Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 18:2

Τι θα έλεγαν, λοιπόν, εάν ακούσουν και τον Κύριο να λέει: «Υπήρχε σε κάποια χώρα ένας κριτής, ο οποίος δεν φοβόταν τον Θεό και δεν σεβόταν άνθρωπο;» Μήπως, επειδή μετά τον Θεό ονόμασε άνθρωπο, ο Υιός είναι αυτός ο άνθρωπος, τον οποίο δεν σεβάστηκε ο άδικος κριτής; Ή μήπως, επειδή μετά τον Θεό ονόμασε τον άνθρωπο, ο Υιός είναι τρίτος μετά τον άνθρωπο, και τέταρτο το Άγιο Πνεύμα; Και τι θα έλεγαν, άραγε, εάν ακούσουν τον Απόστολο να λέει πάλι στην ίδια επιστολή: «Σου παραγγέλλω ενώπιον του Θεού που ζωογονεί τα πάντα, και του Κυρίου Ιησού Χριστού, ο οποίος έδωσε τη μαρτυρία της καλής ομολογίας επί Ποντίου Πιλάτου, να τηρήσεις την εντολή άσπιλη και ακατηγόρητη;» Μήπως, λοιπόν, επειδή τώρα σιώπησε περί αγγέλων και Πνεύματος, αμφιβάλλουν για το Πνεύμα, εάν υπάρχει, και για τους αγγέλους, εάν υπάρχουν; Ναι, αμφιβάλλουν, εφόσον έχουν συνηθίσει να δυσφημούν με τέτοιο τρόπο το Πνεύμα. Εάν όμως ακούσουν τη Γραφή να λέει στην Έξοδο, «Και φοβήθηκε ο λαός τον Κύριο, και πίστεψαν στον Θεό και στον Μωυσή, τον θεράποντά Του», μήπως θα συναριθμήσουν τον Μωυσή με τον Θεό, και μετά τον Θεό δεν θα εννοήσουν τον Υιό, παρά μόνο τον Μωυσή; Και τι θα πουν, εάν ακούσουν και τον πατριάρχη Ιακώβ να ευλογεί τον Ιωσήφ και να λέει: «Ο Θεός που με τρέφει από τη νεότητά μου έως τη σημερινή ημέρα, ο άγγελος που με λυτρώνει από όλα τα κακά, ας ευλογήσει τα παιδιά αυτά;»

Τι θα έλεγαν, λοιπόν, εάν ακούσουν και τον Κύριο να λέει: «Υπήρχε σε κάποια χώρα ένας κριτής, ο οποίος δεν φοβόταν τον Θεό και δεν ντρεπόταν άνθρωπο»; Άραγε, επειδή μετά τον Θεό ονόμασε άνθρωπο, ο Υιός είναι αυτός ο άνθρωπος, τον οποίο δεν ντράπηκε ο άδικος κριτής; Ή επειδή μετά τον Θεό ονόμασε τον άνθρωπο, τρίτος είναι ο Υιός μετά τον άνθρωπο, και τέταρτο το Άγιο Πνεύμα; Και τι άραγε θα πουν, εάν ακούσουν πάλι τον Απόστολο να λέει στην ίδια επιστολή: «Σου παραγγέλλω ενώπιον του Θεού, ο οποίος δίνει ζωή στα πάντα, και του Κυρίου Ιησού Χριστού, ο οποίος έδωσε την καλή ομολογία μαρτυρώντας επί Ποντίου Πιλάτου, να τηρήσεις την εντολή άσπιλη και ακατηγόρητη»; Άραγε, λοιπόν, επειδή έχει σιωπήσει τώρα για τους αγγέλους και για το Πνεύμα, θα αμφιβάλλουν για το Πνεύμα, εάν υπάρχει, και για τους αγγέλους, εάν υπάρχουν; Ναι, αμφιβάλλουν, εφόσον έχουν επιδοθεί στο να εκστομίζουν τέτοιες δυσφημίες για το Πνεύμα. Εάν πάλι ακούσουν τη Γραφή να λέει στην Έξοδο, «Φοβήθηκε ο λαός τον Κύριο, και πίστεψαν στον Θεό και στον Μωυσή, τον θεράποντά Του», άραγε θα συναριθμήσουν τον Μωυσή με τον Θεό, και μετά τον Θεό δεν θα νοήσουν τον Υιό, αλλά μόνο τον Μωυσή; Τι θα πουν, εάν ακούσουν και τον πατριάρχη Ιακώβ να ευλογεί τον Ιωσήφ και να λέει: «Ο Θεός, ο οποίος με τρέφει από τη νεότητά μου έως τη σημερινή ημέρα, ο άγγελος που με λυτρώνει από όλα τα κακά, ας ευλογήσει τα παιδιά αυτά»;

Αφού έπραξαν τέτοια και τόσα πολλά οι ασεβείς, νόμιζαν ότι δεν είχαν καταφέρει τίποτα, όσο ο μέγας Όσιος παρέμενε απείραχτος από την πονηριά τους. Διότι σκέφθηκαν να επεκτείνουν τη μανία τους ακόμη και εναντίον αυτού του τόσο σπουδαίου γέροντα. Και ούτε ντράπηκαν για το ότι είναι πατέρας των επισκόπων, ούτε σεβάστηκαν το ότι αναδείχθηκε ομολογητής, ούτε αισθάνθηκαν αιδώ για τον χρόνο της αρχιερατείας του, ότι δηλαδή είχε εξήντα και πλέον έτη σε αυτήν, αλλά τα καταφρονούσαν όλα και απέβλεπαν μόνο στην αίρεση, άνθρωποι αληθινά «που ούτε τον Θεό φοβούνται ούτε άνθρωπο ντρέπονται». Προσήλθαν, λοιπόν, στον Κωνστάντιο και χρησιμοποίησαν πάλι τα εξής λόγια: «Τα πάντα έχουμε πράξει και εξορίσαμε τον επίσκοπο των Ρωμαίων, εξορίσαμε δε και πριν από αυτόν πάρα πολλούς επισκόπους, και γεμίσαμε κάθε τόπο με φόβο. Αλλά σε τίποτα δεν μας ωφελούν τα τόσο μεγάλα έργα σου, ούτε έχουμε κατορθώσει το παραμικρό, όσο απομένει ο Όσιος. Διότι, εφόσον εκείνος παραμένει στην έδρα του, είναι σαν να βρίσκονται και όλοι οι υπόλοιποι στις δικές τους εκκλησίες, καθώς είναι ικανός με τον λόγο και την πίστη να πείσει τους πάντες εναντίον μας. Αυτός και σε συνόδους προεδρεύει και τα γραφόμενά του εισακούονται παντού. Αυτός διατύπωσε και την πίστη της Νικαίας και διακήρυξε παντού ότι οι Αρειανοί είναι αιρετικοί. Αν, λοιπόν, αυτός παραμείνει, η εξορία των άλλων έχει καταστεί περιττή, διότι η αίρεσή μας εκμηδενίζεται. Ξεκίνα, λοιπόν, να διώκεις και αυτόν, και μην τον λυπηθείς, έστω κι αν είναι υπέργηρος».

Γι' αυτόν τον λόγο, άλλωστε, είπε ο Κύριος την παραβολή για τη χήρα, η οποία με την επιμονή της έκαμψε τον άνομο κριτή, ώστε και εμείς μέσω της επιμονής μας να λαμβάνουμε τα αιτήματά μας. Διότι από αυτό αποδεικνύεται και η πίστη μας και η αγάπη μας προς τον Θεό, όταν, παρόλο που δεν λαμβάνουμε γρήγορα την εκπλήρωση των αιτημάτων μας, εμείς παραμένουμε ευχαριστώντας Τον. Ας Τον ευχαριστούμε, λοιπόν, διαρκώς, για να αξιωθούμε να επιτύχουμε τα αιώνια αγαθά Του· διότι σε Αυτόν πρέπει η δόξα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Κεφάλαιο Αʹ. ΛΟΥΚΑΣ. Καθένας από εσάς κατά το Σάββατο δεν λύνει το βόδι του ή τον όνο του από τη φάτνη και, αφού το οδηγήσει έξω, το ποτίζει; Αυτήν όμως, που είναι θυγατέρα του Αβραάμ, την οποία έδεσε ο Σατανάς εδώ και δεκαοχτώ έτη, δεν έπρεπε να λυθεί από τον δεσμό αυτόν την ημέρα του Σαββάτου; Τους έλεγε δε και μία παραβολή, για να τους δείξει ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν. Υπήρχε σε κάποια πόλη ένας κριτής, ο οποίος δεν φοβόταν τον Θεό και δεν ντρεπόταν κανέναν άνθρωπο. Στην πόλη δε εκείνη υπήρχε και μία χήρα, η οποία ερχόταν προς αυτόν λέγοντας: Απόδωσέ μου δικαιοσύνη έναντι του αντιδίκου μου. Και εκείνος δεν ήθελε για αρκετό καιρό.

Κεφάλαιο α΄ ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Αιτείτε, και θα σας δοθεί· ζητείτε, και θα βρείτε· κρούετε, και θα σας ανοιχθεί. Διότι καθένας που αιτεί λαμβάνει· και όποιος ζητεί βρίσκει· και σε αυτόν που κρούει θα ανοιχθεί, και τα εξής. ΛΟΥΚΑΣ. Τους έλεγε δε και μια παραβολή, σχετικά με το ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν, λέγοντας: Υπήρχε ένας κριτής σε κάποια πόλη, και τα λοιπά. ΛΟΥΚΑΣ. Προσέχετε δε τους εαυτούς σας, μήπως τυχόν βαρύνουν οι καρδιές σας από κραιπάλη, και μέθη, και βιοτικές μέριμνες, και έλθει ξαφνικά επάνω σας η ημέρα εκείνη. Διότι σαν παγίδα θα επέλθει σε όλους εκείνους που κατοικούν στο πρόσωπο όλης της γης. Αγρυπνείτε λοιπόν, δεόμενοι σε κάθε καιρό, για να αξιωθείτε να διαφύγετε από όλα όσα πρόκειται να συμβούν, και να σταθείτε μπροστά στον Υιό του ανθρώπου. ΠΡΟΣ ΚΟΛ.

{"chunk_id": "", "translation": "Κεφάλαιο 18. Σχετικά με το ότι πρέπει πάντοτε να προσευχόμαστε και να μην αποκάμνουμε. (A f. 236, C f. 144 b, D f 59) Πρέπει, λοιπόν, να προσευχόμαστε αδιάλειπτα, σύμφωνα με τα λόγια του μακαρίου Παύλου, γνωρίζοντας καλά και πιστεύοντας ακλόνητα ότι αυτός που παρακαλείται μπορεί να κατορθώσει τα πάντα. «Διότι ας ζητά κάποιος», λέει, «με πίστη χωρίς να αμφιβάλλει καθόλου. Διότι αυτός που αμφιβάλλει μοιάζει με κύμα της θάλασσας που παρασύρεται και ριπίζεται από τον άνεμο». Ας μην νομίζει, λέει, ο άνθρωπος εκείνος ότι θα λάβει κάτι από τον Κύριο· διότι ομολογουμένως αυτός που αμφιβάλλει είναι υβριστής. Εάν δηλαδή δεν έχεις πιστέψει ότι θα εκπληρώσει το αίτημά σου, μην προσέλθεις καθόλου· για να μην βρεθείς κατήγορος αυτού που τα μπορεί όλα, έχοντας διγνωμία απερίσκεπτα. Πρέπει, επομένως, να απορρίπτουμε αυτήν την τόσο αισχρή νόσο· και το ότι ο Θεός θα συγκατανεύσει σε εκείνους που δεν κάνουν τις ικεσίες τους επιπόλαια ή αμελώς, αλλά με προθυμία και αδιαλείπτως, το επιβεβαιώνει η προκειμένη παραβολή. Διότι, εάν τον άδικο κριτή, αυτόν που ούτε τον Θεό φοβόταν ούτε άνθρωπο ντρεπόταν, τον έκαμψε η συνεχής προσέλευση της χήρας, ώστε ακόμη και παρά τη θέλησή του να της αποδώσει δικαιοσύνη, πώς ο φιλευσπλαχνικός και μισοπόνηρος Θεός, αυτός που πάντοτε προσφέρει χείρα σωτηρίας σε όσους τον αγαπούν, δεν θα δεχθεί αυτούς που προσέρχονται σε αυτόν και την ημέρα και τη νύχτα, και δεν θα τους αποδώσει δικαιοσύνη ως εκλεκτούς του; (A f. 236) Αλλά, ποιοι είναι τελικά αυτοί που τους αδικούν; Ελάτε λοιπόν, ελάτε να εξετάσουμε [κώδ."}

Διότι, αν τον κριτή της αδικίας, ο οποίος είχε αποθρασυνθεί και απέναντι στον Θεό και απέναντι στους ανθρώπους και ήταν γεμάτος από κάθε κακία, τον μαλάκωσε η επιμονή και η καρτερία της χήρας, πόσο μάλλον εμείς θα ελκύσουμε σε ευσπλαχνία τον Πατέρα του ελέους, έστω και αν μακροθυμεί προς το παρόν;

Κατάπεμψε, Δέσποτα, τη χάρη σου γρήγορα, για να αποδιώξει από τον δούλο σου τον μεγάλο Δράκοντα μαζί με όλους τους αισχρούς και πονηρούς λογισμούς. Η δική σου παραβολή θα σε πείσει, ω Δέσποτα· διότι έχεις πει ότι σε κάποια πόλη υπήρχε ένας δικαστής, που ούτε τον Θεό φοβόταν, ούτε άνθρωπο ντρεπόταν καθόλου· και σε αυτή την πόλη υπήρχε μια φτωχή χήρα που τον παρακαλούσε καθημερινά και του έλεγε: Δικαίωσέ με επιτέλους από τον αντίδικό μου· για αρκετό καιρό όμως, αυτός περιφρονούσε άσπλαχνα την πάντοτε θλιμμένη γυναίκα· αλλά η υπομονή της χήρας κατάφερε να επιτύχει και να φέρει στον σωστό δρόμο ακόμα και αυτόν τον άσπλαχνο και ανελεήμονα. Μια αδικημένη χήρα προσέρχεται σε άσπλαχνο και άνομο δικαστή, για να τη δικαιώσει από τον αντίδικό της· εγώ όμως προσέρχομαι στον εύσπλαχνο, μακρόθυμο και αγαθό Δεσπότη μου, ο οποίος έχει εξουσία σε ουρανό και γη, για να με εισακούσει γρήγορα.

Υπήρχε κάποιος κριτής που δεν φοβόταν τον Θεό. Προσθέτει, λοιπόν, και την παραβολή για τον κριτή της αδικίας, για να δείξει ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν. Και το να πει: «Άραγε, όταν έλθει ο Υιός του ανθρώπου, θα βρει την πίστη πάνω στη γη;», φανερώνει την έκλειψη της πίστεως, ότι δηλαδή δεν πρόκειται να βρεθεί κανένας πιστός ή, αν βρεθεί, θα είναι κάποιος σπάνια, κατά τον χρόνο της δεύτερης θεοφάνειάς Του. Αυτό ακριβώς αποτελεί μέγα τεκμήριο του καιρού της αποστασίας, κατά τον οποίο σπάνιος θα είναι αυτός που θα βρεθεί πιστός. Ίσως δε να μην υπάρξει ούτε ένας, διότι άλλοι μεν θα παραληφθούν, άλλοι δε θα εγκαταλειφθούν για να παραδοθούν στους αετούς. Έτσι, όταν πλέον θα έχει εκλείψει η πίστη από τους ανθρώπους, Εκείνος θα εμφανιστεί για να λάβει εκδίκηση υπέρ των αγίων Του, οι οποίοι θανατώθηκαν από τους ασεβείς. Θα λάβει δε την εκδίκηση τάχιστα, διότι βοούν προς Αυτόν νύχτα και μέρα. Και το να βοούν προς Αυτόν, το δίδαξε μέσω της παραβολής του κριτή της αδικίας.

Η μεγαλύτερη, όμως, χάρη είναι η ταχύτητα της ευεργεσίας που ζητούμε. Διότι την εκδήλωση φιλανθρωπίας προς τη χήρα την παραχώρησε ακόμη και ο άδικος κριτής στο Ευαγγέλιο, αλλά έπειτα από πολλή ικεσία και επιμονή. Από εσάς, όμως, ας επιδειχθεί ταχύτητα, για να μην ταλαιπωρείται εκείνη επί μακρόν από τις μέριμνες και τις κακοπάθειες της ξενιτιάς· αν και γνωρίζω πάρα πολύ καλά ότι η θεοσέβειά σου θα καταστήσει σε αυτήν οικεία ακόμη και την ξένη χώρα.

Με την ίδια ακριβώς παρομοίωση μίλησε ο προφήτης για τον αντίχριστο, ο οποίος θα προσκαλέσει κοντά του την ανθρωπότητα, θέλοντας να οικειοποιηθεί τα ξένα, υποσχόμενος σε όλους μια μάταιη λύτρωση, ενώ δεν θα μπορεί να σώσει ούτε τον ίδιο του τον εαυτό. Αυτός, λοιπόν, αφού συγκεντρώσει γύρω του τον λαό που ήταν πάντοτε απειθής στον Θεό, παρακαλούμενος από αυτούς, θα αρχίσει να διώκει τους αγίους θεωρώντας τους εχθρούς και αντίδικούς τους, όπως ακριβώς λέει ο ευαγγελιστής: «Υπήρχε σε κάποια πόλη ένας κριτής που δεν φοβόταν τον Θεό και δεν ντρεπόταν κανέναν άνθρωπο. Στην ίδια πόλη υπήρχε και μια χήρα, η οποία τον παρακαλούσε λέγοντας: Δικαίωσέ με από τον αντίδικό μου. Εκείνος για αρκετό καιρό δεν ήθελε· αργότερα όμως είπε μέσα του: Αν και δεν φοβάμαι τον Θεό και δεν ντρέπομαι κανέναν άνθρωπο, επειδή όμως με ενοχλεί αυτή η χήρα, θα την δικαιώσω». Αδιαμφισβήτητα, λοιπόν, ονομάζει «κριτή της αδικίας», που «ούτε τον Θεό φοβάται ούτε ντρέπεται άνθρωπο», τον αντίχριστο, ο οποίος όντας υιός του διαβόλου και σκεύος του σατανά, αφού αναλάβει τη βασιλεία, θα αρχίσει να επαίρεται και εναντίον του Θεού, αληθινά «χωρίς να φοβάται ούτε τον Θεό ούτε» να ντρέπεται τον Υιό του Θεού που είναι κριτής των πάντων. «

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΙΔΙΟ 1515. Φαίνεται ότι ταράχθηκες, επειδή άκουσες ότι εδώ και ο Λάζαρος έλαβε την ανταπόδοση για τα παραπτώματά του και ο πλούσιος για τα καλά του έργα· αν όμως είχες προσέξει όσα ειπώθηκαν, δεν θα είχες ταραχθεί. Διότι το ότι δεν είπε «έλαβες», αλλά «απέλαβες» —καθώς το πρώτο δηλώνει χάρη, ενώ το δεύτερο ανταπόδοση— καθιστά απολύτως σαφές και επιβεβαιώνει το νόημα όσων είπαμε. Και το ότι όχι μόνον όσοι έχουν φθάσει στην κορυφή της αρετής έχουν κάποιο ανθρώπινο παράπτωμα —διότι μόνον το Θείο είναι αναμάρτητο— αλλά και όσοι έχουν καταπέσει στον πυθμένα της κακίας έχουν κάποιο καλό έργο, το διακηρύσσει η Αγία Γραφή· για τους πρώτους λέει: «Ποιος θα καυχηθεί ότι έχει αγνή καρδιά; Ή ποιος θα ισχυρισθεί με παρρησία ότι είναι καθαρός από αμαρτίες;»· για τους δεύτερους αναφέρει ότι ο άδικος κριτής, ο οποίος ούτε τον Θεό φοβόταν ούτε άνθρωπο ντρεπόταν, έκανε κάτι καλό, καθώς λυπήθηκε τη χήρα που ερχόταν διαρκώς προς αυτόν και της απέδωσε το δίκαιο απέναντι σε εκείνους που την αδικούσαν. Εάν, λοιπόν, ακόμη και στους άριστους βρίσκεται κάποια μομφή και στους κάκιστους κάποια αρετή, γιατί απορείς που, αφού και οι δύο ξεκαθάρισαν εδώ τους λογαριασμούς τους, μεταφέρθηκαν εκεί, ο ένας γυμνός από αμαρτήματα και ο άλλος έρημος από καλά έργα; Γι’ αυτό ο πρώτος απολάμβανε ανόθευτη την ευφροσύνη, ενώ ο δεύτερος υφίστατο απαρηγόρητη την τιμωρία.

ΣΜΗ΄. ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Πρόσφατα είχε ξεκινήσει ανάμεσά μας μια συζήτηση περί αρετής και κακίας, και ενώ πολλοί έλεγαν πολλά, εγώ είπα ότι θεωρώ πως όλοι οι άνθρωποι έχουν και ελαττώματα και πλεονεκτήματα. Αλλά οι μεν ευδόκιμοι και άριστοι έχουν μικρά και ασήμαντα ελαττώματα, ενώ τα κατορθώματά τους είναι μέγιστα και υπερφυή. Οι δε υπόλοιποι έχουν πλεονεκτήματα που είτε αναλογούν στα ελαττώματα, είτε υπερτερούν αυτών, είτε υπολείπονται αυτών. Διότι υπάρχουν άνθρωποι σκληροί μεν, σώφρονες δε, ή ασελγείς μεν, ελεήμονες δε, ή θρασύτατοι μεν, που μεταβάλλονται όμως εύκολα, ή άδικοι μεν, μετριόφρονες δε, ή άρπαγες μεν, εγκρατείς δε, ή ακρατείς μεν ως προς τη γλώσσα, εγκρατείς δε ως προς τις ηδονές, ή ακρατείς μεν ως προς τις ηδονές, εγκρατείς δε ως προς τη γλώσσα, ή υποδουλωμένοι μεν στη γαστέρα, αλλά κυρίαρχοι της οργής τους. Και για να μιλήσω συνοπτικά, δεν θα πίστευα εύκολα ότι υπάρχει άνθρωπος ούτε απαλλαγμένος από ελαττώματα, ούτε στερημένος από κατορθώματα. Και έφερα ως απόδειξη για το πρώτο τον κριτή της αδικίας, αυτόν που ούτε τον Θεό φοβόταν ούτε άνθρωπο ντρεπόταν, ο οποίος έπραξε κάτι καλό, ελεώντας τη χήρα που τον ικέτευε συνεχώς και αποδίδοντας δικαιοσύνη εναντίον αυτών που την αδικούσαν. Για δε το δεύτερο, το ρητό: «Ποιος θα καυχηθεί ότι έχει αγνή την καρδιά ή ποιος θα τολμήσει να πει ότι είναι καθαρός από αμαρτίες;»

δʹ. Μετά από αυτά, νομίζω ότι εδώ προστάζει να μην κάνουμε τις προσευχές μας μακροσκελείς· μακροσκελείς όμως όχι ως προς τον χρόνο, αλλά ως προς το πλήθος και το μήκος των όσων λέγονται. Διότι πρέπει να επιμένουμε ζητώντας τα ίδια πράγματα· «να προσκαρτερείτε», λέει, «στην προσευχή». Και ο Ίδιος εξάλλου, μέσω εκείνου του παραδείγματος με τη χήρα, η οποία έκαμψε τον ανελέητο και σκληρό άρχοντα με τη συνέχεια της παρακλήσεώς της, και με το παράδειγμα του φίλου, ο οποίος έφτασε μέσα στη νύχτα και σήκωσε αυτόν που κοιμόταν από το κρεβάτι του, όχι εξαιτίας της φιλίας αλλά εξαιτίας της επιμονής του, δεν νομοθέτησε τίποτε άλλο για όλους παρά το να Τον παρακαλούμε συνεχώς. Δεν προστάζει βέβαια να συνθέτουμε προσευχή από χιλιάδες στίχους και να προσερχόμαστε σε Αυτόν απλώς για να την απαγγείλουμε. Διότι αυτό υπονόησε λέγοντας: «Νομίζουν ότι με την πολυλογία τους θα εισακουστούν». «Διότι γνωρίζει», λέει, «εκείνα που έχετε ανάγκη». Και εάν γνωρίζει, λέει, εκείνα που έχουμε ανάγκη, για ποιον λόγο πρέπει να προσευχόμαστε; Όχι για να Τον διδάξεις, αλλά για να Τον κάμψεις· για να οικειωθείς μαζί Του με τη συνέχεια της παρακλήσεως, για να ταπεινωθείς, για να θυμηθείς τις αμαρτίες σου. «Έτσι λοιπόν να προσεύχεστε εσείς», λέει: «Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς». Δες πώς αμέσως ανύψωσε τον ακροατή, και του υπενθύμισε όλη την ευεργεσία από τα προοίμια.

Μην πεις ότι, «Αμάρτησα πολύ και δεν μπορώ να παρακαλέσω αυτόν που είναι οργισμένος»· διότι ο Θεός δεν εξετάζει την αξία, αλλά την προαίρεση. Διότι, αν τον άρχοντα, που ούτε τον Θεό φοβόταν ούτε τους ανθρώπους ντρεπόταν, τον έκαμψε η χήρα, πόσο μάλλον τον αγαθό Θεό θα ελκύσει η συνεχής δέηση. Ώστε, ακόμη κι αν δεν είσαι φίλος, ακόμη κι αν δεν απαιτείς τα οφειλόμενα, ακόμη κι αν έχεις κατασπαταλήσει την πατρική περιουσία και έχεις χαθεί από τα μάτια του για πολύ καιρό, ακόμη κι αν είσαι άτιμος, ακόμη κι αν είσαι ο έσχατος όλων, ακόμη κι αν προσέρχεσαι σε αυτόν ενώ είναι οργισμένος και αγανακτισμένος· θέλησε μόνο να προσευχηθείς και να επιστρέψεις, και θα τα ανακτήσεις όλα, και την οργή και την καταδίκη θα τις σβήσεις αμέσως. «Αλλά, ιδού, προσεύχομαι», λέγει, «και δεν γίνεται τίποτε περισσότερο». Αυτό συμβαίνει διότι δεν προσεύχεσαι όπως εκείνοι· εννοώ όπως η Συροφοινίκισσα, και ο φίλος που κατέφθασε σε ακατάλληλη ώρα της νύχτας, και η χήρα που ενοχλούσε συνεχώς τον δικαστή, και ο υιός που κατασπατάλησε τα πατρικά αγαθά.

Αλλά τίποτα τέτοιο δεν αισθάνθηκε· απεναντίας, έγινε ακόμη πιο θρασύς και πιο σκληρός και από εκείνον τον δικαστή, ο οποίος ούτε τον Θεό φοβόταν, ούτε τους ανθρώπους ντρεπόταν. Διότι εκείνον, μολονότι ήταν ωμός και άγριος, η επιμονή της χήρας τον έπεισε να της κάνει τη χάρη και τον έκαμψε μπροστά στην ικεσία της. Τούτον όμως, ούτε αυτό δεν μπόρεσε να τον κάμψει ώστε να βοηθήσει τον φτωχό, αν και το αίτημα δεν ήταν το ίδιο, αλλά τούτο εδώ ήταν πολύ πιο εύκολο και πιο δίκαιο. Επειδή εκείνη μεν τον παρακαλούσε να στραφεί εναντίον των εχθρών της, ενώ τούτος ζητούσε να του ανακουφίσει την πείνα και να μην τον αφήσει να πεθάνει. Και εκείνη μεν τον ενοχλούσε με τα παρακάλια της, ενώ τούτος πολλές φορές την ημέρα εμφανιζόταν στον πλούσιο να κείτεται σιωπηλά· και αυτό είναι πολύ ικανό να μαλακώσει ακόμη και μια πέτρινη ψυχή. Διότι, όταν ενοχλούμαστε, πολλές φορές εξοργιζόμαστε· όταν όμως βλέπουμε αυτούς που έχουν ανάγκη βοηθείας να στέκονται με απόλυτη σιωπή και να μη βγάζουν μιλιά, αλλά, αν και συνεχώς δεν λαμβάνουν τίποτα, να μη δυσανασχετούν, παρά μόνο να στέκονται σιωπηλά μπροστά μας, έστω κι αν είμαστε πιο αναίσθητοι και από τις ίδιες τις πέτρες, νιώθοντας ντροπή για την υπερβολική τους πραότητα, καμπτόμαστε. Υπήρχε δε και κάτι άλλο εκτός από αυτά, όχι μικρότερης σημασίας, το ότι δηλαδή και η ίδια η όψη του φτωχού ήταν αξιοθρήνητη, καθώς είχε καταπονηθεί από την πείνα και τη μακρόχρονη αρρώστια. Αλλά παρ' όλα αυτά, τίποτα από όλα αυτά δεν μαλάκωσε εκείνον τον ανήμερο άνθρωπο.

Διότι, εάν εκείνον τον άρχοντα, ο οποίος ούτε τον Θεό φοβόταν ούτε τους ανθρώπους ντρεπόταν, τον έκαμψε η χήρα, πολύ περισσότερο η συνεχής δέηση θα ελκύσει τον Αγαθό. Επομένως, ακόμη και αν δεν είσαι φίλος, ακόμη και αν δεν ζητάς τα οφειλόμενα, ακόμη και αν έχεις καταφάγει και κατασπαταλήσει την πατρική περιουσία και έχεις χαθεί από τα μάτια Του για πολύ καιρό· ακόμη και αν Τον πλησιάσεις ενώ είναι οργισμένος και αγανακτισμένος, θέλησε μόνο να επιστρέψεις, και θα τα λάβεις όλα πίσω, και την οργή και την καταδίκη θα τις σβήσεις αμέσως. Διότι σκοπός του Θεού, αδελφοί, είναι να μακροθυμεί προς αυτούς που αμαρτάνουν.

Εσύ όμως ούτε αυτόν τον κανόνα δεν τηρείς· διότι δεν συναναστρέφεσαι με φόβο Θεού, αλλά με πολλή ελευθεριότητα και περιφρόνηση, και συντρώγεις, και συμπίνεις, και συνομιλείς, και γελάς μαζί του απρεπώς. Και ύστερα από όλα αυτά, εσύ μεν θέλεις να ονομάζεσαι παρθένος, εγώ όμως δεν θα σε αποκαλέσω πλέον παρθένο, εφόσον έτσι έχεις εξευτελίσει τον εαυτό σου και δεν φοβήθηκες τον κίνδυνο. Θα τολμήσω να πω τον προφητικό λόγο: «Ας εκπλαγεί ο ουρανός για αυτό, και ας φρίξει η κτίση», σε τόση αναισχυντία έχουμε περιπέσει, που ξεπερνά και εκείνη των πορνών στα πορνεία. Διότι, όπως ακριβώς εκείνες, όταν συναναστρέφονται γελοίους ανθρώπους, γίνονται πιο θρασείες στις άσεμνες πράξεις, έτσι και αυτές βρήκαν καλό να συζούν με άνδρες. Ο Θεός αγανακτεί, οι άνθρωποι τις διασύρουν, και εκείνες, μιμούμενες τον άδικο κριτή, ούτε τον Θεό φοβούνται, ούτε άνθρωπο ντρέπονται· αλλά, παρ' όλα αυτά, επιδεικνύουν μεγαλύτερο θράσος ακόμη και από τις γυναίκες που συζούν σεμνά με τους άνδρες τους στον γάμο. Αυτές συμπεριφέρονται με μεγαλύτερη έπαρση απέναντι σε εκείνους με τους οποίους συζούν, και προκαλούν ταραχές, και ανταποδίδουν τις ύβρεις, και επιθυμούν να εξουσιάζουν ολόκληρη την περιουσία τους· και αν κάπου-κάπου εκείνος θελήσει να απλώσει το χέρι του σε ελεημοσύνη, τον εμποδίζει, και τελικά δεν είναι πλέον υπηρέτρια, αλλά έχει γίνει δέσποινα. Απομακρύνσου, λοιπόν, από τη συγκατοίκηση με ξένο άνδρα, ω παρθένε, και δεν εννοώ μόνο από τη συγκατοίκηση, αλλά να προσέχεις να αποφεύγεις ακόμη και να συνομιλείς ή να γελάς μαζί του.

Σε κάποια πόλη υπήρχε ένας κριτής, ο οποίος δεν φοβόταν τον Θεό και δεν υπολόγιζε άνθρωπο. Υπήρχε επίσης σε εκείνη την πόλη μία χήρα, η οποία πήγαινε σε αυτόν λέγοντας: Δικαίωσέ με απέναντι στον αντίδικό μου. Και εκείνος για αρκετό καιρό δεν ήθελε. Έπειτα όμως από αυτά είπε μέσα του: Αν και τον Θεό δεν φοβάμαι και άνθρωπο δεν υπολογίζω, επειδή τουλάχιστον αυτή η χήρα με βάζει σε κόπο, θα την δικαιώσω, για να μην έρχεται διαρκώς και με ταλαιπωρεί. Είπε τότε ο Κύριος: Ακούστε τι λέει ο άδικος κριτής. Ο δε Θεός δεν θα αποδώσει δικαιοσύνη στους εκλεκτούς του, οι οποίοι βοούν προς αυτόν ημέρα και νύχτα, έστω και αν μακροθυμεί απέναντί τους;

Σας λέγω ότι θα τους αποδώσει δικαιοσύνη γρήγορα. Ας μάθουμε, αδελφοί, την κρυμμένη σοφία που βρίσκεται στα λόγια του Πνεύματος, ερευνώντας την ανάλογα με τη δύναμή μας, όχι σε όλο της το μέγεθος, αλλά στο μέτρο του εφικτού για εμάς. Εκείνοι μεν που βγάζουν τα προς το ζην από τη θάλασσα, καταδυόμενοι στον ίδιο της τον βυθό, μεταφέρουν τους πολύτιμους λίθους σε όσους βρίσκονται στη στεριά· εμείς δε, αφού περιηγηθούμε στο πέλαγος των θείων Γραφών, ας καταδυθούμε στον ίδιο τον βυθό της πνευματικής σοφίας, όσο είναι δυνατόν, για να σας μεταφέρουμε έναν αγαθό θησαυρό, που στολίζει τις ψυχές καλύτερα από ό,τι τα λιθοκόλλητα στέμματα τα κεφάλια των βασιλέων. Διότι η δική τους ομορφιά τερματίζεται μαζί με αυτόν τον βίο· ενώ εκείνος που στεφανώνει την ψυχή με τα λόγια του Πνεύματος, και τώρα διανύει τον χρόνο της ζωής του με απόλυτη ασφάλεια, και μετά το τέλος του βίου προσέρχεται με θάρρος στο βήμα του Χριστού, γεμάτος από αρετή και καθαρός από κάθε κακία. Ποιον θησαυρό, λοιπόν, σας φέρνουμε από τον βυθό των Γραφών, χωρίς να αγγίζουμε το ίδιο το βάθος της σοφίας, αλλά κατεβαίνοντας τόσο, όσο μας είναι εφικτό; Ο Χριστός, προτρέποντας τους ανθρώπους προς την προσευχή και θέλοντας να καταδείξει στις ψυχές μας την ωφέλεια που προέρχεται από αυτήν, εισάγει κάποιον κριτή πονηρό και σκαιό, ο οποίος έχει αποβάλει κάθε ντροπή από τα μάτια του και έχει εκδιώξει τον φόβο του Θεού από την ψυχή του.

Διότι αληθινά σας λέγω· εάν έχετε πίστη σαν κόκκο σιναπιού, θα πείτε σε αυτό το βουνό: Μετακινήσου από εδώ εκεί, και θα μετακινηθεί, και τίποτα δεν θα είναι αδύνατο για εσάς. Αυτό δε το γένος δεν βγαίνει παρά μόνο με προσευχή και νηστεία.» «Αγρυπνείτε και προσεύχεσθε, για να μην εισέλθετε σε πειρασμό.» «Αληθινά, αληθινά σας λέγω, ό,τι κι αν ζητήσετε από τον Πατέρα στο όνομά μου, θα σας το δώσει.» «Τους έλεγε μάλιστα και παραβολή για το ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν: Υπήρχε κάποιος κριτής σε κάποια πόλη,» κ.ο.κ. «Αγρυπνείτε σε κάθε καιρό προσευχόμενοι, για να αξιωθείτε να διαφύγετε όλα όσα πρόκειται να συμβούν.» «Όταν έφτασε στον τόπο αυτό, τους είπε: Προσεύχεσθε για να μην εισέλθετε σε πειρασμό. Και ο ίδιος απομακρύνθηκε από αυτούς σε απόσταση περίπου μιας λιθοβολής, γονάτισε και προσευχόταν, λέγοντας: Πατέρα, εάν θέλεις, απομάκρυνε αυτό το ποτήρι από εμένα. Όμως, ας μη γίνει το δικό μου θέλημα, αλλά το δικό σου. Και επιστρέφοντας στους μαθητές, τους βρήκε να κοιμούνται και τους είπε: Προσεύχεσθε, για να μην εισέλθετε σε πειρασμό.» «Αληθινά σας λέγω ότι, όποιος πει στο βουνό αυτό: Σήκω και ρίξου στη θάλασσα, και δεν αμφιβάλλει στην καρδιά του, θα του γίνει ό,τι κι αν πει.»

ΤΙΤΛΟΣ ΚΘ΄. — Περί της εκδικήσεως του Θεού που γίνεται υπέρ των αδικουμένων· ότι πρέπει να αναθέτουμε στον Θεό τα της εκδικήσεως. «Ο Θεός των εκδικήσεων είναι ο Κύριος, ο Θεός των εκδικήσεων φανερώθηκε.» «Ο Κύριος πράττει ελεημοσύνες και αποδίδει το δίκαιο σε όλους τους αδικουμένους.» «Γνωρίζω ότι ο Κύριος θα εκτελέσει την κρίση των φτωχών, και την απόδοση της δικαιοσύνης.» «Μην πεις: Θα εκδικηθώ τον εχθρό, αλλά υπόμεινε τον Κύριο, για να σε βοηθήσει.» «Σκόλοπας πικρίας και αγκάθι οδύνης από εκείνους που τους περικυκλώνουν. Και θα αποδώσω κρίση σε όλους όσοι τους ατιμάζουν.» «Σε κάποια πόλη υπήρχε ένας κριτής που δεν φοβόταν τον Θεό, και δεν ντρεπόταν τους ανθρώπους. Υπήρχε δε και μια χήρα σε εκείνη την πόλη, και πήγαινε σε αυτόν λέγοντας: Εκδίκησέ με από τον αντίδικό μου. Και για αρκετό καιρό δεν ήθελε. Μετά από αυτά όμως είπε μέσα του: Αν και δεν φοβάμαι τον Θεό και δεν ντρέπομαι τους ανθρώπους, επειδή όμως αυτή η χήρα μού προξενεί κόπο, θα την εκδικήσω, για να μην έρχεται διαρκώς και με ταλαιπωρεί. Είπε δε ο Κύριος: Ακούστε τι λέει ο κριτής της αδικίας. Ο δε Θεός δεν θα εκτελέσει την εκδίκηση των εκλεκτών του, οι οποίοι βοούν προς αυτόν νύχτα και μέρα, και ενώ δείχνει μακροθυμία απέναντί τους; Σας λέω ότι θα εκτελέσει την εκδίκησή τους γρήγορα.» «Μην εκδικείστε οι ίδιοι, αλλά δώστε τόπο στην οργή.»

ΤΙΤΛΟΣ ΛΣΤ΄. — Περί επιμονής· και ότι η επιμονή φέρνει αποτέλεσμα. «Η συνεχής σταγόνα σκάβει την πέτρα.» «Ποιος από εσάς θα έχει φίλο, και θα πάει σε αυτόν τα μεσάνυχτα, και θα του πει: Φίλε, δάνεισέ μου τρία ψωμιά, επειδή ένας φίλος μου ήρθε σε μένα από ταξίδι, και δεν έχω τι να του παραθέσω· και εκείνος απαντώντας από μέσα, του πει: Μη με ενοχλείς· ήδη η πόρτα είναι κλειστή, και τα παιδιά μου είναι μαζί μου στο κρεβάτι, δεν μπορώ να σηκωθώ να σου δώσω. Σας λέω: αν και δεν θα του δώσει επειδή είναι φίλος του, τουλάχιστον εξαιτίας της φορτικότητάς του θα σηκωθεί και θα του δώσει όσα χρειάζεται.» «Υπήρχε κάποιος κριτής σε κάποια πόλη, που δεν φοβόταν τον Θεό και δεν ντρεπόταν άνθρωπο· υπήρχε δε και μία χήρα σε εκείνη την πόλη, και ερχόταν σε αυτόν λέγοντας: Απόδωσέ μου το δίκιο από τον αντίδικό μου. Και δεν ήθελε για πολύ καιρό. Μετά από αυτά όμως είπε μέσα του: Αν και δεν φοβάμαι τον Θεό, ούτε άνθρωπο ντρέπομαι, τουλάχιστον επειδή με ενοχλεί αυτή η χήρα, θα της αποδώσω το δίκιο, για να μην έρχεται διαρκώς και με ταλαιπωρεί. Είπε δε ο Κύριος: Ακούσατε τι λέει ο άδικος κριτής; Ο δε Θεός δεν θα αποδώσει άραγε δικαιοσύνη στους εκλεκτούς του που βοούν προς αυτόν ημέρα και νύχτα, και ας μακροθυμεί απέναντί τους; Ναι, σας λέω, ότι θα αποδώσει τη δικαιοσύνη τους ταχύτατα.» ΤΙΤΛΟΣ ΛΖ΄. — Περί πιστού ανθρώπου· και ότι είναι σπάνιο να βρει κανείς πιστό άνδρα. «Πιστό άνδρα, είναι δύσκολο να βρεις.» «

Τι είναι ο κριτής της αδικίας στο Ευαγγέλιο και ποια η χήρα γυναίκα; Ως κριτή της αδικίας εννοεί τον φυσικό νόμο, ο οποίος έχει πωρωθεί από την παράβαση και δεν σέβεται ούτε Θεό ούτε άνθρωπο, και ως χήρα την ψυχή που χηρεύει από αγαθά έργα. Διότι αυτή, εάν φθάσει σε μεταμέλεια, εκβιάζει τον φυσικό νόμο, ενοχλώντας τον διά της ασκήσεως και της εγκρατείας, ώστε να απέχει από τα παρά φύσιν. Και εάν, λέγει, ο νους διά της επιμελούς και φιλόπονης προσκαρτερήσεως κατορθώσει να επιτελέσει και τα υπέρ φύσιν, πόσο μάλλον, λέγει, ο Θεός θα εισακούσει αυτούς που βοούν προς Αυτόν διά της εκτενούς προσευχής και της αναιδούς προσκαρτερήσεως;

Όμως, χάριν υπακοής και προς τιμήν της δικής σας αγάπης, αποτολμώντας πράγματα που υπερβαίνουν την αξία και τη δύναμή μου, λέγω το εξής σχετικά με όσα μου ζητήσατε, στοχαστικά και όχι αποφαντικά: ότι ο κριτής της αδικίας στο ευαγγέλιο υπάρχει και αναφέρεται παραβολικά, και είναι ο δικός μας λογισμός, ο οποίος από την αρχή, εξαιτίας της παράβασης, κατέστησε την κρίση του άδικη, εφόσον δεν αποδέχθηκε την εντολή του Δημιουργού, αλλά επέλεξε τη συμβουλή του φθορέα, εξαιτίας του οποίου προτίμησε κατά πολύ το να είναι χωματένιος παρά να γίνει θεϊκός. Πόλη του είναι η αίσθηση ή ο ορατός κόσμος, στα οποία επαναπαυόμενος παράλογα λόγω της προσκόλλησής του, αντάλλαξε την κατοικία με την παροικία, χωρίς να φοβάται τον Θεό ούτε να ντρέπεται τον Άνθρωπο, που έγινε τέτοιος για εμάς, το πρώτο εξαιτίας της ανοησίας και το δεύτερο εξαιτίας της περιφρόνησης. Η μεν πρώτη δεν προέβλεπε το μέγεθος των κριμάτων, η δε δεύτερη δεν αναχαιτιζόταν, έως ότου η χρηστότητα, αναμένοντας τη μεταστροφή, αναστέλλει τη βάσανο. Σε αυτές περιέπλεξε τον εαυτό του με αυθάδεια, κάνοντας κακή χρήση, αντίθετα προς το πρέπον, της αυτεξούσιας τιμής που του δόθηκε από τον Δημιουργό για την εκπλήρωση των καθηκόντων, και κρίνοντας το φαινομενικό αγαθό ως προτιμότερο από το νοητό αγαθό, πράγμα που δεν ήταν θεμιτό. Χήρα δε που ενοχλεί, είναι η λογική ψυχή, εφόσον δεν έχει, για την καρποφορία ιερών και οσίων έργων, τον Λόγο που σπέρνει κατά φύση τα καλά και ο οποίος κρατείται μόνο με την ολοκληρωτική στοργή και διάθεσή της προς Αυτόν, αλλά δεν παραμένει εξαιτίας της αποστροφής και της αυθαίρετης ροπής της προς τα γήινα. Αντίδικος αυτής, εννοώ της ψυχής, είναι η υλική κίνηση και το φρόνημα της δύστυχης σάρκας, μέσω των οποίων οι ακάθαρτοι δαίμονες σπεύδουν να μολύνουν την ομορφιά της θείας εικόνας μέσα μας και το αντίστοιχο αξίωμα, και να αμαυρώσουν τη διαύγειά της, όταν εισάγουν με δεινό τρόπο τα αίσχη της ατιμίας και τα πάθη σε εμάς που υποκύπτουμε μέσω της ηδονής, εξαιτίας των οποίων καταδικάστηκε η φύση σε θάνατο, επειδή δεν επιλέξαμε από την αρχή να απολαύσουμε την όντως ζωή. «Υπωπιασμοί» δε, είναι οι παρακλητικοί έλεγχοι που προέρχονται από τη συνείδηση με κάποια μυστική φωνή, μέσα από τους οποίους, όταν προβάλλονται από την ψυχή, συνηθίζει να κάμπτεται κάπως ήρεμα η αυστηρότητα του λογισμού, ο οποίος είναι ανυπότακτος προς τα καλά εξαιτίας της μακροχρόνιας έξης, μην μπορώντας να υποφέρει τη βάσανο που φωλιάζει μέσα του και σαν να τον ελέγχει διαρκώς και να τον ενοχλεί, μέχρι να καταστρέψει τα πάθη που λυμαίνονται την ψυχή, μέσω της εγκράτειας και της εκούσιας νέκρωσης των μελών της σάρκας, και έπειτα να την οδηγήσει στην οικειότητα του ίδιου του Λόγου, μέσω της ευσέβειας και της τελειότερης σπουδής για τα ανώτερα. Σε όσα ενεργούνται κατά φύση, παραβάλλοντας τα δικά Του και τα πατρικά Του, ο υπερούσιος και υπέρ φύσιν Θεός, ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, λέει: «Ο δε Θεός δεν θα εκδικήσει άραγε εσάς», μέσω εμού που σαρκώθηκα και που επιτελώ την καθαίρεση αυτού που καθαιρεί τη φύση.

Εκπληρώνοντας λοιπόν αυτόν τον σκοπό η παραβολή, τα υπόλοιπα από τα ονόματα και τα πράγματα, όσα δεν προσφέρουν τίποτα από τα αναγκαία που καλούν σε σωτηρία, δεν καταδέχεται να τα πολυπραγμονεί. Επειδή, ποιοι είναι άραγε αυτοί που, αφού υπέμειναν με θάρρος στα θεία έργα τον καύσωνα της ημέρας και τον παγετό της νύχτας, στρέφουν φθονερό και πονηρό βλέμμα σε όσους ήρθαν μετά από αυτούς για να τους μιμηθούν, επειδή έλαβαν ίση αμοιβή; Και ποιος είναι ο κριτής της αδικίας, αυτός που δεν φοβάται τον Θεό και δεν ντρέπεται τους ανθρώπους, και έπειτα, όταν η χήρα διαμαρτύρεται, εγκαταλείπει την αναλγησία του δείχνοντας οίκτο; Διότι το καθένα από αυτά, αν δεν γίνει με πολλή παρέκβαση και μακρολογία, είναι βεβαίως αδύνατον να προσαρμοστεί σε κάποιο συγκεκριμένο πρόσωπο. Αλλά και οι παρθένες, από τις οποίες πέντε ήταν μωρές και πέντε φρόνιμες, ποιο συγκεκριμένο πρόσωπο θα απεικονίσουν; Και ο χρόνος, κατά τον οποίο οι μεν εισήλθαν και οι δε αποκλείστηκαν από τον νυμφώνα, ποιος άραγε θα μπορούσε να είναι; Διότι ο καιρός της κοινής κρίσεως δεν έχει φτάσει ακόμη.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΗ'. Περί του να προσεύχεται κανείς πάντοτε. Περί του κριτή της αδικίας. Περί του Φαρισαίου και του τελώνη. Περί των παιδιών, ότι σε αυτά ανήκει η βασιλεία του Θεού. Περί εκείνου που ρώτησε τον Ιησού. Περί του λεπρού. «Τους έλεγε δε και μια παραβολή, για το ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν, λέγοντας: Ήταν κάποιος κριτής σε μια πόλη, ο οποίος τον Θεό δεν φοβόταν και άνθρωπο δεν ντρεπόταν. Υπήρχε δε και κάποια χήρα στην πόλη εκείνη, και πήγαινε σε αυτόν λέγοντας: Απόδωσέ μου δικαιοσύνη απέναντι στον αντίδικό μου. Και για ένα διάστημα δεν ήθελε. Μετά από αυτά όμως είπε μέσα του: Αν και τον Θεό δεν φοβάμαι και άνθρωπο δεν ντρέπομαι, τουλάχιστον επειδή με ενοχλεί αυτή η χήρα, θα της αποδώσω δικαιοσύνη, για να μην έρχεται συνέχεια και με εξαντλεί. Είπε δε ο Κύριος: Ακούστε τι λέει ο κριτής της αδικίας· ο δε Θεός δεν θα αποδώσει δικαιοσύνη στους εκλεκτούς του, που βοούν προς αυτόν ημέρα και νύχτα, και ας δείχνει μακροθυμία απέναντί τους; Σας λέω ότι θα τους αποδώσει δικαιοσύνη πολύ γρήγορα.»