Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 12:44

Χρησιμοποιεί ένα σαφές και εξαιρετικά διαυγές παράδειγμα, αποδεικνύοντας ότι η εντολή αρμόζει σε εκείνους που είναι κυρίως διαπρεπέστεροι και έχουν αναλάβει τη θέση του μυσταγωγού. Ας υποθέσουμε, λέει, έναν άνθρωπο οικοδεσπότη, ο οποίος επρόκειτο να αναχωρήσει για ταξίδι, και ανέθεσε σε έναν από τους γνήσιους υπηρέτες του τη διαχείριση όλου του οίκου, ώστε να δίνει στην υπηρεσία του, δηλαδή στους υπηρέτες, στην κατάλληλη ώρα το σιτηρέσιο. Όταν λοιπόν, λέει, εκείνος επιστρέψει και έρθει πάλι στο σπίτι, και τον βρει να πράττει έτσι, όπως ακριβώς διέταξε, ο δούλος εκείνος θα είναι τρισμακάριος· διότι θα τον καταστήσει υπεύθυνο σε όλα τα υπάρχοντά του.—(A f. 183, D f. 51 b) Ο μεν πιστός και φρόνιμος δούλος, λοιπόν, που στον κατάλληλο καιρό και ανάλογα με την ανάγκη διανέμει με σύνεση στους δούλους το σιτηρέσιο, δηλαδή τις πνευματικές τροφές, θα είναι μακάριος σύμφωνα με τα λόγια του Σωτήρος· διότι θα επιτύχει ακόμη μεγαλύτερα αγαθά, και θα λάβει τις αμοιβές που αρμόζουν στους γνήσιους· εάν όμως υπάρξει κάποιος περιφρονητής και ράθυμος, ο οποίος απολαμβάνει πλεονεκτώντας εις βάρος των ομοδούλων του, τρώγοντας και πίνοντας, και έχοντας παρασυρθεί σε έκλυτη φθορά, θα διχοτομηθεί· δηλαδή θα υποστεί την έσχατη τιμωρία, όταν έλθει σε αυτόν ο Δεσπότης απροσδόκητα. (A f. 185 b) Αυτή λοιπόν είναι η απλή και άμεση σημασία των όσων ειπώθηκαν. Ας μάθουμε όμως με ακρίβεια τι είναι αυτό που υποδηλώνεται από αυτά.

Ανέτειλε μέσα στο σκοτάδι φως για τους ευθείς, αυτός που είναι ελεήμων και οικτίρμων και δίκαιος. Ο μακαριζόμενος δεν παύει να εκπέμπει το δικό του φως, ανατέλλοντας όχι για όλους, αλλά προσφέροντας τη διδασκαλία στους ευθείς του, και παρέχοντας το φως της γνώσης εσωτερικά στη γενεά των ευθέων, και φωτίζοντας τους ευθείς. Αγαθός είναι ο άνθρωπος που σπλαχνίζεται και δανείζει. Δεν κλείνει τα σπλάχνα του, αλλά μοιράζεται τα υπάρχοντά του σε όσους έχουν ανάγκη, προκειμένου να τηρήσει την εντολή που λέει: «Ποιος άραγε είναι ο πιστός και φρόνιμος οικονόμος, ο οποίος στην κατάλληλη ώρα θα δώσει το σιτηρέσιο στους συνδούλους του; Μακάριος είναι εκείνος ο δούλος, τον οποίο, όταν έρθει ο κύριός του, θα τον βρει να πράττει έτσι. Αληθινά σας λέω, ότι θα τον καταστήσει υπεύθυνο σε όλα τα υπάρχοντά του». Θα διαχειριστεί τα λόγια του με δίκαιη κρίση, διότι στον αιώνα δεν θα σαλευθεί. Ένας τέτοιος άνθρωπος, λέγει, και που πράττει τέτοια έργα, ούτε θα πέσει ούτε θα σαλευθεί από τη στέρεη στάση του πάνω στην πέτρα. Διότι ούτε από τις απειλές των αρχόντων θα πτοηθεί, ούτε από εκείνους που προσπαθούν να τον θορυβήσουν και να τον ταράξουν σε καιρούς δοκιμασιών.

δεν είναι αυτός που κάθεται στο τραπέζι; Εγώ όμως βρίσκομαι ανάμεσά σας ως εκείνος που υπηρετεί.» «Μακάριοι είναι εκείνοι οι δούλοι, τους οποίους ο κύριος, όταν έλθει, θα τους βρει να αγρυπνούν. Αλήθεια σας λέω, ότι θα ζωστεί, θα τους βάλει να καθίσουν στο τραπέζι, και περνώντας θα τους υπηρετήσει. Είπε δε ο Κύριος: Ποιος άραγε είναι ο πιστός και φρόνιμος οικονόμος, τον οποίο ο κύριος θα εγκαταστήσει πάνω στους υπηρέτες του, για να τους δίνει στην κατάλληλη ώρα το μερίδιο της τροφής; Μακάριος είναι εκείνος ο δούλος, τον οποίο, όταν έλθει ο κύριός του, θα τον βρει να πράττει έτσι. Αληθινά σας λέω, ότι θα τον εγκαταστήσει υπεύθυνο σε όλα τα υπάρχοντά του.» «Σας δηλώνω επισήμως τη σημερινή ημέρα, ότι είμαι καθαρός από το αίμα όλων σας. Διότι δεν δίστασα να σας αναγγείλω ολόκληρο το θέλημα του Θεού. Προσέχετε λοιπόν τους εαυτούς σας και όλο το ποίμνιο, στο οποίο το Άγιο Πνεύμα σας έθεσε επισκόπους, για να ποιμαίνετε την Εκκλησία του Θεού, την οποία απέκτησε με το δικό του αίμα. Και τώρα σας εμπιστεύομαι, αδελφοί, στον Θεό και στον λόγο της χάριτός του, ο οποίος έχει τη δύναμη να σας δώσει την κληρονομιά ανάμεσα στους αγιασμένους.» «Έτσι μιλάμε, όχι για να αρέσουμε στους ανθρώπους, αλλά στον Θεό, ο οποίος δοκιμάζει τις καρδιές μας.»

Είπε δε ο Κύριος: Ποιος άραγε είναι ο πιστός και φρόνιμος οικονόμος, τον οποίο θα καταστήσει ο κύριος υπεύθυνο στο υπηρετικό του προσωπικό, για να τους δίνει στην κατάλληλη ώρα το σιτηρέσιο; Μακάριος είναι εκείνος ο δούλος, τον οποίο, όταν έλθει ο κύριός του, θα τον βρει να ενεργεί με αυτόν τον τρόπο. Αληθινά σας λέω ότι θα τον καταστήσει υπεύθυνο σε όλα τα υπάρχοντά του.» Ρώτησε ο Πέτρος, επειδή νοιαζόταν για όλους, και φλεγόταν από ενδιαφέρον για τους ακροατές ως φιλάδελφος, και καθώς του είχε ήδη εμπιστευθεί η Εκκλησία, εάν λέει αυτή την παραβολή προς όλους. Ο δε Κύριος δεν του απαντά καθόλου φανερά σε αυτή την ερώτηση, αλλά συγκεκαλυμμένα δείχνει ότι η μεν παραβολή που ειπώθηκε προηγουμένως ήταν κοινή, και αφορούσε όλους, ακόμη και τους απλούς πιστούς. Για την παραβολή όμως που απευθύνεται προς εσάς, λέει, τους αποστόλους, και γενικά σε όσους έχουν αξιωθεί το έργο της διδασκαλίας ή της προστασίας, άκουσε τώρα: Ποιος άραγε είναι ο πιστός και φρόνιμος οικονόμος. Η μεν προηγούμενη παραβολή, λέει, αρμόζει σε πολλούς, τώρα όμως μιλά για όσους έχουν αξιωθεί την προστασία, λέγοντας:

Όποιος λοιπόν βρεθεί πιστός και φρόνιμος, θα εγκατασταθεί στην υπηρεσία του Κυρίου, δηλαδή πάνω από όλους τους δούλους, ώστε να δίνει στον καθένα στην κατάλληλη ώρα το σιτηρέσιο, είτε αυτό είναι δογματικός λόγος, με τον οποίο τρέφονται οι ψυχές, είτε υπόδειγμα πράξεων και κανόνας για το πώς πρέπει να ζει κανείς. Ένας τέτοιος άνθρωπος, αν βρεθεί να πράττει έτσι, είναι μακάριος, και ο Κύριος θα τον καταστήσει επιστάτη σε όλα τα υπάρχοντά Του. Όχι μόνο πάνω στους δούλους, αλλά, αφού τον έχει πλέον αξιώσει υψηλότερου βαθμού, θα τον καταστήσει κύριο στα πάντα, ώστε να τον υπακούν και τα επίγεια και τα ουράνια, όπως ακριβώς συνέβη με τον Ιησού του Ναυή και με τον Ηλία, από τους οποίους ο μεν πρώτος διέταζε τον ήλιο, ο δε δεύτερος τα σύννεφα του ουρανού, και γενικώς με όλους τους αγίους, οι οποίοι ως φίλοι του Θεού χρησιμοποιούν τα αγαθά του φίλου τους, διότι τα αγαθά των φίλων είναι κοινά. Και καθένας που ασκεί την πρακτική αρετή στον ησυχαστικό βίο, και διαχειρίζεται τα δουλικά πάθη, δηλαδή τον θυμό και την επιθυμία, και παρέχει στον καθένα στην κατάλληλη ώρα το σιτηρέσιό του: στον μεν θυμό, ώστε να μισεί αυτούς που μισούν τον Κύριο και να αναλώνεται εναντίον των εχθρών Του, στην δε επιθυμία, ώστε να έχει την αναγκαία πρόνοια για τη σάρκα και να την αναπέμπει ολόκληρη προς τον Θεό. Καθένας λοιπόν τέτοιος άνθρωπος είναι μακάριος, και βεβαίως θα επιτύχει και τη θεωρία, και θα εγκατασταθεί σε όλα τα υπάρχοντα του Κυρίου, αφού αξιώθηκε να βλέπει και να εποπτεύει τα πάντα με τον θεωρητικό νου. Και όχι μόνο αυτά που δεν είναι κυρίως υπάρχοντα, αλλά και τα όντως υπάρχοντα, εννοώ δηλαδή τα αιώνια. «