Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
9 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
καὶ ἐρεῖ· λέγω ὑμῖν, οὐκ οἶδα ὑμᾶς πόθεν ἐστέ· ἀπόστητε ἀπ᾿ ἐμοῦ πάντες οἱ ἐργάται τῆς ἀδικίας.Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–9 από 9
σπαʹ Τὴν μὴ θέλουσαν ψᾶλαι εἰ χρὴ ἀναγκάζεσθαι. σπβʹ Τίνες εἰσὶν οἱ λέγοντες· Ἐφάγομεν ἐνώπιόν σου, καὶ ἐπίομεν, καὶ ἀκούοντες· Οὐκ οἶδα ὑμᾶς. σπγʹ Εἰ ὁ ποιῶν τὸ θέλημά τινος, κοινωνός ἐστιν ἐκείνου.
σπαʹ Εάν πρέπει να αναγκάζεται εκείνη που δεν θέλει να ψάλει. σπβʹ Ποιοι είναι αυτοί που λένε: «Φάγαμε ενώπιόν σου και ήπιαμε», και οι οποίοι ακούνε: «Δεν σας γνωρίζω». σπγʹ Εάν αυτός που πράττει το θέλημα κάποιου είναι κοινωνός εκείνου.
Λεπτομέρειες
ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΣΠΒʹ. Τίνες εἰσὶν οἱ λέγοντες, «Ἐφάγομεν ἐνώπιόν σου καὶ ἐπίομεν,» καὶ ἀκούοντες, «Οὐκ οἶδα ὑμᾶς;» ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. Τάχα ἐκεῖνοι, οὓς ὑπέγραψεν ὁ Ἀπόστολος ἐπὶ τοῦ ἰδίου προσώπου, εἰπών· Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ, καὶ τῶν ἀγγέλων, καὶ τὰ ἑξῆς.
Ερώτηση ΣΠΒ΄. Ποιοι είναι αυτοί που λένε, «Φάγαμε και ήπιαμε ενώπιόν σου», και ακούνε, «Δεν σας γνωρίζω»; Απόκριση. Πιθανώς εκείνοι τους οποίους περιέγραψε ο Απόστολος στο ίδιο του το πρόσωπο, λέγοντας: Εάν λαλώ τις γλώσσες των ανθρώπων και των αγγέλων, και τα εξής.
Λεπτομέρειες
Καὶ ἐὰν ἔχω πᾶσαν τὴν γνῶσιν, καὶ πᾶσαν τὴν πίστιν· καὶ ἐὰν ψωμίσω πάντα τὰ ὑπάρχοντά μου· καὶ ἐὰν παραδῶ τὸ σῶμά μου ἵνα καυθήσωμαι, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδὲν ὠφελοῦμαι. Ὅπερ ἐπαιδεύθη ὁ Ἀπόστολος παρὰ τοῦ Κυρίου εἰπόντος περί τινων· Ποιοῦσι γὰρ πρὸς τὸ θεαθῆναι τοῖς ἀνθρώποις. Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀπέχουσι τὸν μισθὸν αὑτῶν. Τὸ γὰρ μὴ διὰ τὴν πρὸς Θεὸν ἀγάπην, ἀλλὰ διὰ τὸν παρὰ τῶν ἀνθρώπων ἔπαινον γινόμενον, οἷον ἂν ᾖ, οὐ θεοσεβείας ἔπαινον εὑρίσκει, ἀλλ᾽ ἀνθρωπαρεσκείας, ἢ αὐταρεσκείας, ἢ φιλονεικίας, ἢ φθόνου, ἤ τινος τοιαύτης αἰτίας ἔχει τὸ κρῖμα. Διὸ καὶ ἀδικίας ἔργον τὸ τοιοῦτον ὁ Κύριος ὀνομάζει, λέγων πρὸς τοὺς εἰπόντας τὸ, Ἐφάγομεν ἐνώπιόν σου, καὶ τὰ ἑξῆς· Ἀπόστητε ἀπ᾽ ἐμοῦ, πάντες ἐργάται ἀδικίας. Πῶς γὰρ οὐκ ἀδικίας ἐργάται οἱ ταῖς τοῦ Θεοῦ δωρεαῖς εἰς πραγματείαν τῶν ἰδίων ἡδονῶν καταχρώμενοι; Οἷον ἦσαν ἐκεῖνοι περὶ ὧν φησιν ὁ Ἀπόστολος· Οὐ γάρ ἐσμεν ὡς οἱ πολλοὶ καπηλεύοντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ· καὶ πάλιν· Νομιζόντων πορισμὸν εἶναι τὴν εὐσέβειαν, καὶ πολλὰ τοιαῦτα. Ὧν ἁπάντων καθαρεύων ἀποδέδεικται ἡμῖν ὁ αὐτὸς Ἀπόστολος δι᾽ ὧν φησιν· Οὐχ ὡς ἀνθρώποις ἀρέσκοντες. ἀλλὰ Θεῷ τῷ δοκιμάζοντι τὰς καρδίας ἡμῶν. Οὔτε γάρ ποτε ἐν λόγῳ κολακείας ἐγενήθημεν ὑμῖν, καθὼς οἴδατε, οὔτε προφάσει πλεονεξίας· Θεὸς μάρτυς· οὔτε ζητοῦντες ἐξ ἀνθρώπων δόξαν, οὔτε ἀφ᾽ ὑμῶν, οὔτε ἀπ᾽ ἄλλων.
Και εάν έχω όλη τη γνώση και όλη την πίστη· και εάν μοιράσω όλα τα υπάρχοντά μου· και εάν παραδώσω το σώμα μου για να καώ, αλλά δεν έχω αγάπη, σε τίποτα δεν ωφελούμαι. Αυτό ακριβώς διδάχθηκε ο Απόστολος από τον Κύριο, ο οποίος είπε για κάποιους: «Διότι τα κάνουν για να φανούν στους ανθρώπους. Αλήθεια σας λέω, έχουν ήδη λάβει τον μισθό τους». Διότι αυτό που δεν γίνεται από αγάπη προς τον Θεό, αλλά για τον έπαινο των ανθρώπων, οποιοδήποτε έργο και αν είναι αυτό, δεν βρίσκει έπαινο θεοσέβειας, αλλά υπόκειται στην κατάκριση της ανθρωπαρέσκειας, ή της αυταρέσκειας, ή της φιλονικίας, ή του φθόνου, ή κάποιας παρόμοιας αιτίας. Γι' αυτό και ο Κύριος ονομάζει ένα τέτοιο έργο ως έργο αδικίας, λέγοντας προς εκείνους που του είπαν «Φάγαμε ενώπιόν σου» και τα εξής: «Απομακρυνθείτε από εμένα, όλοι οι εργάτες της αδικίας». Διότι πώς δεν είναι εργάτες της αδικίας εκείνοι που καταχρώνται τις δωρεές του Θεού για την ικανοποίηση των δικών τους ηδονών; Τέτοιοι ήταν εκείνοι για τους οποίους λέει ο Απόστολος: «Διότι δεν είμαστε όπως οι πολλοί που καπηλεύονται τον λόγο του Θεού»· και πάλι: «Επειδή νομίζουν ότι η ευσέβεια είναι πηγή κέρδους», και πολλά παρόμοια. Έχει δε αποδειχθεί σε εμάς ότι ο ίδιος ο Απόστολος ήταν καθαρός από όλα αυτά, μέσα από όσα λέει: «Όχι προσπαθώντας να αρέσουμε στους ανθρώπους, αλλά στον Θεό που δοκιμάζει τις καρδιές μας. Διότι ούτε ποτέ χρησιμοποιήσαμε λόγια κολακείας, όπως γνωρίζετε, ούτε δράσαμε με πρόφαση την πλεονεξία· ο Θεός είναι μάρτυρας· ούτε ζητήσαμε δόξα από τους ανθρώπους, ούτε από εσάς, ούτε από άλλους».
Λεπτομέρειες
Ἐὰν τὰς ἐντολάς μου τηρήσητε, μενεῖτε ἐν τῇ ἀγάπῃ μου, καθὼς κἀγὼ τὰς ἐντολὰς τοῦ Πατρός μου τετήρηκα, καὶ μένω αὐτοῦ ἐν τῇ ἀγάπῃ.» Εἰ δὲ τῆς μὲν ἀγάπης ἀναγκαία ἀπόδειξις ἡ τήρησις τῶν ἐντολῶν, φόβος δὲ σφοδρότερος, ὅτι χωρὶς ἀγάπης καὶ ἡ τῶν ἐνδόξων χαρισμάτων, καὶ ἡ τῶν ἀνωτάτω δυνάμεων, καὶ αὐτῆς τῆς πίστεως ἡ ἀκροτάτη ἐνέργεια, καὶ ἡ τελειοποιὸς ἐντολὴ ἀνωφελὴς, αὐτοῦ τοῦ ἐν Χριστῷ λαλοῦντος Παύλου τοῦ ἀποστόλου, εἰπόντος· «Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν, ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον. Καὶ ἐὰν ἔχω προφητείαν, καὶ εἰδῶ τὰ μυστήρια πάντα, καὶ πᾶσαν τὴν γνῶσιν· καὶ ἐὰν ἔχω πᾶσαν τὴν πίστιν, ὥστε ὄρη μεθιστάνειν, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδέν εἰμι. Καὶ ἐὰν ψωμίσω πάντα τὰ ὑπάρχοντά μου, καὶ ἐὰν παραδῶ τὸ σῶμά μου ἵνα καυθήσωμαι, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδὲν ὠφελοῦμαι·» ἅπερ λογίζομαι αὐτὸν εἰρηκέναι ὁριστικῶς, μεμνημένον τοῦ Κυρίου εἰπόντος, ὅτι «Πολλοὶ ἐλεύσονται ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, λέγοντες· Κύριε, Κύριε, οὐ τῷ σῷ ὀνόματι προεφητεύσαμεν, καὶ τῷ σῷ ὀνόματι δαιμόνια ἐξεβάλομεν, καὶ τῷ σῷ ὀνόματι δυνάμεις πολλὰς ἐποιήσαμεν, καὶ ἐφάγομεν ἐνώπιόν σου, καὶ ἐπίομεν, καὶ ἐν ταῖς πλατείαις ἡμῶν ἐδίδαξας;» καὶ ἀποκρίνεται αὐτοῖς· «Οὐδέποτε ἔγνων ὑμᾶς. Ἀποχωρεῖτε ἀπ᾽ ἐμοῦ, ἐργάται τῆς ἀνομίας.»
«Εάν τηρήσετε τις εντολές μου, θα μείνετε στην αγάπη μου, όπως κι εγώ έχω τηρήσει τις εντολές του Πατέρα μου και μένω στην αγάπη του.» Εάν λοιπόν η τήρηση των εντολών αποτελεί αναγκαία απόδειξη της αγάπης, υπάρχει ακόμη πιο έντονος φόβος, επειδή χωρίς αγάπη αποβαίνει ανώφελη και η άσκηση των ένδοξων χαρισμάτων, και των ανώτατων δυνάμεων, και η ύψιστη ενέργεια της ίδιας της πίστης, καθώς και η τελειοποιός εντολή, σύμφωνα με τα λόγια του ίδιου του αποστόλου Παύλου, ο οποίος μιλούσε εν Χριστώ και είπε: «Εάν λαλώ τις γλώσσες των ανθρώπων και των αγγέλων, αλλά δεν έχω αγάπη, έγινα χαλκός που ηχεί ή κύμβαλο που αλαλάζει. Και εάν έχω χάρισμα προφητείας, και γνωρίζω όλα τα μυστήρια και όλη τη γνώση· και εάν έχω όλη την πίστη, ώστε να μετακινώ βουνά, αλλά δεν έχω αγάπη, δεν είμαι τίποτα. Και εάν μοιράσω στους φτωχούς όλα τα υπάρχοντά μου, και εάν παραδώσω το σώμα μου για να καώ, αλλά δεν έχω αγάπη, σε τίποτα δεν ωφελούμαι.» Θεωρώ δε ότι τα είπε αυτά με απόλυτο τρόπο, έχοντας κατά νου τον Κύριο, ο οποίος είπε ότι: «Πολλοί θα έλθουν εκείνη την ημέρα, λέγοντας: Κύριε, Κύριε, δεν προφητεύσαμε στο δικό σου όνομα, και στο δικό σου όνομα δεν εκβάλαμε δαιμόνια, και στο δικό σου όνομα δεν επιτελέσαμε πολλές δυνάμεις, και δεν φάγαμε και δεν ήπιαμε ενώπιόν σου, και δεν δίδαξες στις πλατείες μας;» Και τότε θα τους αποκριθεί: «Ποτέ δεν σας γνώρισα. Απομακρυνθείτε από εμένα, εργάτες της ανομίας.»
Λεπτομέρειες
Ἄμικτος ἡ τοῦ ἐλεήμονος καὶ τοῦ ἀπηνοῦς ἐναντίωσις. Ἄλλος πατὴρ τῶν ἐν σοὶ κακῶν. Τὰ γὰρ ἐμὰ γεννήματα τοῖς πατρῴοις ἀγαθοῖς καλλωπίζεται· τέκνον τοῦ ἐλεήμονος ὁ ἐλεήμων, καὶ τοῦ καθαροῦ ὁ καθαρὸς, ὁ φθορᾶς ἀλλότριος τοῦ ἀφθάρτου, καὶ τὸ ὅλον ἐξ ἀγαθοῦ ἀγαθὸς καὶ ἐκ δικαίου δίκαιος. Ὑμᾶς δὲ οὐκ οἶδα πόθεν ἐστέ. Οὐκοῦν ἐπικίνδυνον πρὶν καθαρθῆναι τῷ βίῳ τῆς προςευχῆς ταύτης κατατολμῆσαι, καὶ πατέρα ἑαυτοῦ τὸν θεὸν ὀνόμασαι. Ἀλλὰ ἀκούσωμεν τῶν τῆς προςευχῆς ῥημάτων πάλιν, εἴ τις ἄρα γένοιτο ἡμῖν τῶν κρυφίων τοῦ νοῦ κατανόησις διὰ τῆς συνεχεστέρας ἐπαναλήψεως. Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. Ὅτι μὲν οὖν χρὴ τῷ κατ᾽ ἀρετὴν βίῳ τὸν θεὸν οἰκειώσασθαι, μετρίως ἡμῖν διὰ τῶν προλαβόντων ἐξήτασται λόγων. Δοκεῖ δέ μοι καὶ βαθυτέραν τινὰ διάνοιαν ὑποσημαίνειν ὁ λόγος· ταῦτα γὰρ ὑπόμνησιν ἡμῖν ἐμποιεῖ τῆς τε πατρίδος ἧς ἐκπεπτώκαμεν, καὶ τῆς εὐγενείας ἧς ἀπεβλήθημεν. Καὶ γὰρ ἐν τῷ κατὰ τὸν νέον διηγήματι τὸν ἀποστάντα τῆς πατρῴας ἑστίας καὶ πρὸς τὸν χοιρώδη βίον αὐτομολήσαντα τὴν ἀνθρωπίνην ἀθλιότητα δείκνυσιν ὁ λόγος, ἱστορικῶς διηγούμενος τὴν ἀποφοίτησιν αὐτοῦ καὶ τὴν ἀσωτίαν, οὐ πρότερον δὲ αὐτὸν ἐπανάγει πρὸς τὴν ἐξ ἀρχῆς εὐκληρίαν, πρὶν αἴσθησιν αὐτὸν τῆς παρούσης ἀναλαβεῖν συμφορᾶς, καὶ εἰς ἑαυτὸν ἐλθεῖν καὶ μελετῆσαι τὰ τῆς μεταμελείας ῥήματα.
Αγέφυρη είναι η αντίθεση μεταξύ του ελεήμονος και του σκληρόκαρδου. Άλλος είναι ο πατέρας των κακών που υπάρχουν μέσα σου. Διότι τα δικά μου γεννήματα στολίζονται με τα πατρικά αγαθά· τέκνο του ελεήμονος είναι ο ελεήμων, και του καθαρού ο καθαρός, εκείνου που είναι ξένος προς τη φθορά ο άφθαρτος, και γενικά, από τον αγαθό προέρχεται ο αγαθός και από τον δίκαιο ο δίκαιος. Εσάς όμως δεν σας γνωρίζω από πού είστε. Επομένως, είναι επικίνδυνο να αποτολμήσει κανείς αυτήν την προσευχή και να ονομάσει τον Θεό πατέρα του, προτού καθαριστεί ως προς τον βίο του. Αλλά ας ακούσουμε πάλι τα λόγια της προσευχής, μήπως τυχόν κατορθώσουμε να κατανοήσουμε τα κρυφά νοήματα μέσω της συνεχούς επαναλήψεως. «Πάτερ ημῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς». Το ότι, λοιπόν, πρέπει μέσω του ενάρετου βίου να οικειωθούμε τον Θεό, έχει εξεταστεί επαρκώς από εμάς με τα προηγούμενα λόγια. Μου φαίνεται όμως ότι ο λόγος αυτός υποδηλώνει και κάποιο βαθύτερο νόημα· διότι αυτά μας υπενθυμίζουν την πατρίδα από την οποία ξεπέσαμε, και την ευγένεια την οποία αποβάλαμε. Διότι και στη διήγηση για τον νέο, ο οποίος απομακρύνθηκε από την πατρική εστία και αυτομόλησε στον χοιρώδη βίο, ο λόγος καταδεικνύει την ανθρώπινη αθλιότητα, εξιστορώντας την αποστασία και την ασωτία του, και δεν τον επαναφέρει στην αρχική του ευδαιμονία προτού εκείνος συναισθανθεί την παρούσα συμφορά του, έλθει εις εαυτόν και μελετήσει τα λόγια της μετανοίας.
Λεπτομέρειες
μάθετε καὶ τὴν τῶν ἐξ εὐωνύμων ὀδυνηρὰν φωνήν, ἣν πρὸς αὐτοὺς ἀποφθέγξεται ὁ δίκαιος κριτὴς καὶ θεὸς ὁ πρᾷος ἐν θυμῷ ἀμέτρῳ καὶ ὀργῇ “ἀπέλθετε ἀπ᾽ ἐμοῦ, οἱ κατηραμένοι, εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ„. ὑμεῖς δὲ ἑαυτοῖς ταῦτα προεξενήσατε. δέξασθε ἑαυτοῖς καὶ τὴν ἀπόλαυσιν. “ἀπέλθετε ἀπ᾽ ἐμοῦ οἱ κατηραμένοι εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον καὶ εἰς τὸ πῦρ τὸ ἄσβεστον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ„. ἐγὼ ἔπλασα καὶ ἄλλῳ προσηνέχθητε. ἐγώ εἰμι ὁ ἐκ μήτρας ἐξαγαγὼν ὑμᾶς κἀμὲ ἠθετήσατε. ἐγώ εἰμι ὁ ἐκ γῆς διαπλάσας προστάξει μου καὶ ἄλλῳ προσηνέχθητε. ἐγώ εἰμι ὁ διαθρέψας ὑμᾶς καὶ ἄλλῳ ἐδουλεύσατε. ἐγὼ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν πρὸς διατροφὴν ὑμῶν καὶ συμπέρασμα βίου προσέταξα, ὑμεῖς δὲ τὰς ἐντολάς μου παρηκούσατε. ἐγὼ τὸ φῶς ὑμῖν ἐποίησα πρὸς ἀπόλαυσιν τῆς ἡμέρας καὶ τὴν νύκτα πρὸς ἀνάπαυσιν, ὑμεῖς δὲ τοῖς ἔργοις τοῖς πονηροῖς ἐμὲ παρεπικράνατε καὶ ἠθετήσατε καὶ τοῖς πάθεσι θύραν ἠνοίξατε. “ἀποχωρεῖτε ἀπ᾽ ἐμοῦ, ἐργάται τῆς ἀδικίας„. οὐκ οἶδα ὑμᾶς, οὐ γνωρίζω ὑμᾶς. ἄλλου κυρίου ἐργάται ἐγένεσθε, τουτέστι τοῦ διαβόλου. μετ᾽ αὐτοῦ τὸ σκότος κληρονομήσατε καὶ τὸ ἄσβεστον πῦρ καὶ τὸν σκώληκα τὸν ἀκοίμητον καὶ τὸν βρυγμὸν τῶν ὀδόντων. “ἐπείνασα γὰρ καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα καὶ οὐκ ἐποτίσατέ με. ξένος ἤμην καὶ οὐ συνηγάγετέ με.
Μάθετε και την οδυνηρή φωνή προς εκείνους που βρίσκονται στα αριστερά, την οποία θα απευθύνει σε αυτούς ο δίκαιος κριτής και πράος Θεός με άμετρο θυμό και οργή: «Πηγαίνετε μακριά από εμένα, οι καταραμένοι, στο πυρ το αιώνιο που έχει ετοιμαστεί για τον διάβολο και τους αγγέλους του». Εσείς οι ίδιοι τα προξενήσατε αυτά στους εαυτούς σας. Δεχθείτε λοιπόν οι ίδιοι και την απόλαυσή τους. «Πηγαίνετε μακριά από εμένα οι καταραμένοι στο σκότος το εξώτερο και στο πυρ το άσβεστο που έχει ετοιμαστεί για τον διάβολο και τους αγγέλους του». Εγώ σας έπλασα, και εσείς προσκολληθήκατε σε άλλον. Εγώ είμαι αυτός που σας έβγαλε από τη μήτρα, και εμένα αθετήσατε. Εγώ είμαι αυτός που σας διάπλασε από τη γη με το πρόσταγμά μου, και εσείς προσκολληθήκατε σε άλλον. Εγώ είμαι αυτός που σας ανέθρεψε, και σε άλλον δουλέψατε. Εγώ πρόσταξα τη γη και τη θάλασσα για τη διατροφή σας και τη συντήρηση του βίου σας, εσείς όμως παρακούσατε τις εντολές μου. Εγώ έκανα το φως για εσάς για την απόλαυση της ημέρας και τη νύχτα για ανάπαυση, εσείς όμως με τα πονηρά σας έργα με παραπικράνατε και με αθετήσατε και ανοίξατε την πόρτα στα πάθη. «Αποχωρήστε από εμένα, εργάτες της αδικίας». Δεν σας ξέρω, δεν σας γνωρίζω. Γίνατε εργάτες άλλου κυρίου, δηλαδή του διαβόλου. Μαζί με αυτόν κληρονομήστε το σκότος και το άσβεστο πυρ και τον ακοίμητο σκώληκα και τον τριγμό των δοντιών. «Διότι πείνασα και δεν μου δώσατε να φάω, δίψασα και δεν με ποτίσατε. Ξένος ήμουν και δεν με περιμαζέψατε».
Λεπτομέρειες
Οὐαὶ ὑμῖν οἱ γελῶντες, ὅτι πενθήσετε καὶ κλαύσετε. »Ἀπόστητε ἀπ᾽ ἐμοῦ, πάντες οἱ ἐργάται τῆς ἀδικίας. Ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς ὀδόντων.» «Διὰ τί οὐχὶ μᾶλλον ἀδικεῖσθε; Διὰ τί οὐχὶ μᾶλλον ἀποστερεῖσθε; ἀλλ᾽ ὑμεῖς ἀδικεῖτε καὶ ἀποστερεῖτε, καὶ ταῦτα ἀδελφούς. Ἢ οὐκ οἴδατε, ὅτι ἄδικοι βασιλείαν Θεοῦ οὐ κληρονομήσουσιν;» «Ὁ ἀδικῶν κομιεῖται ὃ ἠδίκησε. Καὶ οὐκ ἔστι προσωποληψία παρὰ τῷ Θεῷ.» «Μὴ ὑπερβαίνειν καὶ πλεονεκτεῖν ἐν πράγματι τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ· διότι ἔκδικος ὁ Θεὸς περὶ πάντων τούτων.» «Ἀποστήτω ἀπὸ ἀδικίας πᾶς ὁ ὀνομάζων τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ.» «Οἱ βουλόμενοι πλουτεῖν, ἐμπίπτουσιν εἰς πειρασμὸν, καὶ εἰς παγίδα, καὶ εἰς ἐπιθυμίας πολλὰς ἀνοήτους καὶ βλαβερὰς, αἵτινες βυθίζουσι τοὺς ἀνθρώπους εἰς ὄλεθρον καὶ ἀπώλειαν. Ῥίζα γὰρ πάντων τῶν κακῶν ἐστιν ἡ φιλαργυρία, ἧς τινες ὀρεγόμενοι ἀπεπλανήθησαν ἀπὸ τῆς πίστεως, καὶ ἑαυτοὺς περιέπειραν ὀδύναις πολλαῖς.» «Οἱ πλούσιοι, κλαύσατε ὀλολύζοντες ἐπὶ ταῖς ταλαιπωρίαις ὑμῶν ταῖς ἐπερχομέναις. Ὁ πλοῦτος ὑμῶν σέσηπε, καὶ τὰ ἱμάτια ὑμῶν σητόβρωτα ἐγένετο.
Αλίμονο σε εσάς που γελάτε, διότι θα πενθήσετε και θα κλάψετε. «Απομακρυνθείτε από εμένα, όλοι οι εργάτες της αδικίας. Εκεί θα είναι το κλάμα και το τρίξιμο των δοντιών.» «Γιατί δεν προτιμάτε μάλλον να αδικείστε; Γιατί δεν προτιμάτε μάλλον να αποστερείστε; Αντίθετα, εσείς αδικείτε και αποστερείτε, και μάλιστα αδελφούς. Ή μήπως δεν γνωρίζετε ότι οι άδικοι δεν πρόκειται να κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού;» «Εκείνος που αδικεί θα λάβει ως ανταπόδοση την αδικία που έπραξε. Και δεν υπάρχει προσωποληψία εκ μέρους του Θεού.» «Κανείς να μην υπερβαίνει τα όρια και να μην εκμεταλλεύεται τον αδελφό του σε καμία υπόθεση· διότι ο Θεός είναι εκδικητής για όλα αυτά.» «Ας απομακρυνθεί από την αδικία καθένας που επικαλείται το όνομα του Θεού.» «Όσοι επιθυμούν να πλουτούν, πέφτουν σε πειρασμό, σε παγίδα και σε πολλές ανόητες και βλαβερές επιθυμίες, οι οποίες βυθίζουν τους ανθρώπους στον όλεθρο και στην απώλεια. Διότι ρίζα όλων των κακών είναι η φιλαργυρία, την οποία μερικοί, επειδή την επιθύμησαν, αποπλανήθηκαν από την πίστη και διαπέρασαν τον εαυτό τους με πολλές οδύνες.» «Εσείς οι πλούσιοι, κλάψτε με ολολυγμούς για τις ταλαιπωρίες σας που επίκεινται. Ο πλούτος σας έχει σαπίσει και τα ενδύματά σας έγιναν σκωρόβρωτα.»
Λεπτομέρειες
Μὴ οὖν ἐπὶ μόναις ἄλλαις τισὶν ἐργασίαις καὶ ἀρεταῖς θαρρήσαντες, νηστείαις λέγω ἢ ἀγρυπνίαις ἢ χαμευνίαις καὶ ποικίλαις ἄλλαις κακοπαθείαις, ταύτης τῆς ἐργασίας τῶν ἐντολῶν τοῦ Κυρίου καταφρονήσωμεν, ὡς δι’ ἐκείνων καὶ χωρὶς ταύτης σωθῆναι δυνάμενοι. Ἀδύνατον γὰρ τοῦτο, ἀδύνατον! Καὶ πειθέτωσάν σε αἱ πέντε μωραὶ παρθένοι καὶ οἱ πολλὰ σημεῖα καὶ θαύματα ἐν τῷ τοῦ Χριστοῦ ὀνόματι πεποιηκότες, οἳ διὰ τὸ μὴ ἔχειν ἐν ἑαυτοῖς τὴν ἀγάπην καὶ τὴν τοῦ Παναγίου Πνεύματος χάριν ἤκουσαν ἀπὸ τοῦ Κυρίου· «Ἀπέλθατε ἀπ’ ἐμοῦ οἱ ἐργάται τῆς ἀνομίας! οὐ γὰρ οἶδα ὑμᾶς πόθεν ἐστέ», καὶ οὐ μόνον οὗτοι ἀλλὰ μετὰ τούτων καὶ πολλοὶ ἕτεροι, οἵτινες παρὰ μὲν τῶν ἁγίων ἐβαπτίσθησαν ἀποστόλων καὶ τῶν μετὰ ταῦτα ἁγίων, τῆς δὲ χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μὴ καταξιωθέντες διὰ πονηρίας ὑπερβολήν, οὔτε βίον ἄξιον τῆς κλήσεως ἧς ἐκλήθησαν ἐπεδείξαντο, οὔτε τέκνα Θεοῦ ἐχρημάτισαν, ἀλλ’ ἔμειναν σάρκες ὄντες καὶ αἵματα, μηδὲ ὅτι ποτέ ἐστι Πνεῦμα πιστεύσαντες ἢ ζητήσαντες ἢ λαβεῖν προσδοκήσαντες.
Ας μην έχουμε, λοιπόν, πεποίθηση μόνο σε κάποιες άλλες πνευματικές εργασίες και αρετές – εννοώ σε νηστείες ή αγρυπνίες ή χαμευνίες και άλλες ποικίλες κακοπάθειες – καταφρονώντας την εργασία αυτή των εντολών του Κυρίου, με την ιδέα ότι μπορούμε να σωθούμε μέσω εκείνων και χωρίς αυτήν. Διότι αυτό είναι αδύνατον, αδύνατον! Και ας σε πείσουν για αυτό οι πέντε μωρές παρθένες και εκείνοι που έκαναν πολλά σημεία και θαύματα στο όνομα του Χριστού, οι οποίοι, επειδή δεν είχαν μέσα τους την αγάπη και τη χάρη του Παναγίου Πνεύματος, άκουσαν από τον Κύριο: «Φύγετε από εμένα, οι εργάτες της ανομίας! Διότι δεν γνωρίζω από πού είστε». Και όχι μόνο αυτοί, αλλά μαζί με τούτους και πολλοί άλλοι, οι οποίοι, αν και βαπτίστηκαν από τους αγίους αποστόλους και από τους μετέπειτα αγίους, επειδή δεν αξιώθηκαν της χάριτος του Αγίου Πνεύματος εξαιτίας της υπερβολικής πονηρίας τους, ούτε επέδειξαν βίο άξιο της κλήσεως με την οποία προσκλήθηκαν, ούτε έγιναν τέκνα Θεού, αλλά παρέμειναν να είναι σάρκες και αίματα, χωρίς ποτέ να πιστέψουν ότι υπάρχει Πνεύμα, ούτε να το ζητήσουν, ούτε να προσδοκήσουν να το λάβουν.
Λεπτομέρειες
Ἐφάγομεν ἐνώπιόν σου, καὶ ἐπίομεν, καὶ ἐν ταῖς πλατείαις ἡμῶν ἐδίδαξας. Καὶ ἐρεῖ, Λέγω ὑμῖν, οὐκ οἶδα ὑμᾶς πόθεν ἐστέ, ἀπόστητε ἀπ’ ἐμοῦ πάντες οἱ ἐργάται τῆς ἀδικίας. Ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμός, καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων· ὅταν ὄψησθε Ἀβραάμ, καὶ Ἰσαάκ, καὶ Ἰακώβ, καὶ πάντας τοὺς προφήτας ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Θεοῦ, ὑμᾶς δὲ ἐκβαλλομένους ἔξω· καὶ ἥξουσιν ἀπὸ Ἀνατολῶν καὶ Δυσμῶν, καὶ ἀπὸ Βοῤῥᾶ καὶ Νότου, καὶ ἀνακλιθήσονται ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἰδοὺ εἰσὶν ἔσχατοι οἳ ἔσονται πρῶτοι, καί εἰσι πρῶτοι οἳ ἔσονται ἔσχατοι.» Ὀλίγοι οἱ σωζόμενοι διὰ τὸ μὴ ἐγχωρεῖν πολλοὺς δέξασθαι τὴν στενήν· ἔστιν οὖν ὁ οἰκοδεσπότης ὁ Κύριος, συγκαλεῖται δὲ πάντας ἀνθρώπους εἰς ἑστίασιν, καὶ ἀπόλαυσιν τῶν ἀδαπανήτων ἀγαθῶν· ὅσοι μὲν οὖν σπουδαῖοι ἄχρι καὶ τῆς τοῦ ἀρίστου ὥρας σπουδάζουσιν εἰσελθεῖν. Ὅσοι δὲ νωθρέστεροι, καὶ μετὰ τὴν τοῦ ἀρίστου ὥραν ἐρχόμενοι, ἀποκλείονται. Τίς δὲ ἡ ὥρα τοῦ ἀρίστου, ἢ ὁ παρὼν βίος; Οὗτος γὰρ ὄντως ὁ καιρὸς ἄριστον εἰς τὴν πρὸς τὸ ἑστιαθῆναι πνευματικὴν ἑτοιμασίαν.
«Φάγαμε ενώπιόν σου και ήπιαμε, και στις πλατείες μας δίδαξες. Και εκείνος θα πει: Σας λέω, δεν ξέρω από πού είστε· απομακρυνθείτε από εμένα όλοι οι εργάτες της αδικίας. Εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο τριγμός των οδόντων, όταν θα δείτε τον Αβραάμ, τον Ισαάκ, τον Ιακώβ και όλους τους προφήτες μέσα στη βασιλεία του Θεού, ενώ εσείς θα εκδιώκεστε έξω. Και θα έρθουν από την Ανατολή και τη Δύση, και από τον Βορρά και τον Νότο, και θα παρακαθίσουν στο τραπέζι της βασιλείας του Θεού. Και ιδού, υπάρχουν έσχατοι που θα γίνουν πρώτοι, και υπάρχουν πρώτοι που θα γίνουν έσχατοι.» Λίγοι είναι αυτοί που σώζονται, επειδή η στενή πύλη δεν μπορεί να δεχθεί πολλούς. Οικοδεσπότης λοιπόν είναι ο Κύριος, ο οποίος προσκαλεί όλους τους ανθρώπους σε εστίαση και απόλαυση των αδαπάνητων αγαθών. Όσοι μεν λοιπόν είναι επιμελείς, φροντίζουν να εισέλθουν μέχρι την ώρα του γεύματος. Όσοι όμως είναι πιο νωθροί και έρχονται μετά την ώρα του γεύματος, αποκλείονται. Ποια είναι όμως η ώρα του γεύματος, παρά ο παρών βίος; Διότι αυτός είναι πράγματι ο άριστος καιρός για την πνευματική προετοιμασία προκειμένου να συμμετάσχει κανείς σε αυτή την εστίαση.
Λεπτομέρειες