Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 19:14

Στην Ιουδαία βλασφημείται και στα έθνη δοξολογείται: «Θαυμαστό το όνομά σου». Αυτοί που έλαβαν τον νόμο στράφηκαν κατά του νομοθέτη, και τα άνομα έθνη υπέρ του νομοθέτη: «Θαυμαστό το όνομά σου». Ως εχθρούς μας καταδίωξαν οι Ιουδαίοι, και ως αγγέλους Θεού μας δέχθηκαν τα έθνη: «Θαυμαστό το όνομά σου». Ο Παύλος από τους Ιουδαίους δέχθηκε πέντε φορές «σαράντα παρά μία» μαστιγώσεις, ενώ στους εθνικούς Γαλάτες έγραφε: «Ως άγγελο Θεού με δεχθήκατε, ως Χριστό Ιησού· Θαυμαστό το όνομά σου». Οι αγαπημένοι σταύρωσαν τον αγαπητό, και οι αποξενωμένοι φόρεσαν τον σταυρό στο μέτωπο ως διάδημα: «Θαυμαστό το όνομά σου». Τα τέκνα του Αβραάμ πολεμούν τον Θεό του Αβραάμ, και τα τέκνα του διαβόλου Τον προσκυνούν: «Θαυμαστό το όνομά σου». Αυτοί που δέχθηκαν τον νόμο σε λίθινες πλάκες πήραν λίθους εναντίον σου για να σε λιθοβολήσουν, και αυτοί που προσκυνούσαν λίθους, προσκύνησαν εσένα, τον ακρογωνιαίο λίθο, ως Θεό: «Θαυμαστό το όνομά σου». Οι συμπολίτες σου λένε: «Δεν θέλουμε να βασιλεύσει αυτός εφ' ημών», ενώ οι ξένοι λένε: «Θέλουμε να δούμε τον Ιησού».

Έπειτα, αφού μίλησε για τις δέκα μνες, τις οποίες έδωσε στους δέκα δούλους για να τις εμπορευθούν, πρόσθεσε: «Οι συμπολίτες του όμως τον μισούσαν και έστειλαν πίσω του πρέσβεις, λέγοντας: Δεν θέλουμε να βασιλεύσει αυτός πάνω μας». Ευγενής άνθρωπος, λοιπόν, είναι εκείνος που δεν αντλεί την κοινωνία της καταγωγής του από κανέναν άλλον, παρά μόνο από τον επί πάντων Θεό. Διότι, όπως ακριβώς ονομάζουμε ευγενείς εκείνους που προέρχονται από βασιλικό αίμα, έτσι αληθινά ευγενής είναι Εκείνος που έχει την ύπαρξή Του από την ουσία του Πατρός. Και η ανθρώπινη φύση του Σωτήρα θα μπορούσε να ονομαστεί ευγενής. Διότι ο Κύριος δεν νοείται ευγενής μόνο κατά τη θεότητα, κατέχοντας μέσα Του εκ φύσεως το καθαρό, το ανόθευτο και το αμιγές, αλλά οπωσδήποτε και κατά την ανθρώπινη φύση, όντας κατά σάρκα από το γένος και το σπέρμα του Δαβίδ.

Είναι φανερό ότι ο Πατέρας το δίνει αυτό στον Υιό, ο οποίος ενανθρώπησε· διότι, αφού ανέβηκε στον ουρανό, κάθισε στα δεξιά της μεγαλοσύνης στα ύψη, περιμένοντας στο εξής μέχρι να τεθούν οι εχθροί του κάτω από τα πόδια του. <Και αφού κάλεσε δέκα δούλους του, τους έδωσε δέκα μνας.> (A f. 255 b, B f. 275 b, C f. 147) Διότι ο Σωτήρας διανέμει σε αυτούς που πίστεψαν σε αυτόν την ποικιλία των θείων χαρισμάτων· διότι λέμε ότι αυτό είναι οι δέκα μνες. Όμως, είναι μεγάλη η διαφορά αυτών σε σχέση με εκείνους που αρνήθηκαν εντελώς τη βασιλεία του· διότι οι μεν αντιτίθενται, ενώ οι δε φέρουν ως καύχημα τη δουλεία τους σε αυτόν. Επομένως, ως γνήσιοι υπηρέτες, τους εμπιστεύθηκε τον Δεσποτικό πλούτο, ώστε, αφού εργαστούν και προσθέσουν κάτι σε αυτόν, να κερδίσουν τους επαίνους που ταιριάζουν στη γνησιότητά τους. Αλλά οι συμπολίτες του, λέει, τον μισούσαν· αυτό ακριβώς ονείδισε στους Ιουδαίους ο Χριστός: «Αν δεν είχα κάνει ανάμεσά τους τα έργα που κανένας άλλος δεν έκανε, δεν θα είχαν αμαρτία· τώρα όμως και τα έχουν δει, και έχουν μισήσει και εμένα και τον Πατέρα μου.» Αυτοί δεν θέλησαν να βασιλεύσει αυτός πάνω τους· αν και ο προφήτης Ζαχαρίας φώναζε: «Χαίρε πάρα πολύ, θυγατέρα της Σιών· διότι ιδού, ο βασιλιάς σου έρχεται σε σένα δίκαιος και σωτήρας.» Και ο Ησαΐας επίσης ομοίως: «Ιδού λοιπόν, λέει, δίκαιος βασιλιάς θα βασιλεύσει, και άρχοντες θα εξουσιάζουν με δικαιοσύνη.»

Και ποιους εχθρούς, εάν κάποιος ρωτούσε επιθυμώντας να μάθει, θα το διδάξει ο λόγος μέσα από την παραβολή, παρουσιάζοντας συμπολίτες του βασιλιά οι οποίοι τον μισούν και απορρίπτουν την εξουσία του, λέγοντας απροκάλυπτα και με αχαλίνωτο στόμα: «Δεν θέλουμε να βασιλεύει αυτός εφ' ημών». Αλλά εκείνοι μεν, αν και ήταν πολίτες, αρνούνταν τον βασιλιά, Αυτός όμως ακούει από τον Πατέρα: «Κάθου εκ δεξιών μου, έως ότου τεθούν οι εχθροί σου κάτω από τα πόδια σου»· και: «Κατακυρίευε στο μέσο των εχθρών σου».

Επειδή λοιπόν οι εχθροί συμπολίτες του αρνήθηκαν τη βασιλεία του, εύλογα έλεγε προς αυτούς: Θα αφαιρεθεί από εσάς η βασιλεία του Θεού, και θα δοθεί σε έθνος που παράγει τους καρπούς της. Ποιο δε ήταν το έθνος που ήταν άξιο της βασιλείας, το φανέρωνε εκείνος που είπε: Ζήτησε από εμένα, και θα σου δώσω τα έθνη ως κληρονομιά σου. Ως εχθρούς συμπολίτες του δε, δεν εννοούσε άλλους από το έθνος των Ιουδαίων, οι οποίοι, αν και αξιώθηκαν πρώτοι τη χάρη του Σωτήρα, τον αντάμειψαν με τα αντίθετα. Γι' αυτό έλεγε προφητικά γι' αυτούς: Μου ανταπέδωσαν κακά· αντί να με αγαπούν, με συκοφαντούσαν, και με πολέμησαν αναίτια, και μίλησαν εναντίον μου με δόλια γλώσσα, και με περικύκλωσαν με λόγια μίσους· με τα βλάσφημα λόγια που συνήθιζαν να εκτοξεύουν εναντίον του, καταρώμενοι αυτόν, και λέγοντας σχεδόν με τα ίδια τους τα έργα: Δεν θέλουμε να βασιλεύσει αυτός σε εμάς. Γι' αυτό λοιπόν, όχι μόνο θα στερηθούν τη βασιλεία, αλλά και θα υποστούν τα επίχειρα της ασέβειάς τους. Τους ονόμαζε δε συμπολίτες μέσω της παραβολής, επειδή ακριβώς προέρχονταν από την ίδια συγγένεια με αυτόν· διότι και ο ίδιος προερχόταν από τους ίδιους προπάτορες ως προς την ένσαρκη γέννησή του, και επειδή ακολουθούσε, όμοια με αυτούς, τη νόμιμη πολιτεία. Αυτά, λοιπόν, θα μπορούσαν να είναι ενδεικτικά της πρώτης του έλευσης.

Έπειτα πάλι ο Τελώνης, και η έπαρση του Φαρισαίου. Και η διανομή των μνών, ίσων σε αριθμό με τους δέκα. Οι κακοί γεωργοί και φονείς του δεσπότη.

Είπε λοιπόν: «Κάποιος ευγενής άνθρωπος πορεύθηκε σε μακρινή χώρα, για να λάβει για τον εαυτό του βασιλεία και να επιστρέψει. Αφού κάλεσε δέκα δούλους του, τους έδωσε δέκα μνές και τους είπε: Εμπορευθείτε, έως ότου έλθω. Οι συμπολίτες του όμως τον μισούσαν και έστειλαν πρεσβεία πίσω του λέγοντας: Δεν θέλουμε αυτός να βασιλεύσει εφ' ημών». Μου φαίνεται, ότι οι άνθρωποι αυτοί, ακούγοντας για βασιλεία του Θεού, την εξέλαμβαναν ως αισθητή, παραχωρημένη από τον Θεό για την ελευθερία του εβραϊκού γένους, γι' αυτό και υπέθεταν, ότι ο Ιησούς, ανερχόμενος στα Ιεροσόλυμα, θα λάβει αυτήν τη βασιλεία. Ο Κύριος όμως, δείχνοντάς τους, ότι συλλογίζονται ανόητα πράγματα, διότι η βασιλεία του δεν είναι αισθητή, και συνάμα φανερώνοντας ότι, όντας Θεός, γνωρίζει τους διαλογισμούς τους, λέει αυτήν την παραβολή, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως τον ευγενή άνθρωπο. Διότι, αν και έγινε άνθρωπος, παρέμεινε ωστόσο στο ύψος και στην ευγένεια της θεότητάς του, και αφού ολοκλήρωσε το μυστήριο της ενσάρκου οικονομίας, σε μακρινή χώρα, δηλαδή τον ουρανό, αναλήφθηκε, για να λάβει βασιλεία για τον εαυτό του, δηλαδή, για να καθίσει και ως άνθρωπος με τη σάρκα του εκ δεξιών του θρόνου της μεγαλωσύνης στα ύψη. Διότι, ως Θεός, πάντοτε ήταν σύνθρονος με τον Πατέρα, ως άνθρωπος όμως, τότε κάθισε, όταν αναλήφθηκε, περιμένοντας έως ότου τεθούν οι εχθροί του κάτω από τα πόδια του.