Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 16:11

Κεφάλαιο Δʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Εύγε, δούλε αγαθέ και πιστέ, σε λίγα στάθηκες πιστός, σε πολλά θα σε καταστήσω· είσελθε στη χαρά του κυρίου σου. Και μετά από λίγα: Διότι σε καθέναν που έχει θα δοθεί και θα του περισσέψει· ενώ από εκείνον που δεν έχει, και αυτό που έχει θα του αφαιρεθεί. ΛΟΥΚΑΣ. Εάν λοιπόν στον άδικο μαμμωνά δεν αποδειχθήκατε πιστοί, το αληθινό ποιος θα σας το εμπιστευθεί; Και εάν στο ξένο δεν αποδειχθήκατε πιστοί, το δικό σας ποιος θα σας το δώσει;

Μου φαίνεται, λοιπόν, ότι πριν από όλα τα άλλα, είναι χρήσιμο να δούμε ποιες ακριβώς αφορμές έχει αυτός ο λόγος· διότι έτσι θα γίνει πιο ευκολονόητο το νόημα των προκειμένων. Ο Χριστός, λοιπόν, δίδασκε τους πλουσίους να αγαπούν πάρα πολύ τη φιλοπτωχία, να θησαυρίζουν στον ουρανό και να προνοούν για τη μελλοντική τους ευημερία. Αλλά, όντας Θεός κατά φύση, γνώριζε καλά τη διστακτικότητα της ανθρώπινης διάνοιας απέναντι σε κάθε σπουδαίο και αγαθό έργο, και ότι, επειδή είναι πάρα πολύ φιλόπλουτοι και τυραννούνται εντελώς από αυτό το πάθος, δεν δείχνουν κανένα έλεος στους φτωχούς. Ότι, λοιπόν, σε αυτούς που έχουν τέτοια νοοτροπία δεν θα δοθεί κανένα από τα χαρίσματα του Θεού, προφανώς τα πνευματικά, το αποδεικνύει με τα πιο ολοφάνερα παραδείγματα λέγοντας: «Εκείνος που είναι πιστός στο ελάχιστο, είναι πιστός και στο πολύ», και τα εξής. Λύσε μας, Δέσποτα, το ζητούμενο, άνοιξε το μάτι της καρδιάς μας. Άκουσε, λοιπόν, με σαφήνεια και ακρίβεια τι είπε: Αν δεν γίνατε πιστοί στον άδικο μαμωνά, λέει, το αληθινό ποιος θα σας το δώσει; Το ελάχιστο, λοιπόν, είναι ο άδικος μαμωνάς, δηλαδή ο επίγειος πλούτος, που μερικές φορές είναι συγκεντρωμένος από αρπαγή και πλεονεξία· γι' αυτούς όμως που γνωρίζουν να ζουν σωστά, και απομακρύνουν τον νου τους από τα επίγεια, φρονώντας μάλλον τα άνω, ο επίγειος πλούτος δεν θα λογιζόταν απολύτως ως τίποτα, αλλά θα τον δαπανήσουν όλο για τους ενδεείς, διαχειριζόμενοι αυτόν σωστά.

Εάν λοιπόν ο πλούτος που δήθεν προέρχεται από δίκαιους πόρους, όταν δεν διαχειριστεί σωστά και δεν δοθεί στους φτωχούς, θεωρείται αδικία και μαμωνάς, πόσο μάλλον αυτός που προέρχεται από αδικία. Από αυτόν λοιπόν ας κάνουμε για τους εαυτούς μας φίλους, ώστε, όταν εκλείψουμε και αναχωρήσουμε από τη ζωή, ή και αλλιώς, όταν χάσουμε το θάρρος μας κατακρινόμενοι, να μας δεχθούν εκεί στις αιώνιες σκηνές. «Ο πιστός στο ελάχιστο, είναι πιστός και στο πολύ· και ο άδικος στο ελάχιστο, είναι άδικος και στο πολύ. Εάν λοιπόν δεν αποδειχθήκατε πιστοί στον άδικο μαμωνά, ποιος θα σας εμπιστευθεί τον αληθινό; Και εάν δεν αποδειχθήκατε πιστοί στο ξένο, ποιος θα σας δώσει το δικό σας; Κανένας υπηρέτης δεν μπορεί να δουλεύει σε δύο κυρίους· διότι ή θα μισήσει τον ένα και θα αγαπήσει τον άλλο, ή θα αφοσιωθεί στον ένα και θα περιφρονήσει τον άλλο· δεν μπορείτε να δουλεύετε στον Θεό και στον μαμωνά». Ακόμη διδάσκει περί της αναγκαιότητας να διαχειριζόμαστε τον πλούτο κατά Θεόν. Διότι ο πιστός στο ελάχιστο, δηλαδή εκείνος που διοίκησε καλώς τον πλούτο που του εμπιστεύθηκαν σε τούτον τον κόσμο, είναι πιστός και στο πολύ, δηλαδή είναι άξιος του πραγματικού πλούτου και στον μέλλοντα αιώνα. Ονομάζει λοιπόν ελάχιστο τον γήινο πλούτο, ως όντως μικρό, ή μάλλον ως μηδέν, επειδή είναι ρευστός· αντίθετα, ονομάζει πολύ τον ουράνιο, επειδή παραμένει αιώνια και διαρκώς επαυξάνεται.

«Αν στον άδικο μαμωνά δεν σταθήκατε πιστοί, ποιος θα σας εμπιστευθεί τον αληθινό;» Ονόμασε άδικο μαμωνά τον πλούτο που έχετε στην κατοχή σας. Διότι, αν δεν ήταν άδικος, δεν θα τον είχατε, ενώ τώρα, εφόσον τον κατέχουμε, είναι ολοφάνερο ότι, όταν κατακρατείται και δεν μοιράζεται στους φτωχούς, είναι άδικος. Και τούτο αποτελεί σφετερισμό ξένων χρημάτων που ανήκουν στους φτωχούς, και αυτό είναι αδικία.