Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 12:8

Το να γίνει, όμως, κανείς από δούλος ελεύθερος και να ονομαστεί Υιός Θεού και να ζωοποιηθεί από τον θάνατο, από κανέναν άλλον δεν είναι δυνατόν να το λάβει, παρά μόνο από εκείνον που κατέχει την κατά φύση οικειότητα και είναι απαλλαγμένος από τη δουλική ιδιότητα. Διότι πώς θα κάνει κάποιον οικείο με τον Θεό εκείνος που είναι ξένος; Και πώς θα τον ελευθερώσει, όταν ο ίδιος είναι υποταγμένος στον ζυγό της δουλείας; Επομένως, δεν γίνεται με τους ίδιους όρους η μνεία του Πνεύματος και των αγγέλων, αλλά το μεν Πνεύμα παραλαμβάνεται ως κύριος της ζωής, ενώ οι άγγελοι ως βοηθοί των συνδούλων τους και ως πιστοί μάρτυρες της αλήθειας. Διότι είναι συνήθεια στους αγίους να μεταδίδουν τις εντολές του Θεού ενώπιον μαρτύρων· όπως λέει και ο ίδιος στον Τιμόθεο: «Εκείνα που παρέλαβες από εμένα ενώπιον πολλών μαρτύρων, αυτά να τα εμπιστευθείς σε πιστούς ανθρώπους». Και τώρα επικαλείται ως μάρτυρες τους αγγέλους· διότι γνωρίζει ότι οι άγγελοι θα συμπαρίστανται στον Κριτή, όταν έρθει μέσα στη δόξα του Πατρός για να κρίνει την οικουμένη με δικαιοσύνη. «Διότι όποιος», λέει, «με ομολογήσει μπροστά στους ανθρώπους, και ο Υιός του ανθρώπου θα τον ομολογήσει μπροστά στους αγγέλους του Θεού· αυτός, όμως, που θα με απαρνηθεί ενώπιον των ανθρώπων, θα απαρνηθεί και αυτός ενώπιον των αγγέλων του Θεού». Και ο Παύλος αλλού λέει: «Κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού από τον ουρανό μαζί με αγγέλους». Γι' αυτόν τον λόγο από τώρα κιόλας δίνει τη μαρτυρία του ενώπιον των αγγέλων, προετοιμάζοντας για τον εαυτό του ευπρεπείς τις αποδείξεις για το μεγάλο κριτήριο.

Επομένως, ας έλθει καλύτερα ο ένδοξος θάνατος, ο οποίος μας αναβιβάζει στις απαρχές της ατελεύτητης ζωής, εφόσον βεβαίως έχουν ετοιμαστεί και τα αγαθά από τη θεία δωρεά.—(A f. 165 b, A f. 166) Και για να χαρίσει άλλη μία βοήθεια στις διάνοιές μας, πρόσθεσε αναγκαστικά: «Δεν πωλούνται πέντε σπουργίτια για δύο ασσάρια; Και όμως ούτε ένα από αυτά δεν είναι ξεχασμένο ενώπιον του Θεού.»—(A f. 166, B f. 121, C f. 134) Πρόσθεσε δε ότι και «Οι τρίχες της κεφαλής σας είναι όλες αριθμημένες.» Βλέπεις πόση πρόνοια λαμβάνει για όσους τον αγαπούν; Διότι, εάν εκτείνεται μέχρι τα τόσο ευτελέστατα πλάσματα και κατέρχεται, τρόπον τινά, μέχρι τα πιο μικρά από όλα τα ζώα, πώς θα μπορούσε να λησμονήσει αυτούς που τον αγαπούν, ή να αγνοήσει κάτι από όσα τους συμβαίνουν, αυτός που λαμβάνει τόση πρόνοια για αυτούς, ώστε να γνωρίζει το καθετί δικό τους με λεπτομέρεια, και να έχει αριθμημένες και τις τρίχες τους; Διότι ή δεν θα επιτρέψει να πέσουμε σε πειρασμό, ή τουλάχιστον θα το επιτρέψει κατ' οικονομίαν, ώστε με το πάθημα να βρεθούμε δόκιμοι. Επειδή αυτός που επέτρεψε την πτώση σε παγίδα, οπωσδήποτε θα χορηγήσει και τη δύναμη για να την υπομείνουμε. <Καθένας ο οποίος θα με ομολογήσει έμπροσθεν των ανθρώπων, κ.λπ.> (A f. 166, B f. 121) Αλλά ποιος να είναι άραγε αυτός που ομολογεί τον Χριστό, ή και πώς θα μπορούσε κάποιος να τον ομολογήσει ορθά, είναι άξιο να το εξετάσουμε πριν από κάθε τι άλλο.

Και είπε: «Ποιος από εσάς θα έχει φίλο και θα πάει σε αυτόν τα μεσάνυχτα, ζητώντας τρία ψωμιά;» και τα λοιπά, «ζητάτε και θα σας δοθεί. Διότι, ποιον πατέρα από εσάς θα ζητήσει ο γιος του ψάρι, και αντί για ψάρι θα του δώσει φίδι; Ή αντί για αυγό θα του δώσει σκορπιό; Αν λοιπόν εσείς, που είστε πονηροί, γνωρίζετε να δίνετε αγαθά δώρα, πόσο μάλλον ο Πατέρας;». 〈κε〉. Έχει περικοπεί το τμήμα περί του προφήτη Ιωνά. Διότι είχε τη φράση: «σε αυτή τη γενεά δεν θα δοθεί σημείο». Δεν είχε όμως τα περί της Νινευή και της βασίλισσας του Νότου και του Σολομώντα. 〈κστ〉. Αντί του «παραβλέπετε την κρίση του Θεού» είχε «παραβλέπετε την κλήση του Θεού». 〈κζ〉. «Ουαί σε εσάς, διότι οικοδομείτε τα μνήματα των προφητών και οι πατέρες σας τους σκότωσαν». 〈κη〉. Δεν είχε το: «γι' αυτό είπε η σοφία του Θεού: αποστέλλω σε αυτούς προφήτες» και τα περί του αίματος του Ζαχαρία και του Άβελ και των προφητών, ότι θα εκζητηθεί από αυτή τη γενεά. 〈κθ〉. «Λέγω στους φίλους μου: μην φοβηθείτε από εκείνους που σκοτώνουν το σώμα, αλλά να φοβηθείτε εκείνον που, αφού σκοτώσει, έχει την εξουσία να ρίξει στη γέεννα». Δεν είχε όμως το: «δεν πωλούνται πέντε σπουργίτια για δύο ασσάρια; Και κανένα από αυτά δεν είναι ξεχασμένο ενώπιον του Θεού». 〈λ〉. Αντί του «θα ομολογήσει ενώπιον των αγγέλων του Θεού», λέει «ενώπιον του Θεού». 〈λα〉. Δεν έχει το «ο Θεός ενδύει το χορτάρι». 〈λβ〉. «Ο Πατέρας σας όμως γνωρίζει ότι έχετε ανάγκη από αυτά», δηλαδή από τα σαρκικά. 〈λγ〉. «

Διότι, εάν πεις ότι αυτός είναι ο πατέρας του Χριστού, ο οποίος κατά τα λεγόμενά σου ονομάζεται αγαθός θεός, αν και κακώς διαχωρίζεις, ωστόσο, επειδή έχει την εξουσία, παραδέχεσαι ότι είναι κριτής και ότι αποδίδει στον καθένα ό,τι του αξίζει. Εάν όμως δεν εννοείς αυτόν, αλλά τον δημιουργό, ο οποίος από εσένα διακηρύσσεται ως κριτής εκ φύσεως, πες μου, ποιος του έδωσε αυτήν την εξουσία; Διότι, εάν την έχει από τον εαυτό του, άρα είναι μέγας και έχει εξουσία· εάν δε έχει την εξουσία να κρίνει, έχει και εκείνη να σώζει. Διότι αυτός που μπορεί να κρίνει, μπορεί και να απαλλάσσει. Και άλλωστε: εάν, όταν ο κριτής ρίχνει τις ψυχές στη γέεννα, ο αγαθός θεός, ο οποίος φροντίζει παντοιοτρόπως για αυτές τις ίδιες ψυχές, δεν τις λυτρώνει, πώς θα μπορούσε να είναι αγαθός; Διότι (αυτό συμβαίνει), είτε επειδή ο κριτής είναι ισχυρότερός του και δεν μπορεί να τις λυτρώσει από τα χέρια του, είτε επειδή, ενώ μπορεί, δεν θέλει· και τότε πού είναι η αγαθότητα; Εάν πάλι, επειδή αυτός δημιουργήσε (τα πάντα), έχει και την εξουσία να κρίνει, πώς ο ανώτατος θεός που εσύ πλάθεις με τους μύθους σου σώζει κάποιους μόνο μερικώς; Διότι, εάν σώζει παίρνοντας από τα ξένα, πλεονεκτεί επιθυμώντας όσα ανήκουν σε άλλον· εάν όμως ισχυρίζεσαι ότι δεν συνιστά πλεονεξία επειδή το έργο γίνεται για καλό και είναι σωτήριο, τότε τον καθιστάς προσωπολήπτη, επειδή δεν κάνει το καλό εξίσου σε όλους, αλλά μερικώς. 〈Σχόλιο〉 〈λ'〉. Αντί για το «θα ομολογήσει ενώπιον των αγγέλων του Θεού», λέει «ενώπιον του Θεού». 〈Έλεγχος〉 〈λ'〉.

Ως τρίχες δε αυτής εννοεί τις επιμέρους πιο νεκρές πράξεις του σώματος, οι οποίες αριθμούνται από τον Θεό, και λαμβάνονται υπόψη. Διότι τέτοιου είδους πράξεις σας αξιώνονται της θείας επιστασίας. Ορισμένοι δε θεωρούν τα πέντε σπουργίτια ως τις πέντε αισθήσεις, οι οποίες πωλούμενες αντί δύο ασσαρίων, δηλαδή μέσω της Καινής και της Παλαιάς Διαθήκης, δεν λησμονούνται από τον Θεό. Διότι εκείνοι των οποίων οι αισθήσεις ρυθμίζονται και προσάγονται στον Λόγο, ώστε να μην είναι άχρηστες για πνευματική τροφή, αυτοί δεν λησμονούνται από τον Κύριο. «Σας λέω δε, καθένας που θα με ομολογήσει έμπροσθεν των ανθρώπων, και ο Υιός του ανθρώπου θα τον ομολογήσει έμπροσθεν των αγγέλων του Θεού· όποιος δε με αρνηθεί ενώπιον των ανθρώπων, θα απαρνηθεί ενώπιον των αγγέλων του Θεού. Και σε καθέναν που θα πει λόγο κατά του Υιού του ανθρώπου, θα του συγχωρεθεί· σε όποιον όμως βλασφημήσει το Άγιο Πνεύμα, δεν θα του συγχωρεθεί. Και όταν σας φέρουν στις Συναγωγές, και στις αρχές, και στις εξουσίες, μη μεριμνάτε πώς ή τι θα απολογηθείτε, ή τι θα πείτε· διότι το Άγιο Πνεύμα θα σας διδάξει εκείνη την ώρα, αυτά που πρέπει να πείτε.» Τώρα προβάλλει το έπαθλο της μαρτυρίας. Επειδή δηλαδή είπε: «Μη φοβάστε αυτούς που σκοτώνουν το σώμα», και πρόσθεσε ότι, «Και οι τρίχες σας είναι αριθμημένες», για να μην πει κάποιος: «Δώσε μου και κάποιο μισθό· διότι τι με ενδιαφέρει αν έχεις αριθμημένες τις τρίχες μου;», λέει: «Θέλεις και μισθό;».