Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 12:32

Διότι έτσι, φανερώνοντας τις αρχές των ολέθριων λογισμών του δράκοντα και μην ντρεπόμενος να τις αποκαλύψεις στον Πατέρα σου, θα συντρίψεις το κεφάλι του. Γι' αυτό, σύμφωνα με τη Γραφή, εάν προσέλθεις για να δουλεύσεις τον Θεό, ετοίμασε τον εαυτό σου όχι για αμεριμνησίες, ούτε για ανέσεις, αλλά για πειρασμούς και για θλίψεις. Διότι «μέσα από πολλές θλίψεις πρέπει να εισέλθουμε στη βασιλεία των ουρανών»· και, «Στενή είναι η πύλη και τεθλιμμένη η οδός που οδηγεί στη ζωή, και λίγοι είναι εκείνοι που την βρίσκουν». Δώσε προσοχή, λοιπόν, στους λίγους αγαθούς, και σύμφωνα με το παράδειγμά τους να ρυθμίζεις τον δικό σου βίο· μην δίνεις προσοχή στους ράθυμους και τους καταφρονητές, ακόμη κι αν είναι πολλοί. Διότι λέει: «Πολλοί είναι οι κλητοί, λίγοι όμως οι εκλεκτοί», και μικρό είναι το ποίμνιο στο οποίο ευδόκησε ο Πατέρας να δώσει τη βασιλεία. Διότι μην θεωρήσεις ότι είναι μικρό αμάρτημα να υπόσχεσαι την τελειότητα, και έπειτα να ακολουθείς τους πιο αμελείς και τους ράθυμους. Για να μπορέσεις λοιπόν να φτάσεις στην τελειότητα, να ακολουθείς αυτήν την τάξη και να ανεβαίνεις με αυτές τις βαθμίδες.

Ιδού, σας έδωσα την εξουσία να πατάτε επάνω σε φίδια και σκορπιούς, και επάνω σε όλη τη δύναμη του εχθρού, και δεν πρόκειται να σας βλάψουν. Και δεν έδωσε ο Κύριος αυτήν την εξουσία μόνο στους αποστόλους, αλλά και σε όλους όσους επιθυμούν να σωθούν και να ακολουθήσουν τα προστάγματά του. Και δες, εσύ που αντιλέγεις, τις μυριάδες των αγίων. Διότι μας έδωσε την εξουσία να γίνουμε τέκνα Θεού. «Μη φοβάσαι, μικρό ποίμνιο, διότι ευδόκησε ο Πατέρας σας να σας δώσει τη βασιλεία των ουρανών».

Αλλά ιδού, παραμένω μαζί σας με προσταγή του Θεού, ο οποίος πράττει τα πάντα προς το συμφέρον για τη σωτηρία των ψυχών ημών των δούλων Του. Αλλά και αν γίνεται αυτό, δεν γίνεται για εμένα, αλλά για εσάς που τα ζητήσατε αυτά. Το πράττω δε με χαρά, έστω κι αν δεν είμαι τίποτα, προκειμένου να καρποφορήσετε στον Θεό όσο έχουμε ακόμη τον χρόνο μεταξύ μας, ώστε να αξιωθώ να σας προσφέρω στον Θεό μου, ο οποίος αγαπά πάντοτε τη σωτηρία όλων μας, λέγοντας: «Ιδού εγώ και τα παιδιά που μου έδωσες», «φύλαξέ τα στο όνομά Σου», σκέπασέ τα με τη δεξιά Σου. «Οδήγησέ τα στο λιμάνι του θελήματός Σου», και «γράψε τα ονόματά τους στο βιβλίο Σου», δώσε τους τον αρραβώνα της ζωής. Λέω δε για να τους δώσω χαρά: «Μη φοβάσαι το μικρό ποίμνιο, διότι ο Πατέρας σας ευδόκησε να σας δώσει τη βασιλεία.» Και προσευχήσου να μου δώσει τη χάρη να πω: «Πατέρα, δώσε μου να είναι και τα τέκνα μου εκεί όπου θα είμαι εγώ, στην ανεκλάλητη ζωή.» Πίστεψέ με, αδελφέ, ότι το μεν πνεύμα είναι πρόθυμο να πει στον Δεσπότη μου, ο οποίος χαίρεται με το αίτημα των δούλων Του: Δέσποτα, ή εισήγαγε μαζί μου τα τέκνα μου στη βασιλεία Σου, ή εξάλειψέ με από το βιβλίο Σου. Η αδυναμία μου όμως και η αμέλειά μου με εμποδίζουν να έχω τέτοια παρρησία.

Και κατακρίνεται κάποιος, όχι για το γεγονός και μόνο ότι τα κατείχε, αλλά επειδή είχε εσφαλμένο φρόνημα γι' αυτά, ή επειδή δεν τα χρησιμοποίησε ορθά. Διότι η απροσπαθής και υγιής διάθεση απέναντί τους, καθώς και η διαχείρισή τους σύμφωνα με την εντολή του Θεού, συμβάλλει σε πολλά και εξαιρετικά αναγκαία για εμάς πράγματα· άλλοτε μεν στον καθαρισμό των δικών μας αμαρτημάτων, γι' αυτό και έχει γραφτεί: «Δώστε ως ελεημοσύνη αυτά που έχετε, και ιδού, όλα είναι καθαρά για εσάς»· άλλοτε δε στην κληρονομία της βασιλείας των ουρανών και στην απόκτηση ανεξάντλητου θησαυρού, σύμφωνα με αυτό που έχει ειπωθεί σε άλλο σημείο: «Μη φοβάσαι, μικρό ποίμνιο, διότι ο Πατέρας σας ο ουράνιος ευδόκησε να σας δώσει τη βασιλεία. Πουλήστε τα υπάρχοντά σας και δώστε ελεημοσύνη. Φτιάξτε για τους εαυτούς σας πουγκιά που δεν παλιώνουν, θησαυρό ανεξάντλητο στους ουρανούς».

Διότι είπε: «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, διότι δική τους είναι η βασιλεία των ουρανών». Στον δε όγδοο μακαρισμό λέει: «Μακάριοι οι διωκόμενοι ένεκεν δικαιοσύνης, διότι δική τους είναι η βασιλεία των ουρανών». Και πάλι, προφητεύοντας μέσω της παραβολής του ποιμένα την ευλογία κατά τον καιρό της ανταπόδοσης, λέει: «Ελάτε, οι ευλογημένοι του Πατέρα μου, κληρονομήστε τη βασιλεία που έχει ετοιμαστεί για εσάς από την καταβολή του κόσμου. Διότι πείνασα και μου δώσατε να φάω», και τα εξής. Στο δε κατά Λουκάν Ευαγγέλιο, σε διαφορετικό χρόνο και τόπο, καθώς φανερώνουν τα γεγραμμένα, εκθέτοντας πάλι μακαρισμούς, λέει: «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, διότι δική τους είναι η βασιλεία των ουρανών»· και πάλι: «Μη φοβάσαι, μικρό ποίμνιο, διότι ευδόκησε ο Πατέρας σας ο ουράνιος να σας δώσει τη βασιλεία. Πουλήστε τα υπάρχοντά σας και δώστε ελεημοσύνη. Φτιάξτε για τους εαυτούς σας βαλάντια που δεν παλιώνουν, θησαυρό ανεξάντλητο στους ουρανούς». Αυτά λοιπόν και τα παρόμοια, είναι εκείνα δια των οποίων αξιώνεται κανείς τη βασιλεία των ουρανών.

Εάν όμως δοθεί μεν η εντολή, αλλά δεν προσδιοριστεί το πώς θα εφαρμοστεί, ας υπακούσουμε στον Κύριο που λέει: «Ερευνάτε τις Γραφές», και ας μιμηθούμε τους αποστόλους που ρωτούσαν τον ίδιο τον Κύριο για την ερμηνεία των λόγων Του, και από όσα έχουν λεχθεί από Αυτόν σε άλλο σημείο, ας μαθαίνουμε το αληθινό και σωτήριο. Όπως ακριβώς σχετικά με το χωρίο, «Να θησαυρίζετε για τους εαυτούς σας θησαυρούς στον ουρανό», διδασκόμαστε αφενός από όσα παραγγέλθηκαν στον νεανίσκο, όταν ο ίδιος ο Κύριος είπε: «Πούλησε τα υπάρχοντά σου και δώσε τα στους φτωχούς, και θα έχεις θησαυρό στον ουρανό», και αφετέρου από εκείνα που ειπώθηκαν προς όσους επιθυμούν να κληρονομήσουν τη βασιλεία των ουρανών: «Μη φοβάσαι, μικρό ποίμνιο, διότι ο ουράνιος Πατέρας σας ευδόκησε να σας δώσει τη βασιλεία. Πουλήστε τα υπάρχοντά σας και δώστε ελεημοσύνη· φτιάξτε για τους εαυτούς σας πουγκιά που δεν παλιώνουν, θησαυρό ανεξάντλητο στους ουρανούς». Εάν όμως συνεπάγεται και κίνδυνος κατά την τήρηση της εντολής, η οποία αποτελεί το καύχημά μας, ας θυμηθούμε τον Απόστολο που λέει: «Προτιμώ μάλλον να πεθάνω, παρά να μου ματαιώσει κανείς το καύχημά μου»· και αλλού διεξοδικότερα: «Ποιος θα μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού; Θλίψη, ή στενοχώρια, ή διωγμός, ή πείνα, ή γυμνότητα, ή κίνδυνος, ή μάχαιρα;» και τα εξής.

Πέθανε λοιπόν για εμάς ο όντως Καλός Ποιμένας, ώστε, αφού μας βγάλει από τη σκοτεινή φωλιά του θανάτου, να μας προετοιμάσει να συναναστρεφόμαστε με τους ουράνιους χορούς, και αντί για τα μαντριά που βρίσκονται στους πυθμένες της αβύσσου και στα βάθη της θάλασσας, να μας χαρίσει τις άνω μονές που βρίσκονται κοντά στον Πατέρα. Γι' αυτό και προς εμάς λέει κάπου: «Μη φοβάσαι, μικρό ποίμνιο, διότι ο Πατέρας ευδόκησε να σας δώσει τη βασιλεία». Αλλά αυτά είναι τα έργα που έγιναν μέσω του Χριστού. Ας δούμε όμως ποια είναι τα δικά τους έργα. Λοιπόν, δεν θα αποδειχθούν τίποτε άλλο στην πραγματικότητα, για όποιον εξετάζει τα έργα τους με ορθά κριτήρια, παρά μισθωτοί και ψευδοποιμένες και δειλοί και προδότες και οκνηροί, οι οποίοι ποτέ δεν έδειξαν κανένα ενδιαφέρον για την ωφέλεια των προβάτων, αλλά αντίθετα φροντίζουν να εξασφαλίζουν από παντού ό,τι είναι ευχάριστο και αρεστό στον καθένα. Διότι ήταν μισθωτοί, σύμφωνα με τη φωνή του Σωτήρα, και τα πρόβατα δεν ήταν δικά τους, αλλά μάλλον του Χριστού, ο οποίος τους μίσθωσε εξαρχής, και με τις ανώτατες τιμές χειροτόνησε τους ιερουργούς ως επιστάτες στους λαούς των Ιουδαίων. Αλλά αυτοί, αδιαφορώντας παντελώς για την τόσο λαμπρή και [...] της αυλής των θρεμμάτων, πρόδωσαν τα πρόβατα στον λύκο, και το πώς και με ποιον τρόπο, θα το πούμε συνοπτικά. Διότι στους αρχαιότερους καιρούς, ο πολυάριθμος λαός των Ιουδαίων αναγνώριζε ως βασιλιά του μόνο τον Θεό, σε Αυτόν απέδιδε το δίδραχμο, σε Αυτόν προσέφερε θυσίες, και, σαν ένα είδος φόρου, του προσέφερε την τήρηση της ζωής σύμφωνα με τον νόμο.

Γι' αυτόν τον λόγο, πολύ εύλογα ο Χριστός απορρίπτει σοφά τη μέριμνα για τα εγκόσμια, λέγοντας ότι τα έθνη του κόσμου τα επιζητούν αυτά. Και τους ανυψώνει σε ακλόνητη πίστη ότι οπωσδήποτε και με κάθε τρόπο δεν θα τους λείψει τίποτα, αφού ο Πατέρας τους γνωρίζει καλά τι έχουν ανάγκη, και είναι προφανές ότι εννοεί τον επουράνιο· διότι λέει: «Και εσείς μην αναζητάτε τι θα φάτε κ.λπ., ο Πατέρας σας όμως γνωρίζει» κ.λπ. Πολύ επίκαιρα ονομάζει τον Θεό Πατέρα, για να γνωρίσουν ότι δεν θα ξεχνούσε ποτέ τα δικά του τέκνα, αλλά θα είναι αγαθός και στοργικός απέναντί τους. Ας μην αναζητούμε, λοιπόν, παράλογες και περιττές τροφές, αλλά όσα αποβλέπουν στη σωτηρία της ψυχής· όχι πολυτελή ενδύματα, αλλά το πώς θα απαλλάξουμε το ίδιο μας το σώμα από το πυρ και την καταδίκη, αναζητώντας τη βασιλεία Του. <Μη φοβάσαι, μικρό ποίμνιο, κ.λπ.> (A f. 180, D f. 51 b) Μικρό ποίμνιο ονομάζει τους αγίους· επειδή η μικρότητα στον κόσμο συνοδεύει όσους είναι εκούσια ακτήμονες και φτωχοί· διότι σε αυτούς ευδόκησε ο Πατέρας να δώσει τη βασιλεία. Γι' αυτό αμέσως στη συνέχεια δίδαξε: «Πουλήστε τα υπάρχοντά σας και δώστε ελεημοσύνη», και τα εξής. Είτε εννοεί μικρό ποίμνιο σε σύγκριση με το μέγεθος του πλήθους των απίστων, είτε λόγω της εκούσιας ταπείνωσης αυτού του ποιμνίου· στο οποίο δίνει εντολή να μη φοβάται την έλλειψη των σωματικών αναγκών.

Και ποια είναι η απόδειξη αυτών; «Ευδόκησε», λέει, «ο Πατέρας σας να σας δώσει τη βασιλεία». Αυτός δε που δίνει τόσο μεγάλα και εξαιρετικά δώρα, πώς θα διστάσει να δείξει αγαθότητα απέναντί μας και να μας χορηγήσει πλουσιοπάροχα τα επίγεια αγαθά; Για να κατακτήσετε λοιπόν, λέει, τη βασιλεία των ουρανών, περιφρονήστε τα επίγεια πλούτη. Ονομάζει δε «μικρό ποίμνιο» τους ανθρώπους στη γη, διότι υπολειπόμαστε έναντι του πλήθους των αγγέλων, το οποίο είναι αμέτρητο και υπερτερεί ασύγκριτα σε σχέση με εμάς. Και αυτό πάλι μας το δίδαξε ο ίδιος ο Σωτήρας, συνθέτοντας με άριστο τρόπο την παραβολή στα Ευαγγέλια: διότι είπε, «Ποιος άνθρωπος από εσάς, ο οποίος θα έχει εκατό πρόβατα και παραστρατήσει ένα από αυτά, δεν θα αφήσει τα ενενήντα εννέα στα όρη και, αφού πορευθεί, αναζητά το πλανημένο;»

Εκείνος δε απάντησε και είπε στον πατέρα: «Ιδού, τόσα χρόνια σε υπηρετώ και ποτέ δεν παρέβην την εντολή σου· και σε εμένα ποτέ δεν έδωσες ένα ερίφιο για να ευφρανθώ με τους φίλους μου. Όταν όμως ήρθε αυτός ο γιος σου, που κατασπατάλησε την περιουσία του με πόρνες, θυσίασες για αυτόν τον σιτευτό μόσχο». Εκείνος δε του είπε: «Παιδί μου, εσύ είσαι πάντοτε μαζί μου, και όλα τα δικά μου είναι και δικά σου. Έπρεπε όμως να ευφρανθούμε και να χαρούμε, διότι αυτός ο αδελφός σου ήταν νεκρός και ξανάζησε· και είχε χαθεί, και βρέθηκε». «Εάν κάποιος πει, “Αγαπώ τον Θεό”, αλλά μισεί τον αδελφό του, είναι ψεύτης. Διότι αυτός που δεν αγαπά τον αδελφό του τον οποίο έχει δει, πώς μπορεί να αγαπά τον Θεό, τον οποίο δεν έχει δει; Καθένας που μισεί τον αδελφό του είναι ανθρωποκτόνος». ΤΙΤΛΟΣ Ι΄. —Περί των μοναχών, και της ασκήσεώς τους. «Ο Κύριος αποταμιεύει σωτηρία για όσους ζουν με ευθύτητα· θα ευφρανθούν εκείνοι που ησυχάζουν πάνω στη γη». «Παιδί μου, αν προσέρχεσαι για να υπηρετήσεις τον Κύριο, ετοίμασε την ψυχή σου για πειρασμό· κατεύθυνε ορθά την καρδιά σου και δείξε υπομονή». «Μην περιπλανάς το βλέμμα σου στους δρόμους της πόλεως». «Ανάμεσα στους αδελφούς, ο ηγούμενός τους είναι άξιος τιμής». «Μη φοβάσαι, μικρό ποίμνιο, διότι ευδόκησε ο Πατέρας να σας δώσει τη βασιλεία». «Κανείς που βάζει το χέρι του στο άροτρο και στρέφει το βλέμμα του προς τα πίσω, δεν είναι κατάλληλος για τη βασιλεία». «Ποιος από εσάς, εάν θέλει να οικοδομήσει έναν πύργο, δεν κάθεται πρώτα να υπολογίσει τη δαπάνη, εάν έχει δηλαδή τα αναγκαία για την ολοκλήρωσή του;»

Ναι, έτσι έχουν τα πράγματα· διότι θα του ήταν εύκολο μόνο με τη θέλησή του να αρπάξει το πλάσμα του από το τυραννικό χέρι, αλλά ο τύραννος θα είχε πάλι να λέει ότι: «Δεν είναι καθόλου θαυμαστό· διότι εγώ, ενώ νίκησα άνθρωπο, νικήθηκα από τον Θεό· επειδή είναι παντοδύναμος, μπορεί να κάνει όσα θέλει». Έχοντας όμως νικηθεί από τον νέο Αδάμ αυτός που νίκησε τον παλαιό, δεν έχει πλέον τίποτα να πει. Εξάλλου, πώς αλλιώς θα είχαμε διδαχθεί και το μυστήριο της Τριάδος; Από πού θα είχαμε διδαχθεί τα παραδείγματα των μυστηρίων της μετανοίας, ή από ποιον θα είχαμε γνωρίσει τη θεία αναγέννηση δι' ύδατος και Πνεύματος και την παράδοση των φρικτών μυστηρίων και τη φανέρωση της βασιλείας των ουρανών μέσω της μακροθυμίας και της υπομονής και της καθαρότητας του βίου; Ή μάλλον, ποιος θα πίστευε σε αυτόν, αν δεν ερχόταν σε εμάς σαρκωμένος από ανέκφραστο έλεος; Βλέπεις ότι και ήρθε και γέμισε την Ιουδαία με μύρια θαύματα και θεία σημεία και καταδέχθηκε για το γένος μας επονείδιστο θάνατο και έστειλε κήρυκες σε όλη την οικουμένη, τους οποίους και θανάτωσαν ενώ τον κήρυτταν, και μόλις λίγοι πίστεψαν σε αυτόν, καθώς μαρτυρεί και η Γραφή: «Κύριε», λέει, «ποιος πίστεψε στο κήρυγμά μας; Και ο βραχίονας του Κυρίου σε ποιον αποκαλύφθηκε;»· και επίσης: «Μη φοβάσαι, μικρό ποίμνιο, διότι ευδόκησε ο Πατέρας να σας δώσει τη βασιλεία του».

Διότι είναι Πατέρας, λέει, και αν είναι Πατέρας, πώς δεν θα δώσει; Αλλά και γνωρίζει, διότι δεν αγνοεί, αλλά και εσείς τα χρειάζεστε, διότι δεν είναι περιττά, αλλά αναγκαία. Αν, λοιπόν, είναι Πατέρας, και εσείς τα χρειάζεστε, και Εκείνος το γνωρίζει, πώς δεν θα τα δώσει; Ζητάτε, επομένως, πρώτιστα τη βασιλεία του Θεού, και αποβάλετε τη μέριμνα για τα βιοτικά, διότι μας αποκόπτει από αυτό. Και τότε όλα αυτά θα σας προστεθούν. Βλέπεις τον Θεό; Αν ζητάς τα μικρά, δεν του κάνεις κάτι αρεστό· διότι ντροπιάζεις τη μεγαλοδωρία του. Αν ζητάς τα μεγάλα, και εκείνα θα λάβεις, και επιπλέον θα έχεις και τα μικρά· διότι, αν σε δει να ασχολείσαι με τη βασιλεία του, είναι απολύτως αναγκαίο ότι θα προνοήσει για τα δικά σου. Ή μήπως δεν κάνουμε κι εμείς έτσι στους δικούς μας, φροντίζοντας περισσότερο εκείνους που έχουν αφοσιωθεί πλήρως στην υπηρεσία μας, και προνοώντας γι' αυτούς, επειδή οι ίδιοι δεν προνοούν για τον εαυτό τους; Πόσο μάλλον ο Κύριος; Ο Κύριος, λοιπόν, αποκόπτει τη μέριμνα για τα βιοτικά, για να μας πείσει να ζητάμε τη βασιλεία του· διότι σε αυτούς που μεριμνούν γι' αυτά δεν είναι εφικτό. Μη φοβάσαι, μικρό ποίμνιο, διότι ευδόκησε ο Πατέρας σας να σας δώσει τη βασιλεία. «

«Πουλήστε τα υπάρχοντά σας και δώστε ελεημοσύνη. φτιάξτε για τον εαυτό σας πορτοφόλια που δεν παλιώνουν, θησαυρό ανεξάντλητο στους ουρανούς, όπου κλέφτης δεν πλησιάζει, ούτε σκόρος καταστρέφει. Διότι όπου είναι ο θησαυρός σας, εκεί θα είναι και η καρδιά σας.» Μικρό ποίμνιο ονομάζει ο Κύριος αυτούς που θέλουν να μαθητεύσουν σε αυτόν, είτε επειδή σε αυτόν τον κόσμο οι άγιοι είναι μικροί και ελάχιστοι εξαιτίας της εκούσιας ακτημοσύνης και αφιλαργυρίας τους, είτε επειδή υστερούν σε σχέση με το πλήθος των αγγέλων που είναι αμέτρητο και ξεπερνά ασυγκρίτως τα δικά μας. Διότι το ότι οι άγγελοι είναι περισσότεροι, είναι φανερό από την παραβολή που είπε ο Κύριος: ότι χαίρεται ο βοσκός για το ένα που πλανήθηκε και βρέθηκε, παρά για τα ενενήντα εννέα που δεν είχαν πλανηθεί. Διότι έδειξε από αυτό, ότι όπως είναι το ένα προς τα ενενήντα εννέα, έτσι είναι και η ανθρώπινη φύση προς την αγγελική. «Μη φοβάσαι», λέει, «μικρό ποίμνιο», αντί του να πει «Μην απιστήσεις, διότι θα προνοήσει για σένα ο Θεός, ακόμη κι αν εσύ δεν μεριμνάς». Γιατί; Διότι ευδόκησε ο Πατέρας να σας δώσει τη βασιλεία. Εφόσον λοιπόν δίνει τη βασιλεία, πολύ περισσότερο θα δώσει τα επίγεια. Μην απιστείς, επομένως, θεωρώντας ότι αν επιδιώξεις την ακτημοσύνη δεν θα έχεις αυτόν που θα προνοήσει για σένα, αλλά πούλησε τα υπάρχοντά σου, δώσε ελεημοσύνη και δημιούργησε θησαυρό ανεξάντλητο.