Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 10:39

Αμήν. Απόκριση του ιδίου μεγάλου Γέροντος προς τον ίδιο που ζήτησε τα ίδια και την παρά του Θεού σύνεση: Αδελφέ Ανδρέα, είπε ο Δεσπότης μας Χριστός στη Μάρθα: «Εάν πιστέψεις, θα δεις τη δόξα του Θεού». Και εσύ λοιπόν πίστεψε, και θα δεις τον Λάζαρο να εγείρεται από τους νεκρούς και να συντρώγει με τον Ιησού. Και θα δεις τη Μαρία να κάθεται δίπλα στα άγια πόδια Του και να έχει απαλλαγεί από τον περισπασμό της Μάρθας. Και πίστεψε ότι θα σου γίνουν όλα όσα παρακλήθηκε ο Θεός, μέσω εμού του αναξίου, να παράσχει στην αγάπη σου. Τίποτε λοιπόν δεν απαιτεί από εσένα ο Θεός, παρά μόνο υπομονή και ευχαριστία, και σου ανοίγει τους θησαυρούς της εις Αυτόν σοφίας και συνέσεως. Σε ασπάζομαι εν Κυρίω. Στον Οποίο να έχεις υγεία ψυχής και σώματος, και προσεύχου υπέρ εμού.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Αʹ Περί του ότι πρέπει να προτιμάται η προσευχή πάνω από όλα. Κάθε πράξη, αγαπητέ, και κάθε λόγος του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού είναι κανόνας ευσέβειας και αρετής. Για τον λόγο αυτό, άλλωστε, ενανθρώπησε, σκιαγραφώντας σε εμάς σαν σε εικόνα την ευσέβεια και την αρετή, ώστε, βλέποντάς την, ο καθένας και η καθεμία να ζηλώσουμε το αρχέτυπο, ανάλογα με τις δυνάμεις μας. Διότι γι' αυτό ενδύθηκε το δικό μας σώμα, για να μιμηθούμε κι εμείς τη δική Του πολιτεία, όσο είναι δυνατόν. Εσύ, λοιπόν, όταν ακούς κάποιον λόγο ή πράξη Του, μην τον ακούς επιπόλαια και απλά και στην τύχη· αλλά να εμβαθύνεις στο βάθος των νοημάτων· γίνε κοινωνός αυτών που έχουν παραδοθεί μυστικά. Διότι η μεν Μάρθα υποδέχεται τον Κύριο, η δε Μαρία κάθεται στα πόδια Του· και στις δύο αδελφές υπάρχει καλή προθυμία, διάκρινε ωστόσο τα πράγματα. Διότι η μεν Μάρθα διακονούσε, ετοιμάζοντας τα αναγκαία για την ικανοποίηση της σωματικής Του ανάγκης· η δε Μαρία, καθισμένη στα πόδια Του, άκουγε τους λόγους Του. Η μία, λοιπόν, ανέπαυε το ορατό, ενώ η άλλη υπηρετούσε το αόρατο. Επειδή Εκείνος που ήταν παρών ήταν αληθινά και άνθρωπος και Θεός, ο ίδιος ο Δεσπότης αποδέχθηκε την προθυμία και των δύο γυναικών. Αλλά η μεν Μάρθα, πιεζόμενη από τον κόπο, παρακαλούσε τον Κύριο να μεσολαβήσει, ώστε να λάβει την αδελφή της ως βοηθό στη διακονία. Πες της, λέει, να σηκωθεί και να με βοηθήσει στη διακονία. Ο δε Κύριος της είπε: «Μάρθα, Μάρθα, μεριμνάς και τυρβάζεις περί πολλά».

Κάθισαν λοιπόν οι άνδρες, περίπου πέντε χιλιάδες στον αριθμό. Έλαβε τότε τους άρτους ο Ιησούς και, αφού ευχαρίστησε, τους μοίρασε σε αυτούς που είχαν καθίσει. Το ίδιο έπραξε και με τα ψάρια, δίνοντάς τους όσο ήθελαν. ΛΟΥΚΑΣ. Κάποια γυναίκα, ονόματι Μάρθα, τον υποδέχθηκε στο σπίτι της. Αυτή είχε μια αδελφή που ονομαζόταν Μαρία, η οποία, αφού κάθισε κοντά στα πόδια του Ιησού, άκουγε τον λόγο του.

Ότι δε η προσευχή και ο λόγος του Θεού προτάσσονται όταν εκτελούμε αρμονικά το έργο κάθε εντολής και αρετής, το μαρτυρεί και ο ίδιος ο Κύριος. Διότι, όταν ήλθε στην οικία της Μάρθας και της Μαρίας, και ενώ η Μάρθα ασχολείτο με τη διακονία, η δε Μαρία καθόταν στα πόδια του Κυρίου και έτρεφε την ψυχή της μέσα από τη σωτηριώδη διδασκαλία, η Μάρθα, παραπονούμενη για την αδελφή της ότι δεν τη βοηθά, είπε προς τον Κύριο: «Κύριε, πες στην αδελφή μου να έλθει να με βοηθήσει, διότι με άφησε μόνη μου να διακονώ». Ο δε Κύριος προέκρινε το πρώτο και σπουδαιότερο έναντι του δεύτερου, λέγοντας: «Μάρθα, Μάρθα, μεριμνάς και τυρβάζεις για πολλά, ένα όμως είναι αναγκαίο· η δε Μαρία διάλεξε την αγαθή μερίδα».

Ώ ησυχία, προκοπή των μοναχών· ώ ησυχία, ουράνια κλίμαξ· ώ ησυχία, οδός της βασιλείας των ουρανών· ώ ησυχία, μητέρα της κατανύξεως· ώ ησυχία, κάτοπτρο των αμαρτημάτων, που δείχνεις στον άνθρωπο τα σφάλματά του· ώ ησυχία, που δεν εμποδίζεις τα δάκρυα· ώ ησυχία, γεννήτρια της πραότητας· ώ ησυχία, σύσκηνε της ταπεινοφροσύνης· ώ ησυχία, συζευγμένη με τον φόβο του Θεού, φωταγωγέ της διανοίας· ώ ησυχία, κατάσκοπε των λογισμών και συνεργάτη της διακρίσεως· ώ ησυχία, γεννήτρια κάθε αγαθού, εδραίωμα της νηστείας και εμπόδιο της γαστριμαργίας· ώ ησυχία, απερίσπαστη αφοσίωση στην προσευχή και την ανάγνωση· ώ ησυχία, γαλήνη των λογισμών και εύδιε λιμένα· ώ ησυχία, αμεριμνία της ψυχής· ώ ησυχία, ζυγέ χρηστέ και ελαφρύ φορτίο, που αναπαύεις και βαστάζεις εκείνον που σε βαστάζει· ώ ησυχία, ευφροσύνη της ψυχής και της καρδιάς· ώ ησυχία, χαλινέ των οφθαλμών, της ακοής και της γλώσσας· ώ ησυχία, αναίρεση της περπερότητας και εχθρέ της αναιδείας· ώ ησυχία, δεσμωτήριο των παθών· ώ ησυχία, συνεργέ κάθε αρετής, πρόξενε της ακτημοσύνης, αγρέ του Θεού που βγάζεις αγαθούς καρπούς· ώ ησυχία, τείχος και οχύρωμα εκείνων που επιθυμούν να αγωνιστούν για τη βασιλεία των ουρανών. Ναι, αδελφέ, απόκτησε αυτήν την αγαθή μερίδα, την οποία εξέλεξε η Μαρία. Διότι αυτή η Μαρία έγινε υπόδειγμα της ησυχίας, αφού κάθισε κοντά στα πόδια του Κυρίου και προσκολλήθηκε μόνο σε Αυτόν.

Αυτό ακριβώς μάς διακήρυξε και μέσω του προφήτη Δαβίδ: «Εναπόθεσε στον Κύριο τη μέριμνά σου», λέγοντας, «και αυτός θα σε αναθρέψει», και στα ιερά Ευαγγέλια, διδάσκοντας τους δικούς του μαθητές, λέει: «Μη μεριμνάτε για τη ζωή σας, τι θα φάτε, και για το σώμα σας, τι θα ντυθείτε», και πάλι: «Ζητάτε τη βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη του, και όλα αυτά θα σας προστεθούν», και προς τη Μάρθα: «Μάρθα, Μάρθα, μεριμνάς και αναστατώνεσαι για πολλά, ένα όμως είναι αναγκαίο· διότι η Μαρία διάλεξε την αγαθή μερίδα, η οποία δεν θα της αφαιρεθεί», δηλαδή το να κάθεται κοντά στα πόδια του και να ακούει τα λόγια του.

Εσύ λοιπόν, ω καλλίστη των γυναικών, είσαι αληθινά μακάρια και τρισμακάρια, διότι εξέλεξες την αγαθή μερίδα ακολουθώντας εκείνη την περίφημη Μαρία, καθήμενη τρόπον τινά παρά τους πόδας του Ιησού και ακούγοντας τον λόγο του μέσα από έναν βίο απαλλαγμένο από μέριμνες. Αγίασες τον εαυτό σου, αφιερώνοντας τη ζωή σου ως κειμήλιο στον Θεό. Εξευγένισες το αίμα σου εν Πνεύματι Αγίω, προβάλλοντας τον εαυτό σου ως καλό υπόδειγμα. Διότι, τι θα κερδίσουν και όσες βρίσκονται υπό τον ζυγό, εάν δεν αναζητήσουν και δεν ψηλαφήσουν και αυτές τον Θεό όσο τους είναι δυνατόν; Δεν διαλύονται όλες οι συζυγίες μέσω του θανάτου; Δεν παρέρχονται σαν όνειρο τα ωραία της παρούσας ζωής; Πόσο ελεεινά είναι τα του γάμου. Άλλοι είναι άτεκνοι, και άλλοι έχουν κακά παιδιά. Φτώχειες και πλούτη, όπου οι μεν πιέζουν και τρόπον τινά κατακαίνε, ενώ οι δε ρίχνονται σαν ζάρια από τον έναν στον άλλον. Νυφικοί θάλαμοι που εγείρονται, αλλά και καταλύονται με θρήνους, θρήνοι και κοπετοί, αλλεπάλληλες συμφορές, από τις οποίες είναι πλήρης ο βίος και τα παραδείγματα προ οφθαλμών.

Και λοιπόν ερωτώ σχετικά με τον προκείμενο σε εμάς αγώνα της ασκήσεως: τι λέτε, αδελφοί; Έχουμε το ζητούμενο; Κατακτήσαμε την αιώνια ζωή; Επιτυγχάνουμε την ελπίδα της σωτηρίας; Ή μήπως αποτυγχάνουμε στο καθήκον μας; Εγώ, επομένως, τουλάχιστον από τα φαινόμενα, νομίζω ότι σε τίποτα δεν υστερείτε από τους θεσμούς και τους κανόνες της υπακοής, πράγμα που αποτελεί το κεφάλαιο της σωτηρίας σας. Είθε δε και ως προς τα κρυπτά να διαφυλάσσεστε σώοι και αβλαβείς, ώστε μέσω υμών να τύχω και εγώ ο ταπεινός του θείου ελέους. Και ας δώσουμε αμφότεροι δόξα στον Θεό, διότι αξιωθήκαμε να επιλέξουμε την αγαθή μερίδα, και τρόπον τινά να καθίσουμε παρά τους πόδας του Ιησού και να ακούμε τους λόγους Του. Άλλοι, λοιπόν, μεριμνούν και τυρβάζουν περί πολλά, δηλαδή περί γυναικός και τέκνων, περί κτημάτων και χρημάτων. Για εμάς όμως υπάρχει μία μέριμνα: πώς θα αρέσουμε στον Κύριο. Άλλοι στρατεύονται στον επίγειο Καίσαρα και εξαναγκάζονται με κάθε τρόπο να υπηρετούν τα προστάγματα του Καίσαρα μέχρις αίματος. Η δική μας όμως στρατεία είναι εκούσια, εκτελώντας με κάθε ελευθερία τα εντάλματα του παμβασιλέως Χριστού, έχοντας την υπόσχεση ότι μετά τη στρατεία θα κληρονομήσουμε βασιλεία ασάλευτη.

Είπε δε, ότι ό,τι επιπλέον ξοδέψεις από δικά σου, εγώ θα σου το δώσω. Διότι, πράγματι, οι απόστολοι ξόδεψαν επιπλέον από τον εαυτό τους, έχοντας κοπιάσει πολύ και σπέρνοντας παντού τη διδασκαλία. Αλλά και οι διδάσκαλοι κάθε εποχής, ερμηνεύοντας την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, προσέθεσαν πολλά από δικά τους, για τα οποία θα λάβουν τον μισθό τους όταν επανέλθει ο Κύριος, δηλαδή κατά τη Δευτέρα Παρουσία. Διότι τότε ο καθένας από αυτούς θα του πει: Κύριε, δύο δηνάρια μου έδωσες, ιδού, άλλα δύο προσέθεσα από δικά μου. Στον οποίο θα απαντήσει και Εκείνος: Εύγε, δούλε αγαθέ. «Ενώ δε πορεύονταν, αυτός εισήλθε σε κάποιο χωριό, και κάποια γυναίκα, με το όνομα Μάρθα, τον υποδέχθηκε στο σπίτι της. Και αυτή είχε αδελφή που ονομαζόταν Μαρία, η οποία, αφού κάθισε κοντά στα πόδια του Ιησού, άκουγε τα λόγια του».

Η μεν λοιπόν πρακτική ζωή έχει περισπασμούς και οχλήσεις, ενώ η θεωρία, αφού γίνει κυρίαρχη των παθών – διότι το όνομα Μαρία ερμηνεύεται κυρία – απασχολείται αποκλειστικά με την ενατένιση των θείων λόγων και των κριμάτων. Πρόσεξε δε και τούτο: «Αφού κάθισε δίπλα στα πόδια του, άκουγε τους λόγους του». Διότι τα πόδια μπορεί να νοηθούν ως η πρακτική αρετή. Επειδή είναι ενδεικτικά της κίνησης και της πορείας. Το να καθίσει όμως, είναι σύμβολο της σταθερότητας. Όποιος, επομένως, καθίσει στα πόδια του Ιησού, δηλαδή, όποιος εδραιωθεί στην πρακτική ζωή, και μιμούμενος την πορεία και τη διαγωγή του Ιησού στερεωθεί σε αυτήν, εκείνος έπειτα φτάνει στην ακρόαση των θείων λογίων, δηλαδή στη θεωρία. Επειδή και η Μαρία, αφού πρώτα κάθισε, στη συνέχεια με αυτόν τον τρόπο άκουγε τους λόγους. Εσύ, λοιπόν, αν βέβαια μπορείς, ανέβα στην τάξη της Μαρίας, έχοντας γίνει κυρίαρχη των παθών και φτάνοντας στη θεωρία. Αν όμως αυτό δεν σου είναι δυνατό, γίνε Μάρθα, αφοσιωμένη στο πρακτικό μέρος, και μέσω αυτού υποδεχόμενη τον Χριστό.