Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 17:34

Κεφάλαιο Α΄. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Τότε η βασιλεία των ουρανών θα παρομοιαστεί με δέκα παρθένους, οι οποίες, αφού πήραν τις λαμπάδες τους, εξήλθαν σε προϋπάντηση του νυμφίου. Πέντε δε από αυτές ήταν φρόνιμες, και οι πέντε μωρές. Εκείνες που ήταν μωρές, λαμβάνοντας τις λαμπάδες τους, δεν πήραν μαζί τους έλαιο· οι δε φρόνιμες πήραν έλαιο στα δοχεία τους μαζί με τις λαμπάδες τους. Σε αυτά προσθέτει μετά από λίγο περί των μωρών: Αργότερα δε, έρχονται και οι υπόλοιπες παρθένες λέγοντας: Κύριε, Κύριε, άνοιξέ μας. Ο δε αποκριθείς είπε: Σας λέγω, δεν σας γνωρίζω. ΛΟΥΚΑΣ. Σας λέγω: αυτήν τη νύχτα δύο θα βρίσκονται επί μίας κλίνης· ο ένας θα παραληφθεί και ο έτερος θα αφεθεί. Δύο γυναίκες θα αλέθουν στο ίδιο μέρος· η μία θα παραληφθεί και η έτερη θα αφεθεί. Και αποκριθέντες του λέγουν: Πού, Κύριε; Ο δε είπε προς αυτούς: Όπου είναι το πτώμα, εκεί θα συναχθούν και οι αετοί.

Διότι έχει γραφτεί: «Νεκρώστε τα μέλη σας που είναι πάνω στη γη, την πορνεία, την ακαθαρσία, το πάθος, την κακή επιθυμία και την πλεονεξία». Όσοι λοιπόν νεκρώνονται ως προς αυτά, αυτοί έχουν σώσει την ψυχή τους· εκείνοι όμως που αγαπούν τον φιλήδονο βίο, ίσως νομίζουν ότι αποκτούν την ψυχή τους, αλλά οπωσδήποτε την καταστρέφουν. «Διότι εκείνος που σπέρνει», λέει, «στη σάρκα, από τη σάρκα θα θερίσει φθορά». Αν όμως κάποιος χάσει με άλλον τρόπο την ψυχή του, οπωσδήποτε θα τη διασώσει· αυτό έπραξαν οι μακάριοι μάρτυρες, οι οποίοι υπέμειναν αγώνες μέχρι ψυχής και αίματος, και έδεσαν το γνήσιο της αγάπης προς τον Χριστό, σαν ένα στεφάνι, στα κεφάλια τους. Εκείνοι όμως που από άνανδρη ψυχή και φρόνημα αρνήθηκαν την πίστη, και απέφυγαν τον πρόσκαιρο θάνατο της σάρκας, αυτοί έγιναν φονιάδες της ίδιας τους της ψυχής· διότι θα κατέλθουν στον άδη, και θα υποστούν τιμωρία για την ανανδρία τους. <Αυτή τη νύχτα θα είναι δύο σε ένα κρεβάτι· ο ένας θα παραληφθεί και ο άλλος θα αφεθεί.> (A f. 235 b, B f. 166 b, C f. 144 b, D f. 58 b) Νύχτα ονομάζει τον καιρό της κρίσης, εξαιτίας, όπως νομίζω, του αφανούς και απροσδόκητου της παρουσίας Του. Και με τους δύο που βρίσκονται σε ένα κρεβάτι, φαίνεται να υπαινίσσεται εκείνους που ζουν με ανάπαυση και πλούτο, και έχουν ίσο μερίδιο μεταξύ τους, εννοώ, στο να ζουν μέσα σε κοσμικές απολαύσεις· διότι το κρεβάτι είναι σύμβολο ανάπαυσης.

Αλλά θα πει ίσως κάποιος από τους παρόντες: είμαι φτωχός, ή ίσως και τότε να βρεθώ άρρωστος στο κρεβάτι, ή μια απλή γυναίκα που θα βρεθώ στον μύλο. Μήπως λοιπόν θα περιφρονηθούμε; Πάρε θάρρος, άνθρωπε. Ο Κριτής είναι απροσωπόληπτος. Δεν θα κρίνει σύμφωνα με τη δόξα, ούτε θα ελέγξει σύμφωνα με την ευγλωττία. Δεν προτιμά τους μορφωμένους από τους αμόρφωτους ούτε τους πλουσίους από τους φτωχούς. Ακόμη κι αν βρίσκεσαι στον αγρό, σε παραλαμβάνουν οι άγγελοι. Μην νομίσεις ότι παραλαμβάνει τους γαιοκτήμονες και εγκαταλείπει εσένα τον γεωργό. Ακόμη κι αν είσαι δούλος, ακόμη κι αν είσαι φτωχός, μην αγωνιάς καθόλου. Αυτός που πήρε μορφή δούλου δεν περιφρονεί τους δούλους. Ακόμη κι αν κείτεσαι άρρωστος στο κρεβάτι, έχει γραφτεί: τότε δύο θα βρίσκονται σε ένα κρεβάτι, ο ένας παραλαμβάνεται και ο άλλος αφήνεται. Ακόμη κι αν από ανάγκη παραδοθείς στον μύλο άνδρας ή γυναίκα, ακόμη κι αν έχεις παιδιά και δουλεύεις συνεχώς στον μύλο, δεν σε παραβλέπει Αυτός που απελευθερώνει τους δεσμώτες με δύναμη. Αυτός που ανέδειξε τον Ιωσήφ στη βασιλεία μέσα από τη δουλεία και τη φυλακή, λυτρώνει κι εσένα από τις θλίψεις για τη βασιλεία των ουρανών. Μόνο έχε θάρρος, μόνο εργάσου, μόνο αγωνίσου με προθυμία. Διότι τίποτα δεν χάνεται.

Διότι υπάρχουν γυναίκες δίκαιες και υπάρχουν άδικες· υπάρχουν δούλοι δίκαιοι και υπάρχουν άδικοι· υπάρχουν ασθενείς δίκαιοι, όπως ο Ιώβ και ο Λάζαρος, και υπάρχουν άδικοι, όπως ο Κάιν και ο Γιεζί. Γι' αυτό λέει, δύο θα βρίσκονται σε κλίνη, φανερώνοντας την ασθένειά τους: οι δίκαιοι παραλαμβάνονται και οι άδικοι αφήνονται. Πώς δε παραλαμβάνονται οι δίκαιοι, ας το πει ο Παύλος: όσοι ζουν εν Κυρίω, θα αρπαγούν μέσα σε νεφέλες στον αέρα, και θα είναι πάντοτε μαζί με τον Κύριο. Πώς αφήνονται οι άδικοι;

Εκείνη τη νύχτα θα βρίσκονται δύο σε μία κλίνη, κ.λπ. Πάρα πολύ θαυμαστά ονόμασε νύχτα τον καιρό της αποστασίας και τη στέρηση του νοερού λογικού φωτός· διότι η τότε κατάσταση των ανθρώπων θα είναι χειρότερη από νύχτα και σκοτάδι, εξαιτίας της άνοιας και της πλάνης που θα έχει επικρατήσει σε αυτούς. Γι' αυτό λέγει: Σας λέγω, δύο θα βρίσκονται σε κλίνη και δύο σε μύλο, ο ένας θα παραλαμβάνεται ως ξένος προς την οργή, και ο άλλος θα εγκαταλείπεται, ώστε να παραδοθεί στην οργή, αυτός δηλαδή που συσσώρευσε για τον εαυτό του οργή σε ημέρα οργής· με αυτά τα λόγια παρουσιάζει τον χωρισμό των αγίων και θεοφιλών ψυχών από τους ασεβείς. Διότι, προκειμένου η οργή, επερχόμενη χωρίς διάκριση, να μην καταλάβει και τους δικαίους, ο Θεός προλαμβάνει, όπως ακριβώς εξήγαγε εγκαίρως τον Λωτ από την καταστροφή των Σοδόμων. Με τον ίδιο τρόπο και πριν από τη συντέλεια του κόσμου, προτού επέλθει η οργή εναντίον των ασεβών, προκειμένου να μην καταδικαστούν οι δίκαιοι μαζί με τον κόσμο, θα υπάρξει διαχωρισμός των θεοφιλών ψυχών, καθώς οι άγγελοι θα τις διαχωρίσουν και θα τις παραλάβουν. Έτσι ώστε, ενώ δύο θα βρίσκονται κατακεκλιμένοι σε μία κλίνη, ο ένας, που είναι άξιος του Θεού, θα παραλαμβάνεται, ενώ ο άλλος θα εγκαταλείπεται, ως άξιος της οργής που πρόκειται να καταλάβει τότε τους ασεβείς.

Αυτό δε το αποδεικνύει η γραφή του Μωυσή, στην οποία αναφέρει ο λόγος ότι θα έλθει η οργή από τον πρωτότοκο του Φαραώ έως εκείνην που αλέθει και ψήνει στον μύλο. Διότι μέσω αυτών ο λόγος παρουσίασε τα άκρα των ανθρωπίνων βίων, δηλαδή τόσο τον ένδοξο όσο και τον περιφρονημένο και έσχατο. Έτσι, λοιπόν, και εδώ εισήγαγε δύο ανθρώπους επί της αυτής κλίνης, υπονοώντας όσους διάγουν ελεύθερο βίο· ο ένας θα παραληφθεί, αυτός που είναι άξιος της εκλογής του Θεού· ο δε έτερος θα αφεθεί, προφανώς αυτός που είναι οικείος της οργής. Ομοίως, οι δύο γυναίκες που αλέθουν υποδηλώνουν εκείνες που μεταξύ των ανθρώπων διάγουν ταπεινό και πενιχρό βίο· εκ των οποίων πάλι η καλύτερη θα παραληφθεί, ενώ η άλλη θα αφεθεί.

Και πάλι, όταν οι μαθητές τού παρέθεταν γεύμα, απαντώντας ότι «Εγώ έχω τροφή να φάω, την οποία εσείς δεν γνωρίζετε», επειδή εκείνοι υπέθεσαν ότι μιλούσε για σωματική τροφή, σαν να του είχε προσφερθεί από αλλού, ερμηνεύει τον λόγο του λέγοντας ότι η πρέπουσα και κατάλληλη τροφή για αυτόν είναι η εκπλήρωση του σωτηριώδους θελήματος. Και μύρια τέτοια παραδείγματα μπορεί κανείς να σταχυολογήσει από τις ευαγγελικές ρήσεις, στις οποίες άλλο είναι αυτό που νοείται εκ πρώτης όψεως και άλλο εκείνο στο οποίο αποβλέπει το νόημα των λεγομένων· όπως, για παράδειγμα, το ύδωρ που υποσχέθηκε σε όσους διψούν, μέσω του οποίου οι πιστοί γίνονται πηγές ποταμών, τον άρτο που κατεβαίνει από τους ουρανούς, τον ναό που καταλύεται και μέσα σε τρεις ημέρες εγείρεται, την οδό, τη θύρα, τον λίθο που απορρίφθηκε από τους οικοδόμους και προσαρμόστηκε ως ακρογωνιαίος, τους δύο που βρίσκονται στην ίδια κλίνη, τον μύλο, τις γυναίκες που αλέθουν, αυτήν που παραλαμβάνεται και αυτήν που αφήνεται, το πτώμα, τους αετούς, τη συκιά που βγάζει τρυφερά φύλλα και αναπτύσσει κλάδους. Όλα αυτά και όσα άλλα παρόμοια υπάρχουν, θα μπορούσαν να αποτελέσουν προτροπή για εμάς στο ότι πρέπει να διερευνούμε τα θεία λόγια, να προσέχουμε κατά την ανάγνωση και να ανιχνεύουμε με κάθε τρόπο, μήπως τυχόν βρεθεί κάποιο νόημα υψηλότερο από την πρόχειρη κατανόηση, το οποίο να καθοδηγεί τη διάνοια προς τα θειότερα και ασώματα.

Ας αφυπνιστούμε λοιπόν, αγαπητοί, και ας αποβλέψουμε προς εκείνη την επάνοδο. Διότι και ο Παύλος λέγει: «Ο ίδιος ο Κύριος θα κατέλθει από τον ουρανό με πρόσταγμα, με φωνή αρχαγγέλου· και εμείς οι ζωντανοί, όσοι απομένουμε, θα αρπαγούμε μέσα σε νεφέλες προς προϋπάντηση του Κυρίου στον αέρα», αλλά όχι όλοι. Διότι για το ότι δεν θα αρπαγούμε όλοι, αλλά κάποιοι θα παραμείνουν, ενώ άλλοι θα αρπαγούν, άκουσε τι λέγει ο Χριστός: Τότε θα βρεθούν δύο γυναίκες να αλέθουν στον μύλο· η μία παραλαμβάνεται, και η άλλη εγκαταλείπεται· και δύο θα βρίσκονται σε μία κλίνη· ο ένας παραλαμβάνεται, και ο άλλος εγκαταλείπεται. Τι υποδηλώνει αυτό το αίνιγμα; Τι σημαίνει αυτό το απόρρητο μυστήριο; Με τον μύλο μάς υπέδειξε όλους εκείνους που ζουν μέσα στην πενία και την ταλαιπωρία· με την κλίνη δε και την ανάπαυση, υποδήλωσε όλους όσους ζουν μέσα στον πλούτο και την τιμή. Και θέλοντας να δείξει ότι και από τους πένητες κάποιοι σώζονται και κάποιοι χάνονται, είπε ότι και από εκείνες που βρίσκονται στον μύλο, η μία παραλαμβάνεται, και η άλλη εγκαταλείπεται· και από εκείνους που βρίσκονται στην κλίνη, ο ένας παραλαμβάνεται, και ο άλλος εγκαταλείπεται, δηλώνοντας ότι οι μεν αμαρτωλοί εγκαταλείπονται εδώ και αναμένουν την τιμωρία, ενώ οι δίκαιοι αρπάζονται στις νεφέλες.

Όλα αυτά δε ο Ματθαίος λέει ότι ειπώθηκαν από τον Κύριο για την άλωση των Ιεροσολύμων, αινισσόμενος την επίθεση των εχθρών, και ότι πρέπει να φεύγουν χωρίς να κοιτάζουν πίσω όταν επιτίθενται οι Ρωμαίοι, και ούτε αυτοί που βρίσκονται στην ταράτσα να κατεβαίνουν στο σπίτι για κάτι αναγκαίο, αλλά να φεύγουν αμέσως. Διότι δεν υπάρχει ελεύθερος χρόνος για να ετοιμάσουν αποσκευές, ούτε αυτοί που βρίσκονται στον αγρό να επιστρέφουν στο σπίτι. Διότι και αυτός που βρίσκεται στο σπίτι πρέπει να φύγει. Και δεν είναι καθόλου παράξενο ότι αυτά συνέβησαν και κατά την άλωση των Ιεροσολύμων, και ότι πρόκειται να συμβούν ξανά κατά την παρουσία του Αντιχρίστου. Μάλλον δε και κατά τον ίδιο τον καιρό της συντέλειας, καθώς και τότε πρόκειται να υπάρξει αφόρητη θλίψη. «Σας λέω, ότι αυτή τη νύχτα θα είναι δύο σε ένα κρεβάτι, ο ένας θα παραληφθεί και ο άλλος θα αφεθεί. Δύο γυναίκες θα αλέθουν μαζί, η μία θα παραληφθεί και η άλλη θα αφεθεί. Και αποκρινόμενοι του λένε: Πού, Κύριε; Εκείνος δε τους είπε: Όπου είναι το πτώμα, εκεί θα συναχθούν και οι αετοί.» Και από αυτό μαθαίνουμε το απροσδόκητο και αιφνίδιο της παρουσίας Του. Διότι το να πει ότι δύο θα είναι σε ένα κρεβάτι, φανερώνει αμεριμνησία. Το ίδιο και το ότι θα αλέθουν, και αυτό υποδηλώνει ότι η παρουσία θα είναι απροσδόκητη. Και κάτι άλλο μαθαίνουμε, ότι η παρουσία θα γίνει τη νύχτα. Λέει λοιπόν ότι και από τους πλουσίους που αναπαύονται στο κρεβάτι, άλλοι μεν θα σωθούν, άλλοι δε όχι.