Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 14:23

Και όταν επέστρεψε ο δούλος, ανέφερε αυτά στον κύριό του. Τότε ο οικοδεσπότης, οργισμένος, είπε στον δούλο του: Έξελθε γρήγορα στις πλατείες και στις οδούς της πόλης, και φέρε εδώ μέσα τους φτωχούς, τους αναπήρους, τους τυφλούς και τους χωλούς. Και είπε ο δούλος: Κύριε, έγινε όπως πρόσταξες, και υπάρχει ακόμη χώρος. Και είπε ο κύριος προς τον δούλο του: Έξελθε στους δρόμους και στους φράκτες, και ανάγκασέ τους να εισέλθουν, για να γεμίσει ο οίκος μου. Διότι σας λέω ότι κανείς από εκείνους τους άνδρες που είχαν προσκληθεί δεν θα γευθεί το δείπνο μου.» Και πάλι ο ίδιος ο μονογενής Υιός του ζώντος Θεού, ο οποίος απεστάλη από τον Πατέρα, όχι για να κρίνει τον κόσμο, αλλά για να σώσει τον κόσμο, παραμένοντας σταθερός στον εαυτό του και εκπληρώνοντας το θέλημα του αγαθού Θεού και Πατέρα του, στην αυστηρή αυτή απόφαση προσθέτει μια διδασκαλία που μας καθιστά άξιους να γίνουμε μαθητές του, και λέει: «Εάν κάποιος έρχεται προς εμένα και δεν μισεί τον πατέρα του και τη μητέρα του και τη γυναίκα του και τα παιδιά του και τους αδελφούς και τις αδελφές του, ακόμη δε και την ίδια του την ψυχή, δεν μπορεί να είναι μαθητής μου.» Πρόκειται για μίσος, βεβαίως, το οποίο δεν γεννά σχέδιο επιβουλής, αλλά συνιστά αρετή θεοσεβείας μέσω της παρακοής σε εκείνους που μας αποσπούν από τον Θεό. «Και όποιος», λέει, «δεν σηκώνει τον σταυρό του και δεν ακολουθεί πίσω μου, δεν μπορεί να είναι μαθητής μου.»

Διότι εκεί, όταν ο Πέτρος ομίλησε στον λαό, αρχικά πίστεψαν τρεις χιλιάδες, και έπειτα πάλι μεγάλο πλήθος. Αλλά καθώς εκείνος αφενός δίδασκε αυτά, και αφετέρου τελούσε θαύματα, το άδολο πλήθος προσελκυόταν, και πολλοί από τους Ιουδαίους πίστευαν σε αυτόν· τους οποίους οι Φαρισαίοι ονόμαζαν καταραμένους, επειδή πίστευαν στον Χριστό. Διότι έλεγαν: «Μήπως κάποιος από τους Φαρισαίους πίστεψε σε αυτόν; Αλλά ο λαός αυτός, που δεν γνωρίζει τον νόμο, είναι καταραμένοι». Εδώ αποδεικνύονται και τα δύο, και ότι οι άρχοντες δεν πίστευαν, και ότι πολλοί από το πλήθος πίστευαν· πράγματα τα οποία αμφότερα υπονόησε και η παραβολή, παρουσιάζοντας από τη μια εκείνους που αρνούνται, και από την άλλη εκείνους που καλούνται και υπακούουν. <Έξελθε στους δρόμους και στους φράχτες, και ανάγκασέ τους να εισέλθουν.> (B f. 142 b, D f. 57 b, E f. 209) Εδώ πρόσεξε την κλήση των εθνών, οι οποίοι εισήχθησαν διά της πίστεως μετά από εκείνους που κατάγονταν εξ αίματος από τον Ισραήλ. Διότι παλαιότερα οι προερχόμενοι από τα έθνη ήσαν άξεστοι στη σκέψη, έχοντας εξαγριωμένο τον νου και ζώντας σαν να βρίσκονταν έξω από την πόλη, εξαιτίας του ότι δεν ζούσαν με ευνομία, αλλά μάλλον κτηνοπρεπώς και με πολλή αλογία· γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο ο προσκαλών στο δείπνο εστάλη στις οδούς έξω από την πόλη και στους φράχτες που υπήρχαν στους αγρούς. Όμως, προστάχθηκε από εκείνον που τον έστειλε, όχι απλώς να καλέσει και να τους απευθύνει μόνο την προτροπή, αλλά επιπλέον και να τους αναγκάσει.

Λέει, λοιπόν, μέσω της παραβολής ότι πολλοί έχουν κληθεί στο μεγάλο δείπνο και στον άρτο που δωρίζεται σε αυτό, όμως δεν επιτυγχάνουν όλοι τη χάρη. Διότι στερούνται αυτής όσοι από τους προσκεκλημένους είναι απασχολημένοι με άλλα ζητήματα· καθώς διδάσκει ότι οι μέριμνες του βίου περισπούν και απομακρύνουν από την κλήση. Αυτές δε ποικίλλουν: διότι είτε, ασχολούμενοι με χρήματα και αγρούς, έχουν προτιμήσει αυτά αντί της κλήσεως, με αποτέλεσμα να αποποιηθούν την πρόσκληση εξαιτίας τους, είτε αναλίσκονται στις συναλλαγές του βίου, είτε είναι εμπλεγμένοι στον δεσμό του γάμου και των τέκνων, είτε είναι απορροφημένοι από κάποιες άλλες τέτοιου είδους φροντίδες.

Έτσι, από παντού τον στρέφει προς τον Εαυτό Του, και δεν αφήνει τον νου να προσηλωθεί σε τίποτα από τα άλλα, ούτε να νιώσει έρωτα για κανένα από τα όντα· διότι, αν κινήσουμε την επιθυμία μας προς τα εδώ, Αυτός την σταματά και την αναπαύει· αν προς τα εκεί, πάλι Αυτός· αν αλλού, κατέχει και αυτήν την οδό, και μας κυριεύει καθώς περνάμε. «Εάν ανεβώ στον ουρανό, εσύ είσαι εκεί», λέει· «εάν κατεβώ στον άδη, είσαι παρών· εάν πάρω τα φτερά μου την αυγή και κατασκηνώσω στα πέρατα της θάλασσας, και εκεί το χέρι σου θα με οδηγήσει και θα με κρατήσει η δεξιά σου»· με μια θαυμαστή ανάγκη και φιλάνθρωπη τυραννία, ελκύοντάς μας μόνο προς τον Εαυτό Του και ενώνοντάς μας μόνο με τον Εαυτό Του· και νομίζω ότι αυτή είναι η ανάγκη με την οποία συγκέντρωσε στην οικία και στο συμπόσιο εκείνους που καλούσε, λέγοντας στον δούλο: «Ανάγκασέ τους να εισέλθουν, για να γεμίσει ο οίκος μου». Ας είναι. Ότι λοιπόν η εν Χριστώ ζωή δεν αναφέρεται μόνο στο μέλλον, αλλά ήδη από το παρόν είναι παρούσα στους αγίους, και ζουν σύμφωνα με αυτήν και ενεργούν, είναι φανερό από όσα ειπώθηκαν. Το πώς όμως είναι δυνατόν να ζήσουμε έτσι και, όπως λέει ο Παύλος, «να περπατήσουμε σε νέα ζωή», εννοώ δηλαδή το τι πράττουμε ώστε ο Χριστός να ενώνεται έτσι και να προσκολλάται σε εμάς, και δεν ξέρω πώς αλλιώς πρέπει να το ονομάσω, θα πρέπει να το πούμε στη συνέχεια.

Και είπε ο δούλος: Κύριε, έγινε όπως διέταξες, και υπάρχει ακόμη χώρος. Και είπε ο κύριος προς τον δούλο: Βγες στους δρόμους και στους φράκτες, και ανάγκασέ τους να εισέλθουν, για να γεμίσει ο οίκος μου. Διότι σας λέω ότι κανένας από εκείνους τους άνδρες που είχαν προσκληθεί δεν πρόκειται να γευθεί το δείπνο μου». Απορρίφθηκαν λοιπόν οι άρχοντες των Ιουδαίων, και κανείς από αυτούς δεν πίστεψε στον Χριστό, όπως εξάλλου και οι ίδιοι καυχιούνταν για την κακία τους.

Υπαινίσσεται, λοιπόν, την κτηνώδη διαγωγή των εθνών, η οποία ήταν κατακερματισμένη σε πολλές δοξασίες, μέσα από την εικόνα των «οδών», και την αμαρτωλή τους ζωή μέσα από τους «φραγμούς». Και δεν προστάζει απλώς να τους καλέσουν, αλλά να τους αναγκάσουν, αν και το να πιστέψει κανείς είναι προαιρετικό για όλους. Αλλά για να μάθουμε ότι το να πιστέψουν τα έθνη, τα οποία είχαν τόσο μεγάλη άγνοια, αποτελεί σημείο της μεγάλης δυνάμεως του Θεού, για αυτό είπε: «Ανάγκασέ τους». Διότι, εάν η δύναμη αυτού που κηρυσσόταν δεν ήταν τόσο ισχυρή, και η αλήθεια του λόγου τόσο μεγάλη, πώς θα πείθονταν άνθρωποι που μανιωδώς λάτρευαν τα είδωλα και διέπρατταν αισχρότητες, να γνωρίσουν ξαφνικά και μαζικά τον αληθινό Θεό και να ζήσουν πνευματικό βίο; Θέλοντας λοιπόν να δηλώσει το παράδοξο αυτής της μεταστροφής, ονόμασε το γεγονός «ανάγκη». Σαν να έλεγε κάποιος ότι, ακόμα και αν οι Έλληνες δεν ήθελαν να εγκαταλείψουν τα είδωλα και την καλοπέραση, ωστόσο, υπό την επίδραση της αλήθειας του κηρύγματος αναγκάστηκαν να τα αποφύγουν. Εξάλλου, και η δύναμη των θαυμάτων επέφερε μεγάλη αναγκαιότητα ώστε να μεταστραφούν στην πίστη του Χριστού.