Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 13:11

Αυτό ήρθε τρίτο: το πρώτο, διαμέσου του Μωυσή και του Ααρών· το δεύτερο, κατά την εποχή που ζούσε ο Ιησούς του Ναυή, και μετά από αυτόν οι κριτές· το τρίτο δε μετά από αυτούς, κατά την εποχή που υπήρξαν οι μακάριοι προφήτες μέχρι τον Ιωάννη τον Βαπτιστή. Σε αυτούς τους καιρούς ο Ισραήλ στάθηκε άκαρπος. Διότι, όσον αφορά το αγαθό θέλημα του Θεού και Πατρός, και προφανώς και του Υιού, η λατρεία με σκιές και τύπους ήταν απαράδεκτη και εντελώς άκαρπη ως προς την πνευματική ευωδία. Έγινε, λοιπόν, και απόβλητη. Και αυτό το διδάσκει ο ίδιος ο Σωτήρας, λέγοντας προς τον εν τοις ουρανοίς Πατέρα και Θεό: «Θυσία και προσφορά δεν θέλησας, ολοκαυτώματα και θυσίες για την αμαρτία δεν ευαρεστήθηκες.» Και μέσω του Ησαΐα: «Διότι ποιος ζήτησε αυτά από τα χέρια σας; Να πατήσετε την αυλή μου δεν θα επαναλάβετε· εάν φέρετε σιμιγδάλι, είναι μάταιο· το θυμίαμα, μου είναι βδέλυγμα.» Αυτό, λοιπόν, που μισεί και βδελύσσεται ο Θεός, πώς θα μπορούσε να νοηθεί ότι είναι νοητός και πνευματικός καρπός ψυχής, και ευπρόσδεκτος σε Αυτόν; <Ιδού, υπήρχε μια γυναίκα που είχε πνεύμα ασθενείας δεκαοκτώ έτη.> (A f. 190, B f. 133) Υπήρχε δε στη Συναγωγή μια γυναίκα που επί δεκαοκτώ έτη ήταν σκυφτή από την ασθένεια. Ωφελεί όχι λίγο όσους σκέπτονται ορθά και αυτό: διότι πρέπει εμείς από παντού να συλλέγουμε το ωφέλιμο.

«Και θα γίνω, λέει, πνεύμα ψευδές στο στόμα των προφητών», λέγεται δε ότι υπάρχει «πνεύμα κατανύξεως» και «πνεύμα δειλίας» και «πνεύμα Πύθωνος» και «πνεύμα πορνείας» και «πνεύμα καταιγίδας» και «πνεύμα πολυρρήμον» και «πνεύμα ασθενείας» και «πνεύμα ακάθαρτον» και «πνεύμα κωφόν» και «πνεῦμα άλαλον» και «πνεύμα μογγιλάλον» και «πνεύμα χαλεπόν λίαν», το οποίο ονομάζεται λεγεών, και «τα πνευματικά της πονηρίας». Είναι δε άπειρα τα λόγια περί πνευμάτων που γνωρίζουν οι σοφοί. Αλλά όπως ακριβώς οι πολλοί είναι υιοί κατά θέση (κατά χάριν) ή κατά κλήση, και όχι κατά την αλήθεια (κατά φύση), εξαιτίας του ότι έχουν αρχή και τέλος με αμαρτητικό τρόπο, έτσι και τα περισσότερα πνεύματα είναι κατά θέση ή κατά κλήση, έστω και αν είναι αμαρτητικά· το δε Άγιο Πνεύμα μόνο ονομάζεται Πνεύμα του Πατρός και του Υιού, «Πνεύμα αληθείας» και «Πνεύμα Θεού» και «Πνεύμα Χριστού» και «Πνεύμα χάριτος».

Γι' αυτό, σύμφωνα με τον Σύμμαχο, έχει ειπωθεί: 〈και θα το παραδώσω στα χέρια εκείνων που σε εξόρισαν, οι οποίοι είπαν στην ψυχή σου: Σκύψε, για να περάσουμε· και έκανες την πλάτη σου σαν χώμα και σαν πέρασμα για τους διαβάτες〉. ⌜Είναι δε πιθανό αυτά να λέγονται και για τις αντικείμενες δυνάμεις, στις οποίες υποτάσσει τον εαυτό της κάθε ψυχή που έχει αποστατήσει από τον Θεό· διότι η μεν ψυχή που πλησιάζει τον Θεό στέκεται όρθια, βλέποντας προς τα άνω και έχοντας υψωθεί προς Αυτόν, ενώ εκείνη που ένωσε τον εαυτό της με τους πονηρούς δαίμονες που ενεργούν την αμαρτία⌝ αναγκάζεται να ‹σκύβει›, όπως «ήταν η» γυναίκα στο Ευαγγέλιο «η οποία ήταν εντελώς συγκύπτουσα και δεν μπορούσε καθόλου να ανασηκωθεί», για την οποία ο Σωτήρας έλεγε: «αυτήν δε, που είναι θυγατέρα του Αβραάμ, την οποία έδεσε ο σατανάς επί δεκαοκτώ έτη».

Γιατί μιμείσαι το επιβλαβές για εσένα στοιχείο των άλογων ζώων, δηλαδή το να σκύβεις προς την κοιλιά και να μην ανασηκώνεις το βλέμμα από τα γήινα, αν και πλάστηκες όρθιος, για να φρονείς τα άνω και να επιζητείς τα άνω; Γιατί, όπως εκείνη η συγκύπτουσα, την οποία είχε δέσει ο Σατανάς επί δεκαοκτώ έτη, θέλεις να είσαι και εσύ δεμένος, μολονότι αυτός ο Λόγος της ζωής, που έλυσε κι εκείνη, και θέλει και μπορεί εύκολα να λύσει κι εσένα, αρκεί μόνο να προστρέξεις, να τον ακούσεις και να τον υπακούσεις, και όχι να κλείνεις τα αυτιά σου, να απομακρύνεσαι και να επαναστατείς;

Έλυσε την έχθρα που είχε δημιουργηθεί μεταξύ ημών και του Θεού, και έδεσε τον αρχέκακο όφι, εξαιτίας του οποίου δημιουργήθηκε η έχθρα· έδεσε όλους τους δαίμονες που στρατεύονταν κατά των ανθρώπων, και έλυσε όλους τους ανθρώπους που ενοχλούνταν από αυτούς· έδεσε την πύρινη ρομφαία που στρεφόταν εναντίον μας, και έλυσε τον δεμένο στον σταυρό ληστή, εισάγοντάς τον στην τρυφή του παραδείσου· έδεσε τον αδελφοκτόνο Κάιν, τυλίγοντάς τον με τρόμο, και έλυσε τους τρόμους του παραλυτικού, ανορθώνοντας τα μέλη του· έλυσε τον Ισαάκ, ο οποίος είχε συμποδιστεί από τον Αβραάμ, και έδεσε αντί αυτού το κριάρι που είχε πιαστεί στο φυτό Σαβέκ· έδεσε τον Ιούδα που αγάπησε τα αργύρια, και έλυσε τον αρχιτελώνη Ζακχαίο που μοίρασε τα χρήματά του στους πένητες· έδεσε τους ιουδαϊκούς χοίρους παραδίδοντάς τους στους δαίμονες, και έλυσε τη δεμένη όνο και το πουλάρι, στέλνοντας τους μαθητές του· έδεσε την πικροφόρο συκιά, ξεραίνοντας τις ρίζες της, και έλυσε τη συγκύπτουσα γυναίκα, λέγοντάς της: Έχε θάρρος, θυγατέρα, έχεις λυθεί από την ασθένειά σου.

Και τους φώναξε, και είπε: «Τι θέλετε να σας κάνω;» Του λένε: «Κύριε, να ανοιχθούν τα μάτια μας». Ο δε Ιησούς, αφού σπλαγχνίστηκε, άγγιξε τα μάτια τους, και ανέβλεψαν.» «Υπήρχε κάποιος άνθρωπος, και βρισκόταν επί τριάντα οκτώ έτη στην ασθένειά του· και του λέει ο Ιησούς: «Θέλεις να γίνεις υγιής;» και τα εξής. «Αφού είπε αυτά, έφτυσε χάμω, και έφτιαξε πηλό από το πτύσμα, και άλειψε τον πηλό στα μάτια του τυφλού, και του είπε: Πήγαινε, νίψου στην κολυμβήθρα του Σιλωάμ. Και αφού νίφτηκε, ήρθε βλέποντας.» «Ιδού ένας άνδρας, ο Ιάειρος, αφού έπεσε στα πόδια του Ιησού, τον παρακαλούσε να εισέλθει στον οίκο του, διότι είχε μία μονογενή θυγατέρα περίπου δώδεκα ετών, και αυτή πέθαινε. Ενώ δε αυτός πήγαινε, μία γυναίκα που είχε ρύση αίματος, άγγιξε από πίσω το κράσπεδο του ιματίου του, και αμέσως σταμάτησε η ρύση του αίματός της.» «Ενώ ακόμη μιλούσε, ήρθε κάποιος από το σπίτι του αρχισυνάγωγου, λέγοντάς του: Πέθανε η θυγατέρα σου· μην ενοχλείς τον διδάσκαλο. Και αφού ήρθε στην οικία και κράτησε το χέρι της, φώναξε λέγοντας: Παιδί μου, σήκω. Και επέστρεψε το πνεύμα της.» «Ιδού μία γυναίκα που είχε πνεύμα ασθένειας επί δεκαπέντε έτη, και ήταν σκυμμένη, και δεν μπορούσε καθόλου να ανασηκωθεί. Είπε δε σε αυτήν ο Ιησούς: Γυναίκα, έχεις απαλλαγεί από την ασθένειά σου· και αμέσως ανορθώθηκε.» «

Καταπιεζόμενος σφόδρα από το βάρος των αμαρτημάτων και καμπτόμενος στον νώτο της ψυχής από τον δεινό ζυγό της ακηδίας, καταφεύγω σε Εσένα και ικετεύω, Σωτήρα μου: όπως έσωσες κάποτε τη συγκύπτουσα, με έναν λόγο ανόρθωσε κι εμένα. Ο χρόνος που κυλά, ψυχή μου, αναλώνει τη ζωή σου εν σαρκί, παραδίδοντάς την γοργά στο τέλος. Γιατί ραθυμείς; Ετοίμαζε ήδη τα έργα για την έξοδο και παρασκεύασε εκείνα που είναι χρήσιμα για τον αγρό της κρίσεως.

Τι σημαίνει η συγκύπτουσα γυναίκα στο Ευαγγέλιο επί δεκαοκτώ έτη; Μέσω της συγκύπτουσας γυναίκας υποδηλώνεται η ψυχή η οποία είναι προσκολλημένη στα αισθητά μέσω των τριών δυνάμεών της. Διότι ο αριθμός έξι, κατά τον οποίο παρήχθη στην ύπαρξη ο αισθητός κόσμος, όταν τριπλασιαστεί σχηματίζει τον αριθμό δεκαοκτώ. Εάν, λοιπόν, διά της μετανοίας προσέλθει στον Λόγο και Θεό, καθίσταται υγιής, και δεν σκύβει πλέον προς τα γήινα, αλλά ατενίζει τα ουράνια κάλλη.

ΕΡΩΤΗΣΗ ΜΑʹ Ποιος είναι ο λόγος για τους πέντε άνδρες της Σαμαρείτιδος, και για τον έκτο, ο οποίος μάλιστα δεν ήταν άνδρας της; Απόκριση. Και η Σαμαρείτιδα γυναίκα, και εκείνη που σύμφωνα με τους Σαδδουκαίους έλαβε ως συζύγους τους επτά αδελφούς, και η αιμορροούσα, και εκείνη που ήταν συγκύπτουσα (σκυμμένη) προς τη γη, και η θυγατέρα του Ιαείρου, και η Συροφοινίκισσα, δηλώνουν τόσο τη συνολική ανθρώπινη φύση όσο και την ψυχή του κάθε ανθρώπου ξεχωριστά, όπου καθεμία σημαίνει και τη φύση και την ψυχή ανάλογα με την υποκείμενη κατάσταση του πάθους. Για παράδειγμα, η γυναίκα (της παραβολής) των Σαδδουκαίων είναι η φύση ή η ψυχή, η οποία συζούσε άγονα με όλους τους θείους νόμους που δόθηκαν ανά τους αιώνες, μη αποδεχόμενη όμως την προσδοκία των μελλοντικών (αγαθών). Η αιμορροούσα, ομοίως, είναι η φύση και η ψυχή, η οποία διαρρέει (διασκορπίζει) στα πάθη προς την ύλη τη δύναμη που της δόθηκε για τη δημιουργία έργων και λόγων δικαιοσύνης. Η Συροφοινίκισσα είναι η ίδια φύση και η ψυχή του καθενός, η οποία έχει ως θυγατέρα τη διάνοια που σπαράσσεται βασανιστικά, σαν από επιληψία, από αμηχανία εξαιτίας της φιλίας της προς την ύλη. Η θυγατέρα του Ιαείρου, παρομοίως, είναι η φύση και η ψυχή κατά τον νόμο, η οποία έχει πεθάνει εντελώς εξαιτίας της απραξίας των νομικών εντολών και της ανενεργησίας απέναντι στα θεία προστάγματα. Η δε συγκύπτουσα γυναίκα είναι η φύση ή η ψυχή που, εξαιτίας της απάτης του διαβόλου, έστρεψε (έσκυψε) προς την ύλη ολόκληρη τη νοερή της δύναμη που αφορά την πράξη.

Και μπορούσε κανείς να δει τη μεν αυτοκρατορία να έχει γονατίσει, αυτήν εδώ δε τη βασιλεύουσα πόλη, που ονομάζεται Νέα Ρώμη, γεμάτη από χαλαρές ρυτίδες και, σαν τη γυναίκα του Ευαγγελίου που ο Σατανάς είχε δέσει για δεκαοχτώ χρόνια, να είναι σκυμμένη κατά γης για τόσα πολλά χρόνια και να μην μπορεί να ανασηκωθεί, από τότε δηλαδή που ο θείος σου από την πλευρά του πατέρα σου και μακαριότατος μεταξύ των βασιλέων Μανουήλ μετέστη στην καλύτερη ζωή και βασιλεία. Και εμείς φαινόμασταν περικυκλωμένοι ολόγυρα από τα ολόχαλκα εχθρικά όπλα, και από την ανατολή έχασκε αναιδώς το περσικό έθνος, ενώ από τη δύση βρίσκονταν οι Αλαμανοί που αγρίευαν φοβερά σαν θηρία και βυσσοδομούσαν τα χειρότερα εναντίον μας. Από δε την Ευρώπη, αφενός από τα νεφελοσκέπαστα φαράγγια του Αίμου το αποστατικό φύλο των Βλάχων, αντίθετα από τους άγιους λίθους της Γραφής, κατρακυλώντας συνέτριβαν και έκαναν σκόνη ό,τι έβρισκαν μπροστά τους, και αφετέρου το αναρίθμητο σκυθικό ιππικό, αυτό το πεζοπόρο πτηνό που πετούσε κατά σμήνη, κατέστρεφε τον τόπο μας πιο αποτελεσματικά και από την ακρίδα· αυτό είχε ως οπλισμό το τόξο, τη φαρέτρα και τα παλλόμενα δόρατα, και το ίδιο το μεταφορικό μέσο φρόντιζε τον αναβάτη τόσο για τη μεταφορά του όσο και για την τροφή του, μέσω της φλεβοτομίας.

Δίδασκε δε σε μία από τις συναγωγές το Σάββατο. Και ιδού, υπήρχε μια γυναίκα που είχε πνεύμα ασθενείας επί δεκαοκτώ έτη, και ήταν σκυφτή και δεν μπορούσε καθόλου να ανασηκωθεί. Όταν την είδε ο Ιησούς, την φώναξε και της είπε: