Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 19:12

Άλλη ιβ'. «Κάποιος ευγενής άνθρωπος πορεύθηκε σε μακρινή χώρα, για να λάβει βασιλεία». Ο άνθρωπος είναι ο Θεός· μακρινή χώρα είναι η επί γης παρουσία Του· βασιλεία είναι η δευτέρα παρουσία· οι δούλοι είναι οι προφήτες, οι απόστολοι και οι μάρτυρες. Η δε μνά είναι η χάρη, την οποία έλαβε ο Ιούδας, ομοίως και το τάλαντο.

Ποιοι είναι οι πρέσβεις που ταράσσονται, όταν θα φθάσει η ημέρα του Κυρίου; Είναι προφανώς εκείνοι τους οποίους υπαινίσσεται ο Κύριος μέσω παραβολής, την οποία είπε όταν πλησίαζε στην Ιερουσαλήμ, απευθυνόμενος προς εκείνους που νόμιζαν ότι η βασιλεία του Κυρίου επρόκειτο να φανερωθεί αμέσως. Διότι λέει: «Ένας ευγενής άνθρωπος πορεύθηκε σε μια μακρινή χώρα, για να λάβει για τον εαυτό του βασιλική εξουσία και να επιστρέψει».

Έπρεπε λοιπόν οι Ιουδαίοι να χαίρονται για τον Ζακχαίο που σώθηκε με παράδοξο τρόπο· διότι και αυτός συγκαταλεγόταν στους υιούς του Αβραάμ, στους οποίους ο Θεός υποσχέθηκε μέσω των αγίων προφητών τη λύτρωση δια του Χριστού. <Προσθέτοντας είπε παραβολή: Κάποιος ευγενής άνθρωπος κ.λπ.> (B f. 255) Μέσω δε της προκείμενης παραβολής, αινίσσεται ταυτόχρονα και την πρώτη του έλευση στους ανθρώπους, και την από εδώ αναχώρησή του, καθώς και τη μετέπειτα ανάληψη της βασιλείας, και τη δεύτερη θεοφάνειά του, την οποία εμείς προσδοκούμε με αγαθές ελπίδες για όλα αυτά, και ότι κατά τον καιρό εκείνο, αφενός θα βασιλεύσει σε όσους είναι άξιοί του, καθιστώντας τους κοινωνούς των αγαθών και βεβαίως της ίδιας της βασιλείας του· αφετέρου, για εκείνους που κατά τον παρόντα βίο απέρριψαν το κήρυγμα και κατέταξαν τους εαυτούς τους στη θέση των εχθρών και των πολεμίων, θα είναι κριτής αδυσώπητος. Αυτά δε τα προανήγγειλε με τη μορφή παραβολής, διδάσκοντας σαφώς ότι δεν είχε φτάσει ακόμη ο καιρός της βασιλείας του, τότε που τα φανέρωνε αυτά συναναστρεφόμενος με τους ανθρώπους.

Έλεγε, λοιπόν, αυτά και τα δίδασκε, διατρίβοντας μεν στην Ιεριχώ, κατευθυνόμενος δε πλέον προς τα Ιεροσόλυμα. Και τα έλεγε αυτά επειδή παρίστατο ανάγκη, καθότι γινόταν πολύς λόγος για αυτόν από όλους, ότι δήθεν επρόκειτο αμέσως τότε στα Ιεροσόλυμα να παραλάβει τη βασιλεία του, η οποία είχε ανακηρυχθεί μέσω των προφητών. Σε αυτήν την υπόθεση μύριες αφορμές δίνονταν στους πολλούς: τα θαύματα που τελούνταν από αυτόν και οι παράδοξες δυνάμεις, με τις οποίες έπειθε σταθερά όσους τα έβλεπαν να θεωρούν ότι αυτός είναι ο Χριστός, ο οποίος είχε εξαγγελθεί σε αυτούς από τους πατέρες και τον οποίο προσδοκούσαν. Επειδή, λοιπόν, υπέθεταν ότι ήδη είχε φτάσει ο καιρός της βασιλείας του, αναγκαστικά διόρθωνε από την ψευδή τους αντίληψη όσους νόμιζαν κάτι τέτοιο. (A f. 255 b, B f. 175 b) Όπως, λοιπόν, είπαμε, ο σκοπός της παραβολής περιγράφει ολόκληρη, σαν με λίγα λόγια, τη δύναμη της θείας οικονομίας που τελέστηκε για εμάς, και τα όσα αφορούν το μυστήριο του Χριστού από την αρχή μέχρι το τέλος. Διότι, ενώ ο Λόγος ήταν Θεός, έγινε άνθρωπος, και για τον λόγο αυτόν έλαβε τη μορφή δούλου, αλλά ήταν και είναι ευγενής, όσον αφορά την άρρητη γέννησή του από τον Πατέρα. Αφού δε ολοκλήρωσε το μυστήριο της ένσαρκης οικονομίας, ανήλθε ξανά στη δόξα που ενυπάρχει σε αυτόν εκ φύσεως, και τρόπον τινά αποδήμησε σε χώρα μακρινή, διότι άλλη χώρα σε σχέση με τη γη είναι ο ουρανός. Ανέβηκε δε για να λάβει για τον εαυτό του βασιλεία. Πώς όμως αυτός που βασιλεύει στα σύμπαντα μαζί με τον Πατέρα, ανεβαίνει προς αυτόν για να λάβει βασιλεία;

Κάποιος ευγενής άνθρωπος πορεύθηκε σε μακρινή χώρα για να λάβει για τον εαυτό του βασιλεία και να επιστρέψει. Τόσα πολλά διδασκόμαστε μέσω της παραβολής: τη μελλοντική και όχι ακόμη παρούσα βασιλεία του, έστω και αν κάποιοι τη φαντάζονταν ως αισθητή, τη μετάσταση και ανάληψή του από τη γη στον ουρανό, τη δεύτερη και ένδοξη θεοφάνειά του, την κριτική και απονεμητική κατά την αξία του καθενός εξουσία, την ευδοκίμηση των οικείων του και των πιστών υπηρετών του, την καταδίκη εκείνων που δεν είναι τέτοιοι, τη σκευωρία των πολιτών του βασιλιά εναντίον του, τη δίκαιη τιμωρία που θα τους επιβληθεί επάξια για όσα έπραξαν. Διότι όλα αυτά μαζί τα φανέρωνε μέσω των λόγων που εκτέθηκαν. Και πρώτα μεν, ονόμαζε τον εαυτό του άνθρωπο εξαιτίας της κατά σάρκα γέννησης, η οποία συντελέστηκε σε αυτόν κατά τον ανθρώπινο τρόπο· έπειτα, αποκαλούσε τον εαυτό του ευγενή, αλλά όχι ακόμη βασιλιά, λόγω του ότι δεν είχε ακόμη κάνει χρήση του βασιλικού αξιώματος κατά την πρώτη θεοφάνεια.

Αλλά βέβαια, αυτός ο προ πάντων των αιώνων Θεός Λόγος, αφού έγινε άνθρωπος ευγενής και διήλθε μαζί με τους ανθρώπους τον βίο που αναφέρεται στις περί αυτού ευαγγελικές γραφές, μετά την επαρκή παραμονή του ανάμεσα στους ανθρώπους, επιστρέφοντας προς τον Πατέρα του, πορεύθηκε σε χώρα μακρινή για να λάβει για τον εαυτό του βασιλεία και να επιστρέψει. Ως μακρινή χώρα δε, υποδήλωνε την άνοδο από τη γη στον ουρανό· αναφέρει επίσης ότι έλαβε εκείνη ακριβώς τη βασιλεία, την οποία εννοούσε ο προφήτης Δανιήλ λέγοντας: «Και ιδού, Υιός ανθρώπου ερχόταν πάνω στις νεφέλες· και σε αυτόν δόθηκε η εξουσία και η τιμή, και η βασιλεία». Πολύ εύστοχα δε έχει ειπωθεί το να «λάβει»· διότι αναμφίβολα ελάμβανε επειδή ο Πατέρας του τα έδινε, σύμφωνα με το: «Ζήτησε από εμένα, και θα σου δώσω τα έθνη ως κληρονομιά σου»· τα οποία, αφού τα παρέλαβε καθώς του δόθηκαν από τον Παλαιό των ημερών, θα επανέλθει και πάλι.

Γι' αυτό αναφέρει ότι πήγε να λάβει για τον εαυτό του βασιλεία και να επιστρέψει. Και το πώς θα πραγματοποιήσει την επάνοδο, ο θείος Απόστολος το αποσαφηνίζει λέγοντας: Ότι αυτός ο ίδιος ο Κύριος με πρόσταγμα, με φωνή αρχαγγέλου και με σάλπιγγα Θεού θα κατέβει από τον ουρανό. Η δε αποδημία δηλώνει και τη μακροθυμία. Ήταν δε αναγκαίο αυτός να πορευθεί στη μακρινή χώρα που αναφέρθηκε, και να περάσει εκεί χρόνο για πολλούς λόγους· ώστε στο μεταξύ οι υπηρέτες του να δώσουν αποδείξεις της εργασίας τους.

Έπειτα πάλι ο Τελώνης, και η έπαρση του Φαρισαίου. Και η διανομή των μνών, ίσων σε αριθμό με τους δέκα. Οι κακοί γεωργοί και φονείς του δεσπότη.

Είπε λοιπόν: «Κάποιος ευγενής άνθρωπος πορεύθηκε σε μακρινή χώρα, για να λάβει για τον εαυτό του βασιλεία και να επιστρέψει. Αφού κάλεσε δέκα δούλους του, τους έδωσε δέκα μνές και τους είπε: Εμπορευθείτε, έως ότου έλθω. Οι συμπολίτες του όμως τον μισούσαν και έστειλαν πρεσβεία πίσω του λέγοντας: Δεν θέλουμε αυτός να βασιλεύσει εφ' ημών». Μου φαίνεται, ότι οι άνθρωποι αυτοί, ακούγοντας για βασιλεία του Θεού, την εξέλαμβαναν ως αισθητή, παραχωρημένη από τον Θεό για την ελευθερία του εβραϊκού γένους, γι' αυτό και υπέθεταν, ότι ο Ιησούς, ανερχόμενος στα Ιεροσόλυμα, θα λάβει αυτήν τη βασιλεία. Ο Κύριος όμως, δείχνοντάς τους, ότι συλλογίζονται ανόητα πράγματα, διότι η βασιλεία του δεν είναι αισθητή, και συνάμα φανερώνοντας ότι, όντας Θεός, γνωρίζει τους διαλογισμούς τους, λέει αυτήν την παραβολή, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως τον ευγενή άνθρωπο. Διότι, αν και έγινε άνθρωπος, παρέμεινε ωστόσο στο ύψος και στην ευγένεια της θεότητάς του, και αφού ολοκλήρωσε το μυστήριο της ενσάρκου οικονομίας, σε μακρινή χώρα, δηλαδή τον ουρανό, αναλήφθηκε, για να λάβει βασιλεία για τον εαυτό του, δηλαδή, για να καθίσει και ως άνθρωπος με τη σάρκα του εκ δεξιών του θρόνου της μεγαλωσύνης στα ύψη. Διότι, ως Θεός, πάντοτε ήταν σύνθρονος με τον Πατέρα, ως άνθρωπος όμως, τότε κάθισε, όταν αναλήφθηκε, περιμένοντας έως ότου τεθούν οι εχθροί του κάτω από τα πόδια του.