Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 13:25

Αργότερα έρχονται και οι υπόλοιπες παρθένες, λέγοντας: Κύριε, Κύριε, άνοιξέ μας. Εκείνος δε αποκρινόμενος είπε: Αλήθεια σας λέω, δεν σας γνωρίζω. ΛΟΥΚΑΣ. Αγωνιστείτε να εισέλθετε διά της στενής πύλης, διότι πολλοί, σας λέω, θα ζητήσουν να εισέλθουν και δεν θα μπορέσουν. Από τη στιγμή που θα εγερθεί ο οικοδεσπότης και θα κλειδώσει τη θύρα, και εσείς αρχίσετε να στέκεστε έξω και να κρούετε τη θύρα, λέγοντας: Κύριε, Κύριε, άνοιξέ μας· εκείνος αποκρινόμενος θα σας πει: Δεν σας γνωρίζω από πού είστε. ΠΡΟΣ ΚΟΡ. Β΄. Ιδού τώρα καιρός ευπρόσδεκτος, ιδού τώρα ημέρα σωτηρίας· χωρίς να δίνουμε σε κανέναν απολύτως καμία αφορμή προσκόμματος, για να μην κατακριθεί η διακονία, αλλά στα πάντα συνιστώντας τους εαυτούς μας ως διάκονοι του Θεού. ΠΡΟΣ ΓΑΛ. Επομένως, λοιπόν, όσο έχουμε καιρό, ας εργαζόμαστε το αγαθό προς όλους.

Ύστερα δε έρχονται και οι υπόλοιπες παρθένες λέγοντας: Κύριε, Κύριε, άνοιξέ μας. Εκείνος όμως αποκριθείς τους είπε: Αληθινά σας λέω, δεν σας γνωρίζω. Γρηγορείτε λοιπόν, διότι δεν γνωρίζετε την ημέρα ούτε την ώρα.» Γι' αυτό, γνωρίζοντας ότι η παραγγελία σχετικά με την ίδια κρίση, που επαναλαμβάνεται πολλές φορές, αγγίζει εντονότερα και γίνεται περισσότερο πιστευτή, θα παραθέσω και όσα έχουν ειπωθεί σε άλλο σημείο με το ίδιο νόημα. Λέει δε ο ίδιος ο Κύριος: «Πολλοί θα ζητήσουν να εισέλθουν και δεν θα μπορέσουν. Από τη στιγμή που θα εισέλθει ο οικοδεσπότης και κλείσει τη θύρα, και αρχίσετε να λέτε, Κύριε, Κύριε, άνοιξέ μας, τότε αποκριθείς θα πει: Δεν γνωρίζω από πού είστε. Γι' αυτό σας λέω, να είστε έτοιμοι, διότι την ώρα που δεν το περιμένετε, ο Υιός του ανθρώπου έρχεται»· και σε πολλά άλλα μέρη λέει παρόμοια. Εάν δε πρέπει να καλέσουμε ως μάρτυρα και τον Απόστολο, ας τον ακούσουμε να μνημονεύει τον προφήτη που λέει: «Σε καιρό δεκτό σε εισάκουσα, και σε ημέρα σωτηρίας σε βοήθησα»· προσθέτοντας δε από τον εαυτό του: «Ιδού τώρα καιρός ευπρόσδεκτος, ιδού τώρα ημέρα σωτηρίας»· και πάλι: «Άρα λοιπόν, όσο έχουμε καιρό, ας εργαζόμαστε το αγαθό προς όλους, μάλιστα δε προς τους οικείους της πίστεως.»

Η αισχρή και φιλήδονη ζωή, οι τρυφές, τα γλέντια και οι μέθες, και όλα τα επιτηδεύματα της κακίας, η φιλαργυρία, και η κενή φαντασία των πρόσκαιρων μικρών δοξών, η λήθη των θείων ενταλμάτων, το να μην έχει κανείς τον φόβο του Θεού μπροστά στα μάτια του. Επομένως, είναι αναγκαίο από τέτοια πράγματα να απομακρύνονται όσοι επιθυμούν να εισέλθουν από τη στενή πύλη, για να είναι μαζί και να συνεορτάζουν με τον Χριστό. Διότι ότι όσοι δεν είναι τέτοιοι απορρίπτονται, το απέδειξε ο Σωτήρας με σαφές παράδειγμα, λέγοντας: <Αφού εισέλθει ο οικοδεσπότης και κλείσει τη θύρα, κ.τ.λ.> (A f. 197, B f. 135 b, C f. 137 b). Σαν να πρόκειται για κάποιον οικοδεσπότη που συγκέντρωσε πολλούς από τους οικείους του σε εστία και τραπέζι, έπειτα εισήλθε νωρίτερα με εκείνους που έπρεπε να το κάνει αυτό, και αφού έκλεισε τη θύρα, λέει ότι εκείνοι που χτυπούν την πόρτα μετά από αυτό θα ακούσουν: «Δεν σας γνωρίζω.» Ως γνώση δε εδώ δεν εννοεί απλώς την πληροφόρηση, αλλά την οικειότητα που υπάρχει μέσω της μέθεξης, αυτήν που βρίσκεται μέσα στη χάρη και την τιμή. Διότι, αν η γνώση σημαίνει για εμάς μόνο τη γνωστική αντίληψη, πώς αγνόησε κάποιους από αυτούς που υπάρχουν Εκείνος που έχει τα πάντα γυμνά και εκτεθειμένα στα μάτια Του, Εκείνος που γνωρίζει τα πάντα πριν από τη δημιουργία τους; Επομένως, είναι όχι μόνο ανόητο, αλλά και ασεβές το να υποθέσει κανείς ότι ο Κύριος αγνόησε κάποιους. Αντίθετα, θα θεωρήσουμε ότι το είπε αυτό, επειδή με κανέναν τρόπο δεν έχουν την οικειότητα και τη σχέση με Αυτόν.

Αγέφυρη είναι η αντίθεση μεταξύ του ελεήμονος και του σκληρόκαρδου. Άλλος είναι ο πατέρας των κακών που υπάρχουν μέσα σου. Διότι τα δικά μου γεννήματα στολίζονται με τα πατρικά αγαθά· τέκνο του ελεήμονος είναι ο ελεήμων, και του καθαρού ο καθαρός, εκείνου που είναι ξένος προς τη φθορά ο άφθαρτος, και γενικά, από τον αγαθό προέρχεται ο αγαθός και από τον δίκαιο ο δίκαιος. Εσάς όμως δεν σας γνωρίζω από πού είστε. Επομένως, είναι επικίνδυνο να αποτολμήσει κανείς αυτήν την προσευχή και να ονομάσει τον Θεό πατέρα του, προτού καθαριστεί ως προς τον βίο του. Αλλά ας ακούσουμε πάλι τα λόγια της προσευχής, μήπως τυχόν κατορθώσουμε να κατανοήσουμε τα κρυφά νοήματα μέσω της συνεχούς επαναλήψεως. «Πάτερ ημῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς». Το ότι, λοιπόν, πρέπει μέσω του ενάρετου βίου να οικειωθούμε τον Θεό, έχει εξεταστεί επαρκώς από εμάς με τα προηγούμενα λόγια. Μου φαίνεται όμως ότι ο λόγος αυτός υποδηλώνει και κάποιο βαθύτερο νόημα· διότι αυτά μας υπενθυμίζουν την πατρίδα από την οποία ξεπέσαμε, και την ευγένεια την οποία αποβάλαμε. Διότι και στη διήγηση για τον νέο, ο οποίος απομακρύνθηκε από την πατρική εστία και αυτομόλησε στον χοιρώδη βίο, ο λόγος καταδεικνύει την ανθρώπινη αθλιότητα, εξιστορώντας την αποστασία και την ασωτία του, και δεν τον επαναφέρει στην αρχική του ευδαιμονία προτού εκείνος συναισθανθεί την παρούσα συμφορά του, έλθει εις εαυτόν και μελετήσει τα λόγια της μετανοίας.

Διότι, ακόμη κι αν βάσει της διάκρισης δεν το επιθυμούσε, εντούτοις στην πράξη ένιωθε ηδονή και το αποδεχόταν. Εκείνος δε που δεν είδε αυτήν την περιεκτική αμαρτία, πότε άραγε θα καθαριστεί από αυτήν, έχοντας παρακαλέσει γι' αυτό; Και όποιος δεν καθαρίστηκε, πώς θα βρει τον τόπο της καθαρής φύσης; Και όποιος δεν βρήκε αυτόν, πώς θα δει τον εσώτερο οίκο του Χριστού, εάν βέβαια εμείς είμαστε οίκος του Θεού, σύμφωνα με τον προφητικό, ευαγγελικό και αποστολικό λόγο; Πρέπει, λοιπόν, μέσω της ακολουθίας των προαναφερθέντων να αναζητήσουμε αυτόν τον οίκο και, παραμένοντας προσηλωμένοι στην προσευχή, να κρούουμε, ώστε είτε εδώ είτε κατά την έξοδό μας να μας ανοίξει ο οικοδεσπότης και να μην πει σε εμάς που αμελήσαμε: «Δεν γνωρίζω από πού είστε». Και δεν οφείλουμε μόνο να ζητήσουμε και να λάβουμε, αλλά και να διαφυλάξουμε αυτό που μας δόθηκε. Διότι υπάρχουν κάποιοι οι οποίοι το έχασαν ακόμη και μετά τη λήψη του. Γι' αυτό, όσον αφορά τα προαναφερθέντα, την απλή γνώση ή και τη συμπτωματική εμπειρία ίσως την κατέχουν και οι οψιμαθείς και οι νέοι, τη μόνιμη όμως και με υπομονή εργασία μετά βίας την κατέχουν οι ευλαβείς και πολύπειροι από τους γέροντες, οι οποίοι πολλές φορές την έχασαν από απροσεξία και με εκούσιους κόπους την αναζητούν και τη βρίσκουν. Αυτό λοιπόν ας μην παύσουμε να το κάνουμε και εμείς, μέχρι να την αποκτήσουμε αναφαίρετα, όπως εκείνοι.

Εκείνος δε τους είπε: Αγωνίζεστε να εισέλθετε διά της στενής πύλης, διότι πολλοί, σας λέγω, θα ζητήσουν να εισέλθουν και δεν θα μπορέσουν. Από τη στιγμή που θα σηκωθεί ο οικοδεσπότης και θα κλείσει τη θύρα, και εσείς αρχίσετε να στέκεστε έξω και να κρούετε τη θύρα, λέγοντας: Κύριε, Κύριε, άνοιξέ μας, και εκείνος αποκριθείς θα σας πει: Δεν σας γνωρίζω από πού είστε· τότε θα αρχίσετε να λέτε: