Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 13:3

Όχι, σας λέγω· αλλά εάν δεν μετανοήσετε, όλοι ομοίως θα απωλεσθείτε. Ή εκείνοι οι δεκαοκτώ, πάνω στους οποίους έπεσε ο πύργος στον Σιλωάμ και τους θανάτωσε, νομίζετε ότι αυτοί υπήρξαν ένοχοι περισσότερο από όλους τους ανθρώπους που κατοικούν στην Ιερουσαλήμ; Όχι, σας λέγω· αλλά εάν δεν μετανοήσετε, όλοι ομοίως θα απωλεσθείτε.

Εάν, όμως, κάποιος από εκείνους που γνωρίζουν καλά ισχυριζόταν ότι όσοι τιμωρούνται αδικούνται (επειδή θα μπορούσαν να είχαν μετανοήσει), εμείς θα απαντούσαμε το εξής: ότι, εάν ο Θεός προγνώριζε ότι θα μετανοήσουν, δεν θα τους τιμωρούσε. Διότι, εάν εκείνους που γνωρίζει ότι παραμένουν αδιόρθωτοι ωστόσο τους αφήνει στη ζωή, πολύ περισσότερο θα άφηνε στην παρούσα ζωή εκείνους που γνώριζε ότι θα ωφεληθούν από τη μακροθυμία Του, ώστε να αξιοποιήσουν την προθεσμία για μετάνοια. Τώρα, όμως, με το να τους παίρνει πρόωρα από τη ζωή, και για εκείνους καθιστά ελαφρύτερη την εκεί καταδίκη, και τούτους εδώ τους κάνει πιο συνετούς μέσω των τιμωριών εκείνων. Και για ποιον λόγο δεν το κάνει αυτό σε όλους τους πονηρούς; Ώστε όσοι παραμένουν στη ζωή, με τον φόβο και τις τιμωρίες των άλλων, να γίνουν πιο συνετοί, και, αφού επαινέσουν τη μακροθυμία του Θεού και σεβαστούν την επιείκειά Του, να απομακρυνθούν από την πονηρία. Αλλά δεν κάνουν τίποτα από αυτά, λέει κάποιος. Επομένως, δεν ευθύνεται πλέον ο Θεός, αλλά η δική τους ραθυμία, εφόσον δεν θέλησαν να χρησιμοποιήσουν τόσα φάρμακα για τη δική τους σωτηρία. Και για να μάθεις ότι γι' αυτόν τον λόγο ενεργεί έτσι, πρόσεξε: Ανέμειξε κάποτε ο Πιλάτος το αίμα των Γαλιλαίων με τις θυσίες τους, και κάποιοι προσήλθαν και ανήγγειλαν στον Χριστό αυτό ακριβώς το γεγονός· και Εκείνος λέει: «Μήπως νομίζετε ότι εκείνοι οι Γαλιλαίοι ήταν οι μόνοι αμαρτωλοί; Όχι, σας λέω· αλλά, εάν δεν μετανοήσετε, και εσείς παρομοίως θα χαθείτε».

Διότι, όταν τον πλησίασαν εκείνοι που του ανήγγειλαν τον θάνατο αυτών που καταπλακώθηκαν από τον πύργο και τη μανία του Πιλάτου, την οποία επέδειξε απέναντι στους νεκρούς, αναμειγνύοντας το αίμα τους με τις θυσίες τους, τι λέει; «Νομίζετε ότι αυτοί οι Γαλιλαίοι υπήρξαν πιο αμαρτωλοί από όλους τους Γαλιλαίους, επειδή υπέστησαν τέτοια πράγματα; Όχι, σας λέω, αλλά εάν δεν μετανοήσετε, όλοι με τον ίδιο τρόπο θα χαθείτε. Ή εκείνοι οι δεκαοκτώ, πάνω στους οποίους έπεσε ο πύργος στον Σιλωάμ και τους σκότωσε, νομίζετε ότι αυτοί στάθηκαν περισσότερο ένοχοι από όλους τους κατοίκους της Ιερουσαλήμ; Όχι, σας λέω, αλλά εάν δεν μετανοήσετε, όλοι παρομοίως θα χαθείτε». Αυτή είναι η αιτία της αναβολής. Γι' αυτόν τον λόγο, δεν συνηθίζει να τιμωρεί όλους μαζί όσους είναι άξιοι των ίδιων ποινών, ώστε αυτοί που απομένουν να γίνουν καλύτεροι από τις συμφορές εκείνων. Και αυτά μεν ας θεωρηθούν από εμάς λυμένα με αυτόν τον τρόπο. Εσύ όμως ίσως αναζητάς και τα όσα προβάλλονται τώρα, τα οποία είναι πολύ πιο δυσεπίλυτα από αυτά.

Αλλά δεν πρέπει εξαιτίας αυτού να απελπιζόμαστε. Μη γένοιτο. Διότι δεν κρινόμαστε για το πλήθος των κακών μας, αλλά για το ότι δεν θέλουμε να μετανοήσουμε και να γνωρίσουμε τα θαυμάσια του Χριστού, όπως μαρτυρεί η ίδια η Αλήθεια: «Νομίζετε, λέγει, ότι εκείνοι των οποίων το αίμα ανέμειξε ο Πιλάτος με τις θυσίες τους ήταν πιο αμαρτωλοί από όλους τους ανθρώπους; Όχι, σας λέγω· αλλά εάν δεν μετανοήσετε, με τον ίδιο τρόπο θα χαθείτε. Και οι δεκαοκτώ πάνω στους οποίους έπεσε ο πύργος του Σιλωάμ και τους σκότωσε, νομίζετε ότι ήταν πιο αμαρτωλοί από όλους τους ανθρώπους που κατοικούσαν στην Ιερουσαλήμ; Όχι, σας λέγω, αλλά εάν δεν μετανοήσετε όλοι, με τον ίδιο τρόπο θα χαθείτε.» Βλέπεις ότι κατακρινόμαστε επειδή απομακρυνόμαστε από τη μετάνοια.

Γι' αυτό ο Κύριος είπε αποφασιστικά ότι: «Εάν δεν μετανοήσετε, όλοι ομοίως θα απολεστείτε»· δηλαδή, εάν δεν μετανοείτε με τέτοιον δραστικό, άκρο και υπερφυσικό πόνο της καρδιάς σας, όλοι θα κολαστείτε. Γι' αυτό και το Άγιο Πνεύμα, θέλοντας να δείξει πόσο αναγκαίος είναι αυτός ο πόνος της καρδιάς για τη μετάνοια, πρώτα ζητά αυτόν τον πόνο από εκείνους που μετανοούν, λέγοντας μέσω του Προφήτη Ιωήλ: «Σχίστε τις καρδιές σας, και όχι τα ιμάτιά σας» και ύστερα ζητά τη μετάνοιά τους· διότι προσθέτει αμέσως μετά: «Και επιστρέψτε προς τον Κύριο τον Θεό σας». Βλέπεις, αδελφέ, ποια είναι η κανονική και έγκυρη εξομολόγηση; Βλέπεις ποια είναι η αληθινή μετάνοια;

Ολόκληρη η Παλαιά Διαθήκη δεν γνωρίζει άλλο όριο, εκτός από εκείνο που τίθεται εκ προθέσεως για την παράβαση της αμαρτίας («την ώρα που θα φάτε, θα πεθάνετε»). Αν όμως το ευαγγέλιο κηρύττει κάποιο όριο, δεν μπορώ να το πω. Ένα μόνο ακρότατο όριο γνωρίζω από τα λόγια του Χριστού: διότι, όταν ρωτήθηκε από τους Φαρισαίους σχετικά με κάποιους Γαλιλαίους, των οποίων το αίμα ο Πιλάτος ανέμειξε με τις θυσίες τους, και για εκείνους που τους σκότωσε ο πύργος στον Σιλωάμ όταν έπεσε, εάν ήταν οι πιο αμαρτωλοί από όλους, είπε: «όχι», και προσθέτει όχι μόνο το «εάν δεν μετανοήσετε» και τα εξής, αλλά και με το παράδειγμα της συκιάς καθορίζει το όριο λέγοντας: «κόψε την· γιατί να αχρηστεύει και τον τόπο;» Παρομοίως και ο θείος απόστολος προσθέτει για όσους συμμετέχουν αναξίως στα άχραντα μυστήρια, όπως εγώ, ορίζοντας: «για τον λόγο αυτόν ανάμεσά σας υπάρχουν πολλοί ασθενείς και άρρωστοι, και πεθαίνουν αρκετοί».

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΓ'. Περί των Γαλιλαίων και εκείνων στον Σιλωάμ. Περί της συκιάς που δεν έδωσε καρπό. Περί της γυναίκας που είχε πνεύμα ασθενείας. Περί της παραβολής του κόκκου του σιναπιού και της ζύμης. Περί εκείνου που ρώτησε αν είναι λίγοι αυτοί που σώζονται. Περί εκείνων που μίλησαν στον Ιησού για τον Ηρώδη. «Ήταν παρόντες μερικοί εκείνον τον καιρό, οι οποίοι του ανέφεραν για τους Γαλιλαίους, των οποίων το αίμα ο Πιλάτος ανέμειξε με τις θυσίες τους. Και αποκρινόμενος ο Ιησούς τούς είπε: Νομίζετε ότι αυτοί οι Γαλιλαίοι στάθηκαν πιο αμαρτωλοί από όλους τους Γαλιλαίους, επειδή έπαθαν τέτοια πράγματα; Όχι, σας λέω, αλλά εάν δεν μετανοήσετε, όλοι με τον ίδιο τρόπο θα χαθείτε.»

Αυτό ας είναι για εμάς νουθεσία για όλα όσα συμβαίνουν καθημερινά. Διότι, ας μην θεωρούμε ως αφορμή για απόλυτη αμεριμνησία το γεγονός ότι, ενώ κάποιοι περιπίπτουν σε συμφορές, εμείς παραμένουμε απείραστοι, πιστεύοντας ότι παραμένουμε απείραστοι επειδή είμαστε δίκαιοι, αλλά αντίθετα μάλλον να διδασκόμαστε ότι εκείνοι τιμωρούνται για αυτόν τον λόγο, ώστε εμείς να γίνουμε καλύτεροι, ειδάλλως θα πάθουμε τα χειρότερα. «Έλεγε δε αυτή την παραβολή: Κάποιος είχε μια συκιά φυτεμένη στο αμπέλι του, και ήρθε ζητώντας καρπό σε αυτήν, αλλά δεν βρήκε. Είπε τότε προς τον αμπελουργό: Ιδού, τρία χρόνια έρχομαι ζητώντας καρπό σε αυτή την συκιά, και δεν βρίσκω. Κόψε την, για ποιο λόγο να αχρηστεύει και τη γη; Εκείνος δε αποκριθείς του λέει: Κύριε, άφησέ την και αυτή τη χρονιά, μέχρι να σκάψω γύρω της και να βάλω κοπριά, και αν μεν κάνει καρπό έχει καλώς· ειδάλλως, στο μέλλον θα την κόψεις.» Ακολούθως εισάγει αυτή την παραβολή· διότι, επειδή είπε ότι Εάν δεν μετανοήσετε, θα απολεστείτε, εύλογα επισυνάπτει αυτή την παραβολή. Η συκιά λοιπόν είναι η γενιά των Ιουδαίων, που βγάζει μόνο πικρά φύλλα, αλλά δεν παρέχει καρπό. Βρισκόταν δε μέσα στο αμπέλι του Θεού, δηλαδή στην ιουδαϊκή πολιτεία.