Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 14:10

Παρουσία ανωτέρου σου, μην προτρέξεις να καθίσεις. Εάν όμως και προτραπείς, μη γίνεσαι συγκάθεδρος, αλλά, αφού κοιτάξεις ολόγυρα εδώ κι εκεί, σπεύσε να βρεις μια κατώτερη θέση, για να σε δοξάσει ο Θεός για την ταπείνωσή σου. Όταν σε ρωτούν, να απαντάς με πρέπουσα και ταπεινή φωνή· όταν δεν σε ρωτούν, να τηρείς ησυχία. Όταν ρωτούν άλλον, κλείνε το στόμα σου, μήπως, ωθούμενη η γλώσσα σου από προπετή καρδιά, ξεφύγει και πληγώσει κάποιον από όσους τηρούν με ακρίβεια την άσκηση, και σε υποβάλει στα δεσμά των εγκλημάτων. Όταν κάθεσαι, να μην τοποθετείς το ένα πόδι πάνω στο άλλο· διότι αυτό είναι δείγμα απροσεξίας και μετεωριζόμενης ψυχής. Όταν συνομιλείς με τον κατώτερό σου, ή όταν ερωτάσαι κάτι από αυτόν, να μην απαντάς με ραθυμία, καταφρονώντας τον αδελφό προς ύβριν του Θεού. Διότι «εκείνος που ατιμάζει τον πένητα, παροξύνει Αυτόν που τον δημιούργησε», λέει η Παροιμία. Ας προηγείται ο λόγος της παρακλήσεως από τα υπόλοιπα λόγια σου, επισφραγίζοντας την αγάπη σου προς τον πλησίον. Ας βρίσκεται και στο μέσο, και ας κατακλύζει τη συζήτηση, με φαιδρό πρόσωπο, για να δώσεις χαρά σε αυτόν που συνομιλεί μαζί σου. Να χαίρεσαι με κάθε κατόρθωμα του πλησίον σου και να δοξάζεις τον Θεό· διότι τα δικά του κατορθώματα είναι και δικά σου, όπως και τα δικά σου είναι και δικά του. Να αποφεύγεις τις πρωτοκλισίες και τις πρωτοκαθεδρίες στις συνάξεις· να επιδιώκεις μάλλον τον τελευταίο τόπο, για να ακούσεις το: «Φίλε, ανέβα υψηλότερα».

Τότε, λοιπόν, βλέποντας ο Κύριος τη μεταβολή και την ειλικρινή μας μετάνοια, και ότι μόνο Αυτόν επιποθούμε με όλη μας την καρδιά και πράττουμε τα αρεστά σε Αυτόν, δεν θα μας μιλήσει πλέον ως σε δούλους, αλλά ως σε γνήσιους φίλους θα μας προσκαλέσει στις τελειότερες και υψηλότερες αρετές, λέγοντας: «Φίλε, ανέβα ψηλότερα», δηλαδή στην καλή ανάβαση που οδηγεί στους ουρανούς, της οποίας τα σκαλοπάτια είναι η πίστη, η ελπίδα, η αγάπη και οι υπόλοιποι καρποί του Πνεύματος. Και αφού γίνουμε πολίτες της άνω Ιερουσαλήμ, θα χαρεί η καρδιά μας, και τη χαρά μας κανείς δεν θα την αφαιρέσει από εμάς.

Εάν όμως κάποιος τολμήσει να πράξει κάτι τέτοιο, επιδεικνύοντας τυραννικό θράσος, αυτός ας υποβιβαστεί από τον δικό του βαθμό και ας γίνει ο τελευταίος όλων στο τάγμα όπου ανήκει στην Εκκλησία του, καθώς ο Κύριός μας προτρέπει να μην επιδιώκουμε τις πρωτοκαθεδρίες, σύμφωνα με τη διδασκαλία που καταγράφεται από τον άγιο ευαγγελιστή Λουκά, η οποία προέρχεται από τον ίδιο τον Κύριο και Θεό μας. Διότι έλεγε προς τους προσκεκλημένους την εξής παραβολή: «Όταν προσκληθείς από κάποιον σε γάμους, μην καθίσεις στην πρώτη θέση, μήπως τυχόν έχει προσκληθεί από αυτόν κάποιος πιο τιμώμενος από εσένα, και έρθει αυτός που κάλεσε και εσένα και εκείνον, και σου πει: Δώσε τη θέση σου σε αυτόν· και τότε αρχίσεις με ντροπή να καταλαμβάνεις την τελευταία θέση. Αλλά όταν προσκληθείς, πήγαινε να καθίσεις στην τελευταία θέση, ώστε, όταν έρθει αυτός που σε κάλεσε, να σου πει: Φίλε, πήγαινε ψηλότερα. Τότε θα δοξαστείς ενώπιον εκείνων που παρακάθονται μαζί σου στο τραπέζι· διότι καθένας που υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί, και εκείνος που ταπεινώνει τον εαυτό του θα υψωθεί». Το ίδιο δε θα τηρηθεί και για τα υπόλοιπα ιερά τάγματα, επειδή γνωρίζουμε ότι τα πνευματικά πράγματα είναι ανώτερα από τα κοσμικά αξιώματα.

«Άνθρωπε, όταν κληθείς από κάποιον σε γάμο, μην καθίσεις στην πρώτη θέση, μήπως έχει προσκληθεί άλλος ανώτερός σου, και έλθει εκείνος που προσκάλεσε και εσένα και εκείνον, και σου πει: Δώσε τη θέση σου για να καθίσει αυτός, και τότε θα κατέβεις με ντροπή στην κατώτερη θέση. Αλλά όταν κληθείς, πήγαινε και κάθισε στην κατώτερη θέση, ώστε όταν έλθει εκείνος που σε προσκάλεσε, να σου πει: Φίλε μου, ανέβα στην ανώτερη θέση, και κάθισε· και τότε θα λάβεις δόξα ενώπιον όλων όσων κάθονται στην τράπεζα· διότι όποιος υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί, και όποιος ταπεινώνει τον εαυτό του θα υψωθεί». Όχι μόνο δε οι Διάκονοι δεν πρέπει να προτιμώνται από τους Πρεσβυτέρους και να κάθονται πρώτοι, αλλά ούτε και τα υπόλοιπα κατώτερα τάγματα των Ιερωμένων και των Κληρικών πρέπει να παίρνουν την πρώτη θέση έναντι των ανώτερων ταγμάτων, ούτε δηλαδή οι Υποδιάκονοι έναντι των Διακόνων, ούτε οι Αναγνώστες έναντι των Υποδιακόνων, επειδή, αν στα κοσμικά και εξωτερικά αξιώματα οι κατώτεροι κατά το αξίωμα δεν κάθονται πρώτοι, ούτε προτιμώνται από τους ανωτέρους και από όσους έχουν μεγαλύτερο αξίωμα, πόσο μάλλον πρέπει να τηρείται αυτό στα πνευματικά και κατά τη Θεία χάρη του Πνεύματος δωρούμενα αξιώματα, τα οποία είναι ανώτερα και υψηλότερα από τα κοσμικά; Διάβασε και τον ιη' της Α'.

Έλεγε δε προς τους προσκεκλημένους μια παραβολή, παρατηρώντας πώς εξέλεγαν τις πρώτες θέσεις, λέγοντάς τους: «Όταν προσκληθείς από κάποιον σε γάμο, μην καθίσεις στην πρώτη θέση, μήπως τυχόν έχει προσκληθεί από αυτόν κάποιος πιο επίσημος από εσένα, και έλθει εκείνος που κάλεσε και εσένα και αυτόν, και σου πει: Δώσε σε τούτον τη θέση σου, και τότε θα αρχίσεις με ντροπή να καταλαμβάνεις την τελευταία θέση. Αλλ' όταν προσκληθείς, πήγαινε και κάθισε στην τελευταία θέση, ώστε όταν έλθει αυτός που σε κάλεσε, να σου πει: Φίλε, ανέβα ψηλότερα. Τότε θα έχεις δόξα ενώπιον των συνδαιτυμόνων σου, διότι καθένας που υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί, και εκείνος που ταπεινώνει τον εαυτό του θα υψωθεί». Βλέπεις τι λογής είναι τα δείπνα του Χριστού, ότι αποβλέπουν στην ωφέλεια των ψυχών και δεν καταλήγουν στον χορτασμό της κοιλιάς;