Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 12:14

Κεφάλαιο ΚΘ΄. ΛΟΥΚΑΣ. Είπε δε σε αυτόν κάποιος από το πλήθος: «Διδάσκαλε, πες στον αδελφό μου να μοιραστεί μαζί μου την κληρονομιά». Εκείνος του είπε: «Άνθρωπε, ποιος με κατέστησε δικαστή ή μεριστή σε εσάς;» ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Β΄. Κανείς στρατευόμενος δεν εμπλέκεται στις βιοτικές υποθέσεις, και τα εξής.

Έπειτα, εισάγει και τη λογική εξήγηση των όσων ειπώθηκαν, στηρίζοντας τη βεβαιότητα του λόγου του με την παράθεση του μείζονος. Ως αγγέλους εδώ δεν εννοεί τους αγίους, αλλά μάλλον τους αποστάτες, αυτούς που δεν διατήρησαν το δικό τους αξίωμα, οι οποίοι, αν και βρίσκονται ψηλά και δεν είναι επιφορτισμένοι με χωματένια σώματα, θα κατακριθούν από τους αγίους με τον ίδιο τρόπο όπως ο κόσμος μέσω της αρετής των αγίων, κατηγορούμενοι για όλα τα αίσχιστα έργα τους. Εάν λοιπόν οι άγιοι είναι ανώτεροι από τους αγγέλους, πώς θα μπορούσαν να είναι ανάξιοι να κρίνουν τις ελάχιστες κοσμικές υποθέσεις; <Εάν λοιπόν έχετε δικαστήρια για βιωτικές υποθέσεις.> Πολύ μικρό και εντελώς ανάξιο λόγου για τους εξαιρετικά ενάρετους μέσα στην Εκκλησία είναι το να κρίνουν τα βιωτικά ζητήματα. Και αυτό το έχουμε διδαχθεί από τον Κύριο. Διότι τον πλησίασε κάποιος λέγοντας: «Διδάσκαλε, πες στον αδελφό μου να μοιραστεί μαζί μου την κληρονομιά». Και Εκείνος του είπε: «Άνθρωπε, ποιος με κατέστησε κριτή ή διαμοιραστή ανάμεσά σας;». Διότι θα ταίριαζε μάλλον στους πιο συνετούς μέσα στην Εκκλησία να κρίνουν τα πνευματικά ζητήματα, να εξετάζουν με ακρίβεια τον λόγο περί της πίστεως. Και αυτό συγκαταλέγεται στα άνωθεν αγαθά που δίδονται μέσω του Πνεύματος. Διότι σε κάποιους δίδεται λόγος σοφίας και λόγος γνώσεως, και σε άλλους διάκριση πνευμάτων. <Δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι μέλη του Χριστού;> Πώς θα μπορούσαν τα δικά μας σώματα να είναι μέλη του Χριστού;

Και πάλι: Στεκόταν κάποτε μυσταγωγώντας στη Συναγωγή, και ενώ θαυμάστηκε από όλους, μερικοί, λέει, έλεγαν: «Πώς αυτός γνωρίζει γράμματα, χωρίς να έχει διδαχθεί;» Διότι αγνοούσαν ότι μέσα Του βρίσκονταν κρυμμένοι όλοι οι θησαυροί της σοφίας και της γνώσης. Αυτά είναι άξια συγγνώμης, καθώς ειπώθηκαν απρόσεκτα εξαιτίας της άγνοιας. Όμως για εκείνους που βλασφήμησαν το ίδιο το Θείο, η καταδίκη είναι αναπόφευκτη και η κόλαση παντοτινή, και σε αυτόν τον κόσμο και στον μέλλοντα. Με τη λέξη Πνεύμα εννοεί εδώ όχι μόνο το Άγιο, αλλά ολόκληρη τη φύση της Θεότητας. Εξάλλου, και ο ίδιος ο Σωτήρας είπε κάπου ότι ο Θεός είναι πνεύμα· συνεπώς, η βλασφημία κατά του Πνεύματος θα αφορούσε ολόκληρη την ύψιστη από όλες τις ουσίες· διότι μία νοείται η φύση της Θεότητας στην Αγία και Προσκυνητή Τριάδα. <Μην μεριμνάτε πώς ή τι θα απολογηθείτε.> (A f. 170) Έχοντας λοιπόν ο Κύριος επισείσει τόσο πολύ τον φόβο, και έχοντας προετοιμάσει στο να αντιστέκονται γενναία σε εκείνους που τους απομακρύνουν από την ορθή ομολογία, προστάζει για τα υπόλοιπα να μην μεριμνούν, δηλαδή για την απολογία τους· διότι σε εκείνους που έχουν πίστη και αγάπη, το Πνεύμα ενεργεί τους κατάλληλους λόγους, σαν δάσκαλος που κατοικεί μέσα τους. <Ποιος με κατέστησε δικαστή ή μεριστή πάνω σε εσάς;> (A f. 171, E f. 190) Έχει μεν εγκατασταθεί από τον Θεό και Πατέρα ο Υιός, όταν εμφανίστηκε όπως εμείς, άρχοντας και βασιλιάς στο όρος Σιών το άγιό Του, σύμφωνα με τη φωνή του Ψαλμωδού.

Και τι πρόκειται να κατορθώσει, το διασαφηνίζει πάλι ο ίδιος. Διότι, λέει, έχω έρθει για να εξαγγείλω το πρόσταγμα του Κυρίου. Και ποιο είναι αυτό; Διότι επιθυμεί ο φιλάρετος Δεσπότης μας να απέχουμε από κάθε γήινο και πρόσκαιρο πράγμα, να μη φιλονικούμε με τους αδελφούς μας, αλλά μάλλον να υποχωρούμε σε αυτούς, ακόμη κι αν θέλουν να μας εκμεταλλεύονται. «Διότι από αυτόν που παίρνει τα δικά σου», λέει, «μην τα απαιτείς πίσω»· αλλά μάλλον να αναζητούμε όλα όσα είναι χρήσιμα και αναγκαία για τη σωτηρία της ψυχής. Σε αυτούς που έχουν συνηθίσει να ζουν έτσι, ο Χριστός ορίζει νόμους, σύμφωνα με τους οποίους θα γίνουν λαμπροί και αξιοθαύμαστοι· είπε λοιπόν: «Μην αποκτήσετε άργυρο, ούτε χρυσό, ούτε δύο χιτώνες, ούτε σακίδιο, ούτε χαλκό στις ζώνες σας». Και πάλι: «Φτιάξτε για τους εαυτούς σας πουγκιά που δεν παλιώνουν, θησαυρό ανεξάντλητο στους ουρανούς». Και πάλι, επειδή κάποιος νεαρός που τον πλησίασε τον ρώτησε: «Τι να κάνω για να κληρονομήσω την αιώνια ζωή;», «Πήγαινε», λέει, «πούλησε τα υπάρχοντά σου, και δώσε τα στους φτωχούς». Επομένως, σε αυτούς μεν που υποτάσσουν ευπειθώς σε Αυτόν τον αυχένα της διάνοιάς τους, και διατάζει, και νομοθετεί, και μοιράζει την ουράνια κληρονομιά, και διανέμει τις πνευματικές ευλογίες· σε αυτούς όμως που φρονούν μόνο τα επίγεια, δικαιολογημένα θα πει: «Ποιος με κατέστησε άρχοντα ή μεριστή πάνω σας;» Αποδιώχνει, λοιπόν, εκείνον ως ενοχλητικό, και ως κάποιον που δεν ήθελε να μάθει τίποτα από όσα θα έπρεπε να γνωρίζει.

Εκείνος δε του είπε: Άνθρωπε, ποιος με όρισε δικαστή ή μεριστή σε εσάς; Και είπε προς αυτούς: «Προσέχετε και φυλαχθείτε από την πλεονεξία, διότι η ζωή του ανθρώπου δεν εξαρτάται από την περίσσεια των υπαρχόντων του.» Ο Κύριος, διδάσκοντάς μας πώς πρέπει να περιφρονούμε τα βιωτικά, και ότι δεν πρέπει να αποσπάται η προσοχή μας στα γήινα, αποπέμπει αυτόν που τον καλούσε για να μοιράσει την πατρική κληρονομιά. Γι' αυτό και λέει: Ποιος με όρισε δικαστή ή μεριστή σε εσάς; Επειδή, δηλαδή, εκείνος, εγκαταλείποντας το να ζητά τα ωφέλιμα και τα συμφέροντα για την ψυχική σωτηρία, του ζητούσε να γίνει μεριστής γήινων και πρόσκαιρων πραγμάτων, για τον λόγο αυτόν τον αποπέμπει ως οχληρό και ως κάποιον που δεν ήθελε να μάθει τίποτα από τα δέοντα, και το έπραξε αυτό με πραότητα και χωρίς να τον επιπλήξει. Με αυτόν τον τρόπο πείθει οπωσδήποτε όλους όσους άκουγαν τότε και ακούνε τώρα να αδιαφορούν για κάθε πρόσκαιρο και γήινο πράγμα, να μην φιλονικούν με τους αδελφούς τους, αλλά μάλλον να υποχωρούν σε αυτούς, ακόμη κι αν εκείνοι θέλουν να πλεονεκτούν. Διότι από αυτόν που παίρνει τα δικά σου, λέει, μην τα απαιτείς πίσω, επιζητώντας όσα είναι ωφέλιμα και αναγκαία για τη σωτηρία της ψυχής. Γι' αυτό και πρόσθεσε λέγοντας: Προσέχετε και φυλαχθείτε από την πλεονεξία, προτρέποντάς μας να την αποφεύγουμε σαν κάποιον διαβολικό λάκκο. Προς ποιους όμως είπε το: Προσέχετε και φυλαχθείτε από την πλεονεξία;