Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 17:20

Ο δε αλλογενής, δηλαδή ο Σαμαρείτης, ο οποίος ήταν αλλογενής επειδή κατήγε το γένος του από την Ασσυρία (διότι δεν αναφέρει τυχαία, ανάμεσα στη Σαμάρεια και τη Γαλιλαία), επέστρεψε δοξάζοντας τον Θεό με δυνατή φωνή· δείχνει λοιπόν ότι οι Σαμαρείτες είναι ευγνώμονες, ενώ οι Ιουδαίοι, αν και ευεργετούνται, αχαριστούν. <Ερωτηθείς δε υπό των Φαρισαίων, πότε έρχεται η βασιλεία του Θεού.> (A f. 232 b, B f. 164, C f. 144) Ότι θα έρθει ο Κύριος κατά τους κατάλληλους καιρούς με ανθρώπινη μορφή όμοια με τη δική μας, το είχαν προκηρύξει οι προφήτες, και έχει εκπληρωθεί· διότι φανερώθηκε στους κατοίκους της γης, λαμβάνοντας μορφή δούλου, όντας όμως ακόμη και έτσι στη φυσική του κυριότητα, καθώς και σε θεοπρεπή εξουσία και δόξα.

Διότι τέτοιον μας τον έδειξε η λαμπρότητα των αποτελεσμάτων του. Αλλά δεν πίστεψες σε αυτόν, ασύνετε Φαρισαίε, δεν θα δεχθείς τη δικαίωση που προέρχεται από αυτόν. Έπειτα πώς ρωτάς πότε έρχεται η βασιλεία του Θεού; Περιγελάς λοιπόν το τόσο σεπτό και αληθινά αξιοθαύμαστο μυστήριο. Επειδή ακριβώς ο Σωτήρας των πάντων στους λόγους του προς όλους αναφερόταν παντού στη βασιλεία του Θεού, γι' αυτό χαμογελούν ειρωνικά οι άθλιοι· ή ίσως έχοντας στο μυαλό τους ότι θα υπομείνει τον θάνατο πάνω στο ξύλο, παγιδευμένος σε αυτόν από τις δικές τους κακοτροπίες, ειρωνεύονται και λένε: «Πότε έρχεται η βασιλεία του Θεού;» αντί να πουν: Πριν από τη βασιλεία που κηρύττεις, θα σε βρει ο σταυρός και ο θάνατος. Πώς αντιδρά λοιπόν σε αυτά ο Χριστός; Αποδεικνύει πάλι την ανεξικακία του και την απαράμιλλη φιλανθρωπία του· διότι όταν τον λοιδορούσαν, δεν ανταπέδιδε τις λοιδορίες, όταν έπασχε, δεν απειλούσε. Επομένως, δεν τους ελέγχει με δριμύτητα, αλλά, επειδή είναι πονηροί, δεν τους θεωρεί άξιους να λάβουν την αρμόζουσα απάντηση σε όσα ρώτησαν· παρά λέει μόνο εκείνο προς ωφέλεια κάθε ανθρώπου: «Η βασιλεία του Θεού είναι μέσα σας»· δεν έρχεται με τρόπο που να μπορεί να παρατηρηθεί.

Μερικοί διερωτώνται ποια διαφορά έχει η βασιλεία των ουρανών από τη βασιλεία του Θεού· αν δηλαδή διαφέρουν μεταξύ τους καθ’ υπόστασιν ή κατ’ επίνοιαν. Προς αυτούς πρέπει να λεχθεί ότι διαφέρουν μεν, όχι όμως καθ’ υπόστασιν —διότι και οι δύο είναι μία καθ’ υπόστασιν— αλλά κατ’ επίνοιαν. Διότι η μεν βασιλεία των ουρανών είναι η κατάληψη της καθαρής προαιώνιας γνώσης των όντων μέσα στον Θεό σύμφωνα με τους λόγους τους, η δε βασιλεία του Θεού είναι η κατά χάριν μετάδοση των αγαθών που ανήκουν φυσικώς στον Θεό· και η μεν αναφέρεται στο τέλος των όντων, η δε υπάρχει κατ’ επίνοιαν μετά το τέλος των όντων. 91. Το «εξηγγίσθη η βασιλεία των ουρανών» δεν αποτελεί, όπως νομίζω, χρονική συστολή. Διότι δεν έρχεται μετά παρατηρήσεως· ούτε θα πουν: «ιδού εδώ, ιδού εκεί», αλλά αναφέρεται στην κατά διάθεση σχέση προς αυτήν από μέρους εκείνων που είναι άξιοί της. Διότι «η βασιλεία του Θεού», λέγει, «είναι εντός σας». 92. Η βασιλεία του Θεού και Πατρός υπάρχει δυνάμει μεν σε όλους όσοι πιστεύουν, ενεργεία δε σε όσους έχουν αποβάλει εντελώς από τη διάθεσή τους όλη την κατά φύσιν ζωή της ψυχής και του σώματος, και έχουν αποκτήσει μόνον τη ζωή του Πνεύματος και μπορούν να λένε: «δεν ζω πλέον εγώ, αλλά ζει μέσα μου ο Χριστός». 93.

Διότι για τον Φιλάνθρωπο, που θέλει να σωθούν όλοι και να γίνουν αγαθοί, η μεγαλύτερη αφορμή για έλεος είναι το να μη βλέπει κανέναν να μετέχει στην αγαθότητά Του, διότι ακριβώς εξαιτίας αυτού κάμπτεται σε ευσπλαχνία για να θεραπεύσει εκείνους που βρίσκονται σε τόσο άθλια κατάσταση. Και πράγματι θεράπευσε όλη τη λεπρωμένη φύση, με το να σαρκωθεί και να γευθεί θάνατο υπέρ κάθε ανθρώπου. Αλλά οι μεν Ιουδαίοι, μολονότι καθαρίστηκαν, στο μέτρο που αφορά τον Κύριο, από τις δικές τους ακαθαρσίες της λεπρώδους αμαρτίας, αποδείχθηκαν αγνώμονες, και δεν επέστρεψαν από την οδό της ματαιότητάς τους, ώστε να δώσουν δόξα στον Θεό που τους έσωσε, δηλαδή να πιστέψουν σε Αυτόν ότι, αν και Θεός, ανέχθηκε να υποστεί τα έσχατα. Διότι αυτή είναι η δόξα του Θεού: η σάρκα και ο σταυρός. Αυτοί λοιπόν δεν ομολόγησαν τον σαρκωθέντα και σταυρωθέντα Κύριο της δόξης. Αντίθετα, ο αλλογενής λαός των εθνών αναγνώρισε Αυτόν που τον καθάρισε και Τον δόξασε πιστεύοντας ότι ο Θεός είναι τόσο φιλάνθρωπος και δυνατός, ώστε και τα πιο ατιμωτικά να καταδεχθεί για εμάς, πράγμα που αποτελεί ίδιον της φιλανθρωπίας, και καταδεχόμενος αυτά να μην υποστεί καμία βλάβη στην ίδια Του τη φύση, πράγμα που αποτελεί ίδιον της δυνάμεως. «Ερωτηθείς δε από τους Φαρισαίους πότε έρχεται η βασιλεία του Θεού, τους αποκρίθηκε και είπε: Δεν έρχεται η βασιλεία του Θεού με εξωτερική παρατήρηση, ούτε θα πουν, Ιδού εδώ ή, Ιδού εκεί. Διότι ιδού, η βασιλεία του Θεού είναι μέσα σας».