Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
12 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
καὶ ἐζήτει ἰδεῖν τὸν ᾿Ιησοῦν τίς ἐστι, καὶ οὐκ ἠδύνατο ἀπὸ τοῦ ὄχλου, ὅτι τῇ ἡλικίᾳ μικρὸς ἦν.Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–12 από 12
Ἦν δὲ καὶ μικρὸς τὴν ἡλικίαν οὐ μόνον τὴν σωματικὴν, ἀλλὰ καὶ τὴν πνευματικήν· καὶ οὐκ ἄλλως ἠδυνήθη ἰδεῖν αὐτὸν, εἰ μὴ ὑψώθη ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ ἀνέβη ἐπὶ τὴν συκομωραίαν, δι᾽ ἧς ἔμελλε διελθεῖν ὁ Χριστός.
Ήταν δε μικρός στο ανάστημα, όχι μόνο στο σωματικό, αλλά και στο πνευματικό. Και δεν μπόρεσε να τον δει διαφορετικά, παρά μόνο εφόσον υψώθηκε από τη γη και ανέβηκε στη συκομουριά, από την οποία επρόκειτο να περάσει ο Χριστός.
Λεπτομέρειες
Τῌ ΠΕΝΤΕΚΑΙΔΕΚΑΤῌ ΚΥΡΙΑΚῌ ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ ΥΠΟΘΕΣΙΝ ΕΧΟΥΣΑ ΤΗΝ ΤΟΥ ΑΡΧΙΤΕΛΩΝΟΥ ΖΑΚΧΑΙΟΥ ΔΙΟΡΘΩΣΙΝ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΙΑΝ, ἐν ᾗ καὶ κατὰ φιλαργυρίας Πρῴην μὲν τοῦ εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ περὶ τῆς τῶν λεπρῶν κατὰ σῶμα καὶ τυφλῶν ἱστοροῦντος ἰάσεως, ἀφορμὴν τοῦτον καὶ ἡμεῖς εἴχομεν τῆς πρὸς τὴν ὑμετέραν ἀγάπην πνευματικῆς ὁμιλίας· σήμερον δὲ τὸν ἐνοικοῦντα τῇ Ἱεριχῷ τυφλὸν κατὰ ψυχὴν Ζακχαῖον καὶ τὴν τούτου κατ’ αὐτὴν ἀνάβλεψιν ὑπόθεσιν ποιησόμεθα. Μέγα δὲ καὶ τὸ κατὰ τοῦτον θαῦμα καὶ τοῦ κατ’ ἐκείνους οὐκ ἔλαττον· σκοτεινοὺς γὰρ εἶχε καὶ οὗτος τοὺς ἔνδον ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας, ὡς ὁ τυφλὸς ἐκεῖνος τῆς ἐκτὸς τοῦ προσώπου μορφῆς· οὐδὲ γὰρ οὐδ’ οὗτος ἠδύνατο τὸν Ἰησοῦν ἰδεῖν κατὰ τὴν ἱστορίαν, ἀπηλλάγη δὲ καὶ οὗτος τοῦ κατὰ νοῦν σκότους ἀναβλέψας λόγῳ μόνῳ τοῦ καὶ τὴν ἀρχὴν λόγῳ μόνῳ τὸ φῶς ὑποστήσαντος καὶ τὴν αἰσθητὴν ἅπασαν καταυγάσαντος κτίσιν.
ΤΗ ΔΕΚΑΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ, ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΤΕΛΩΝΗ ΖΑΚΧΑΙΟΥ, στην οποία γίνεται λόγος και κατά της φιλαργυρίας. Προηγουμένως μεν, όταν ο ευαγγελιστής Λουκάς εξιστορούσε τη θεραπεία αυτών που ήταν λεπροί και τυφλοί στο σώμα, είχαμε και εμείς αυτόν ως αφορμή για την πνευματική ομιλία προς την αγάπη σας. Σήμερα όμως θα λάβουμε ως θέμα μας τον Ζακχαίο, που κατοικούσε στην Ιεριχώ και ήταν τυφλός κατά την ψυχή, και τη δική του ψυχική ανάβλεψη. Είναι μεγάλο το θαύμα που συνέβη σε αυτόν και καθόλου κατώτερο από εκείνο που συνέβη σε αυτούς. Διότι και αυτός είχε σκοτεινούς τους εσωτερικούς οφθαλμούς της καρδιάς, όπως εκείνος ο τυφλός τους εξωτερικούς του προσώπου. Διότι, σύμφωνα με τη διήγηση, ούτε και αυτός μπορούσε να δει τον Ιησού, αλλά απαλλάχθηκε και αυτός από το νοητό σκοτάδι αναβλέποντας μόνο με τον λόγο Εκείνου ο Οποίος και εξαρχής μόνο με τον λόγο δημιούργησε το φως και καταύγασε ολόκληρη την αισθητή κτίση.
Λεπτομέρειες
Ὡς γὰρ τὴν ἀρχὴν τὸ τῆς ἡμέρας φῶς ἅπαν εἰς ἕνα δίσκον συναγαγὼν καὶ βασιλέα ταύτης ὑποστήσας τὸν ἥλιον, οὐκ ἀφῆκεν ἑστάναι, ἀλλὰ περιπολοῦντα πεποίηκεν, οὕτω τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος συνάψας τῷ σώματι καὶ βασιλέα τοῦ παντὸς ἑαυτὸν ὑποδείξας ὄντως ἐπίγειον καὶ οὐράνιον, ὁρατὸν καὶ ἀόρατον, ἀρκτὸν καὶ ἀΐδιον, οὐκ ἐφ’ ἑνὸς τόπου καθῆσθαι ἠνέσχετο, ἀλλὰ περιιέναι εὐδόκησε μέχρις ἂν ἐργάσηται σωτηρίαν μένουσάν τε καὶ ἀδιάκοπον ἐν μέσῳ τῆς γῆς, καθὰ προανεφώνησεν ὁ Δαβὶδ λέγων, «ὁ Θεὸς ἡμῶν πρὸ αἰώνων εἰργάσατο σωτηρίαν ἐν μέσῳ τῆς γῆς»· ταύτην γὰρ περιελθὼν ὁ Κύριος τὴν σωτηρίαν εἰργάσατο. Ἐπεὶ δὲ καὶ ὁ ἥλιος οὐχ ἁπλῶς πάντα περιπολεῖ τὸν οὐρανόν, ἀλλὰ τοῦ ζωδιακοῦ πόλου τὸ μεσαίτατον· οὕτως οὖν καὶ «ὁ τῆς δικαιοσύνης ἥλιος» Χριστὸς τῆς ὑπὸ τῶν ζώων οἰκουμένης τὸ μέσον ἐφ’ ὅσον ἔδει, περιερχόμενος, τὰ ἐν τούτῳ διήρχετο, καὶ οὕτως εἰσελθὼν διήρχετο τὴν Ἱεριχώ. «Καὶ ἰδού», φησίν, «ἀνὴρ ὀνόματι καλούμενος Ζακχαῖος, καὶ αὐτὸς ἦν ἀρχιτελώνης· καὶ οὗτος ἦν πλούσιος καὶ ἐζήτει ἰδεῖν τὸν Ἰησοῦν, καὶ οὐκ ἠδύνατο ἀπὸ τοῦ ὄχλου, ὅτι τῇ ἡλικίᾳ μικρὸς ἦν». Οὐ μικρὸς ἦν μόνον, ἀλλὰ καὶ μακρὰν ἦν τοῦ Ἰησοῦ· εἰ γὰρ ἤγγιζεν, εἰ καὶ μικρὸς ἦν, οὐκ ἂν ἠμοίρει τῆς θέας.
Διότι, όπως ακριβώς στην αρχή, αφού συγκέντρωσε όλο το φως της ημέρας σε έναν δίσκο και κατέστησε τον ήλιο βασιλιά της, δεν τον άφησε να παραμένει ακίνητος, αλλά τον έκανε να περιφέρεται, έτσι, αφού ένωσε το πλήρωμα της θεότητας με το σώμα και ανέδειξε τον εαυτό του ως αληθινό βασιλιά των πάντων, επίγειο και ουράνιο, ορατό και αόρατο, κτιστό κατά την ανθρωπότητα και αιώνιο, δεν ανέχθηκε να παραμένει σε έναν τόπο, αλλά ευδόκησε να περιέρχεται, μέχρις ότου κατεργαστεί σωτηρία μόνιμη και αδιάκοπη στο μέσο της γης, όπως ακριβώς προανήγγειλε ο Δαβίδ λέγοντας: «ο Θεός ημών προ αιώνων ειργάσατο σωτηρίαν εν μέσω της γης»· διότι αυτήν τη σωτηρία κατεργάστηκε ο Κύριος περιερχόμενος. Επειδή δε και ο ήλιος δεν περιφέρεται απλώς σε ολόκληρο τον ουρανό, αλλά στο ακριβές κέντρο του ζωδιακού κύκλου· έτσι λοιπόν και «ο ήλιος της δικαιοσύνης», ο Χριστός, περιερχόμενος το μέσο της οικουμένης που κατοικείται από έμβια όντα, για όσο χρειαζόταν, διέσχιζε τα μέρη της, και έτσι, αφού εισήλθε, διέσχιζε την Ιεριχώ. «Και ιδού», λέει, «ένας άνδρας που ονομαζόταν Ζακχαίος, και αυτός ήταν αρχιτελώνης· και ούτος ήταν πλούσιος και ζητούσε να δει τον Ιησού, αλλά δεν μπορούσε εξαιτίας του πλήθους, επειδή ήταν μικρός στο ανάστημα». Δεν ήταν μόνο μικρός, αλλά βρισκόταν και μακριά από τον Ιησού· διότι αν Τον πλησίαζε, έστω κι αν ήταν μικρός, δεν θα στερούνταν τη θέα Του.
Λεπτομέρειες
Τὸ δὲ μὴ μόνον τελώνην εἶναι μαρτυρῆσαι τοῦτον, ἀλλὰ καὶ ἀρχιτελώνην καὶ πλούσιον ἐντεῦθεν, ἔδειξεν ὄντα διαφορώτατον ἐπὶ κακίᾳ. Ἀλλ’ ὡς μικρός τε καὶ μακρὰν ὢν οὐκ ἠδύνατο ἰδεῖν ὁ Ζακχαῖος τὸν Ἰησοῦν, «προσδραμών», φησίν, «ἔμπροσθεν, ἀνέβη ἐπὶ συκομορέαν, ἵνα ἴδῃ αὐτόν· ὅτι δι’ ἐκείνης ἔμελλε διέρχεσθαι».
Το ότι δε μαρτυρείται πως αυτός δεν ήταν απλώς τελώνης, αλλά και αρχιτελώνης και πλούσιος εξαιτίας αυτού, έδειξε ότι ξεχώριζε υπερβολικά στην κακία. Αλλά επειδή ο Ζακχαίος ήταν μικρόσωμος και βρισκόταν μακριά, δεν μπορούσε να δει τον Ιησού, οπότε, όπως λέει, «αφού έτρεξε πιο μπροστά, ανέβηκε σε μια συκομουριά για να τον δει, διότι από εκεί επρόκειτο να περάσει».
Λεπτομέρειες
Ὅρα τὸ σφοδρὸν τοῦ πόθου, καὶ τὸν τρόπον οἷος ἐντεῦθεν ἀναλογίζου· ὡς γὰρ οὐκ ἠδυνήθη τὸν ὄχλον διατεμεῖν, οὐκ ἀπεπήδησε, μᾶλλον δὲ ἐπεπήδησε καὶ ἀπέδραμεν οὐ τοῦ πόθου, τοῦ ὄχλου δέ· καὶ γεγονὼς ἔμπροσθεν, ἐπὶ συκομορέαν ἀνέβη τῇ ὁδῷ παραπεφυτευμένην, ἵνα ἐκεῖθεν ἴδῃ τὸν ποθούμενον.
Δες τη σφοδρότητα του πόθου και αναλογίσου από αυτό ποιος ήταν ο τρόπος του· διότι, καθώς δεν μπόρεσε να διασχίσει το πλήθος, δεν παραιτήθηκε, αλλά αντίθετα έτρεξε γρήγορα μπροστά και απομακρύνθηκε, όχι από τον πόθο, αλλά από τον όχλο· και φτάνοντας πιο μπροστά, ανέβηκε σε μια συκομουριά που ήταν φυτεμένη στην άκρη του δρόμου, για να δει από εκεί αυτόν που ποθούσε.
Λεπτομέρειες
Ἀλλ’ ὁρᾶτε πάντες τὸν Ζακχαῖον, ὅπως ἠγάπησε καὶ ἐξεζήτησε καὶ ἠγαπήθη καὶ προσεκλήθη καὶ ᾠκειώθη Χριστῷ; Εἴ τις οὖν τελώνης ἐστὶν ἢ ἀρχιτελώνης πλουτῶν ἐντεῦθεν κακῶς καὶ συνάγων ἀδίκως, μιμείσθω τὴν τοῦ ἀρχιτελώνου τούτου πρὸς σωτηρίαν ὁδόν, καὶ ἀποδιδότω καὶ σκορπιζέτω καλῶς, ἃ κακῶς ἐθησαύρισεν. Εἴ τις τῶν ὑπαρχόντων ἁρπαγὴν ὑποστὰς ἢ καὶ ἄλλως πτωχεύει, χαίρων εὐχάριστος ἔστω· τὴν γὰρ σωτήριον ἔχει πτωχείαν, μᾶλλον δὲ αὐτὸς σωτήριον ταύτην διὰ τῆς εὐχαριστίας ποιείτω, πρὸς ἣν καὶ ὁ πλούσιος τελώνης καταφυγὼν εὐθύμως ἐσώθη, καθὰ περὶ αὐτοῦ νῦν ἀκηκόατε. Τὰ μὲν οὖν καθ’ ἱστορίαν τοιαῦτα.
Αλλά βλέπετε όλοι τον Ζακχαίο, πώς αγάπησε και αναζήτησε και αγαπήθηκε και προσκλήθηκε και έγινε οικείος του Χριστού; Εάν λοιπόν κάποιος είναι τελώνης ή αρχιτελώνης που πλουτίζει από εκεί με κακό τρόπο και συγκεντρώνει πλούτο άδικα, ας μιμηθεί την οδό αυτού του αρχιτελώνη προς τη σωτηρία, και ας αποδώσει και ας μοιράσει καλά, όσα κακώς εθησαύρισε. Εάν πάλι κάποιος, έχοντας υποστεί αρπαγή των υπαρχόντων του ή με άλλον τρόπο έγινε φτωχός, ας είναι χαρούμενος και ευγνώμων· διότι κατέχει τη σωτήρια φτώχεια, ή μάλλον ας την καταστήσει ο ίδιος σωτήρια μέσω της ευχαριστίας, στην οποία και ο πλούσιος τελώνης αφού κατέφυγε πρόθυμα σώθηκε, όπως ακριβώς ακούσατε τώρα γι' αυτόν. Αυτά λοιπόν όσον αφορά την ιστορία.
Λεπτομέρειες
Δείκνυσί σοι μετὰ τούτων καὶ τοῦτον αὐτὸν τὸν τελώνην, τὸν σφόδρα κατεχόμενον τῷ πυρετῷ τῆς πλεονεξίας, ταχέως ἀπαλλαγέντα. Τί γὰρ τελώνου καπηλικώτερον; ἀλλ᾽ ὅμως γέγονεν ἀκτήμων ὁ ἄνθρωπος, ἐκ τοῦ πείθεσθαι τοῖς τοῦ Ἰατροῦ νόμοις. Καὶ γὰρ τοὺς μαθητὰς τοιούτους ἔχει, ταῦτα νοσήσαντας τὰ νοσήματα ἅπερ ἡμεῖς, καὶ ὑγιάναντας ταχέως. Καὶ ἕκαστον αὐτῶν ἡμῖν δείκνυσιν, ὥστε μὴ ἀπογνῶναι. Ὅρα γοῦν τὸν τελώνην τοῦτον. Σκόπει πάλιν ἕτερον ἀρχιτελώνην· ὃς τετραπλασίονα μὲν ὑπέσχετο δώσειν, ὑπὲρ ὧν ἥρπασε, τὰ δὲ ἡμίση πάντων ὧν ἐκέκτητο, ὥστε ὑποδέξασθαι τὸν Ἰησοῦν. Ἀλλ᾽ ἐκκαίῃ σὺ καὶ σφόδρα ἐπιθυμεῖς χρημάτων;
Σου δείχνει, μαζί με αυτά, και τον ίδιο τον τελώνη, ο οποίος κυριευόταν σφοδρά από τον πυρετό της πλεονεξίας, να έχει ταχέως απαλλαγεί. Διότι τι υπάρχει πιο φιλοκερδές από τον τελώνη; Και όμως, ο άνθρωπος έγινε ακτήμονας, επειδή υπάκουσε στους νόμους του Ιατρού. Διότι τέτοιους έχει και τους μαθητές, ανθρώπους που ασθένησαν από τα ίδια νοσήματα με εμάς και θεραπεύτηκαν ταχέως. Και μας υποδεικνύει τον καθένα από αυτούς, ώστε να μην απελπιστούμε. Δες, λοιπόν, αυτόν τον τελώνη. Παρατήρησε πάλι και έναν άλλον αρχιτελώνη, ο οποίος υποσχέθηκε να επιστρέψει στο τετραπλάσιο όσα είχε αρπάξει και να δώσει τα μισά από όλα όσα κατείχε, προκειμένου να υποδεχθεί τον Ιησού. Αλλά μήπως εσύ φλέγεσαι και επιθυμείς σφοδρά τα χρήματα;
Λεπτομέρειες
Τοιοῦτος ἦν καὶ Ζακχαῖος, ὁ ἀρτίως ὑμῖν ὑπὸ τοῦ εὐαγγελίου διαναγνωσθείς. Ὅρα γάρ μοι αὐτὸν καὶ τρέχοντα, καὶ πόθῳ φλεγόμενον θείῳ, καὶ ἐπὶ τὸ δένδρον ἀναβαίνοντα, καὶ Ἰησοῦν περιβλεπόμενον, ὅπως ἴδῃ τὴν ζωοφόρον πηγήν. Θεωρήσας δὲ Ζακχαῖος τὸν Κύριον, τὴν μὲν ὅρασιν ἀνέπαυσε, τὴν δὲ καρδίαν πλέον πρὸς πόθον ἐξέκαυσεν. Εἰσελθὼν δὲ, φησὶν, ὁ Ἰησοῦς εἰς Ἱεριχὼ, διήρχετο. Καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ ὀνόματι Ζακχαῖος· καὶ οὗτος ἦν ἀρχιτελώνης, καὶ οὗτος ἦν πλούσιος· καὶ ἐπεθύμει ἰδεῖν τὸν Ἰησοῦν, ὅτι ἐκεῖ ἤμελλε διέρχεσθαι. Ὅρα μοι πόθον ἀνθρώπου, ἀγαπητέ.
Τέτοιος ήταν και ο Ζακχαίος, που μόλις σας αναγνώσθηκε από το Ευαγγέλιο. Διότι παρατήρησέ τον να τρέχει, να φλέγεται από θείο πόθο, να ανεβαίνει στο δέντρο και να αναζητά με το βλέμμα του τον Ιησού, για να αντικρίσει τη ζωοφόρο πηγή. Και όταν αντίκρισε ο Ζακχαίος τον Κύριο, ανέπαυσε μεν την όρασή του, την δε καρδιά του την άναψε ακόμη περισσότερο από πόθο. Αφού εισήλθε, λέει, ο Ιησούς στην Ιεριχώ, την διέσχιζε. Και ιδού ένας άνδρας με το όνομα Ζακχαίος· και αυτός ήταν αρχιτελώνης, και ήταν πλούσιος· και επιθυμούσε να δει τον Ιησού, επειδή από εκεί επρόκειτο να περάσει. Παρατήρησε τον πόθο αυτού του ανθρώπου, αγαπητέ.
Λεπτομέρειες
Καὶ οὐκ ἠδύνατο βλέπειν ἀπὸ τοῦ ὄχλου, ὅτι μικρὸς ἦν τῇ ἡλικίᾳ. Καὶ προλαβὼν εἰς τὰ ἔμπροσθεν, ἀνέβη ἐπὶ συκομορέαν, ἵνα ἴδῃ τὸν Ἰησοῦν, ὅτι ἐκεῖθεν ἤμελλε διέρχεσθαι. Ζακχαῖος ὁ τὴν ἡλικίαν τοῦ σώματος μικρὸς, τῇ δὲ φρονήσει τοῦ πνεύματος μέγας, ἐζήτει ἰδεῖν τὸν Ἰησοῦν, ἐπεθύμει ἰδεῖν τὸν Θεὸν ἐν ἀνθρώποις τὰ οὐράνια χαριζόμενον· ἐζήτει ἰδεῖν τὸν τῶν ἀγγέλων κτιστὴν, καὶ τοῦ οὐρανίου καὶ ὑπεργείου φωτὸς λαμπαδοθέτην βήμασιν ἀνθρωπίνοις περιπατοῦντα· ἐζήτει ἰδεῖν πῶς ὁ ἥλιος τῆς δικαιοσύνης ἐν τῇ νεφέλῃ τοῦ σώματος καθεζόμενος, τῶν πιστῶν τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας κατηύγασεν· ἐζήτει ἰδεῖν τὸν Θεὸν Ἰησοῦν, τὸ καλὸν σχῆμα, τὸ ποθεινὸν πρᾶγμα, τὸ γλυκὺ ὄνομα Ἰησοῦν, τὸν ἐκ τοῦ ὀνόματος πρᾶγμα σημαίνοντα· ἐπεθύμει ἰδεῖν τὸ πορφυρόμαλλον πρόβατον, οὗ τὸ αἷμα τὴν οἰκουμένην ἐξηγόρασε, καὶ ὁ πόκος αὐτοῦ ἀπὸ Ἀδὰμ μέχρι τέλους γυμνωθέντας ἐσκέπασεν· ἐπεθύμει ἰδεῖν ὁ αἰχμάλωτος στρατιώτης τὸν ἴδιον βασιλέα, τὸ πρόβατον τὸν ποιμένα, ὁ πεπλανημένος τὴν ὁδὸν, ὁ ἐσκοτισμένος τὸ φέγγος· ἐπεθύμει ἰδεῖν τὸν τῆς εὐσεβείας κήρυκα, ὁ μὴ ἔχων τὸ τῆς θεογνωσίας γλυκύτατον ἄρτυμα· ἐζήτει ἰδεῖν ὁ ἄῤῥωστος τὴν ὑγείαν, ὁ πεινῶν τὸν οὐράνιον ἄρτον, ὁ διψῶν τὴν ζωοφόρον πηγήν· ἐπεθύμει ἰδεῖν τὸν τῶν ἱερέων ζωοδότην, καὶ ἐξυπνιστὴν τοῦ Λαζάρου. Ὢ ἔρωτος θείου, ὢ ἐπιθυμίας ἀγαθῆς!
Και δεν μπορούσε να δει εξαιτίας του πλήθους, επειδή ήταν μικρός στο ανάστημα. Και τρέχοντας μπροστά, ανέβηκε σε μια συκομουριά για να δει τον Ιησού, διότι από εκεί επρόκειτο να περάσει. Ο Ζακχαίος, που ήταν μικρός στο σωματικό ανάστημα αλλά μεγάλος στη φρόνηση του πνεύματος, ζητούσε να δει τον Ιησού, επιθυμούσε να δει τον Θεό ανάμεσα στους ανθρώπους να χαρίζει τα επουράνια αγαθά· ζητούσε να δει τον Δημιουργό των αγγέλων και τον χορηγό του ουράνιου και υπερκόσμιου φωτός να περπατά με ανθρώπινα βήματα· ζητούσε να δει πώς ο Ήλιος της δικαιοσύνης, καθήμενος μέσα στη νεφέλη του σώματος, καταύγαζε τα μάτια της καρδιάς των πιστών· ζητούσε να δει τον Θεό Ιησού, την ωραία μορφή, το ποθούμενο αγαθό, το γλυκύ όνομα του Ιησού, αυτόν που το όνομά του φανερώνει την αληθινή του υπόσταση· επιθυμούσε να δει το πορφυρόμαλλο πρόβατο, του οποίου το αίμα εξαγόρασε την οικουμένη και το έριό του σκέπασε όσους γυμνώθηκαν από την εποχή του Αδάμ μέχρι το τέλος· επιθυμούσε ο αιχμάλωτος στρατιώτης να δει τον δικό του βασιλιά, το πρόβατο τον ποιμένα, ο πλανεμένος την οδό, ο σκοτισμένος το φως· επιθυμούσε να δει τον κήρυκα της ευσέβειας αυτός που στερούνταν το γλυκύτατο άρτυμα της θεογνωσίας· ζητούσε να δει ο άρρωστος την υγεία, ο πεινασμένος τον επουράνιο άρτο, ο διψασμένος τη ζωηφόρο πηγή· επιθυμούσε να δει τον ζωοδότη των ιερέων και αυτόν που αφύπνισε τον Λάζαρο. Ω, θείε έρωτα, ω, αγαθή επιθυμία!
Λεπτομέρειες
Ἔλυσε τὴν μεταξὺ ἡμῶν καὶ τοῦ Θεοῦ γεγονυῖαν ἔχθραν, καὶ ἔδησε τὸν ἀρχέκακον ὄφιν, δι᾽ ὃν ἔχθρα γεγένηται· ἔδησε πάντας τοὺς κατὰ τῶν ἀνθρώπων στρατευομένους δαίμονας, καὶ ἔλυσε πάντας τοὺς ὑπ᾽ αὐτῶν ὀχλουμένους ἀνθρώπους· ἔδησε τὴν καθ᾽ ἡμῶν στρεφομένην φλογίνην ῥομφαίαν, καὶ ἔλυσε τὸν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ δεδεμένον λῃστὴν, εἰς τρυφὴν παραδείσου αὐτὸν εἰσκομίσας· ἔδησε τὸν ἀδελφοκτόνον Κάϊν τρόμοις αὐτὸν συνειλήσας, καὶ ἔλυσε τοῦ παραλυτικοῦ τοὺς τρόμους τὰ μέλη αὐτοῦ διορθώσας· ἔλυσε τὸν Ἰσαὰκ ὑπὸ τοῦ Ἀβραὰμ συμποδισθέντα, καὶ ἔδησεν ἀντ᾽ αὐτοῦ κριὸν ἐν φυτῷ Σαβὲκ κατεχόμενον· ἔδησε τὸν Ἰούδαν ἀργύρια φιλήσαντα, καὶ ἔλυσε τὸν ἀρχιτελώνην Ζακχαῖον τὰ χρήματα αὐτοῦ τοῖς πένησι διαδώσαντα· ἔδησε τοὺς Ἰουδαϊκοὺς χοίρους τοῖς δαίμοσιν ἐπιτρέψας, καὶ ἔλυσε τὴν δεδεμένην ὄνον καὶ τὸν πῶλον, τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ πέμψας· ἔδησε τὴν πικροφόρον συκῆν, τὰς ῥίζας αὐτῆς ξηράνας, καὶ ἔλυσε τὴν συγκύπτουσαν γυναῖκα, εἰρηκὼς αὐτῇ, Θάρσει, θύγατερ, λέλυσαι ἀπὸ τῆς ἀσθενείας σου.
Έλυσε την έχθρα που είχε δημιουργηθεί μεταξύ ημών και του Θεού, και έδεσε τον αρχέκακο όφι, εξαιτίας του οποίου δημιουργήθηκε η έχθρα· έδεσε όλους τους δαίμονες που στρατεύονταν κατά των ανθρώπων, και έλυσε όλους τους ανθρώπους που ενοχλούνταν από αυτούς· έδεσε την πύρινη ρομφαία που στρεφόταν εναντίον μας, και έλυσε τον δεμένο στον σταυρό ληστή, εισάγοντάς τον στην τρυφή του παραδείσου· έδεσε τον αδελφοκτόνο Κάιν, τυλίγοντάς τον με τρόμο, και έλυσε τους τρόμους του παραλυτικού, ανορθώνοντας τα μέλη του· έλυσε τον Ισαάκ, ο οποίος είχε συμποδιστεί από τον Αβραάμ, και έδεσε αντί αυτού το κριάρι που είχε πιαστεί στο φυτό Σαβέκ· έδεσε τον Ιούδα που αγάπησε τα αργύρια, και έλυσε τον αρχιτελώνη Ζακχαίο που μοίρασε τα χρήματά του στους πένητες· έδεσε τους ιουδαϊκούς χοίρους παραδίδοντάς τους στους δαίμονες, και έλυσε τη δεμένη όνο και το πουλάρι, στέλνοντας τους μαθητές του· έδεσε την πικροφόρο συκιά, ξεραίνοντας τις ρίζες της, και έλυσε τη συγκύπτουσα γυναίκα, λέγοντάς της: Έχε θάρρος, θυγατέρα, έχεις λυθεί από την ασθένειά σου.
Λεπτομέρειες
ΚΕΦΑΛ. ΙΘʹ. Περὶ τοῦ Ζακχαίου. Περὶ τοῦ πορευθέντος ἑαυτῷ λαβεῖν βασιλείαν. Περὶ τῶν δέκα δούλων τῶν μνᾶς λαβόντων. Περὶ τοῦ πώλου καὶ τῆς ὄνου. Περὶ τοῦ κλαυθμοῦ τοῦ Ἰησοῦ ἐπὶ Ἱερουσαλήμ. Περὶ τῶν ἐκβληθέντων ἐκ τοῦ ἱεροῦ πωλούντων καὶ ὠνουμένων. Περὶ τῶν ἀρχιερέων καὶ Γραμματέων ἐπερωτησάντων τὸν Κύριον, ἐν ποίᾳ δυνάμει ταῦτα ποιεῖ. «Καὶ εἰσελθὼν διήρχετο τὴν Ἱεριχώ. Καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ ὀνόματι καλούμενος Ζακχαῖος, καὶ αὐτὸς ἦν ἀρχιτελώνης, καὶ οὗτος ἦν πλούσιος, καὶ ἐζήτει ἰδεῖν τὸν Ἰησοῦν, τίς ἐστι, καὶ οὐκ ἠδύνατο ἀπὸ τοῦ ὄχλου, ὅτι τῇ ἡλικίᾳ μικρὸς ἦν. Καὶ προδραμὼν ἔμπροσθεν, ἀνέβη ἐπὶ συκομορέαν, ἵνα ἴδῃ αὐτὸν ὅτι δι’ ἐκείνης ἔμελλε διέρχεσθαι. Καὶ ὡς ἦλθεν ἐπὶ τὸν τόπον, ἀναβλέψας ὁ Ἰησοῦς εἶδεν αὐτόν, καὶ εἶπεν αὐτῷ·
Κεφάλαιο ΙΘ'. Περί του Ζακχαίου. Περί εκείνου που πορεύτηκε για να λάβει για τον εαυτό του βασιλεία. Περί των δέκα δούλων που έλαβαν τις μνες. Περί του πώλου και της όνου. Περί του κλαυθμού του Ιησού για την Ιερουσαλήμ. Περί εκείνων που εκδιώχθηκαν από το ιερό, οι οποίοι πουλούσαν και αγόραζαν. Περί των αρχιερέων και των Γραμματέων που ρώτησαν τον Κύριο με ποια εξουσία τα κάνει αυτά. «Και αφού εισήλθε, διέσχιζε την Ιεριχώ. Και ιδού, ένας άνδρας που ονομαζόταν Ζακχαίος, ο οποίος ήταν αρχιτελώνης και ήταν πλούσιος, και ζητούσε να δει τον Ιησού, ποιος είναι, και δεν μπορούσε εξαιτίας του πλήθους, επειδή ήταν μικρός στο ανάστημα. Και αφού έτρεξε μπροστά, ανέβηκε σε μια συκομουριά για να τον δει, επειδή από εκεί επρόκειτο να περάσει. Και όταν έφτασε στον τόπο εκείνο, ο Ιησούς κοίταξε ψηλά, τον είδε και του είπε:
Λεπτομέρειες
Ὅτι δὲ ὁ μὲν τελώνης βδελυκτὸν χρῆμα, ἀρχιτελώνης δὲ πολλῷ μᾶλλον, ὡς ἐν κακίᾳ ἄρχων, οὐδεὶς ἀμφιβάλλει· τοῖς τελώναις γὰρ ὁ βίος οὐδαμόθεν ἄλλοθεν, ἢ ἐκ δακρύων πτωχικῶν. Ἀλλ’ οὐ παρορᾶται ὁ ἀρχιτελώνης οὗτος, ἀλλὰ μονὴν δίδωσι, καὶ ἀντιλαμβάνει τὴν σωτηρίαν. Ποθῶν γὰρ ἰδεῖν τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἀναβὰς διὰ τοῦτο ἐπὶ τὴν συκομορέαν, πρὶν ἢ θεάσηται αὐτός, ὑπὸ τοῦ Κυρίου βλέπεται.
Το ότι βέβαια ο μεν τελώνης είναι κάτι το βδελυρό, ο δε αρχιτελώνης πολύ περισσότερο, ως άρχοντας στην κακία, κανείς δεν το αμφισβητεί· διότι για τους τελώνες η συντήρηση δεν προέρχεται από πουθενά αλλού, παρά από τα δάκρυα των φτωχών. Αλλά δεν παραβλέπεται αυτός ο αρχιτελώνης, αντίθετα προσφέρει κατάλυμα και λαμβάνει ως αντάλλαγμα τη σωτηρία. Επειδή ποθούσε να δει τον Ιησού, και γι' αυτό ανέβηκε στη συκομουριά, πριν προλάβει να Τον δει ο ίδιος, τον βλέπει ο Κύριος.
Λεπτομέρειες