Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 18:1

Γι' αυτόν τον λόγο, άλλωστε, είπε ο Κύριος την παραβολή για τη χήρα, η οποία με την επιμονή της έκαμψε τον άνομο κριτή, ώστε και εμείς μέσω της επιμονής μας να λαμβάνουμε τα αιτήματά μας. Διότι από αυτό αποδεικνύεται και η πίστη μας και η αγάπη μας προς τον Θεό, όταν, παρόλο που δεν λαμβάνουμε γρήγορα την εκπλήρωση των αιτημάτων μας, εμείς παραμένουμε ευχαριστώντας Τον. Ας Τον ευχαριστούμε, λοιπόν, διαρκώς, για να αξιωθούμε να επιτύχουμε τα αιώνια αγαθά Του· διότι σε Αυτόν πρέπει η δόξα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Επομένως, τα αιτήματα πρέπει να γίνονται με πολλή περίσκεψη, σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Όταν όμως δεν εισακούονται, πρέπει να γνωρίζουμε ότι χρειάζεται είτε επιμονή είτε και ευτονία, σύμφωνα με την παραβολή του Κυρίου για το ότι πρέπει πάντοτε να προσευχόμαστε και να μην αποκάμνουμε, και σύμφωνα με αυτό που έχει ειπωθεί από Αυτόν σε άλλο σημείο, ότι «Εξαιτίας της αναιδείας του θα εγερθεί και θα του δώσει όσα χρειάζεται»· είτε ότι χρειάζεται διόρθωση και πνευματική επιμέλεια, σύμφωνα με τα όσα ειπώθηκαν από τον Θεό μέσω του προφήτη προς κάποιους: «Όταν εκτείνετε τα χέρια σας προς εμένα, θα αποστρέψω το πρόσωπό μου από εσάς· και εάν πληθύνετε τη δέηση, δεν θα σας εισακούσω. Διότι τα χέρια σας είναι γεμάτα αίμα. Λουστείτε, γίνετε καθαροί» και τα εξής. Για το ότι μάλιστα και σήμερα συμβαίνουν αυτά, και τα χέρια των πολλών είναι γεμάτα αίμα, δεν πρέπει καθόλου να αμφιβάλλουν όσοι πιστεύουν σε εκείνη την κρίση του Θεού, την οποία εξέδωσε εναντίον εκείνου που έλαβε την προσταγή να αναγγείλει το μήνυμα στον λαό αλλά σιώπησε, λέγοντας ότι: «Το αίμα εκείνου που αμάρτησε θα εκζητηθεί από τα χέρια του σκοπού».

Κεφάλαιο Αʹ. ΛΟΥΚΑΣ. Καθένας από εσάς κατά το Σάββατο δεν λύνει το βόδι του ή τον όνο του από τη φάτνη και, αφού το οδηγήσει έξω, το ποτίζει; Αυτήν όμως, που είναι θυγατέρα του Αβραάμ, την οποία έδεσε ο Σατανάς εδώ και δεκαοχτώ έτη, δεν έπρεπε να λυθεί από τον δεσμό αυτόν την ημέρα του Σαββάτου; Τους έλεγε δε και μία παραβολή, για να τους δείξει ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν. Υπήρχε σε κάποια πόλη ένας κριτής, ο οποίος δεν φοβόταν τον Θεό και δεν ντρεπόταν κανέναν άνθρωπο. Στην πόλη δε εκείνη υπήρχε και μία χήρα, η οποία ερχόταν προς αυτόν λέγοντας: Απόδωσέ μου δικαιοσύνη έναντι του αντιδίκου μου. Και εκείνος δεν ήθελε για αρκετό καιρό.

Κεφάλαιο α΄ ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Αιτείτε, και θα σας δοθεί· ζητείτε, και θα βρείτε· κρούετε, και θα σας ανοιχθεί. Διότι καθένας που αιτεί λαμβάνει· και όποιος ζητεί βρίσκει· και σε αυτόν που κρούει θα ανοιχθεί, και τα εξής. ΛΟΥΚΑΣ. Τους έλεγε δε και μια παραβολή, σχετικά με το ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν, λέγοντας: Υπήρχε ένας κριτής σε κάποια πόλη, και τα λοιπά. ΛΟΥΚΑΣ. Προσέχετε δε τους εαυτούς σας, μήπως τυχόν βαρύνουν οι καρδιές σας από κραιπάλη, και μέθη, και βιοτικές μέριμνες, και έλθει ξαφνικά επάνω σας η ημέρα εκείνη. Διότι σαν παγίδα θα επέλθει σε όλους εκείνους που κατοικούν στο πρόσωπο όλης της γης. Αγρυπνείτε λοιπόν, δεόμενοι σε κάθε καιρό, για να αξιωθείτε να διαφύγετε από όλα όσα πρόκειται να συμβούν, και να σταθείτε μπροστά στον Υιό του ανθρώπου. ΠΡΟΣ ΚΟΛ.

{"chunk_id": "", "translation": "Κεφάλαιο 18. Σχετικά με το ότι πρέπει πάντοτε να προσευχόμαστε και να μην αποκάμνουμε. (A f. 236, C f. 144 b, D f 59) Πρέπει, λοιπόν, να προσευχόμαστε αδιάλειπτα, σύμφωνα με τα λόγια του μακαρίου Παύλου, γνωρίζοντας καλά και πιστεύοντας ακλόνητα ότι αυτός που παρακαλείται μπορεί να κατορθώσει τα πάντα. «Διότι ας ζητά κάποιος», λέει, «με πίστη χωρίς να αμφιβάλλει καθόλου. Διότι αυτός που αμφιβάλλει μοιάζει με κύμα της θάλασσας που παρασύρεται και ριπίζεται από τον άνεμο». Ας μην νομίζει, λέει, ο άνθρωπος εκείνος ότι θα λάβει κάτι από τον Κύριο· διότι ομολογουμένως αυτός που αμφιβάλλει είναι υβριστής. Εάν δηλαδή δεν έχεις πιστέψει ότι θα εκπληρώσει το αίτημά σου, μην προσέλθεις καθόλου· για να μην βρεθείς κατήγορος αυτού που τα μπορεί όλα, έχοντας διγνωμία απερίσκεπτα. Πρέπει, επομένως, να απορρίπτουμε αυτήν την τόσο αισχρή νόσο· και το ότι ο Θεός θα συγκατανεύσει σε εκείνους που δεν κάνουν τις ικεσίες τους επιπόλαια ή αμελώς, αλλά με προθυμία και αδιαλείπτως, το επιβεβαιώνει η προκειμένη παραβολή. Διότι, εάν τον άδικο κριτή, αυτόν που ούτε τον Θεό φοβόταν ούτε άνθρωπο ντρεπόταν, τον έκαμψε η συνεχής προσέλευση της χήρας, ώστε ακόμη και παρά τη θέλησή του να της αποδώσει δικαιοσύνη, πώς ο φιλευσπλαχνικός και μισοπόνηρος Θεός, αυτός που πάντοτε προσφέρει χείρα σωτηρίας σε όσους τον αγαπούν, δεν θα δεχθεί αυτούς που προσέρχονται σε αυτόν και την ημέρα και τη νύχτα, και δεν θα τους αποδώσει δικαιοσύνη ως εκλεκτούς του; (A f. 236) Αλλά, ποιοι είναι τελικά αυτοί που τους αδικούν; Ελάτε λοιπόν, ελάτε να εξετάσουμε [κώδ."}

Περί προσευχής. Είναι πραγματικά μακάριο το να μην αμαρτάνει κανείς· για όσους όμως αμαρτάνουν, να μην απελπίζονται, αλλά να πενθούν για όσα αμάρτησαν, ώστε μέσω του πένθους να επιτύχουν και πάλι τη μακαριότητα. Είναι καλό, λοιπόν, να προσεύχεται κανείς πάντοτε, και να μην αποκάμνει, όπως λέει ο Κύριος.

Όπως ο Κύριος, όταν αναφερόταν στη χήρα που καταπιεζόταν από τον αντίδικό της και προσήλθε στον άδικο κριτή αναζητώντας από αυτόν δικαίωση, και η οποία, λόγω της πιεστικής επιμονής της ύστερα από μακρά αναμονή, πέτυχε τη δικαίωσή της, μας διδάσκει να μην αποκάμνουμε στις δεήσεις. Διότι, σημειώνει, τους έλεγε και παραβολή για το ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν. Παραγγέλλει την προσευχή με επίμονη προσμονή, και ύστερα από αυτά ο Κύριος προσθέτει: Δείτε τι λέει ο άδικος κριτής. Πόσο μάλλον ο ουράνιος Πατέρας σας θα αποδώσει δικαιοσύνη σε εκείνους που βοούν προς αυτόν ημέρα και νύχτα; Ναι, σας λέω, θα τους αποδώσει γρήγορα δικαιοσύνη.

Διότι έλεγε, αναφέρει, και παραβολή για το ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν. Και σχετικά με την ένδυση των επουρανίων όπλων του Πνεύματος, όπως έχει προαναφερθεί, με ποιον τρόπο δηλαδή θα αξιωθούν όσοι επιθυμούν και πιστεύουν ότι θα την αποκτήσουν, ο Απόστολος είπε: προσευχόμενοι με κάθε προσευχή και δέηση σε κάθε καιρό εν Πνεύματι, και γι' αυτό ακριβώς αγρυπνώντας με κάθε επιμονή και δέηση.

Υπήρχε κάποιος κριτής που δεν φοβόταν τον Θεό. Προσθέτει, λοιπόν, και την παραβολή για τον κριτή της αδικίας, για να δείξει ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν. Και το να πει: «Άραγε, όταν έλθει ο Υιός του ανθρώπου, θα βρει την πίστη πάνω στη γη;», φανερώνει την έκλειψη της πίστεως, ότι δηλαδή δεν πρόκειται να βρεθεί κανένας πιστός ή, αν βρεθεί, θα είναι κάποιος σπάνια, κατά τον χρόνο της δεύτερης θεοφάνειάς Του. Αυτό ακριβώς αποτελεί μέγα τεκμήριο του καιρού της αποστασίας, κατά τον οποίο σπάνιος θα είναι αυτός που θα βρεθεί πιστός. Ίσως δε να μην υπάρξει ούτε ένας, διότι άλλοι μεν θα παραληφθούν, άλλοι δε θα εγκαταλειφθούν για να παραδοθούν στους αετούς. Έτσι, όταν πλέον θα έχει εκλείψει η πίστη από τους ανθρώπους, Εκείνος θα εμφανιστεί για να λάβει εκδίκηση υπέρ των αγίων Του, οι οποίοι θανατώθηκαν από τους ασεβείς. Θα λάβει δε την εκδίκηση τάχιστα, διότι βοούν προς Αυτόν νύχτα και μέρα. Και το να βοούν προς Αυτόν, το δίδαξε μέσω της παραβολής του κριτή της αδικίας.

Η μεγαλύτερη, όμως, χάρη είναι η ταχύτητα της ευεργεσίας που ζητούμε. Διότι την εκδήλωση φιλανθρωπίας προς τη χήρα την παραχώρησε ακόμη και ο άδικος κριτής στο Ευαγγέλιο, αλλά έπειτα από πολλή ικεσία και επιμονή. Από εσάς, όμως, ας επιδειχθεί ταχύτητα, για να μην ταλαιπωρείται εκείνη επί μακρόν από τις μέριμνες και τις κακοπάθειες της ξενιτιάς· αν και γνωρίζω πάρα πολύ καλά ότι η θεοσέβειά σου θα καταστήσει σε αυτήν οικεία ακόμη και την ξένη χώρα.

Εάν η προσευχή προηγείται κάθε επιδίωξης, η αμαρτία δεν θα βρει δίοδο προς την ψυχή. Διότι, όταν η μνήμη του Θεού είναι εγκαθιδρυμένη στην καρδιά, τα τεχνάσματα του αντιδίκου παραμένουν άπρακτα, καθώς η δικαιοσύνη μεσιτεύει παντού στις αμφισβητήσεις. Η προσευχή συγκρατεί και τον γεωργό από την αμαρτία, αυξάνοντας τους καρπούς της γης με λίγο κόπο, ώστε η αμαρτία να μην εισέρχεται πλέον μαζί με την επιθυμία για τα περισσότερα. Έτσι και ο οδοιπόρος, έτσι και αυτός που ετοιμάζεται για στρατιωτική υπηρεσία ή για γάμο, έτσι και οποιοσδήποτε έχει την προθυμία προς κάτι, εάν πράττει το καθετί με προσευχή, χάρη στην ευόδωση του επιδιωκόμενου σκοπού του θα αποτραπεί από το να αμαρτήσει, αφού τίποτα το αντίθετο δεν θα παρασύρει την ψυχή του προς το πάθος. Εάν όμως απομακρυνθεί από τον Θεό και αφοσιωθεί εξ ολοκλήρου στην επιδίωξή του, είναι απόλυτη ανάγκη, αυτός που βρίσκεται έξω από τον Θεό, να βρίσκεται οπωσδήποτε στο αντίθετο. Και χωρίζεται από τον Θεό εκείνος που δεν ενώνει τον εαυτό του με τον Θεό μέσω της προσευχής. Επομένως, πρέπει πρώτα να διδαχθούμε τούτο από τον λόγο: ότι οφείλουμε πάντοτε να προσευχόμαστε και να μην αποκάμνουμε.

Επειδή, λοιπόν, έχει αποδειχθεί ποιος είναι ο σκοπός της ευσέβειας, τον οποίο οφείλουν να θέτουν ενώπιόν τους όσοι επιλέγουν να ζουν τον θεοφιλή βίο, και ο οποίος είναι η κάθαρση της ψυχής και η ενοίκηση του Πνεύματος μέσω της προκοπής στα αγαθά έργα, ο καθένας από εσάς ας προετοιμάσει την ψυχή του με τον υποδειχθέντα τρόπο και, αφού την καταστήσει πλήρη θείου έρωτα, ας παραδώσει με αυτόν τον τρόπο τον εαυτό του στις προσευχές και στις νηστείες κατά το θέλημά Του. Ας ενθυμείται εκείνον που προτρέπει: «Αδιαλείπτως προσεύχεσθε» και «Τη προσευχή προσκαρτερούντες», καθώς και την επαγγελία του Κυρίου, στην οποία λέει: «Πόσο μάλλον ο Θεός θα αποδώσει δικαιοσύνη σε αυτούς που βοούν προς αυτόν νύχτα και μέρα». Διότι, όπως αναφέρεται, έλεγε και παραβολή για το ότι «πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν». Το ότι, εξάλλου, η σπουδή για την προσευχή χαρίζει μεγάλα αγαθά και ενοικίζει το ίδιο το Πνεύμα στις ψυχές, το δηλώνει σαφώς ο απόστολος με όσα μας προτρέπει, λέγοντας: «Με κάθε προσευχή και δέηση να προσεύχεστε σε κάθε καιρό εν Πνεύματι, και για τον σκοπό αυτό να αγρυπνείτε με κάθε επιμονή και δέηση».

Εφόσον λοιπόν είναι τέτοιο το «αδιαλείπτως προσεύχεσθαι», τότε και ο φιλόσοφος δεν θα σηκώσει το κεφάλι του από τα ελληνικά βιβλία και θα προσεύχεται αδιαλείπτως. Τι θα μπορούσε λοιπόν να πει κανείς σε έναν τέτοιο φιλόσοφο που προσεύχεται αδιαλείπτως και ταυτόχρονα ποτέ; Αυτό ακριβώς που λέει ο Απόστολος κάπου αλλού: «Να προσεύχεστε σε κάθε καιρό εν Πνεύματι, και για αυτόν ακριβώς τον σκοπό να αγρυπνείτε». Άραγε και σε αυτό εισηγείται αυτή την έξη, για την οποία μιλάς εσύ, ή την ενέργεια, αν και είναι το ίδιο πράγμα να πει κανείς «αδιαλείπτως» και «σε κάθε καιρό»; Επειδή όμως επιβάλλει επιπροσθέτως την αγρυπνία κατά την προσευχή, είναι φανερό ότι προστάζει να ασχολείται κανείς αδιαλείπτως με την ενέργεια. Έλεγε επίσης και ο Κύριος παραβολή στους μαθητές, σύμφωνα με τον ευαγγελιστή Λουκά, «για το ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν». Άραγε λοιπόν και εδώ τους προέτρεπε προς την έξη;

δʹ. Μετά από αυτά, νομίζω ότι εδώ προστάζει να μην κάνουμε τις προσευχές μας μακροσκελείς· μακροσκελείς όμως όχι ως προς τον χρόνο, αλλά ως προς το πλήθος και το μήκος των όσων λέγονται. Διότι πρέπει να επιμένουμε ζητώντας τα ίδια πράγματα· «να προσκαρτερείτε», λέει, «στην προσευχή». Και ο Ίδιος εξάλλου, μέσω εκείνου του παραδείγματος με τη χήρα, η οποία έκαμψε τον ανελέητο και σκληρό άρχοντα με τη συνέχεια της παρακλήσεώς της, και με το παράδειγμα του φίλου, ο οποίος έφτασε μέσα στη νύχτα και σήκωσε αυτόν που κοιμόταν από το κρεβάτι του, όχι εξαιτίας της φιλίας αλλά εξαιτίας της επιμονής του, δεν νομοθέτησε τίποτε άλλο για όλους παρά το να Τον παρακαλούμε συνεχώς. Δεν προστάζει βέβαια να συνθέτουμε προσευχή από χιλιάδες στίχους και να προσερχόμαστε σε Αυτόν απλώς για να την απαγγείλουμε. Διότι αυτό υπονόησε λέγοντας: «Νομίζουν ότι με την πολυλογία τους θα εισακουστούν». «Διότι γνωρίζει», λέει, «εκείνα που έχετε ανάγκη». Και εάν γνωρίζει, λέει, εκείνα που έχουμε ανάγκη, για ποιον λόγο πρέπει να προσευχόμαστε; Όχι για να Τον διδάξεις, αλλά για να Τον κάμψεις· για να οικειωθείς μαζί Του με τη συνέχεια της παρακλήσεως, για να ταπεινωθείς, για να θυμηθείς τις αμαρτίες σου. «Έτσι λοιπόν να προσεύχεστε εσείς», λέει: «Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς». Δες πώς αμέσως ανύψωσε τον ακροατή, και του υπενθύμισε όλη την ευεργεσία από τα προοίμια.

Φρονώ ότι, εάν κάποιος πει πως οι προσευχές αποτελούν τα νεύρα της ψυχής, θα εκφράσει την αλήθεια. Διότι, όπως ακριβώς πιστεύω, το σώμα συγκρατείται μέσω των νεύρων, και τρέχει, και στέκεται, και ζει, και διατηρείται σταθερό· εάν δε κάποιος τα αποκόψει, διαλύει όλη την αρμονία του σώματος. Με τον ίδιο τρόπο και οι ψυχές, μέσω των αγίων προσευχών εναρμονίζονται, συγκροτούνται και διατρέχουν τον δρόμο της ευσέβειας με ευχέρεια. Εάν όμως αποστερήσεις τον εαυτό σου από την προσευχή, θα κάνεις το ίδιο ακριβώς σαν να έβγαζες το ψάρι από το νερό· διότι, όπως για εκείνο το νερό είναι ζωή, έτσι και για εσένα είναι η προσευχή. Μέσω αυτής είναι δυνατόν, σαν να αναδύεσαι από το νερό, να πετάξεις ψηλά, να υπερβείς τους ουρανούς και να βρεθείς κοντά στον Θεό. Είναι λοιπόν επαρκή όσα ειπώθηκαν για να καταδείξουν τη δύναμη της αγίας προσευχής· ίσως όμως είναι καλύτερο, ανατρέχοντας στις θείες Γραφές, να μάθουμε από τα λόγια του Χριστού τον πλούτο που θησαυρίζουν οι προσευχές για όσους επιθυμούν να αφιερώνουν σε αυτές όλο τους τον βίο. Και τους έλεγε, αναφέρει, μία παραβολή, για να τους δείξει ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται.

Διότι αληθινά σας λέγω· εάν έχετε πίστη σαν κόκκο σιναπιού, θα πείτε σε αυτό το βουνό: Μετακινήσου από εδώ εκεί, και θα μετακινηθεί, και τίποτα δεν θα είναι αδύνατο για εσάς. Αυτό δε το γένος δεν βγαίνει παρά μόνο με προσευχή και νηστεία.» «Αγρυπνείτε και προσεύχεσθε, για να μην εισέλθετε σε πειρασμό.» «Αληθινά, αληθινά σας λέγω, ό,τι κι αν ζητήσετε από τον Πατέρα στο όνομά μου, θα σας το δώσει.» «Τους έλεγε μάλιστα και παραβολή για το ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν: Υπήρχε κάποιος κριτής σε κάποια πόλη,» κ.ο.κ. «Αγρυπνείτε σε κάθε καιρό προσευχόμενοι, για να αξιωθείτε να διαφύγετε όλα όσα πρόκειται να συμβούν.» «Όταν έφτασε στον τόπο αυτό, τους είπε: Προσεύχεσθε για να μην εισέλθετε σε πειρασμό. Και ο ίδιος απομακρύνθηκε από αυτούς σε απόσταση περίπου μιας λιθοβολής, γονάτισε και προσευχόταν, λέγοντας: Πατέρα, εάν θέλεις, απομάκρυνε αυτό το ποτήρι από εμένα. Όμως, ας μη γίνει το δικό μου θέλημα, αλλά το δικό σου. Και επιστρέφοντας στους μαθητές, τους βρήκε να κοιμούνται και τους είπε: Προσεύχεσθε, για να μην εισέλθετε σε πειρασμό.» «Αληθινά σας λέγω ότι, όποιος πει στο βουνό αυτό: Σήκω και ρίξου στη θάλασσα, και δεν αμφιβάλλει στην καρδιά του, θα του γίνει ό,τι κι αν πει.»

Εύηχη είναι εκείνη η φωνή, η οποία ανεβαίνει μέχρι τη θεία ακοή, όχι η κραυγή που εκφέρεται με κάποια ένταση, αλλά η σκέψη που αναπέμπεται από καθαρή συνείδηση. Χωρίζεται από τον Θεό εκείνος που δεν συνάπτει τον εαυτό του με τον Θεό μέσω της προσευχής. Επομένως, αυτό πρέπει πρώτα να διδαχθούμε από τον λόγο, ότι οφείλουμε πάντοτε να προσευχόμαστε και να μην αποκάμνουμε. Διότι από την προσευχή προκύπτει το να βρισκόμαστε μαζί με τον Θεό· και όποιος βρίσκεται μαζί με τον Θεό, έχει χωριστεί από τον αντίπαλο.

Εκείνος που κατανοεί όσα ειπώθηκαν μυστικώς από τον μακάριο Παύλο, ο οποίος δήλωσε ότι η πάλη μας είναι εναντίον των πνευμάτων της πονηρίας, θα κατανοήσει και την παραβολή του Κυρίου που έλεγε «ότι πρέπει πάντοτε να προσευχόμαστε και να μην αποκάμνουμε».

Διότι τους έλεγε και παραβολή για το ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν, και τα εξής. Το να μην αποκάμνουν υποδηλώνει την επί μακρόν προσμονή στην προσευχή. Και μετά από αυτά ο Κύριος λέγει: Δείτε τι λέει ο άδικος κριτής. Πόσο μάλλον ο ουράνιος Πατέρας σας θα αποδώσει δικαιοσύνη σε εκείνους που βοούν προς αυτόν νύχτα και μέρα; Ναι, σας λέω, θα αποδώσει την δικαιοσύνη ταχέως.

Εφόσον, λοιπόν, ο σκοπός της ευσέβειας προβάλλει ως ένας για όλους, τον οποίο εκθέσαμε προηγουμένως διεξοδικά παραθέτοντας μαρτυρίες από τις Γραφές - το να αξιωθεί δηλαδή κανείς, μέσω της πίστης και της πολλής προσπάθειας σε όλες τις αρετές, την πλήρωση του Αγίου Πνεύματος και να αποκτήσει την παντελή απαλλαγή από τα πάθη, πράγμα που συνιστά τον καθαρισμό της καρδιάς που συντελείται μέσω του αγιαστικού Πνεύματος στις πιστές και ευλαβείς ψυχές. Ας παραδώσει, επομένως, ο καθένας τον εαυτό του στο αγαθό, ανάλογα με το πόσο εκτείνεται ο έρωτας της ψυχής του προς τον Θεό. Και στο εξής, εάν κάποιος επιθυμεί να επιμένει αδιάλειπτα στις προσευχές και να αφιερώνεται στις νηστείες σύμφωνα με το λόγιο του αποστόλου Παύλου: «Αδιαλείπτως προσεύχεσθε» και «Να προσκαρτερείτε στην προσευχή», καθώς και με τα λεγόμενα του Κυρίου: «Πόσο μάλλον ο Θεός θα αποδώσει δικαιοσύνη σε αυτούς που βοούν προς αυτόν νύχτα και ημέρα;». Αναφέρεται δε ότι έλεγε και παραβολή για την ανάγκη να προσεύχονται πάντοτε και να μην αποκάμνουν. Τον τρόπο δε με τον οποίο θα αξιωθούν την ένδυση των επουράνιων όπλων, όπως έχει προειπωθεί, όσοι επιθυμούν και πιστεύουν ότι θα την αποκτήσουν, ο απόστολος τον υπέδειξε με ακρίβεια λέγοντας: «Προσευχόμενοι σε κάθε καιρό εν Πνεύματι με κάθε προσευχή και δέηση, και γι' αυτό το σκοπό αγρυπνώντας με κάθε επιμονή και δέηση».

Γ΄. Το να προσευχόμαστε αδιαλείπτως και να επιμένουμε στην προσευχή μάς το διδάσκει και ο ίδιος ο θείος Απόστολος, καθώς και εκείνο που ειπώθηκε από τον Κύριο, ο οποίος είπε: «Πόσο μάλλον θα αποδώσει ο Θεός δικαιοσύνη σε όσους βοούν προς αυτόν νύχτα και μέρα;»· και το: «Γρηγορείτε και προσεύχεσθε». Πρέπει, λοιπόν, να προσευχόμαστε πάντοτε και να μην αποκάμνουμε. Όπως, όμως, αυτός που επιμένει στην προσευχή επέλεξε το πιο σπουδαίο έργο, έτσι πρέπει να υπομένει πολύν αγώνα και ανένδοτη προσπάθεια, διότι υπάρχουν πολλά εμπόδια της κακίας που ελλοχεύουν στην αφοσίωση της προσευχής: ύπνος, ακηδία, βάρος του σώματος, επιδρομή λογισμών, ακαταστασία του νου, χαλάρωση και τα υπόλοιπα τεχνάσματα της κακίας· έπειτα, θλίψεις και επιθέσεις αυτών τούτων των πονηρών πνευμάτων, που μας πολεμούν με μανία, μας αντιστέκονται και εμποδίζουν να προσεγγίσει τον Χριστό η ψυχή που αναζητά ακατάπαυστα εν αληθεία τον Θεό.

Διότι, εάν αυτός ο επαίτης για τον υλικό άρτο γίνεται αναιδής, κρούοντας τη θύρα και ζητώντας, και, εάν δεν λάβει, εισέρχεται πιο μέσα και ζητά με μεγαλύτερη αναίδεια άρτο ή ένδυμα ή υπόδημα για την ανάπαυση του σώματός του, και δεν απομακρύνεται έως ότου τα λάβει, ακόμη και αν τον διώκουν, πόσο μάλλον εμείς, που ζητούμε να λάβουμε τον αληθινό και επουράνιο άρτο για την ενδυνάμωση της ψυχής, και που επιποθούμε να ενδυθούμε τα ουράνια ενδύματα του φωτός και επιθυμούμε να υποδηθούμε τα νοερά υποδήματα του Πνεύματος για την ανάπαυση της αθάνατης ψυχής. Πόσο οφείλουμε χωρίς να αποκάμνουμε και αδιάλειπτα, με πίστη και αγάπη, να μακροθυμούμε πάντοτε και να κρούουμε την πνευματική θύρα του Θεού και να ζητούμε με κάθε υπομονή να αξιωθούμε της αιωνίου ζωής, όπως ακριβώς και ο Κύριος έλεγε "παραβολή" "για την ανάγκη να προσεύχονται πάντοτε και να μην αποκάμνουν", και αφού ανέπτυξε τον λόγο, προσθέτει λέγοντας: πόσο μάλλον ο Πατέρας μας ο ουράνιος "θα αποδώσει δικαιοσύνη" σε αυτούς "που βοούν" προς αυτόν "νύχτα και ημέρα"· και πάλι λέγοντας για τον φίλο: και αν "δεν του δώσει επειδή είναι φίλος του", "τουλάχιστον εξαιτίας της αναίδειάς του" θα εγερθεί και "θα του δώσει όσα έχει ανάγκη"· και προσθέτει: "ζητείτε, και θα σας δοθεί· ερευνάτε, και θα βρείτε· κρούετε, και θα σας ανοιχθεί. Διότι καθένας που ζητά λαμβάνει, και αυτός που ερευνά βρίσκει, και σε αυτόν που κρούει θα ανοιχθεί".

Λόγος 54ος. Τι να πούμε στους αγαπητούς μας αδελφούς, ή τι να υπενθυμίσουμε σε εσάς που ετοιμάσατε τους εαυτούς σας να πορευθούν οπίσω από τον Χριστό; Να σας πούμε ότι εκείνος που θέλει να ευαρεστήσει τον Θεό πρέπει να αναχωρήσει και να αποταχθεί αυτόν τον κόσμο; Ιδού, έχετε ήδη προλάβει να το κάνετε αυτό. Αλλά, μήπως να σας πούμε ότι αυτός που βούλεται να ακολουθήσει τον λόγο του Κυρίου πρέπει να γίνει ξένος και αλλότριος προς την πατρίδα του, τους γονείς, τους συγγενείς και τους φίλους του, εξαιτίας της αγάπης προς τον Κύριο και της ένθερμης επιθυμίας για τις εντολές του; Ιδού, και αυτό ο καθένας από εσάς το έπραξε πρόθυμα και έχει γίνει ξένος προς την ίδια του την πατρίδα για χάρη του Θεού. Αλλά μήπως να σας υπενθυμίσουμε την ανάγκη να εγκαρτερείτε στις προσευχές και στις νηστείες, σύμφωνα με την προσταγή του Κυρίου και την παραίνεση του Αποστόλου; Διότι ο Κύριος έλεγε: «παραβολή για το ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν», και ο Απόστολος: «αδιαλείπτως προσεύχεσθε». Όμως ιδού, με τη χάρη του Χριστού, βλέπουμε ότι διατελείτε σε αυτό το έργο και παραμένετε σε αυτό. Ή μήπως να σας πούμε ότι πρέπει να είστε έμπειροι στις θεόπνευστες Γραφές και να έχετε εντρυφήσει σε αυτές, ώστε να μην λησμονείτε τα ζωντανά λόγια του Κυρίου, τις εντολές του και τα θεία παραγγέλματά του; Ιδού, με τη χάρη του Κυρίου εξασκείστε σε αυτές και διαρκώς τις μελετάτε.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΗ'. Περί του να προσεύχεται κανείς πάντοτε. Περί του κριτή της αδικίας. Περί του Φαρισαίου και του τελώνη. Περί των παιδιών, ότι σε αυτά ανήκει η βασιλεία του Θεού. Περί εκείνου που ρώτησε τον Ιησού. Περί του λεπρού. «Τους έλεγε δε και μια παραβολή, για το ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν, λέγοντας: Ήταν κάποιος κριτής σε μια πόλη, ο οποίος τον Θεό δεν φοβόταν και άνθρωπο δεν ντρεπόταν. Υπήρχε δε και κάποια χήρα στην πόλη εκείνη, και πήγαινε σε αυτόν λέγοντας: Απόδωσέ μου δικαιοσύνη απέναντι στον αντίδικό μου. Και για ένα διάστημα δεν ήθελε. Μετά από αυτά όμως είπε μέσα του: Αν και τον Θεό δεν φοβάμαι και άνθρωπο δεν ντρέπομαι, τουλάχιστον επειδή με ενοχλεί αυτή η χήρα, θα της αποδώσω δικαιοσύνη, για να μην έρχεται συνέχεια και με εξαντλεί. Είπε δε ο Κύριος: Ακούστε τι λέει ο κριτής της αδικίας· ο δε Θεός δεν θα αποδώσει δικαιοσύνη στους εκλεκτούς του, που βοούν προς αυτόν ημέρα και νύχτα, και ας δείχνει μακροθυμία απέναντί τους; Σας λέω ότι θα τους αποδώσει δικαιοσύνη πολύ γρήγορα.»