Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 10:7

Γι' αυτό λοιπόν, λέγοντας την αλήθεια για τον εαυτό τους, πολύ σωστά λένε: «Ευλογημένοι είστε εσείς από τον Κύριο που έκανε τον ουρανό και τη γη». Τύπος, λοιπόν, της ιεροσύνης του Χριστού θα μπορούσε να είναι ο Μελχισεδέκ, και δεν θα χρειαστούν πολλά λόγια προς απόδειξη αυτού, νομίζω, αφού αρκεί για τον σκοπό αυτό η Αγία Γραφή. Όταν, μάλιστα, ο βασιλιάς των Σοδόμων είπε προς τον θεσπέσιο Αβραάμ, επειδή είχε νικήσει: «Δώσε μου τους άνδρες, και πάρε τα άλογα για τον εαυτό σου», εκείνος ορκίστηκε αμέσως ότι δεν θα πάρει απολύτως τίποτα, εκτός βέβαια από τις τροφές όσων είχαν κοπιάσει μαζί του, και το μερίδιο των συμμάχων του, του Εσχώλ, του Αυνάν και του Μαμβρή. Διότι οι άγιοι, πολεμώντας και αγωνιζόμενοι γενναία υπέρ της ελευθερίας των απολωλότων, και υπομένοντας κάθε κόπο, δεν λαμβάνουν τίποτα από τον κόσμο, ούτε βέβαια συγκεντρώνουν επίγειο πλούτο, αποφεύγοντας με κάθε τρόπο τον σχετικό ονειδισμό· «Για να μην πεις», λέει, «ότι εγώ πλούτισα τον Αβραάμ»· παρά δέχονται μόνο τις τροφές από εκείνους που ωφελούνται. «Διότι άξιος είναι ο εργάτης του μισθού του»· και ο Χριστός έδωσε εντολή σε εκείνους που κηρύττουν το Ευαγγέλιο, να ζουν από το Ευαγγέλιο.

Και τι πρέπει να πούμε για αυτά; Υπάρχει λοιπόν ανάγκη για νήψη, αγαπητοί. Υπάρχουν φορές που ο Εχθρός παρατάσσεται εναντίον των αδελφών προβάλλοντας δήθεν εύλογες δικαιολογίες. Και αν ο αδελφός πειστεί να εγκαταλείψει τον τόπο του, ο Εχθρός μηχανεύεται πώς να τον παγιδεύσει σε κάποιον άλλον τόπο. Εάν όμως οι άνθρωποι μας διώξουν εξαιτίας πικρού φθόνου, ή επειδή μας πιέζουν να συμμετάσχουμε σε αλλότρια έργα, τα οποία δεν ευαρεστούν τον Θεό, και φύγουμε σε άλλον τόπο, έχουμε παρρησία ενώπιον του Θεού· διότι ο Κύριος και Θεός και Σωτήρας μας Ιησούς Χριστός είπε στους μαθητές Του: εάν σας διώκουν από αυτή την πόλη, να φεύγετε στην άλλη. Σχετικά όμως με το να μην περιπλανιόμαστε άσκοπα, ο Σωτήρας είπε πάλι: και να μη μεταβαίνετε από οικία σε οικία. Και πάλι: σε όποια πόλη εισέλθετε, εκεί να μένετε. Εάν όμως θέλουμε να κάνουμε τα δικά μας θελήματα, τι είδους αρετή είναι αυτή;

Γι' αυτό παραγγέλλει ο θείος λόγος λέγοντας: «να μην επιθυμείς τα φαγητά των πλουσίων· διότι αυτά σχετίζονται με μια ψεύτικη ζωή». Και πάλι σε άλλο σημείο ότι: «τέτοια πρέπει να ετοιμάζεις, εάν όμως είσαι πιο άπληστος, μην επιθυμείς τα δικά του φαγητά»· διότι με τέτοιες πράξεις δοξάστηκαν οι παίδες στη Βαβυλώνα, οι οποίοι αρνήθηκαν το τραπέζι του βασιλιά και προτίμησαν να αρκεστούν σε σπόρους παρά σε πλούσιο τραπέζι και φαγητά, απαρνούμενοι τα χρήματα και τη δόξα, όπως ο Μωυσής «προτίμησε μάλλον να κακουχείται μαζί με τον λαό του Θεού παρά να απολαμβάνει» τους θησαυρούς της Αιγύπτου, και εργαζόμενος με τα ίδια του τα χέρια αξιώθηκε το χάρισμα της προφητείας. Διότι αυτός, αν και ευγενικής καταγωγής και γιος της κόρης του βασιλιά, έγινε ποιμένας προβάτων, για να μην τρώει τον άρτο του στην αργία, όπως ακριβώς διδάσκει και ο πατέρας μας Ιακώβ, λέγοντας στον Λάβαν: «δώσε μου εργασία, για να εργάζομαι και να απολαμβάνω τον δικό μου άρτο». Και ο ίδιος πάλι έλαβε την εντολή να ποιμαίνει τα πρόβατα από τον ίδιο του τον πεθερό, ώστε οι δίκαιοι να μην τρώνε άρτο χωρίς να εργάζονται. Στους αποστόλους, όμως, έχει ειπωθεί να αρκούνται στο να κηρύττουν τον λόγο, ώστε να μην περισπώνται σε άλλες ασχολίες καθώς πορεύονται από πόλη σε πόλη και από τόπο σε τόπο για το κήρυγμα. «Διότι άξιος είναι ο εργάτης του μισθού του» και «αρκετή είναι για τον εργαζόμενο η τροφή του».

Όταν, λοιπόν, βρεθεί κάποιος τέτοιος, εισερχόμενοι κάτω από τη στέγη του, να αποθέτουν πρώτα τα οικεία όπλα της στρατείας τους· αυτά δε αποτελούσαν τα σύμβολα της ειρήνης. Γι' αυτό, τόσο τον ίδιο τον οικοδεσπότη όσο και ολόκληρο τον οίκο του οφείλουν να τον αξιώνουν με ειρηνικούς ασπασμούς· έπειτα να παραμένουν εκεί, και να μη μετακινούνται, ούτε να αλλάζουν από σπίτι σε σπίτι. Διότι αυτό αποτελεί σημείο ακριβούς εξετάσεως· αφού το επιπόλαιο και άκριτο δεν είναι σταθερό, ούτε φανερώνει βέβαιο χαρακτήρα. Γι' αυτό προέτρεπε να μην καταλύουν πρώτα, και έπειτα να ρωτούν και να εξετάζουν, και στη συνέχεια, αφού προσβάλουν τον οικοδεσπότη, να μεταβαίνουν σε άλλον. Και αν αυτός βρεθεί ανάξιος της φιλοξενίας, πάλι να αναχωρούν από εκεί, προσελκύοντας εκούσια έχθρα, μαζί με το ότι ρίπτουν την ειρήνη τους σε αναξίους. Αλλά οφείλουν προηγουμένως να αναζητούν με ακρίβεια τον άξιο· έπειτα, αφού εισέλθουν κατ' αυτόν τον τρόπο, να μεταδίδουν τα αγαθά της ειρήνης, και να τα παρέχουν άφθονα, όχι μόνο σε εκείνον για τον οποίο υπάρχει καλή μαρτυρία, αλλά και σε ολόκληρο τον οίκο εξαιτίας του.

Πάλι, το να ανοιχτούν όλα τα σπίτια, είναι έργο της άνωθεν χάριτος· το να μην απαιτήσουν όμως τίποτα περισσότερο από τα αναγκαία, είναι γνώρισμα της δικής τους φιλοσοφίας· διότι ο εργάτης είναι άξιος του μισθού του. Το να χαρίζεται η ειρήνη αποτελεί δωρεά του Θεού· το να αναζητούν όμως τους άξιους και να μην εισέρχονται αδιακρίτως σε όλους, αποτελεί δείγμα της δικής τους εγκράτειας. Πάλι, το να τιμωρήσει εκείνους που δεν τους δέχονται, ανήκει σε Αυτόν· το να αναχωρούν όμως από αυτούς με επιείκεια, χωρίς να λοιδορούν ούτε να υβρίζουν, ανήκει στην πραότητα των αποστόλων. Το να τους δώσει το Πνεύμα και να μην τους αφήσει να μεριμνούν, ανήκε σε Εκείνον που τους έστειλε· το να γίνουν όμως σαν πρόβατα και περιστέρια, και να τα υπομένουν όλα με γενναιότητα, ανήκε στη δική τους ψυχική δύναμη και σύνεση. Το να μισούνται, να μην καταπίπτουν και να υπομένουν, ανήκει σε αυτούς· το να σώσει όμως αυτούς που υπέμειναν, ανήκει σε Εκείνον που τους έστειλε. Γι' αυτό και έλεγε: «Εκείνος που θα υπομείνει μέχρι τέλους, αυτός θα σωθεί».

Την προφητεία. Διότι, όπως ακριβώς έργο του χαλκουργού είναι να κατασκευάσει το σκέπαρνι, του οικοδόμου να χτίσει την οικία, και του ναυπηγού να κατασκευάσει το πλοίο, έτσι και του προφήτη είναι να συνθέσει την προφητεία. Ότι βεβαίως και αυτό αποτελεί έργο, άκουσε τον Χριστό που λέει σχετικά με τους αποστόλους: «Άξιος είναι ο εργάτης του μισθού του». Και ο Παύλος: «Προπάντων εκείνοι που κοπιάζουν στον λόγο και στη διδασκαλία». Εάν όμως δεν ήταν έργο, πώς θα εμπεριείχε κόπο; Διότι τι είναι πιο τίμιο από αυτό το έργο; Και τι χρησιμότερο; Είναι ανώτερο από όλες τις τέχνες. Ποιο είναι, λοιπόν, το έργο για το οποίο κάνει λόγο στον βασιλέα;

«Θέλω, λοιπόν, οι νεότερες να παντρεύονται, να τεκνοποιούν, να κυβερνούν το σπίτι τους και να μη δίνουν καμία αφορμή στον αντίπαλο για κατάκριση. Διότι ήδη μερικές έχουν εκτραπεί ακολουθώντας τον Σατανά». Επειδή εκείνος, ακόμη κι αν δεν φροντίζει τους ξένους, τουλάχιστον δεν παραμελεί τους κοντινούς του. Τη συνθήκη εννοεί. «Εάν κάποιος πιστός ή πιστή έχει χήρες, ας τις συντηρεί, και ας μην επιβαρύνεται η Εκκλησία, ώστε να μπορέσει να συντηρήσει τις πραγματικές χήρες. Οι πρεσβύτεροι που προϊστανται καλώς, ας αξιώνονται διπλής τιμής, προπάντων εκείνοι που κοπιάζουν στο κήρυγμα του λόγου και στη διδασκαλία. Διότι η Γραφή λέει: Βόδι που αλωνίζει δεν θα το φιμώσεις. Και: Άξιος είναι ο εργάτης του μισθού του. Εναντίον πρεσβυτέρου μην αποδέχεσαι κατηγορία, παρά μόνο εάν στηρίζεται σε δύο ή τρεις μάρτυρες».

Γιατί λοιπόν ο Χριστός, εάν το να αμείβεται κανείς γίνεται αίτιο τόσων κακών, επιτρέποντας να ζουν από το Ευαγγέλιο, ονομάζει το πράγμα «μισθό»; Διότι λέει: «Άξιος είναι ο εργάτης του μισθού του». Το αποκαλεί έτσι με βάση το σκεπτικό αυτών που προσφέρουν, με το οποίο πρέπει να προσφέρουν, για να γνωρίζουν ότι δεν κάνουν χάρη τρέφοντας τους δασκάλους, αλλά εξοφλούν ένα χρέος. Αυτό όμως, όπως είπα, δεν τους κάνει μισθωτούς, παρά μόνο όταν ο ίδιος θέσει τον εαυτό του σε θέση μισθωτού, όταν δηλαδή, προβάλλοντας την ιεροσύνη, απαιτεί τέτοια πράγματα. Πρέπει λοιπόν ο ιερέας, ακόμη κι αν στερείται τα αναγκαία, να λαμβάνει από εκείνους που δίνουν με τη θέλησή τους, και τίποτε περισσότερο από την ανάγκη του, εάν πρόκειται να επιτελεί έργο ποιμένα και να διαφυλάττει το σχήμα του. Ειδάλλως, θα αποκαλείται μισθωτός και κάπηλος και με παρόμοιους ονειδισμούς. Και λέω μισθωτό, εάν βέβαια υποθέσουμε ότι λαμβάνει χωρίς να βλάπτει ούτε να αδικεί κανέναν. Όταν όμως προστεθούν και αυτά, όπως ακριβώς συμβαίνει, τότε γίνεται τόσο χειρότερος από τον μισθωτό, επειδή ο μεν μισθωτός δεν φτάνει στο σημείο να βλάψει και αδικεί μόνο κατά τούτο, ότι δηλαδή βλέπει, λέει (το Ευαγγέλιο), τον λύκο να έρχεται και αφήνει τα πρόβατα και φεύγει, ενώ αυτός (ο κακός ιερέας) γίνεται για το ποίμνιο χειρότερος από μύριους λύκους. Διότι το να λαμβάνει απαιτώντας και ασκώντας πίεση, πρώτα σημαίνει ότι ο ποιμένας αδικεί και παρανομεί, και έπειτα προκαλεί βλάβη στους ποιμαινομένους, όχι μικρή ούτε τέτοια που θα μπορούσε δικαίως να παραβλεφθεί.

Να μένετε δε σε αυτό το ίδιο σπίτι, τρώγοντας και πίνοντας από τα δικά τους· διότι ο εργάτης είναι άξιος του μισθού του. Μη μεταβαίνετε από σπίτι σε σπίτι. Και σε όποια πόλη εισέρχεστε και σας δέχονται, να τρώτε όσα σας παραθέτουν. Και να θεραπεύετε τους ασθενείς σε αυτήν, και να τους λέτε: «Πλησίασε σε εσάς η βασιλεία του Θεού». Επειδή επρόκειτο να τους αποστείλει ως κήρυκες του Ευαγγελίου, λέει: Μην κρατάτε πορτοφόλι, ούτε το ένα ούτε το άλλο· διότι σας αρκεί να έχετε τη φροντίδα του λόγου. Διότι αν κρατάτε πορτοφόλι, είναι προφανές ότι με αυτό θα απασχοληθείτε και θα καταφρονήσετε τον λόγο.