Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 12:40

Ερώτηση ϟϛʹ. Εάν πρέπει να επιτρέπεται σε καθέναν που το επιθυμεί να μαθαίνει γράμματα ή να μελετά αναγνώσματα. Απόκριση. Εφόσον ο Απόστολος λέει: «Για να μην κάνετε αυτά που θέλετε», το να επιτρέπεται σε κάποιον να επιλέγει σε κάθε πράγμα κατά το δικό του θέλημα είναι βλαβερό· πρέπει δε να αποδέχεται κανείς καθετί που εγκρίνεται από τους προεστώτες, έστω και αν δεν το επιθυμεί. Το έγκλημα της απιστίας αρμόζει και σε αυτόν, καθώς ο Κύριος είπε: «Να είστε έτοιμοι· διότι την ώρα που δεν το περιμένετε, ο Υιός του ανθρώπου έρχεται». Διότι είναι φανερό ότι προδιαγράφει για τον εαυτό του χρόνο ζωής.

ΕΡΩΤΗΣΗ ΡΙΖ΄. Εκείνος που δεν αρκείται στα καθημερινά προστάγματα τα σχετικά με την προκείμενη εντολή, αλλά επιζητά να μάθει κάποια τέχνη, από ποιο πάθος νοσεί και αν πρέπει να τον ανεχόμαστε. ΑΠΟΚΡΙΣΗ. Ένας τέτοιος άνθρωπος είναι και αυθάδης, και αυτάρεσκος, και άπιστος· διότι δεν φοβήθηκε την κατάκριση του Κυρίου, ο οποίος είπε: «Γίνεσθε έτοιμοι, διότι την ώρα που δεν το περιμένετε, έρχεται ο Υιός του ανθρώπου». Διότι, εάν κάποιος περιμένει τον Κύριο κάθε ημέρα και κάθε ώρα, αγωνιά πώς να μην περάσει τη σημερινή ημέρα άπραγος, και δεν περιεργάζεται τίποτε περισσότερο. Εάν, όμως, λάβει το πρόσταγμα να μάθει κάποια τέχνη, ας έχει μέσα από την υπακοή το κέρδος της ευαρέστησης προς τον Θεό, και ας μην επισύρει μέσα από την αναβολή την καταδίκη.

Κεφάλαιο Αʹ. ΛΟΥΚΑΣ. Ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες, και οι λύχνοι σας αναμμένοι· και εσείς να είστε όμοιοι με ανθρώπους που περιμένουν τον κύριό τους, πότε θα επιστρέψει από τους γάμους, ώστε όταν έλθει και κρούσει τη θύρα, να του ανοίξουν αμέσως. Μακάριοι είναι εκείνοι οι δούλοι, τους οποίους ο κύριος, όταν έλθει, θα βρει να αγρυπνούν. Αληθινά σας λέω, ότι θα περιζωστεί, θα τους βάλει να ανακλιθούν στο τραπέζι και περνώντας θα τους διακονήσει. Και εάν έλθει κατά τη δεύτερη φυλακή της νύχτας, και εάν έλθει κατά την τρίτη φυλακή, και τους βρει έτσι, μακάριοι είναι εκείνοι οι δούλοι. Αυτό δε να γνωρίζετε, ότι εάν ο οικοδεσπότης γνώριζε ποια ώρα έρχεται ο κλέφτης, θα αγρυπνούσε και δεν θα άφηνε να διαρρηχθεί η οικία του. Και εσείς, λοιπόν, να είστε έτοιμοι, διότι την ώρα που δεν το περιμένετε, έρχεται ο Υιός του ανθρώπου, και τα εξής. ΠΡΟΣ ΘΕΣΣ. Αʹ. Περί δε των χρόνων και των καιρών, αδελφοί, δεν έχετε ανάγκη να σας γράφεται κάτι· διότι εσείς οι ίδιοι γνωρίζετε με ακρίβεια ότι η ημέρα του Κυρίου έρχεται έτσι, όπως ακριβώς ο κλέφτης μέσα στη νύχτα. Και μετά από λίγα: ας αγρυπνούμε και ας νηφούμε.

Όταν δε ο Κύριός μου επιστρέψει από τους γάμους, εμφανιζόμενος αιφνιδίως σε εκείνους που τον προσδοκούν και σε εκείνους που δεν τον προσδοκούν, είθε να με βρει μεταξύ αυτών που τον προσδοκούν. Και είθε να με επαινέσει για τον φόβο μου, ως δούλο αγαθό και πράο προς τους υφισταμένους του, και ως άριστο χορηγό του σίτου, δηλαδή του στερεού λόγου.

Στον παλαιό νόμο, λοιπόν, μία από τις ημέρες της εβδομάδας ήταν το Σάββατο, γι' αυτό και στους ανόητους Ιουδαίους φάνηκε ότι ο Κύριος κατέλυσε το νομιζόμενο Σάββατο· ο ίδιος όμως, λέει, «δεν ήλθα για να καταλύσω τον νόμο, αλλά για να τον εκπληρώσω». Πώς λοιπόν δεν κατέλυσε αυτό το Σάββατο, αλλά εκπλήρωσε και ως προς αυτό τον νόμο; Με το να υποσχεθεί ότι θα δώσει το Άγιο Πνεύμα σε όσους του το ζητούν ημέρα και νύχτα και με το να προστάξει να είναι πάντοτε ξύπνιοι και σε εγρήγορση και με το να πει «να είστε έτοιμοι, διότι την ώρα που δεν το περιμένετε, έρχεται ο Υιός του ανθρώπου», έκανε όλες τις ημέρες ευλογημένα Σάββατα για εκείνους που επιλέγουν να τον υπακούν τέλεια, και έτσι δεν κατέλυσε, αλλά εκπλήρωσε και ως προς αυτό τον νόμο.

«Αγρυπνείτε, διότι δεν γνωρίζετε την ημέρα ούτε την ώρα κατά την οποία έρχεται ο Υιός του ανθρώπου.» «Ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες και οι λύχνοι σας αναμμένοι. Και εσείς να είστε όμοιοι με ανθρώπους που περιμένουν τον κύριό τους, πότε θα επιστρέψει από τους γάμους, ώστε, όταν έλθει και κτυπήσει, να του ανοίξουν αμέσως. Μακάριοι είναι οι δούλοι εκείνοι, τους οποίους ο Κύριος, όταν έλθει, θα τους βρει να αγρυπνούν. Αλήθεια σας λέγω, ότι θα περιζωστεί και θα τους ανακλίνει στο τραπέζι, και πλησιάζοντας θα τους υπηρετήσει. Και εάν έλθει κατά τη δεύτερη φυλακή της νύκτας, και εάν έλθει κατά την τρίτη φυλακή, και τους βρει έτσι, μακάριοι είναι οι δούλοι εκείνοι. Αυτό δε να το γνωρίζετε, ότι, εάν ο οικοδεσπότης γνώριζε ποια ώρα έρχεται ο κλέπτης, θα αγρυπνούσε και δεν θα άφηνε να διαρρήξουν το σπίτι του. Και εσείς, λοιπόν, να είστε έτοιμοι, διότι την ώρα που δεν το περιμένετε, ο Υιός του ανθρώπου έρχεται.» Αρμόζει σε εκείνον που ξεκινά τον βίο του να έχει προ οφθαλμών του το τέλος.

«Και εσείς, λοιπόν, να είστε έτοιμοι, διότι την ώρα που δεν περιμένετε, ο Υιός του ανθρώπου έρχεται.» Αφού ο Κύριος κατέστησε απέριττο τον μαθητή Του, και τον απάλλαξε από κάθε βιωτική μέριμνα και περισπασμό, κάνοντάς τον ελαφρύ, τον καθιστά πλέον και υπηρέτη. Διότι αυτός που θέλει να υπηρετεί πρέπει να είναι ελαφρύς και ευκίνητος, γι' αυτό λέει: «Ας είναι οι οσφύες σας περιεζωσμένες», το οποίο σημαίνει: Να φαίνεστε πάντοτε έτοιμοι για τα έργα του Δεσπότη σας. «Και οι λύχνοι αναμμένοι»· το οποίο σημαίνει: Μην πορεύεστε μέσα στο σκοτάδι και την ακρισία, αλλά ας υπάρχει σε εσάς το φως του λόγου, το οποίο θα σας υποδεικνύει πάντα τα πρακτέα και τα μη πρακτέα.

Ως κλέφτη εδώ ορισμένοι εννοούν και τον διάβολο, όπως σπίτι την ψυχή και οικοδεσπότη τον άνθρωπο. Όμως αυτή η εκδοχή δεν φαίνεται να ταιριάζει στη ροή του κειμένου. Διότι με κλέφτη παρομοιάζεται εδώ η παρουσία του Κυρίου εξαιτίας του απροσδόκητου, όπως λέει και κάποιος από τους αποστόλους: Διότι η ημέρα του Κυρίου έρχεται σαν κλέφτης μέσα στη νύχτα. Και εδώ δες πώς ο Κύριος μας ερμηνεύει ποιος είναι ο κλέφτης, διότι λέει: Και εσείς, λοιπόν, να αγρυπνείτε, διότι την ώρα που δεν το περιμένετε, έρχεται ο Υιός του ανθρώπου. Λένε δε ορισμένοι ότι αυτοί που αγρυπνούν κατά την πρώτη φυλακή της νύχτας νοούνται ως οι πιο επιμελείς σε σχέση με τους άλλους, κατά τη δεύτερη οι υποδεέστεροι και κατά την τρίτη οι ακόμη κατώτεροι από αυτούς. Άλλοι πάλι ερμήνευσαν ότι αυτά υποδηλώνουν τις διάφορες ηλικίες.