Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 11:3

Προς τούτοις δε λέμε, ότι εκείνοι που λένε: «Γενηθήτω το θέλημά σου, ως εν ουρανώ και επί της γης», ζητούν να δουν την αναίρεση της αμαρτίας. Διότι θέλημα του Θεού των πάντων, όπως είπα, είναι το να πολιτεύονται με αγιότητα οι επί της γης, ώστε η ορατή επί της γης (Εκκλησία), αποτελώντας τρόπον τινά μίμημα και εικόνα της Εκκλησίας των πρωτοτόκων, δηλαδή της άνω, να ευφραίνει τον Χριστό. <Τον άρτον ημών τον επιούσιον δίδου ημίν το καθ’ ημέραν.> (A f. 150 b) Ίσως βέβαια νομίζουν κάποιοι ότι είναι ανάρμοστο και αταίριαστο για τους αγίους να ζητούν από τον Θεό τα σωματικά αγαθά, και εξαιτίας αυτού ανάγουν το εν λόγω αίτημα σε πνευματική θεωρία. Ισχυρίζονται δηλαδή ότι αυτοί ζητούν άρτο, όχι επίγειο ούτε σωματικό, αλλά μάλλον εκείνον που κατεβαίνει άνωθεν και από τον ουρανό και παρέχει ζωή στον κόσμο, ή, όπως λένε, στην αληθινή και ασώματη ουσία, δηλαδή στην ψυχή· διότι αυτή, επειδή ακριβώς δεν υπόκειται σε ρευστότητα, είναι κυρίως ουσία. Εγώ όμως, το ότι πράγματι θα άρμοζε πάρα πολύ στους αγίους να επιδιώκουν διακαώς να μετέχουν των πνευματικών χαρισμάτων, θα το υποστήριζα χωρίς κανέναν ενδοιασμό· εντούτοις αξίζει να προσέξουμε ότι, ακόμη και αν ζητούν κοινό άρτο, και το να το πράττουν αυτό τους το προσέταξε ο Σωτήρας, καθιστούν την προσέλευσή τους ελεύθερη από κάθε ψεγάδι. Διότι παρατήρησε ποιο νόημα κρύβεται σε αυτά τα λόγια.

Αλλά, αν ήταν αλήθεια ότι καθώς προσεύχονται αναφέρονται στον άρτο που πρόκειται να δοθεί στον μέλλοντα αιώνα, γιατί προσθέτουν το «Δίνε μας κάθε μέρα»; Διότι είναι δυνατόν επιπλέον μέσα από αυτά να δει κανείς ότι κάνουν την αίτηση για την καθημερινή τροφή, προφανώς επειδή είναι ακτήμονες. Το δε «επιούσιον» πρέπει να κατανοείται ως τον επαρκή· κάπου έχει χρησιμοποιήσει τη λέξη και ο μακάριος Απόστολος, παραλλάσσοντάς την λίγο, αναφερόμενος στον Σωτήρα όλων μας Χριστό· διότι είπε ότι Εκείνος ετοίμασε για τον εαυτό του λαό «περιούσιο», λέγοντας «περιούσιο» αντί για «επιούσιο», δηλαδή τον επαρκή, που δεν υστερεί στο να έχει την τελειότητα. <Και άφες ημίν τας αμαρτίας ημών, κ.τ.λ.> (A f. 151) Ο Κύριος θέλει οι μαθητές του να είναι αγαθοί και αμνησίκακοι· ώστε να μπορούν ακατάκριτα να λένε στις προσευχές: Συγχώρεσέ μας, διότι έχουμε συγχωρήσει. «Ω, βάθος πλούτου και σοφίας και γνώσεως!» Πρώτα προστάζει να ζητούν τη συγχώρεση των αμαρτημάτων τους, και έπειτα έτσι να ομολογούν ότι απόλυτα και με κάθε τρόπο θα συγχωρήσουν και οι ίδιοι· και για να το πω έτσι, θέλουν να γίνει ο Θεός μιμητής της δικής τους ανεξικακίας, και την καλοσύνη που οι ίδιοι θα δείξουν στους ομοδούλους τους, αυτήν ζητούν να λάβουν με το ίδιο μέτρο από τον Θεό, ο οποίος απονέμει το δίκαιο και γνωρίζει να σπλαχνίζεται τους πάντες. Και ας μη νομίζει κανείς ότι επιτρέπεται στον οποιονδήποτε να λέει απλώς: «Συγχώρεσέ μας τις αμαρτίες μας».

«Πατέρα μας, που είσαι στους ουρανούς, ας αγιαστεί το όνομά σου, ας έλθει η βασιλεία σου, ας γίνει το θέλημά σου, όπως στον ουρανό, έτσι και στη γη. Τον επιούσιο άρτο μας δίνε μας καθημερινά, και συγχώρησέ μας τις αμαρτίες μας, γιατί και εμείς συγχωρούμε τον καθένα που μας οφείλει, και μη μας φέρεις σε πειρασμό, αλλά ελευθέρωσέ μας από τον πονηρό.» Ο μαθητής του Χριστού παραδειγματίζεται από τον ζήλο των μαθητών του Ιωάννη, γι' αυτό και ζητά να διδαχθεί τον τρόπο προσευχής. Ο Σωτήρας λοιπόν τον διδάσκει, χωρίς να απορρίψει το αίτημα του μαθητή. «Πατέρα μας», λέει, «που είσαι στους ουρανούς».