Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 13:33

«διότι δεν είναι δυνατόν να χαθεί προφήτης έξω από την Ιερουσαλήμ.» <Γι' αυτό θα συγχωρεθεί η ανομία του Ιακώβ, και αυτή είναι η ευλογία του, όταν αφαιρέσω την αμαρτία του, όταν κάνουν όλους τους λίθους των βωμών κομματιασμένους σαν λεπτή σκόνη, και δεν θα απομείνουν τα δέντρα τους, και τα είδωλά τους κομμένα από τη ρίζα σαν μακρινό δάσος.> Αφού ο μακάριος προφήτης παρενέβαλε ενδιάμεσα τον έλεγχο εναντίον εκείνων που ασέβησαν απέναντι στους αγίους προφήτες, συνεχίζει πάλι την ακολουθία των νοημάτων, και λέει εκ μέρους του Θεού: Γι' αυτό θα αφαιρεθεί η ανομία του Ιακώβ. Γι' αυτό· ποιο είναι αυτό; Επειδή δηλαδή δεν θα εξολοθρευθεί με τον τρόπο που ο ίδιος εξολόθρευε, ούτε θα πληγεί με τον τρόπο που ο ίδιος χτυπούσε, εφόσον η γαληνότητα που ενυπάρχει στον Θεό νικά πάντοτε τις ανθρώπινες μικροψυχίες, και δεν επιφέρει την τιμωρία απολύτως και εντελώς ίση προς τα επίγεια αμαρτήματα, αλλά μάλλον αναμειγνύει την οργή με την πραότητα. Γι' αυτό ακριβώς λέει: Θα αφαιρεθεί η ανομία του Ιακώβ, δηλαδή, θα τύχει φιλανθρωπίας, θα του συγχωρήσει με τον καιρό τα εγκλήματα, θα τον απαλλάξει και από τις ίδιες τις κατηγορίες· και αυτή είναι η ευλογία του. Διότι υποσχέθηκε στον Αβραάμ λέγοντας: «Βεβαιότατα θα σε ευλογήσω και θα πληθύνω πάρα πολύ το σπέρμα σου.»

Το ότι βέβαια δεν δίνει καμία απολύτως σημασία στην ανθρώπινη πλεονεξία, το απέδειξε λέγοντας: «Όμως πρέπει σήμερα και αύριο και την επόμενη ημέρα να πορεύομαι· διότι δεν είναι δυνατόν να θανατωθεί προφήτης έξω από την Ιερουσαλήμ». Λέγοντας δε το «πρέπει», δεν φανέρωσε κάποια αναπόφευκτη ανάγκη που επικρεμόταν δήθεν πάνω του· αλλά μάλλον ότι, με την εξουσία της δικής του θελήσεως, θα βαδίσει ανενόχλητα όπου κι αν θελήσει και θα περιέλθει την Ιουδαία, χωρίς κανείς να του επιτεθεί ή να τον επιβουλευθεί, μέχρις ότου ο ίδιος εκουσίως αποδεχθεί την τελείωση, δηλαδή, εννοώ, την τελείωση διά του τιμίου σταυρού. Προς το παρόν, εντούτοις, επιτελώ θαύματα· και τώρα είναι ο καιρός γι' αυτό· και βέβαια όχι για πολύ περισσότερο χρόνο· διότι αυτό σημαίνει το «σήμερα» και το «αύριο». Και αυτό, λέγει, επιφυλάσσεται για την Ιερουσαλήμ, και δεν είναι δυνατόν να γίνει διαφορετικά· αλλά αυτή που ανέκαθεν είχε συνηθίσει να φονεύει τους προφήτες, θα φθάσει και μέχρι τον Κύριο των προφητών.

Αν και οι Ιουδαίοι χάρηκαν για αυτόν για πολύ λίγο χρόνο, με το να προστρέξουν στο βάπτισμά του και να τρέφουν μεγάλο θαυμασμό για αυτόν, τον παρέδωσαν στον θάνατο, σβήνοντας σχεδόν τον πάντοτε λαμπρό λύχνο. Διότι, έστω και αν το τόλμημα λέγεται ίσως ότι ανήκει στον Ηρώδη, όμως αυτός προερχόταν από το αίμα του Ισραήλ. Γι' αυτόν τον λόγο ο Χριστός, κατηγορώντας τον λαό των Ιουδαίων για το θράσος τους απέναντι σε κάθε άγιο, λέει: «Δεν είναι δυνατόν να χαθεί προφήτης έξω από την Ιερουσαλήμ». ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ. Άρα, λοιπόν, φως και λύχνος, κατά την ομοιότητα και κατά τη μέθεξη του Χριστού, ήταν και ο θεσπέσιος Βαπτιστής για εκείνους που βρίσκονταν υπό τον νόμο στην Ιουδαία. ΚΥΡΙΛΛΟΣ. Έτσι λέω. Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο λέμε ότι νοούνται ως άρτοι οι άγιοι απόστολοι. Διότι ένας είναι ο εκ φύσεως και αληθινός άρτος, αυτός που κατέβηκε από τον ουρανό και είναι ζωοποιός. Αλλά κατά μίμηση εκείνου που είναι εκ φύσεως και κατά μέθεξη, άρτοι που τρέφουν προς την ευσέβεια είναι οι θείοι μυσταγωγοί, οι οποίοι εμφυτεύουν μέσα μας λόγια ζωής και απομακρύνουν τον λιμό της αμάθειας από τις ψυχές των πιστών. Ισάριθμοι προς τους μαθητές είναι οι άρτοι. Διότι είναι δώδεκα και τοποθετημένοι σε δύο στοίβες, έξι από τη μία πλευρά, λέει, και έξι από την άλλη, σχεδόν περιστοιχίζοντας κυκλικά και έχοντας τοποθετημένο στο κέντρο τον Ένα και εξ ουρανού, δηλαδή τον Χριστό. Και καθένας είναι από δύο δέκατα, δηλαδή, από δύο τέλεια μέτρα. Διότι τέλειοι και στα δύο έγιναν οι θεσπέσιοι μαθητές, όντας άρτιοι ως προς κάθε αγαθό, διαπρέποντας και με το έργο και με τον λόγο.

Πάλι απέκοψε το «θα έρθουν από ανατολή και δύση και θα ανακλιθούν στη βασιλεία» και το «οι έσχατοι θα είναι πρώτοι» και το «προσήλθαν οι Φαρισαίοι λέγοντας, βγες έξω και φύγε, διότι ο Ηρώδης θέλει να σε σκοτώσει» και το «είπε: πηγαίνετε και πείτε σε αυτή την αλεπού» έως εκεί που είπε «δεν είναι δυνατόν να χαθεί προφήτης έξω από την Ιερουσαλήμ» και το «Ιερουσαλήμ, Ιερουσαλήμ, που σκοτώνεις τους προφήτες και λιθοβολείς τους απεσταλμένους» και το «πολλές φορές θέλησα να συγκεντρώσω τα τέκνα σου όπως η όρνιθα» και το «αφήνεται σε εσάς ο οίκος σας» και το «δεν πρόκειται να με δείτε, έως ότου πείτε: ευλογημένος». 〈μβ〉. Πάλι απέκοψε ολόκληρη την παραβολή των δύο υιών, αυτού που πήρε το μερίδιο των υπαρχόντων και το σπατάλησε ασώτως, και του άλλου. 〈μγ〉. «Ο νόμος και οι προφήτες έως τον Ιωάννη και καθένας βιάζεται να εισέλθει σε αυτήν». 〈μδ〉. Σχετικά με τον πλούσιο και τον φτωχό Λάζαρο, ότι μεταφέρθηκε από τους αγγέλους στον κόλπο του Αβραάμ. 〈με〉. «Τώρα δε αυτός παρηγορείται», ο ίδιος ο Λάζαρος. 〈μϛ〉. Είπε ο Αβραάμ: «Έχουν τον Μωυσή και τους προφήτες, ας ακούσουν αυτούς, επειδή ούτε αυτόν που ανασταίνεται από τους νεκρούς θα ακούσουν». 〈μζ〉. Απέκοψε το «να λέτε ότι είμαστε αχρείοι δούλοι· κάναμε αυτό που οφείλαμε να κάνουμε». 〈μη〉. Όταν συνάντησαν οι δέκα λεπροί.

αν και παραμένουν έξω *, ενώ οι πατέρες βρίσκονται μέσα· από πού όμως προκαλείται ο βρυγμός των οδόντων κατά την κρίση, ω ανόητε, εάν δεν γίνει ανάσταση των σωμάτων; 〈Σχόλιο〉 〈μα〉. Απέκοψε πάλι το «θα έλθουν από ανατολών και δυσμών και θα ανακλιθούν στη βασιλεία» και το «οι έσχατοι θα είναι πρώτοι» και το «προσήλθαν οι Φαρισαίοι λέγοντας, βγες και φύγε, διότι ο Ηρώδης θέλει να σε σκοτώσει» και το «είπε· πηγαίνετε και πείτε σε αυτή την αλεπού» έως εκεί που είπε «δεν ενδέχεται να χαθεί προφήτης έξω από την Ιερουσαλήμ» και το «Ιερουσαλήμ, Ιερουσαλήμ, εσύ που σκοτώνεις τους προφήτες και λιθοβολείς τους απεσταλμένους» και το «πολλές φορές θέλησα να επισυνάξω τα τέκνα σου όπως η όρνιθα» και το «αφήνεται σε εσάς ο οίκος σας» και το «δεν πρόκειται να με δείτε, έως ότου πείτε, ευλογημένος». 〈Έλεγχος〉 〈μα〉. Δες το μέγεθος αυτής της θρασύτητας· πόσο μεγάλη αφαίρεση κάνει στο Ευαγγέλιο; Είναι σαν να έπαιρνε κάποιος ένα ζώο και να του απέκοπτε το μισό σώμα, και με το μισό να προσπαθούσε να πείσει αυτούς που αγνοούν, λέγοντάς τους ότι τέτοιο είναι το ζώο και ότι τίποτα δεν έχει αφαιρεθεί από αυτό. 〈Σχόλιο〉 〈μβ〉. Πάλι απέκοψε ολόκληρη την παραβολή των δύο υιών, εκείνου που έλαβε το μερίδιο των υπαρχόντων και το κατασπατάλησε ασώτως, καθώς και του άλλου. 〈Έλεγχος〉 〈μβ〉.

«Πηγαίνετε και πείτε σε αυτή την αλεπού: Ιδού, βγάζω δαιμόνια και εκτελώ θεραπείες σήμερα και αύριο, και την τρίτη ημέρα τελειώνομαι. Όμως πρέπει σήμερα και αύριο και την επόμενη ημέρα να πορεύομαι, διότι δεν ενδέχεται να χαθεί προφήτης έξω από την Ιερουσαλήμ». Οι καταραμένοι Φαρισαίοι, λιώνοντας από φθόνο, προσπαθούν να εκφοβίσουν τον Κύριο και τον απειλούν με τον Ηρώδη· διότι δεν ήθελαν να τον βλέπουν να θαυματουργεί, για να μην ελκύει τα πλήθη με το πλήθος των σημείων και, διδάσκοντας με τη δύναμη του λόγου, τα επιστρέφει προς τον εαυτό του. Προφασίζονται, λοιπόν, τον Ηρώδη, και υποκρίνονται ότι νοιάζονται για τον Σωτήρα. Εκείνος όμως, γνωρίζοντας τις καρδιές τους, με πραότητα και συγκαλυμμένα, όπως συνήθιζε, τους απαντά και λέει: «Πείτε σε αυτή την αλεπού»· και φαίνεται μεν να ονομάζει αλεπού τον Ηρώδη, αλλά μάλλον τους Φαρισαίους, αν κανείς το εξετάσει με ακρίβεια. Διότι δεν είπε «σε εκείνη την αλεπού», αλλά «σε αυτήν», χρησιμοποιώντας μια ενδιάμεση έκφραση, και μάλιστα με ευφυΐα. Διότι με το να πει στον ενικό «στην αλεπού», τους έδωσε να καταλάβουν ότι εννοεί τον Ηρώδη, ενώ με το να πει δεικτικά «σε αυτήν», υπονόησε τους ίδιους τους δόλιους· διότι πράγματι οι Φαρισαίοι επιδείκνυαν την πανουργία και τη δυστροπία της αλεπούς.

Όμως πρέπει σήμερα και αύριο, δηλαδή για κάποιο χρονικό διάστημα, να παραμείνω εδώ θαυματουργώντας, και την επόμενη να πορευθώ στην Ιερουσαλήμ· διότι εκεί έχω καθορίσει για τον εαυτό μου το πάθος. Επειδή, δηλαδή, εκείνοι του έλεγαν: Αναχώρησε, διότι ο Ηρώδης πρόκειται να σε θανατώσει, και αυτά τα έλεγαν στη Γαλιλαία, καθώς αυτήν εξουσίαζε ο Ηρώδης, τους αποδεικνύει ότι, όσα και αν σχεδιάζει ο Ηρώδης, δεν πρόκειται να τον εξοντώσει· διότι δεν έχει προοριστεί να πάθει στη Γαλιλαία, αλλά στην Ιερουσαλήμ.

Για να σου εξηγήσω όμως πιο ξεκάθαρα το ρητό του Ευαγγελίου, μην κατανοήσεις ότι πρέπει να πορεύομαι σήμερα και αύριο, αλλά στάσου μέχρι το σήμερα και αύριο· και πες το έτσι, να πορευτώ την επόμενη, όπως ακριβώς όταν μετράμε συνηθίζουμε πολλές φορές να λέμε: Εγώ την Κυριακή, τη Δευτέρα και την Τρίτη αναχωρώ, όχι επειδή πρόκειται να αναχωρήσω και την Κυριακή και τη Δευτέρα, αλλά απαριθμώντας απλώς τις δύο για να δηλώσω την τρίτη. Έτσι λοιπόν και ο Κύριος εδώ, σαν να απαριθμεί, λέει: Πρέπει σήμερα και αύριο, και έπειτα την τρίτη ημέρα να πορευτώ στα Ιεροσόλυμα· διότι εκεί έχει οριστεί το τέλος μου. Όπως αναφέραμε και παραπάνω, ο Κύριος δεν τα λέει αυτά για να περιορίσει τη ζωή του σε τρεις ημέρες, αλλά υποδηλώνει περισσότερες ημέρες, αν και όχι κάποιο πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα· διότι είναι σαν να λέει τα εξής προς αυτούς που τον φθονούν: Τι μηχανεύεστε τον θάνατό μου; Ιδού, σε λίγο αυτό θα συμβεί. Όταν όμως ακούσεις ότι δεν είναι δυνατόν να θανατωθεί προφήτης έξω από την Ιερουσαλήμ, μη νομίσεις ότι ασκείται κάποια καταναγκαστική βία στους Ιουδαίους για να διαπράττουν τέτοια έργα, εξαιτίας του ότι έχουν γραφτεί τέτοια πράγματα, αλλά ότι αυτό λέγεται ως φυσικό επακόλουθο της δολοφονικής τους προαίρεσης· όπως ακριβώς αν κάποιος, βλέποντας έναν στυγερό ληστή να στήνει καρτέρι στον δρόμο, θα έλεγε: Δεν είναι δυνατόν αυτός ο δρόμος, όπου ο ληστής ενεδρεύει τους διαβάτες, να μείνει καθαρός από αίματα· διότι προφανώς αναφέρει αυτό που είναι επακόλουθο των έργων του ληστή.