Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 13:16

Αλλά και πάλι, αυτό που έλεγε ότι έχει λάβει, αποδεικνύεται ότι το κατείχε και πριν το λάβει· διότι και τους δαίμονες εξεδίωκε, και όσα είχε δέσει ο Σατανάς, αυτός τα έλυνε, όπως έπραξε με τη θυγατέρα του Αβραάμ· και συγχωρούσε αμαρτίες, λέγοντας στον παραλυτικό και στη γυναίκα που του άλειψε τα πόδια: «Συγχωρούνται οι αμαρτίες σου». Και ανέστηνε νεκρούς, ενώ στον τυφλό αποκαθιστούσε την εκ γενετής στέρηση, χαρίζοντάς του την όραση. Και αυτά τα έπραττε, όχι αναβάλλοντας μέχρι να λάβει την εξουσία, αλλά επειδή ήταν ο ίδιος εξουσιαστής. Ώστε από αυτά γίνεται φανερό ότι όσα κατείχε ως Λόγος, αυτά λέει ότι τα έχει λάβει ανθρωπίνως, αφού έγινε άνθρωπος και μετά την ανάσταση, προκειμένου δι' αυτού οι άνθρωποι, επί της γης γενόμενοι κοινωνοί της θείας φύσεως, να έχουν πλέον εξουσία κατά των δαιμόνων, και στους ουρανούς, έχοντας ελευθερωθεί από τη φθορά, να βασιλεύσουν αιώνια. Διότι γενικά πρέπει να γνωρίζουμε τούτο, ότι τίποτα από όσα λέει πως έλαβε, δεν το έλαβε σαν να μην το είχε· διότι τα κατείχε πάντοτε, όντας Θεός ο Λόγος.

Κεφάλαιο Αʹ. ΛΟΥΚΑΣ. Καθένας από εσάς κατά το Σάββατο δεν λύνει το βόδι του ή τον όνο του από τη φάτνη και, αφού το οδηγήσει έξω, το ποτίζει; Αυτήν όμως, που είναι θυγατέρα του Αβραάμ, την οποία έδεσε ο Σατανάς εδώ και δεκαοχτώ έτη, δεν έπρεπε να λυθεί από τον δεσμό αυτόν την ημέρα του Σαββάτου; Τους έλεγε δε και μία παραβολή, για να τους δείξει ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν. Υπήρχε σε κάποια πόλη ένας κριτής, ο οποίος δεν φοβόταν τον Θεό και δεν ντρεπόταν κανέναν άνθρωπο. Στην πόλη δε εκείνη υπήρχε και μία χήρα, η οποία ερχόταν προς αυτόν λέγοντας: Απόδωσέ μου δικαιοσύνη έναντι του αντιδίκου μου. Και εκείνος δεν ήθελε για αρκετό καιρό.

{"chunk_id":"","translation":"Όμως, στην πραγματικότητα δεν αγανακτείς εξαιτίας του Σαββάτου, αλλά βλέποντας τον Χριστό να τιμάται και να προσκυνείται ως Θεός, μαίνεσαι και πνίγεσαι από τον θυμό, και φθείρεσαι από τον φθόνο· και άλλα μεν κρύβεις βαθιά στην καρδιά σου, και άλλα επικαλείσαι και προφασίζεσαι. Γι' αυτό και ελέγχεσαι με εξαιρετικά εύστοχο τρόπο από τον Κύριο, ο οποίος γνωρίζει τους μάταιους διαλογισμούς σου· και δέχεσαι την προσωνυμία που σου αρμόζει, ακούγοντας να σε αποκαλούν υποκριτή και είρωνα και ύπουλο. <Υποκριτή, καθένας από εσάς το Σάββατο δεν λύνει το βόδι του; κ.λπ. Αυτήν όμως, που είναι θυγατέρα του Αβραάμ, κ.λπ.> (A f. 192) Εσύ [cod."}

[οὐ αντί του σὺ] Διότι δεν θαυμάζεις, λέει, αυτόν που ελευθέρωσε τη θυγατέρα του Αβραάμ· αλλά το μεν βόδι και το γαϊδούρι τα αναπαύεις, απαλλάσσοντάς τα από τους κόπους και πηγαίνοντάς τα στο νερό· όταν όμως σώζεται παραδόξως ένας άρρωστος άνθρωπος και ο Θεός τον σπλαγχνίζεται, επιπλήττεις και τους δύο ως παραβάτες του νόμου, τον μεν επειδή θεράπευσε, τον δε επειδή απαλλάχθηκε από την ασθένεια. —(A φ. 192) Παρατήρησε τον αρχισυνάγωγο, πώς γι' αυτόν ο άνθρωπος έχει μικρότερη αξία από το κτήνος, εφόσον θεωρεί το βόδι και το γαϊδούρι άξια φροντίδας την ημέρα του Σαββάτου· ενώ, φθονώντας τον Χριστό, δεν θέλει η συγκύπτουσα γυναίκα να απαλλαγεί από την ασθένεια, ούτε να ανακτήσει την κανονική της στάση. —(A φ. 192) Αντιθέτως, ο φθονερός άρχοντας της Συναγωγής προτιμούσε η γυναίκα που ανορθώθηκε να παραμένει σκυμμένη προς τα κάτω σαν τα τετράποδα, παρά να ανακτήσει το σχήμα που αρμόζει στους ανθρώπους· μόνο και μόνο για να μην μεγαλυνθεί ο Χριστός, ούτε να κηρυχθεί από τα ίδια τα γεγονότα ότι είναι Θεός.

ΑΛΛΟ, με το οποίο αποδεικνύεται σαφώς ότι αυτά που είχε ως Θεός, τα ζητούσε για χάρη μας ως άνθρωπος. Λέει κάπου ο Χριστός: «Πατέρα, δόξασε τον Υιό σου.» Και πάλι: «Όλα μου παραδόθηκαν από τον Πατέρα.» Και μετά την ανάσταση: «Μου δόθηκε, λέει, κάθε εξουσία στον ουρανό και στη γη.» Αλλά αποδεικνύεται ότι και πριν του παραδοθούν τα πάντα, ήταν Κύριος των πάντων. Διότι τα πάντα έγιναν δι' αυτού, και ο Ψαλμωδός, γνωρίζοντας ότι αυτά είναι δούλα του δημιουργού τους, λέει ότι «Τα σύμπαντα είναι δούλα σου». Φαίνεται δε να ζητά δόξα, αν και είναι ο Κύριος της δόξας. Έτσι γράφει ο Παύλος για κάποιους, ότι «Αν γνώριζαν, δεν θα σταύρωναν τον Κύριο της δόξας». Ότι δε και πριν ζητήσει από τον Πατέρα τη δόξα, την είχε ως Υιός, ο ίδιος το διδάσκει σαφώς λέγοντας: «Πατέρα, δόξασε τον Υιό σου με τη δόξα που είχα κοντά σου πριν υπάρξει ο κόσμος». Αν λοιπόν ομολογεί μεν ότι είχε τη δόξα και πριν από τον κόσμο, αλλά τώρα τη ζητά σαν να μην την έχει, άρα το κάνει αυτό για χάρη μας· και το δικό μας αίτημα πραγματοποιήθηκε σε αυτόν, καλώντας τη δόξα στην ανθρώπινη φύση. Λέγοντας δε μετά την ανάσταση, «Μου δόθηκε κάθε εξουσία», φαίνεται πως την είχε αυτήν και πριν από την ανάσταση. Διότι, αν δεν την είχε, πώς επιτιμούσε τον διάβολο λέγοντας: «Ύπαγε οπίσω μου, Σατανά;» πώς δε χάριζε στους μαθητές εξουσία κατά των δαιμόνων; πώς δε, όπως έχει γραφτεί, ελευθέρωσε ο ίδιος, έχοντας εξουσία, τη θυγατέρα του Αβραάμ που ήταν δεμένη από τον διάβολο;

«Ζητείτε δε τη βασιλεία του Θεού και όλα αυτά θα σας προστεθούν». 〈λδ〉. Αντί για το «ο Πατέρας σας», είχε «ο Πατέρας». 〈λε〉. Αντί για το «στη δεύτερη ή στην τρίτη φυλακή», είχε «στην εσπερινή φυλακή». 〈λστ〉. «Θα έλθει ο κύριος του δούλου εκείνου και θα τον διχοτομήσει και θα ορίσει το μερίδιό του μαζί με τους απίστους». 〈λζ〉. «Μήπως σε σύρει στον κριτή και ο κριτής σε παραδώσει στον πράκτορα». 〈λη〉. Είχε περικοπεί το τμήμα από το «ήλθαν κάποιοι και του ανήγγειλαν για τους Γαλιλαίους, των οποίων το αίμα ανέμειξε ο Πιλάτος με τις θυσίες τους» έως εκεί που λέει για τους δεκαοκτώ που πέθαναν στον πύργο του Σιλωάμ, και το «εάν δεν μετανοήσετε» και 〈τα εξής〉 έως την παραβολή της συκιάς, για την οποία ο γεωργός είπε ότι «θα σκάψω και θα βάλω κοπριά και, εάν δεν κάνει καρπό, κόψε την». 〈λθ〉. «Αυτήν δε, που είναι θυγατέρα του Αβραάμ, την οποία έδεσε ο Σατανάς». 〈μ〉. Περιαπέκοψε πάλι το «τότε θα δείτε τον Αβραάμ και τον Ισαάκ και τον Ιακώβ και όλους τους προφήτες στη βασιλεία του Θεού»· και αντί αυτού έθεσε «όταν δείτε όλους τους δικαίους στη βασιλεία του Θεού, και εσάς να εκβάλλεστε» —έθεσε δε το «να κρατείστε»— «έξω», «εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο τριγμός των οδόντων». 〈μα〉.

Είχε περικοπεί το τμήμα από το «παρουσιάστηκαν μερικοί που του ανήγγειλαν για τους Γαλιλαίους, των οποίων το αίμα ανέμειξε ο Πιλάτος με τις θυσίες τους» μέχρι εκεί που λέει για τους δεκαοκτώ που πέθαναν στον πύργο του Σιλωάμ, καθώς και το «εάν δεν μετανοήσετε» και [τα εξής] μέχρι την παραβολή της συκιάς, για την οποία είπε ο γεωργός ότι «σκάβω και βάζω κοπριά και εάν δεν κάνει καρπό, κόψε την». [Έλεγχος 38]. Την αφαίρεση όλων αυτών την έκανε ο ιερόσυλος, κρύβοντας την αλήθεια από τον ίδιο του τον εαυτό, επειδή ο Κύριος είχε συμφωνήσει με τον Πιλάτο που δίκασε ορθά τους ανθρώπους αυτούς και ότι δικαίως πέθαναν οι άνθρωποι στον Σιλωάμ, επειδή ήταν αμαρτωλοί και τιμωρήθηκαν κατ' αυτόν τον τρόπο από τον Θεό. Όταν όμως κάποιοι παραποιούν τα βασιλικά προστάγματα, τα αντίγραφα που προσκομίζονται από τα αρχεία και διατηρούνται με ασφάλεια ελέγχουν τους άφρονες. Έτσι και το Ευαγγέλιο, το οποίο προσκομίζεται από τον βασιλικό οίκο, δηλαδή την αγία Εκκλησία του Θεού, ελέγχει τα ποντίκια που καταστρέφουν τα καλά ενδύματα. [Σχόλιο 39]. «Αυτήν δε, που είναι θυγατέρα του Αβραάμ, την οποία έδεσε ο Σατανάς». [Έλεγχος 39]. Εάν ο Κύριος, με την έλευσή Του, φροντίζει τη θυγατέρα του Αβραάμ, τότε ο Αβραάμ δεν είναι ξένος προς Αυτόν. Διότι ομολογεί ότι εκείνος Του υπήρξε ευάρεστος, δείχνοντας ευσπλαχνία στη θυγατέρα του. [Σχόλιο 40]. Περικόπτει πάλι το «τότε θα δείτε τον Αβραάμ και τον Ισαάκ και τον Ιακώβ και όλους τους προφήτες στη βασιλεία του Θεού».

Γι' αυτό, σύμφωνα με τον Σύμμαχο, έχει ειπωθεί: 〈και θα το παραδώσω στα χέρια εκείνων που σε εξόρισαν, οι οποίοι είπαν στην ψυχή σου: Σκύψε, για να περάσουμε· και έκανες την πλάτη σου σαν χώμα και σαν πέρασμα για τους διαβάτες〉. ⌜Είναι δε πιθανό αυτά να λέγονται και για τις αντικείμενες δυνάμεις, στις οποίες υποτάσσει τον εαυτό της κάθε ψυχή που έχει αποστατήσει από τον Θεό· διότι η μεν ψυχή που πλησιάζει τον Θεό στέκεται όρθια, βλέποντας προς τα άνω και έχοντας υψωθεί προς Αυτόν, ενώ εκείνη που ένωσε τον εαυτό της με τους πονηρούς δαίμονες που ενεργούν την αμαρτία⌝ αναγκάζεται να ‹σκύβει›, όπως «ήταν η» γυναίκα στο Ευαγγέλιο «η οποία ήταν εντελώς συγκύπτουσα και δεν μπορούσε καθόλου να ανασηκωθεί», για την οποία ο Σωτήρας έλεγε: «αυτήν δε, που είναι θυγατέρα του Αβραάμ, την οποία έδεσε ο σατανάς επί δεκαοκτώ έτη».

Αυτός, σύμφωνα με την προφητεία που αναφερόταν στο πρόσωπό του, είπε σε όσους βρίσκονταν στα δεσμά να βγουν έξω· άμεσα μεν, όπως στην περίπτωση του Λαζάρου, τον οποίο, ενώ ήταν δεμένος με τα σάβανα και βρισκόταν στο μνήμα για τέσσερις ημέρες, λέγοντάς του «Λάζαρε, δεύρο έξω» («Λάζαρε, έλα έξω»), τον άφησε να φύγει ελεύθερος· κατά μία πνευματική δε έννοια στην περίπτωση της θυγατέρας του Αβραάμ, την οποία είχε δέσει ο Σατανάς για δεκαοχτώ χρόνια, την οποία επίσης, αφού την απάλλαξε από την ασθένεια, την απέλυσε υγιή· γενικότερα δε, όταν σε όλους όσοι ήταν σφιγμένοι με τις αλυσίδες των δικών τους αμαρτιών, παρείχε την άφεση των προηγούμενων αμαρτημάτων τους, εφόσον μόνο αυτός έχει την εξουσία να συγχωρεί αμαρτίες. Σε αυτούς, ακόμη και τώρα, μέσω της διδασκαλίας του, τους παραγγέλλει να βγουν από τα προηγούμενα δεσμά, λέγοντας στον καθένα: «Ιδού, έγινες καλά, μην αμαρτάνεις πλέον». Επιπλέον, ακόμη και τώρα προστάζει σε αυτούς που είναι έως τώρα θαμμένοι στην άγνοια και την πονηρία να αποκαλυφθούν, καθότι είναι ο Λόγος του Θεού, ο οποίος ερευνά καρδιές και νεφρούς, και είναι κριτής των προθέσεων και των σκέψεων της καρδιάς. Και για να προχωρήσουμε όσο το δυνατόν πιο σύντομα, εφαρμόζοντας και τα προηγούμενα σε όσα λέγονται για τον Χριστό, θα τα εξετάσουμε από την αρχή και θα εκθέσουμε και εμείς τη βαθύτερη έννοιά τους.

Γιατί μιμείσαι το επιβλαβές για εσένα στοιχείο των άλογων ζώων, δηλαδή το να σκύβεις προς την κοιλιά και να μην ανασηκώνεις το βλέμμα από τα γήινα, αν και πλάστηκες όρθιος, για να φρονείς τα άνω και να επιζητείς τα άνω; Γιατί, όπως εκείνη η συγκύπτουσα, την οποία είχε δέσει ο Σατανάς επί δεκαοκτώ έτη, θέλεις να είσαι και εσύ δεμένος, μολονότι αυτός ο Λόγος της ζωής, που έλυσε κι εκείνη, και θέλει και μπορεί εύκολα να λύσει κι εσένα, αρκεί μόνο να προστρέξεις, να τον ακούσεις και να τον υπακούσεις, και όχι να κλείνεις τα αυτιά σου, να απομακρύνεσαι και να επαναστατείς;

Και μπορούσε κανείς να δει τη μεν αυτοκρατορία να έχει γονατίσει, αυτήν εδώ δε τη βασιλεύουσα πόλη, που ονομάζεται Νέα Ρώμη, γεμάτη από χαλαρές ρυτίδες και, σαν τη γυναίκα του Ευαγγελίου που ο Σατανάς είχε δέσει για δεκαοχτώ χρόνια, να είναι σκυμμένη κατά γης για τόσα πολλά χρόνια και να μην μπορεί να ανασηκωθεί, από τότε δηλαδή που ο θείος σου από την πλευρά του πατέρα σου και μακαριότατος μεταξύ των βασιλέων Μανουήλ μετέστη στην καλύτερη ζωή και βασιλεία. Και εμείς φαινόμασταν περικυκλωμένοι ολόγυρα από τα ολόχαλκα εχθρικά όπλα, και από την ανατολή έχασκε αναιδώς το περσικό έθνος, ενώ από τη δύση βρίσκονταν οι Αλαμανοί που αγρίευαν φοβερά σαν θηρία και βυσσοδομούσαν τα χειρότερα εναντίον μας. Από δε την Ευρώπη, αφενός από τα νεφελοσκέπαστα φαράγγια του Αίμου το αποστατικό φύλο των Βλάχων, αντίθετα από τους άγιους λίθους της Γραφής, κατρακυλώντας συνέτριβαν και έκαναν σκόνη ό,τι έβρισκαν μπροστά τους, και αφετέρου το αναρίθμητο σκυθικό ιππικό, αυτό το πεζοπόρο πτηνό που πετούσε κατά σμήνη, κατέστρεφε τον τόπο μας πιο αποτελεσματικά και από την ακρίδα· αυτό είχε ως οπλισμό το τόξο, τη φαρέτρα και τα παλλόμενα δόρατα, και το ίδιο το μεταφορικό μέσο φρόντιζε τον αναβάτη τόσο για τη μεταφορά του όσο και για την τροφή του, μέσω της φλεβοτομίας.

«Γυναίκα, έχεις απαλλαγεί από την ασθένειά σου»· και έθεσε επάνω της τα χέρια του, και αμέσως ανορθώθηκε, και δόξαζε τον Θεό. Αποκρινόμενος δε ο αρχισυνάγωγος, αγανακτώντας επειδή ο Ιησούς θεράπευσε το Σάββατο, έλεγε στο πλήθος: «Έξι ημέρες υπάρχουν κατά τις οποίες πρέπει να εργάζεται κανείς· σε αυτές λοιπόν να έρχεστε και να θεραπεύεστε, και όχι την ημέρα του Σαββάτου». Αποκρίθηκε δε σε αυτόν ο Κύριος και είπε: «Υποκριτά, ο καθένας από εσάς το Σάββατο δεν λύνει το βόδι του ή το γαϊδούρι του από τη φάτνη, και το οδηγεί για να το ποτίσει; Αυτήν δε, που είναι θυγατέρα του Αβραάμ, την οποία έδεσε ο Σατανάς ιδού δεκαοχτώ έτη, δεν έπρεπε να λυθεί από τον δεσμό αυτόν την ημέρα του Σαββάτου;» Και καθώς έλεγε αυτά, καταντροπιάζονταν όλοι οι αντίπαλοί του, και όλο το πλήθος χαιρόταν για όλα τα ένδοξα που γίνονταν από αυτόν. Από διαβολική επήρεια συνέβη αυτή η πάθηση στη γυναίκα, όπως ακριβώς λέει και ο Κύριος: την οποία έδεσε ο Σατανάς δεκαοχτώ έτη. Διότι ίσως, επειδή εγκαταλείφθηκε από τον Θεό εξαιτίας κάποιων σφαλμάτων, την τιμωρούσε ο Σατανάς. Διότι αυτός είναι ο υπαίτιος για όλα τα δεινά στα σώματα των ανθρώπων, όταν του παραχωρηθεί το δικαίωμα άνωθεν από τον Θεό· επειδή και εξ αρχής αυτός έγινε η αιτία για εμάς να εκπέσουμε από την αφθαρσία, για την οποία δημιουργηθήκαμε, και να προσδεθούμε σε σώμα νοσηρό και δεκτικό στα πάθη· διότι αυτό ακριβώς κατανοούμε ότι σημαίνουν οι δερμάτινοι χιτώνες.