Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 11:42

Και βέβαια είπε κάπου για αυτούς ο Θεός των όλων: «Πώς έγινε πόρνη, η πιστή πόλη Σιών, που ήταν γεμάτη δικαιοσύνη; Στην οποία αναπαυόταν η δικαιοσύνη, ενώ τώρα κατοικούν φονιάδες· το ασήμι σας είναι κίβδηλο, οι κάπηλοί σου αναμειγνύουν το κρασί με νερό, οι άρχοντές σου είναι απειθείς, συνένοχοι κλεφτών, αγαπούν τα δώρα, επιδιώκουν ανταλλάγματα, δεν αποδίδουν δικαιοσύνη στα ορφανά και δεν δίνουν προσοχή στην υπόθεση της χήρας.» Ενήργησε, λοιπόν, οικονομικώς ενάντια στην αρρώστια που τους κυριεύει. <Αποδεκατώνετε το δυόσμο και το απήγανο και κάθε λαχανικό, κ.τ.λ.> (A f. 163, C f. 133). Διότι, όσα έπρεπε κυρίως να κατορθώνουν, αυτά τα παρέλειψαν ως ξεπερασμένα, δηλαδή τη δικαιοσύνη και την αγάπη του Θεού, και μόνο εκείνες τις εντολές τηρούσαν με ακρίβεια, ή μάλλον πρόσταζαν να τηρούνται από τους υποταγμένους σε αυτούς λαούς, οι οποίες αποτελούσαν για αυτούς οδό και αφορμή για πάρα πολλά κέρδη· ώστε να μην παραβλέπουν ούτε τα μικρά και ανάξια λόγου λαχανικά. Έργο της αγάπης προς τον Θεό είναι το να μην έρχεται κανείς σε σύγκρουση μαζί Του με κανέναν τρόπο, και να φοβάται την παράβαση ολόκληρου του νόμου, και έργο του δικαίου είναι η δίκαιη κρίση, και το να θεωρούν εξίσου άξια φροντίδας τα θεσπισμένα από τον Θεό, και να μην αδιαφορούν από τη μία για τα αναγκαία, ενώ από την άλλη να προσέχουν με ακρίβεια μόνο τα επικερδή, αλλά να βγάζουν αμερόληπτη απόφαση για κάθε ζήτημα· διότι το να κρίνει κάποιος άδικα, δεν είναι γνώρισμα εκείνων που διατηρούν την αγάπη προς τους αδελφούς.

Και είπε: «Ποιος από εσάς θα έχει φίλο και θα πάει σε αυτόν τα μεσάνυχτα, ζητώντας τρία ψωμιά;» και τα λοιπά, «ζητάτε και θα σας δοθεί. Διότι, ποιον πατέρα από εσάς θα ζητήσει ο γιος του ψάρι, και αντί για ψάρι θα του δώσει φίδι; Ή αντί για αυγό θα του δώσει σκορπιό; Αν λοιπόν εσείς, που είστε πονηροί, γνωρίζετε να δίνετε αγαθά δώρα, πόσο μάλλον ο Πατέρας;». 〈κε〉. Έχει περικοπεί το τμήμα περί του προφήτη Ιωνά. Διότι είχε τη φράση: «σε αυτή τη γενεά δεν θα δοθεί σημείο». Δεν είχε όμως τα περί της Νινευή και της βασίλισσας του Νότου και του Σολομώντα. 〈κστ〉. Αντί του «παραβλέπετε την κρίση του Θεού» είχε «παραβλέπετε την κλήση του Θεού». 〈κζ〉. «Ουαί σε εσάς, διότι οικοδομείτε τα μνήματα των προφητών και οι πατέρες σας τους σκότωσαν». 〈κη〉. Δεν είχε το: «γι' αυτό είπε η σοφία του Θεού: αποστέλλω σε αυτούς προφήτες» και τα περί του αίματος του Ζαχαρία και του Άβελ και των προφητών, ότι θα εκζητηθεί από αυτή τη γενεά. 〈κθ〉. «Λέγω στους φίλους μου: μην φοβηθείτε από εκείνους που σκοτώνουν το σώμα, αλλά να φοβηθείτε εκείνον που, αφού σκοτώσει, έχει την εξουσία να ρίξει στη γέεννα». Δεν είχε όμως το: «δεν πωλούνται πέντε σπουργίτια για δύο ασσάρια; Και κανένα από αυτά δεν είναι ξεχασμένο ενώπιον του Θεού». 〈λ〉. Αντί του «θα ομολογήσει ενώπιον των αγγέλων του Θεού», λέει «ενώπιον του Θεού». 〈λα〉. Δεν έχει το «ο Θεός ενδύει το χορτάρι». 〈λβ〉. «Ο Πατέρας σας όμως γνωρίζει ότι έχετε ανάγκη από αυτά», δηλαδή από τα σαρκικά. 〈λγ〉. «

Διότι λέει: «η γενεά αυτή ζητάει σημείο, και σημείο δεν θα της δοθεί», επειδή οι πριν από αυτήν γενεές είχαν αξιωθεί σημεία από τον Θεό εξ ουρανού· όπως ο μεν Ηλίας έκανε σημείο δια της φωτιάς που κατέβηκε από τον ουρανό και παρέλαβε τη θυσία, και ο Μωυσής σχίζει τη θάλασσα και χτυπά την πέτρα και αναβλύζει νερό και φέρνει μάννα από τον ουρανό, και ο Ιησούς του Ναυή σταματά τον ήλιο και τη σελήνη. Και με κάθε τρόπο, ακόμη και αν αποκρύψει τα γεγραμμένα ο απατεώνας, δεν θα βλάψει καθόλου την αλήθεια, αλλά αποξενώνει τον εαυτό του από την αλήθεια. 〈Σχόλιο〉 〈κστ΄〉. Αντί για το «παρέρχεστε την κρίση του Θεού» είχε «παρέρχεστε την κλήση του Θεού». 〈Έλεγχος〉 〈κστ΄〉. Από πού δεν ελέγχεσαι, και από πού δεν θα συγκεντρωθεί μαρτυρία εναντίον σου; Διότι τα πρώτα συμφωνούν με τα μεταγενέστερα, αποδεικνύοντας τη δική σου ραδιουργία. Εάν δηλαδή πει: «κατέχετε τις παραδόσεις των πρεσβυτέρων σας και παρέρχεστε το έλεος και την κρίση του Θεού», μάθε από ποια εποχή τους κατηγορεί ότι πράττουν κάτι τέτοιο, και πότε δημιουργήθηκε σε αυτούς η παράδοση των πρεσβυτέρων, και θα βρεις ότι του μεν Αδδά δημιουργήθηκε μετά την επιστροφή από τη Βαβυλώνα, του δε Ακίβα είχε γίνει ακόμη και πριν από τις βαβυλωνιακές αιχμαλωσίες, των δε υιών του Ασαμωναίου κατά τους χρόνους του Αλεξάνδρου και του Αντιόχου, εκατόν ενενήντα έτη πριν από την έλευση του Χριστού.

Και πάλι σε άλλο σημείο: Αλίμονο σε εκείνους που επισύρουν τις αμαρτίες τους σαν με μακρύ σχοινί, και τις ανομίες σαν με το λουρί του ζυγού της δαμάλεως, σε αυτούς που λέγουν: Ας πλησιάσει γρήγορα, και ας έλθει η βουλή του Αγίου του Ισραήλ, για να τη γνωρίσουμε. Αλίμονο σε αυτούς που λέγουν το πονηρό καλό <και το καλό πονηρό>, που παρουσιάζουν το φως ως σκοτάδι και το σκοτάδι ως φως, που παρουσιάζουν το πικρό ως γλυκό και το γλυκό ως πικρό. Εναντίον λοιπόν του μόνου άμωμου και δίκαιου φωτός, το οποίο στάλθηκε στους ανθρώπους από τον Θεό, σπεύσατε να διαδοθούν σε όλη τη γη πικρά και σκοτεινά και άδικα λόγια. Διότι σας φάνηκε ενοχλητικός, όταν φώναζε ανάμεσά σας: Είναι γραμμένο: Ο οίκος μου είναι οίκος προσευχής, εσείς όμως τον κάνατε σπήλαιο ληστών. Και ανέτρεψε τα τραπέζια των αργυραμοιβών μέσα στον ναό. Και φώναζε: Αλίμονο σε εσάς, γραμματείς και Φαρισαίοι, υποκριτές, διότι αποδεκατίζετε τον δυόσμο και το πήγανο, αλλά την αγάπη του Θεού και την κρίση την παραβλέπετε· είστε τάφοι ασβεστωμένοι, που από έξω φαίνονται ωραίοι, από μέσα όμως είναι γεμάτοι οστά νεκρών. Και στους γραμματείς: Αλίμονο σε εσάς, γραμματείς, διότι έχετε τα κλειδιά, και εσείς οι ίδιοι δεν εισέρχεστε αλλά και αυτούς που εισέρχονται τους εμποδίζετε· τυφλοί οδηγοί.

Ή μήπως δεν καθαρίζουμε και εμείς «το εξωτερικό του ποτηριού και της παροψίδας», ενώ το «εσωτερικό» μας είναι γεμάτο από «αρπαγή και πλεονεξία», ή μάλλον από «ακράτεια;» Ή μήπως δεν προσφέρουμε και εμείς ως δέκατο τον πήγανο και τον δυόσμο, και κάθε λαχανικό, και παραβλέπουμε την κρίση και την αγάπη του Θεού; Ή μήπως δεν είμαστε και εμείς σαν τα άδηλα μνημεία, που «εξωτερικά μεν φαινόμαστε στους ανθρώπους δίκαιοι, εσωτερικά όμως είμαστε γεμάτοι από υποκρισία και ανομία και κάθε ακαθαρσία;» Ή μήπως δεν οικοδομούμε και εμείς «τους τάφους» των Μαρτύρων, και δεν στολίζουμε τα «μνημεία» των Αποστόλων, και εντούτοις είμαστε όμοιοι με αυτούς που τους φόνευσαν; Ποιος λοιπόν δεν θα μας κλάψει που βρισκόμαστε σε τέτοια κατάσταση; Ποιος δεν θα θρηνήσει για την τόσο μεγάλη μας αιχμαλωσία; Γι' αυτό, «οι πολύτιμοι» υιοί του Θεού λογαριαστήκαμε σαν «πήλινα σκεύη». Γι' αυτό αμαυρώθηκε το «χρυσάφι»· αλλοιώθηκε το «αγαθό» ασήμι. Γι' αυτό οι Ναζωραίοι της Σιών, που έλαμψαν «περισσότερο από το χιόνι», γίναμε σαν Αιθίοπες· αυτοί που λευκάνθηκαν «περισσότερο από το γάλα», σκοτείνιασαν περισσότερο από το μαύρο. Γι' αυτό «η όψη μας σκοτείνιασε περισσότερο από την καπνιά». Εμείς που ανατραφήκαμε «στα πορφυρά», ντυθήκαμε «την κοπριά· και μεγάλωσε η ανομία μας περισσότερο από» τις ανομίες «των Σοδόμων.» Γι' αυτό, από «υιοί της ημέρας και» του «φωτός», γίναμε «υιοί της νύχτας και του σκότους». Γι' αυτό, από υιοί της βασιλείας, γίναμε υιοί της γέεννας.

Τα «ενόντα» λοιπόν, δηλαδή τα υπάρχοντά σας. Και πολύ σωστά είπε «τα ενόντα», και δεν είπε «τα όντα», διότι τα χρήματα βρίσκονται μέσα στην καρδιά του φιλάργυρου και εγκαθίστανται σε αυτήν, γι' αυτό και ο Δαβίδ λέει να μην προσκολλάται η καρδιά στον πλούτο, δηλαδή να μην προσηλώνεται και να μη συνδέεται με αυτόν. «Αλλά αλίμονο σε εσάς τους Φαρισαίους, διότι δίνετε το δέκατο από τον δυόσμο, τον πήγανο και κάθε λαχανικό, αλλά παραβλέπετε τη δικαιοσύνη και την αγάπη του Θεού· αυτά έπρεπε να κάνετε, χωρίς να παραμελείτε και εκείνα. Αλίμονο σε εσάς τους Φαρισαίους, διότι αγαπάτε την πρωτοκαθεδρία στις συναγωγές και τους ασπασμούς στις αγορές. Αλίμονο σε εσάς, Γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριτές, διότι είστε σαν τα άδηλα μνημεία, και οι άνθρωποι που περπατούν από πάνω τους δεν το γνωρίζουν». Αποκρινόμενος τότε κάποιος από τους νομικούς, του λέει: «Διδάσκαλε, λέγοντας αυτά προσβάλλεις και εμάς». Και εκείνος είπε: «Και σε εσάς τους νομικούς αλίμονο, διότι φορτώνετε τους ανθρώπους με φορτία δυσβάστακτα, και εσείς οι ίδιοι ούτε με ένα από τα δάχτυλά σας δεν αγγίζετε τα φορτία. Αλίμονό σας, διότι οικοδομείτε τα μνημεία των προφητών, ενώ οι πατέρες σας τους σκότωσαν· άρα μαρτυρείτε και συγκατατίθεστε στα έργα των πατέρων σας, διότι εκείνοι μεν τους σκότωσαν, εσείς δε οικοδομείτε τα μνημεία τους».

Γι' αυτό και η σοφία του Θεού είπε: Θα αποστείλω σε αυτούς προφήτες και αποστόλους, και από αυτούς άλλους θα σκοτώσουν και άλλους θα καταδιώξουν, ώστε να ζητηθεί ευθύνη για το αίμα όλων των προφητών, το οποίο χύνεται από την αρχή της δημιουργίας του κόσμου, από τη γενεά αυτή, από το αίμα του Άβελ έως το αίμα του Ζαχαρία, ο οποίος φονεύθηκε μεταξύ του θυσιαστηρίου και του ναού. Ναι, σας λέω, θα ζητηθεί ευθύνη από τη γενεά αυτή.» Οι Φαρισαίοι, για να μην παραβούν δήθεν τον νόμο, αποδεκάτιζαν ακόμη και τα πιο μικρά πράγματα, και αν κάποιος τυχόν τους κατέκρινε ως μικροπρεπείς, πρόβαλλαν τον νόμο, ο οποίος πρόσταζε να προσφέρεται στους ιερείς το δέκατο από τα πάντα. Ο Κύριος λοιπόν λέει ότι, όπως ακριβώς δεν παραμελείτε αυτά, έτσι έπρεπε να φροντίζετε να τηρείτε και τη δικαιοσύνη και την αγάπη του Θεού.