμένος από τις πληγές, τον θεράπευσε ρίχνοντας κρασί και λάδι και βάζοντας επιδέσμους· και αφού τον ανέβασε στο δικό του υποζύγιο, τον παραδίδει στον πανδοχέα· και δίνοντάς του τα αναγκαία για την περιποίησή του, του υποσχέθηκε ότι θα πληρώσει και όσα επιπλέον ξοδευτούν, όταν θα επιστρέψει. Γι' αυτό λέει ότι ο πανάγαθος πατέρας έσκυψε με ευσπλαχνία κατά την επιστροφή του ασώτου υιού, και αφού ασπάστηκε εκείνον που προσέτρεξε κοντά του μέσω της μετάνοιας, τον στόλισε και πάλι με την ομορφιά της πατρικής δόξας, χωρίς να τον μεμφθεί στο ελάχιστο για τα προηγούμενα. Γι' αυτό, το πρόβατο που είχε απομακρυνθεί από τη θεία εκατοντάδα, όταν το βρήκε να πλανάται στα όρη και τους λόφους, δεν το επανέφερε στη μάνδρα των προβάτων χτυπώντας το, ούτε καταπονώντας το με τον κόπο· αλλά, αφού το σήκωσε στους δικούς του ώμους, το διέσωσε με συμπόνια φέρνοντάς το κοντά στα υπόλοιπα του κοπαδιού.

ΟΕʹ. Η αγάπη προς τον Θεό αντιστέκεται στην επιθυμία· διότι πείθει τον νου να εγκρατεύεται από τις ηδονές. Η αγάπη προς τον πλησίον αντιστέκεται στον θυμό· διότι τον κάνει να περιφρονεί τη δόξα και τα χρήματα. Και αυτά είναι τα δύο δηνάρια, τα οποία ο Σωτήρας έδωσε στον πανδοχέα, για να σε φροντίσει. Αλλά μη φανείς αγνώμων συνδεόμενος με τους ληστές, μήπως τυχόν πληγωθείς ξανά και βρεθείς όχι πλέον ημιθανής, αλλά νεκρός.

κε΄. Περί του φθόνου του Κάιν κατά του αδελφού του, και τι σημαίνει το «όποιος σκοτώσει τον Κάιν, θα υποστεί επτά τιμωρίες». κστ΄. Περί του πώς ο Λάμεχ προέβη οικειοθελώς στην εξομολόγηση του φόνου. κζ΄. Περί αυτού που έπεσε στους ληστές, και ποιος είναι ο Σαμαρείτης, και τι είναι το πανδοχείο, και ποιος ο πανδοχέας.

Και την επαύριον του Σαββάτου, αφού εξήλθε από τον τάφο και από τα ταμεία του άδη ως κραταιός νικητής, βγάζοντας δύο δηνάρια, τη θεραπευτική χάρη και τη διδακτική χάρη, τα έδωσε στον πανδοχέα, δηλαδή στον χορό των αποστόλων, και του είπε: «Φρόντισέ τον· διότι, έστω κι αν αντιστέκεται και σε θεωρεί εχθρό και εξοπλίζεται εναντίον σου και απειλεί με θάνατο και προτιμά να πεθαίνει μέσα στην ασθένεια της απιστίας και στα τραύματα της αμαρτίας και να αναδίδει δυσωδία από τα έλκη των ολέθριων παθών, εσύ μην απομακρυνθείς, αλλά φρόντισέ τον ακόμη και πέρα από τις δυνάμεις σου. Και ό,τι επιπλέον δαπανήσεις από την ισχύ σου, περιτρέχοντας εδώ κι εκεί για τον τραυματισμένο άνθρωπο που κείτεται, τον λαό μου, εγώ, όταν επανέλθω κατά την παλιγγενεσία, θα στο ανταποδώσω».

Ο λόγος ονομάζει τον Σωτήρα Σαμαρείτη, καταισχύνοντας και εδώ την παράνοια των Ιουδαίων που τον αποκάλεσαν έτσι, διότι εξύβριζαν αποκαλώντας Σαμαρείτη εκείνον που σπλαχνίστηκε και θεράπευσε τον τραυματισμένο περισσότερο από τους λευίτες και τους ιερείς.

«Αφού τον ανέβασε στο δικό του ζώο, τον οδήγησε σε ένα πανδοχείο και τον φρόντισε. Και την επόμενη ημέρα, αναχωρώντας, έβγαλε δύο δηνάρια, τα έδωσε στον πανδοχέα και του είπε: Φρόντισέ τον, και ό,τι επιπλέον ξοδέψεις, εγώ, κατά την επιστροφή μου, θα σου το αποδώσω. Ποιος, λοιπόν, από τους τρεις σου φαίνεται ότι έγινε πλησίον σε αυτόν που έπεσε στα χέρια των ληστών; Εκείνος δε απάντησε: Αυτός που του έδειξε έλεος. Του είπε, λοιπόν, ο Ιησούς: Πήγαινε, και κάνε και εσύ το ίδιο». Επειδή επαινέθηκε από τον Σωτήρα, ο νομικός εξέφρασε την αλαζονεία του. Διότι ρώτησε: «Και ποιος είναι ο πλησίον μου;» Επειδή νόμιζε ότι, όντας δίκαιος, δεν είχε κανέναν όμοιό του που να τον πλησιάζει στην αρετή. Διότι πίστευε ότι πλησίον μπορούσε να είναι μόνο ο δίκαιος στον δίκαιο.