Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 12:35

Επειδή, λοιπόν, αγνοούμε ποια ώρα έρχεται ο κλέπτης, γι' αυτό έχουμε λάβει την εντολή να γρηγορούμε, να έχουμε τις οσφύες περιεζωσμένες και τα λυχνάρια της κατά Θεόν πολιτείας αναμμένα, ώστε να φέγγουν στους πλησίον, ας μην παύσουμε με συντριβή καρδίας να ικετεύουμε τον Θεό να λυτρωθούμε από όλους όσους μας καταδιώκουν, μήπως τυχόν, αφού νικηθούμε από αυτούς, εκείνοι που πρόκειται να παραλάβουν τις ψυχές μας τις αρπάξουν απροετοίμαστες, χωρίς να υπάρχει κανένας να λυτρώσει ούτε να σώσει. Μήπως η ψυχή του καθενός, εμπλεγμένη στα δεσμά των χαμερπών και γήινων πραγμάτων και μη υποφέροντας τον χωρισμό από αυτά, μάταια μεν στραφεί προς αυτά, και εξαναγκαζόμενη από την αγγελική επιστασία και το θείο πρόσταγμα να τα εγκαταλείψει, θρηνήσει ανώφελα την αμέλεια του παρωχημένου χρόνου. Αλλά μάλλον, ψάλλοντας εγκάρδια το Δαυιτικό λόγιο: «Προετοιμάστηκα και δεν ταράχθηκα, για να τηρήσω τις εντολές σου», ας λάβουμε ως μισθό για την τήρησή τους τη δόξα από τον Θεό, δηλαδή το: «Εύγε, δούλε αγαθέ και πιστέ, σε λίγα υπήρξες πιστός, σε πολλά θα σε εγκαταστήσω· είσελθε στη χαρά του κυρίου σου». Μαζί με τον οποίο στον Πατέρα, συνάμα με το Άγιο Πνεύμα, ανήκει δόξα, τιμή, κράτος, νυν και αεί και στους αιώνες των αιώνων· αμήν.

Γι’ αυτό η οσφύς της Μωαβίτιδος βοά. Η λέξη «οσφύς» σε πολλά σημεία λαμβάνεται αντί των γεννητικών οργάνων. Διότι «βρισκόταν ακόμη στην οσφύ του πατέρα του» (δηλαδή ο Λευί του Αβραάμ), «όταν τον συνάντησε ο Μελχισεδέκ». Και το: «Ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες». Κατανοούμε, δηλαδή, ότι υπονοεί την περιστολή των επιθυμιών που υπηρετούν την αναπαραγωγή. Επομένως, το πένθος που επικρέμαται στη Μωαβίτιδα, το οποίο γίνεται αιτία σώφρονος βίου, βοά μαζί με την κραυγή της Εσεβών και της Ελεαλή και της Ιασσά. —Η ψυχή της (αναφέρει) θα γνωρίσει. Ήδη ο λόγος φανερώνει την προκοπή εκείνων που έχουν πράξει τα προειρημένα με σκοπό τη μετάνοια, Και «η καρδιά της Μωαβίτιδος βοά μέσα της έως τη Σηγώρ».

Κεφάλαιο Αʹ. ΛΟΥΚΑΣ. Ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες, και οι λύχνοι σας αναμμένοι· και εσείς να είστε όμοιοι με ανθρώπους που περιμένουν τον κύριό τους, πότε θα επιστρέψει από τους γάμους, ώστε όταν έλθει και κρούσει τη θύρα, να του ανοίξουν αμέσως. Μακάριοι είναι εκείνοι οι δούλοι, τους οποίους ο κύριος, όταν έλθει, θα βρει να αγρυπνούν. Αληθινά σας λέω, ότι θα περιζωστεί, θα τους βάλει να ανακλιθούν στο τραπέζι και περνώντας θα τους διακονήσει. Και εάν έλθει κατά τη δεύτερη φυλακή της νύχτας, και εάν έλθει κατά την τρίτη φυλακή, και τους βρει έτσι, μακάριοι είναι εκείνοι οι δούλοι. Αυτό δε να γνωρίζετε, ότι εάν ο οικοδεσπότης γνώριζε ποια ώρα έρχεται ο κλέφτης, θα αγρυπνούσε και δεν θα άφηνε να διαρρηχθεί η οικία του. Και εσείς, λοιπόν, να είστε έτοιμοι, διότι την ώρα που δεν το περιμένετε, έρχεται ο Υιός του ανθρώπου, και τα εξής. ΠΡΟΣ ΘΕΣΣ. Αʹ. Περί δε των χρόνων και των καιρών, αδελφοί, δεν έχετε ανάγκη να σας γράφεται κάτι· διότι εσείς οι ίδιοι γνωρίζετε με ακρίβεια ότι η ημέρα του Κυρίου έρχεται έτσι, όπως ακριβώς ο κλέφτης μέσα στη νύχτα. Και μετά από λίγα: ας αγρυπνούμε και ας νηφούμε.

Διότι ας είναι, λέγει, οι οσφύες σας περιεζωσμένες και οι λύχνοι αναμμένοι· και εσείς να είστε όμοιοι με ανθρώπους που προσδοκούν τον κύριό τους, πότε θα επιστρέψει από τους γάμους, ώστε, όταν έλθει και κρούσει, αμέσως να του ανοίξουν.

και θα βρεις άφθονο πλούτο αποταμιευμένο· αυτό θα σε διδάξει και ο μακάριος Δαβίδ, ψάλλοντας και λέγοντας εν πνεύματι για κάθε αγαθό και ελεήμονα άνθρωπο: «Εσκόρπισε, έδωσε στους φτωχούς· η δικαιοσύνη του μένει εις τον αιώνα του αιώνος.» <Διότι όπου είναι ο θησαυρός σας, εκεί θα είναι και η καρδιά σας.> (A f. 181) Αληθές είναι και αυτό· διότι όσοι έχουν το νου τους στα πρόσκαιρα, σε αυτά έχουν στηρίξει όλη την ελπίδα τους· ενώ όσοι αναζητούν τα επουράνια, εκεί στρέφουν τον οφθαλμό της διανοίας τους. <Ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες και οι λύχνοι αναμμένοι.> (A f. 181, B f. 125, D f. 51) Απευθύνεται βέβαια σαν σε πνευματικούς ανθρώπους, διατυπώνει όμως πάλι τα νοητά μέσω των εμφανών και ορατών πραγμάτων· διότι κανείς δεν θα μπορούσε να πει ότι επιθυμεί να έχουμε ζωσμένη τη σωματική μας οσφύ και αναμμένους λύχνους στα χέρια, αλλά το να έχουμε ζωσμένη την οσφύ θα μπορούσε να υποδηλώνει την ετοιμότητα της διανοίας για φιλεργία, προφανώς σε όλα τα επαινετά έργα· ενώ ο λύχνος φαίνεται να παραδηλώνει την εγρήγορση του νου και τη νοητή φαιδρότητα, και το ότι πρέπει καθημερινά να είμαστε προετοιμασμένοι για την από εδώ αναχώρησή μας, και να περιμένουμε το νεύμα του Δεσπότου με προσηλωμένα τα μάτια.

Είναι σοφό και αληθινό να πούμε ότι η εξουσία και του διαβόλου και της αμαρτίας που μας τυραννά έχει συσταλεί, και ο θάνατος έχει τρόπον τινά αλωθεί, και η φθορά έχει εξαλειφθεί ολοκληρωτικά. Διότι ο Χριστός ανέβηκε από τον άδη και αναστήθηκε, αυτός που εμφύσησε στο πρόσωπο των αγίων αποστόλων και είπε: «Λάβετε Πνεύμα Άγιον». Διότι έτσι έχουμε απαλλαγεί από κάθε κακό, και έχοντας γίνει μέτοχοι του Αγίου Πνεύματος, αναδημιουργούμαστε στο αρχαίο κάλλος της φύσης μας, και αναδιαμορφωνόμαστε νοητώς στην αρχική εικόνα. Διότι μορφώνεται μέσα μας μέσω του Πνεύματος ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός. <Παρατήρησε τον δρόμο, σφίξε την οσφύ σου, δείξε ανδρεία και μεγάλη δύναμη, διότι ο Κύριος απέστρεψε την ύβρη του Ιακώβ καθώς και την ύβρη του Ισραήλ.> Επειδή επρόκειτο αμέσως να βαδίσουν προς την Ιουδαία και να επιστρέψουν στις εστίες τους, αναγκαίως τους παραγγέλλει ότι πρέπει πλέον και τον δρόμο να προσέχουν και να κρατούν σφιχτά την οσφύ τους, δηλαδή να είναι έτοιμοι και κατάλληλα προετοιμασμένοι για τους κόπους της οδοιπορίας, να αντιμετωπίζουν γενναία κάθε δισταγμό, και να φροντίζουν να φαίνονται ανώτεροι από τις μεγάλες αποστάσεις, επιδεικνύοντας προς τούτο ακατανίκητη προθυμία. Σημείο δε ετοιμότητας είναι το να έχει κανείς κατάλληλα περιεζωσμένη την οσφύ του. Γι' αυτό άλλωστε και ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός λέει προς τους αγίους αποστόλους, ή μάλλον και προς όλους όσοι πιστεύουν σε αυτόν: «Ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες».

Γι' αυτόν τον λόγο, αποθώντας με κάθε επιδεξιότητα κάθε είδος φαυλότητας και αμαρτίας, κατορθώνουν την ιερή και άμεμπτη ζωή, προς τους οποίους και ο θεσπέσιος Παύλος αναφωνεί λέγοντας: «Σταθείτε, λοιπόν, έχοντας ζωστεί τη μέση σας με αλήθεια, και έχοντας ντυθεί τον θώρακα της δικαιοσύνης, και έχοντας υποδηθεί τα πόδια σας με την ετοιμασία του Ευαγγελίου της ειρήνης· πάνω απ' όλα, αναλαμβάνοντας την ασπίδα της πίστης, με την οποία θα μπορέσετε να σβήσετε όλα τα πυρωμένα βέλη του πονηρού.» Διότι η πνευματική πανοπλία ταιριάζει απόλυτα στους αγίους, και οφείλουμε να την επιθυμούμε, όπως άλλωστε, έστω και με διαφορετικό τρόπο, προστάζει και ο ίδιος ο Σωτήρας: «Ας είναι οι μέσες σας», λέει, «ζωσμένες, και τα υποδήματα στα πόδια σας, και τα λυχνάρια αναμμένα·» διότι το να είμαστε καλά ζωσμένοι και τρόπον τινά συγκεντρωμένοι, υποδηλώνει την αναγκαιότητα να υπομένουμε τις κακουχίες υπέρ του αγαθού και της αγάπης προς τον Θεό· η ετοιμασία και η προθυμία, ως προς την απομάκρυνση από τον κόσμο, υποδηλώνεται από το να έχουμε υποδεμένα τα πόδια μας, σαν να πρόκειται αμέσως να βαδίσουμε εκεί όπου θα ήθελε ο θείος νόμος να πορευτούμε· και το να καίνε τα λυχνάρια υποδηλώνει το να μην ανέχεται κανείς να ζει στο σκοτάδι και στην αμάθεια, αλλά μάλλον μέσα στο φως του Χριστού να πραγματοποιεί την πορεία του προς οτιδήποτε το αξιοθαύμαστο.

Ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες. Και πάλι, ώστε όπως ακριβώς η ζώνη προέρχεται από νεκρό δέρμα, έτσι κι εμείς να νεκρώσουμε τη φιληδονία μας. Διότι η ζώνη βρίσκεται πάνω ακριβώς στην οσφύ μας. Εκεί όμως βρίσκονται οι νεφροί, στους οποίους λέγεται ότι εδρεύει το επιθυμητικό μέρος της ψυχής. Και αυτό εννοεί ο Απόστολος όταν λέει: Νεκρώστε τα μέλη σας τα επί της γης, την πορνεία, την ακαθαρσία, και τα εξής.

Μακάριοι όσοι αγάπησαν τον Θεό και, εξαιτίας της αγάπης τους προς Αυτόν, περιφρόνησαν τα πάντα· μακάριοι όσοι δακρύζουν ημέρα και νύχτα, για να λυτρωθούν από τη μέλλουσα οργή· μακάριοι όσοι ταπείνωσαν τον εαυτό τους εκούσια, διότι εκεί θα υψωθούν· μακάριοι οι εγκρατείς, διότι η τρυφή του παραδείσου τους περιμένει· μακάριοι όσοι καταπόνησαν τα σώματά τους με αγρυπνίες και άσκηση, διότι η αγαλλίαση του παραδείσου έχει ετοιμαστεί για αυτούς· μακάριοι όσοι έγιναν εκούσια ναός του Αγίου Πνεύματος, διότι αυτοί θα σταθούν στα δεξιά· μακάριοι όσοι απέκτησαν την αγάπη του Θεού στις ψυχές τους, διότι αυτοί θα ονομαστούν φιλόχριστοι· μακάριοι όσοι σταύρωσαν τον εαυτό τους, διότι στον Θεό βρισκόταν η μελέτη τους ημέρα και νύχτα· μακάριοι όσοι έχουν ζωσμένες τις οσφύες τους με αλήθεια, και έχουν έτοιμες τις λαμπάδες τους, και προσδοκούν τον Νυμφίο τους, πότε θα επιστρέψει από τους γάμους· μακάριος όποιος απέκτησε με νοερά μάτια τη θεωρία των μελλοντικών αγαθών και της αιώνιας κόλασης, και φρόντισε να κοπιάσει, για να επιτύχει τα αιώνια αγαθά· μακάριος όποιος έχει συνεχώς μπροστά στα μάτια του τη φρικτή εκείνη ώρα, και φρόντισε να γίνει ευάρεστος όσο υπάρχει καιρός· μακάριος όποιος έγινε πάνω στη γη απαθής σαν άγγελος, για να χαρεί μαζί με τους Αγγέλους εκείνη την ημέρα.

Διότι το να έχει κανείς περιζωσμένη την οσφύ του και αναμμένο το λυχνάρι του, φανέρωνε την προσωπική ωφέλεια του καθενός για τον εαυτό του· επειδή είναι αναγκαίο να καταυγάζεται κανείς πάντοτε από το φως της γνώσης, να έχει περιζωσμένη την οσφύ του λογισμού του με σωφροσύνη και κάθε αρετή, να αγρυπνεί διαρκώς και να φυλάγεται από τον κλέπτη, μήπως κρυφά διαρρήξει το ταμείο της ψυχής και συλήσει τα αγαθά που έχουν συγκεντρωθεί σε αυτό· επιπλέον, να προσδοκά τον Κύριό του καθ' όλο τον χρόνο της ζωής του. Όμως δεν πρέπει να σταματά μόνο σε αυτά· αλλά, έχοντας παραλάβει από τον Δεσπότη μας ως παρακαταθήκη τη φροντίδα των συνδούλων μας, οφείλουμε να διαφυλάξουμε την πιστότητά μας, και να γίνουμε τόσο πιστοί και φρόνιμοι, ώστε ποτέ άκαιρα, αλλά πάντοτε στον κατάλληλο καιρό, να διανέμουμε το σιτηρέσιο στους συνδούλους μας, ούτε παραβλέποντας και αναβάλλοντας την ώρα που πρέπει, ούτε προσφέροντας άκαιρα σε όσους δεν έχουν ανάγκη, αλλά στον κατάλληλο καιρό, και αυτό να μην το κάνουμε χωρίς μέτρο. Και αυτό πρέπει να το πράττουμε με δύο τρόπους: αφενός ωφελώντας πνευματικότερα και βελτιώνοντας τις ψυχές τους με την τροφή των θείων διδαγμάτων, και αφετέρου μέσω της παροχής υλικών αγαθών για την ανακούφιση εκείνων που έχουν ανάγκη. Πρέπει δε να τα εφαρμόζουμε αυτά πάντοτε, ώστε, εάν ποτέ ο Κύριός μας έλθει ξαφνικά για να μας παραλάβει, να μας βρει να τα πράττουμε, καθώς σε εκείνον που τα κατορθώνει αυτά, προσφέρει υπόσχεση ανταμοιβής πολλαπλάσια από την προηγούμενη.

Φρονώ ότι με αυτό δηλώνει το διανοητικό μέρος και τις κινήσεις του, ή τα διανοήματα. Μʹ. Τι σημαίνει όμως η οσφύς; Και τι οι νεφροί; Διότι ας μην προσπεράσουμε ούτε και αυτό. Ας αγγίξει και αυτά η κάθαρση· ας είναι οι οσφύες μας περιεζωσμένες και συγκρατημένες δια της εγκρατείας, όπως ακριβώς συνέβαινε παλαιά στον Ισραήλ, σύμφωνα με τον νόμο, όταν μετείχε στο πάσχα.

Γι’ αυτόν τον λόγο μάς υποδεικνύει την έννοια της εγρήγορσης, λέγοντας: «Ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες και οι λύχνοι αναμμένοι»· διότι, αφενός, το φως που προβάλλει στα μάτια διώχνει τον ύπνο από τα βλέμματα, και αφετέρου, η μέση που είναι σφιγμένη με τη ζώνη προετοιμάζει το σώμα ώστε να μην επιδέχεται τον ύπνο, επειδή η αίσθηση του κόπου δεν επιτρέπει τη χαλάρωση του ύπνου. Είναι πάντως σαφή όσα δηλώνονται μέσω αυτών των αινιγματικών συμβόλων: ότι δηλαδή εκείνος που έχει ζωστεί τη σωφροσύνη, ζει μέσα στο φως της καθαρής συνείδησης, με τον λύχνο της παρρησίας να καταυγάζει τον βίο του. Μέσω αυτών, καθώς προβάλλει η αλήθεια, η ψυχή παραμένει άγρυπνη και ανεξαπάτητη, χωρίς να ματαιοπονεί σε κανένα από αυτά τα απατηλά όνειρα. Εάν δε αυτό επιτευχθεί, σύμφωνα με την καθοδήγηση του λόγου, θα μας διαδεχθεί ένας αγγελικός βίος· διότι με αυτούς τους αγγέλους μάς εξομοιώνει το θείο παράγγελμα, δια του οποίου λέγει: «Και εσείς να είστε όμοιοι με ανθρώπους που περιμένουν τον κύριό τους, πότε θα επιστρέψει από τους γάμους, ώστε, όταν έλθει και κρούσει, αμέσως να του ανοίξουν»· επειδή εκείνοι είναι που περιμένουν την επιστροφή του Κυρίου από τους γάμους και παραμένουν καθισμένοι μπροστά στις επουράνιες πύλες με άγρυπνο το βλέμμα, ώστε να εισέλθει και πάλι μέσα από αυτές, επιστρέφοντας από τους γάμους, ο Βασιλεύς της δόξης σε εκείνη την υπερουράνια μακαριότητα.

Προς αυτό προτρέποντας και ο κορυφαίος των Αποστόλων Πέτρος, λέει: «Αφού αναζωστείτε τις οσφύες της διανοίας σας και είστε απολύτως νηφάλιοι, ελπίστε στη χάρη που σας προσφέρεται κατά την αποκάλυψη του Ιησού Χριστού, τον οποίο αγαπάτε χωρίς να τον βλέπετε». Υπαινισσόμενος αυτό και ο Κύριος λέει: «Ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες και τα λυχνάρια σας αναμμένα, και εσείς να μοιάζετε με ανθρώπους που περιμένουν τον Κύριό τους, πότε θα επιστρέψει».

Προς τον ίδιο 1295. Επειδή επιθυμείς να μάθεις σύντομα τα μέγιστα και θεϊκότατα, γνώριζε ότι γι’ αυτό είπε ο Σωτήρας: «Ας είναι οι λύχνοι σας αναμμένοι», ώστε, ασκώντας την αρετή, να έχουμε πάντοτε τον λόγο, τόσο τον προφορικό όσο και τον ενδιάθετο, να λάμπει και στην ψυχή και στη γλώσσα.

ΤΜΑ΄. ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΕΠΙΣΚΟΠΟ ΕΥΣΕΒΙΟ. Στο χωρίο: «Ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες». Βεβαίως αποδέχεσαι τα ευαγγελικά δόγματα, τα οποία παραγγέλλουν «Ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες και οι λύχνοι σας αναμμένοι» (τα οποία υποδεικνύουν ότι πρέπει να χαλιναγωγούνται οι ορέξεις των επιθυμιών, και οι διάνοιες να φλέγονται προς εγρήγορση), ενώ εσύ επιθυμείς, και μνησικακείς, και φθονείς, και επιδιώκεις άτοπους έρωτες, και κάνεις τα πάντα ώστε να καταστήσεις τη διαγωγή σου αντίθετη προς τον νόμο του Θεού. Και πρόσεχε, πάντολμε, μήπως δοκιμάσεις την υψηλή χείρα πριν από την εκεί κόλαση, και τιμωρηθείς και εδώ και εκεί εξαιτίας της υπερβολικής σου κακίας.

Γιατί, πες μου; Μήπως η φτώχεια θα τον κάνει να υποφέρει; Σε καμία περίπτωση· διότι επαναπαύεται στον αληθινό πλούτο, και μέσα από τη φτώχεια θα γνωρίσει την πραγματική φτώχεια. Αλλά μήπως η δουλεία θα τον κάνει να υποφέρει; Σε καμία περίπτωση· διότι γνωρίζει την πραγματική δουλεία. Μήπως η ασθένεια; Αλλά ούτε και αυτό. «Ας είναι οι οσφύες σας ζωσμένες», λέει ο Χριστός, «και οι λύχνοι σας αναμμένοι», ώστε να έχετε το φως άσβεστο. Αυτό προστάχθηκαν να κάνουν και εκείνοι που εξέρχονταν από την Αίγυπτο, και έτρωγαν το Πάσχα ζωσμένοι. Και για ποιον λόγο, θα πει κάποιος, έτρωγαν με αυτόν τον τρόπο; Θέλεις να μάθεις ολόκληρη την υπόθεση σύμφωνα με την ιστορία ή σύμφωνα με την πνευματική αναγωγή;

Έχει ανάψει και για εμάς λύχνος στις ψυχές, όπως ακριβώς σε εκείνους ο σωματικός. Λύχνος δε των ψυχών για εμάς είναι ο νόμος του Χριστού· διότι «λύχνος στα πόδια μου είναι ο νόμος σου, και φως στα μονοπάτια μου». Λέει άλλωστε και ο ίδιος ο Κύριος σχετικά με αυτά: «Ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες, και οι λύχνοι αναμμένοι, και εσείς να είστε όμοιοι με ανθρώπους που περιμένουν τον κύριό τους».

«Αγρυπνείτε, διότι δεν γνωρίζετε την ημέρα ούτε την ώρα κατά την οποία έρχεται ο Υιός του ανθρώπου.» «Ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες και οι λύχνοι σας αναμμένοι. Και εσείς να είστε όμοιοι με ανθρώπους που περιμένουν τον κύριό τους, πότε θα επιστρέψει από τους γάμους, ώστε, όταν έλθει και κτυπήσει, να του ανοίξουν αμέσως. Μακάριοι είναι οι δούλοι εκείνοι, τους οποίους ο Κύριος, όταν έλθει, θα τους βρει να αγρυπνούν. Αλήθεια σας λέγω, ότι θα περιζωστεί και θα τους ανακλίνει στο τραπέζι, και πλησιάζοντας θα τους υπηρετήσει. Και εάν έλθει κατά τη δεύτερη φυλακή της νύκτας, και εάν έλθει κατά την τρίτη φυλακή, και τους βρει έτσι, μακάριοι είναι οι δούλοι εκείνοι. Αυτό δε να το γνωρίζετε, ότι, εάν ο οικοδεσπότης γνώριζε ποια ώρα έρχεται ο κλέπτης, θα αγρυπνούσε και δεν θα άφηνε να διαρρήξουν το σπίτι του. Και εσείς, λοιπόν, να είστε έτοιμοι, διότι την ώρα που δεν το περιμένετε, ο Υιός του ανθρώπου έρχεται.» Αρμόζει σε εκείνον που ξεκινά τον βίο του να έχει προ οφθαλμών του το τέλος.

Ωδή τρίτη. Εσένα που πάνω στα ύδατα. Αξίωσέ με να γίνω άξιος του μυστικού σου δείπνου, έχοντας αναμμένο τον λύχνο και τη μέση μου σφιχτά ζωσμένη, προσδοκώντας την επιστροφή σου, Χριστέ μου, ως πιστός δούλος.

ΞΗ΄. Εκείνος που τιμά την αγαμία ή την παρθενία οφείλει κατ' ανάγκην να έχει την οσφύ περιεζωσμένη και τον λύχνο αναμμένο· την μεν οσφύ μέσω της εγκράτειας, τον δε λύχνο μέσω της προσευχής, της θεωρίας και της πνευματικής αγάπης.

Ότι δε αυτός που πρόκειται να καρεί έρχεται για να προσευχηθεί στον Χριστό, είναι σε όλους φανερό. Γι' αυτό και στέκεται ασκεπής, προσμένοντας να δεχθεί την περικεφαλαία της σωτηρίας, και άζωστος, επειδή έχει λύσει και αποθέσει τη ζώνη της λαγνείας και της επιθυμίας, και πρόκειται να περιζωστεί τη δύναμη της αγνείας και της σωφροσύνης. «Ας είναι», λέει, «οι οσφύες σας περιεζωσμένες» με το περίζωμα της αγνείας και της σωφροσύνης, «και οι λύχνοι αναμμένοι» για να φωτίζουν και να αποτρέπουν κάθε σκοτεινό έργο, «και εσείς όμοιοι με άνθρωπο που προσμένει» και τα εξής. Στέκεται δε ανυπόδητος, επειδή οφείλει να βαδίζει αταλάντευτα την καθαρή οδό του Θεού και μέσω των αγαθών έργων να ευαγγελίζεται την ειρήνη. Αυτό υποδηλώνει επίσης το ταπεινό, το φτωχό και το ανεπιτήδευτο του βίου, διότι και ο Χριστός ήρθε με φτώχεια και ταπείνωση, και χωρίς να έχει «πού να κλίνει το κεφάλι».

Γι' αυτό πρέπει, αφού ανάψουμε άσβεστο στην καρδιά μας τον λύχνο της πίστεως και περιζώσουμε την οσφύ μας με τη σωφροσύνη, να αγρυπνούμε και να προσδοκούμε τον Κύριο.

Αν, λοιπόν, έφτασες σε αυτόν τον λόγο: ότι «μεταμορφωνόμαστε στην ίδια εικόνα από δόξα σε δόξα», και αν εκπληρώθηκε σε σένα ο λόγος του αποστόλου που λέει: «και η ειρήνη του Θεού ας πρυτανεύει στις καρδιές σας» και στον νου σας (ο οποίος είναι ο Χριστός Ιησούς), αν έφτασες σε αυτόν τον λόγο: ότι «από το σκοτάδι φως» «έλαμψε στις καρδιές σας» «προς επίγνωση της δόξας του Θεού», αν εκπληρώθηκε σε σένα ο λόγος: ότι «ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες και οι λύχνοι σας αναμμένοι», και θα είστε σαν δούλοι που προσμένουν τον κύριό τους, «πότε θα επιστρέψει» από τον γάμο, για να μη φραχθεί το στόμα σου επειδή δεν θα έχεις καμία απολογία ανάμεσα στους αγίους, αν γνωρίζεις ότι το αγγείο σου έχει λάδι, όπως οι φρόνιμες παρθένες, για να μην αφεθείς έξω από τη θύρα, αλλά για να εισέλθεις στον νυμφώνα μαζί με τον νυμφίο, αν αισθάνθηκες ότι το πνεύμα σου και η ψυχή σου και το σώμα σου ενώθηκαν άμεμπτα και θα παραστούν την ημέρα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού άσπιλα, αν κατέστης άμεμπτος και ακατάκριτος από τη συνείδησή σου και αν έγινες νήπιο σύμφωνα με τον λόγο του Σωτήρα που λέει: «μην εμποδίζετε» «τα παιδιά» να έρχονται «προς εμένα· διότι σε τέτοιους ανήκει η βασιλεία των ουρανών».

Εάν, λοιπόν, έχεις «αυτόν τον θησαυρό» μέσα στο οστράκινο σκεύος σου, εάν «αυτός που είπε: μέσα από το σκοτάδι να λάμψει φως, έλαμψε» στην καρδιά σου «προς φωτισμό της γνώσης» του ευαγγελίου, εάν η «ειρήνη του Θεού» κυβερνά αδιαλείπτως στην καρδιά σου, εάν έχοντας επιδιώξει κατέλαβες την «ειρήνη» μαζί με τον αγιασμό, εάν «στον εσωτερικό» σου «άνθρωπο» κατοίκησε ο Χριστός, εάν «ο Πατέρας» μαζί με τον μονογενή του έκανε «μονή» σε εσένα, εάν αξιώθηκες τον μακαρισμό μέσω της καθαρότητας της καρδιάς, εάν έγινες «ναός του Θεού» «και το πνεύμα» του κατοίκησε μέσα σου, εάν «με πλήρη βεβαιότητα πίστης» έχεις ραντισμένη την καρδιά «από πονηρή συνείδηση», εάν «ο Θεός της ειρήνης» σε αγίασε ολοκληρωτικά «και ολόκληρο» «το πνεύμα» σου και την ψυχή «και το σώμα αμέμπτως», εάν είσαι φρόνιμη παρθένος που έχει τη λαμπάδα και το λάδι στο αγγείο, εάν γνωρίζεις τι σημαίνει: «οι οσφύες σας περιεζωσμένες και οι λύχνοι καιόμενοι», εάν ενδύθηκες το «ένδυμα» του «γάμου», εάν από όλα αυτά έλαβες πείρα μέσω της ενέργειας μέσα στην καρδιά, θα μπορέσεις να νυμφευθείς επάξια τον επουράνιο νυμφίο· ειδάλλως, και αν εγώ σιωπήσω, «οι λίθοι θα κραυγάσουν».

Διότι σε άλλους μεν φθάνει αργά ο Δεσπότης, σε άλλους τα μεσάνυχτα, σε άλλους την ώρα που λαλούν οι πετεινοί, και σε άλλους το πρωί, όπως ο ίδιος είπε. Αρκεί μόνο να έχει κανείς αδιάλειπτη την προσδοκία, τη γρηγόρηση και την ετοιμασία, μήπως απελπιστεί ή απιστήσει ή ολιγωρήσει, νομίζοντας ότι δεν έρχεται ο Δεσπότης, και αποκοιμηθεί ή αποχωρήσει, και όταν έλθει ο Κύριος δεν τον βρει έτοιμο, όπως ο ίδιος είπε: «Ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες και οι λύχνοι αναμμένοι» και τα εξής. Αν πάλι δεχθήκαμε ταχύτερα και αξιωθήκαμε τη χάρη του, ας ευχαριστήσουμε και ας επιδείξουμε αντάξιο ζήλο για τα πνευματικά κατορθώματα και καρπούς αρετής, και ας συναισθανθούμε την ευεργεσία του, την προστασία και τη βοήθειά του που μας δόθηκε τόσο γρήγορα, χωρίς να κοπιάσουμε. Και αναλόγως ας σπεύσουμε να εξαρτήσουμε εντελώς τους εαυτούς μας από τον Κύριο, ενωνόμενοι με τη χάρη του, και επιδεικνύοντας έτσι τον ζήλο της δικής μας ελεύθερης προαίρεσης, έχοντας και τη βοήθεια από τον Κύριο για την ανακούφιση των κόπων μας και προχωρώντας πάντοτε σε αγαθή προκοπή, χωρίς να προσβάλουμε σε τίποτα τη δωρεά του Θεού, και παραμένοντας μέχρι τέλους σε τέτοιο ζήλο, ας γίνουμε άξιοι της αιώνιας ζωής, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα στους αιώνες. Αμήν.

Διότι ο σκόρος βέβαια δεν καταστρέφει τον χρυσό, αλλά ο κλέφτης τον αρπάζει. Έπειτα, επειδή δεν κλέβονται όλοι, προσθέτει τον εντελώς μεγαλύτερο και αναντίρρητο συλλογισμό. Διότι, όπου είναι ο θησαυρός σας, εκεί θα είναι και η καρδιά σας. Ας υποθέσουμε δηλαδή, λέει, ότι ούτε ο σκόρος καταστρέφει, ούτε ο κλέφτης πλησιάζει· αυτό και μόνο το να έχεις την καρδιά προσηλωμένη στον θαμμένο θησαυρό, και να ρίχνεις το θείο κτήμα της ψυχής στη γη, πόσης τιμωρίας είναι άξιο; Ή μάλλον, πώς δεν αποτελεί τη μεγαλύτερη τιμωρία για εκείνον που έχει νου; Όπου είναι ο θησαυρός σου, εκεί είναι και η καρδιά σου· αν εκείνος βρίσκεται στη γη, εκεί βρίσκεται και αυτή, αν εκείνος βρίσκεται στον ουρανό, ψηλά βρίσκεται και αυτή. Ποιος λοιπόν δεν θα προτιμούσε να είναι ψηλά και όχι κάτω από τη γη; Να είναι άγγελος και όχι τυφλοπόντικας που ζει πάντοτε στα λαγούμια κάτω από τη γη. «Ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες και τα λυχνάρια σας αναμμένα, και εσείς ας είστε όμοιοι με ανθρώπους που περιμένουν τον κύριό τους πότε θα επιστρέψει από τους γάμους, ώστε, όταν έρθει και χτυπήσει την πόρτα, να του ανοίξουν αμέσως. Μακάριοι είναι εκείνοι οι δούλοι, τους οποίους ο κύριος, όταν έρθει, θα τους βρει να αγρυπνούν. Αλήθεια σας λέω, ότι θα περιζωστεί και θα τους βάλει να καθίσουν στο τραπέζι, και θα περάσει να τους υπηρετήσει. Και αν έρθει κατά τη δεύτερη φυλακή της νύχτας, ή κατά την τρίτη φυλακή, και τους βρει έτσι, μακάριοι είναι εκείνοι οι δούλοι. Να γνωρίζετε δε τούτο, ότι αν ο οικοδεσπότης ήξερε ποια ώρα έρχεται ο κλέφτης, θα αγρυπνούσε και δεν θα άφηνε να διαρρήξουν το σπίτι του.»

«Και εσείς, λοιπόν, να είστε έτοιμοι, διότι την ώρα που δεν περιμένετε, ο Υιός του ανθρώπου έρχεται.» Αφού ο Κύριος κατέστησε απέριττο τον μαθητή Του, και τον απάλλαξε από κάθε βιωτική μέριμνα και περισπασμό, κάνοντάς τον ελαφρύ, τον καθιστά πλέον και υπηρέτη. Διότι αυτός που θέλει να υπηρετεί πρέπει να είναι ελαφρύς και ευκίνητος, γι' αυτό λέει: «Ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες», το οποίο σημαίνει: Να φαίνεστε πάντοτε έτοιμοι για τα έργα του Δεσπότη σας. «Και οι λύχνοι αναμμένοι»· το οποίο σημαίνει: Μην πορεύεστε μέσα στο σκοτάδι και την ακρισία, αλλά ας υπάρχει σε εσάς το φως του λόγου, το οποίο θα σας υποδεικνύει πάντα τα πρακτέα και τα μη πρακτέα.