Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 19:42

Διότι, όσο μεν καιρό, βλέποντας τα ανθρώπινα, χώλαιναν στη διάνοιά τους λέγοντας: «Δεν είναι αυτός ο γιος του ξυλουργού;» και, «Πώς αυτός γνωρίζει γράμματα, χωρίς να έχει μαθητεύσει;» και, «Τι σημείο κάνεις εσύ για τον εαυτό σου;» και, «Ας κατεβεί τώρα από τον σταυρό, και θα τον πιστέψουμε»· τους ανεχόταν και, καθώς αμάρταναν εις βάρος του Υιού του ανθρώπου, λυπούμενος για την πώρωσή τους, έλεγε: «Είθε να γνωρίζατε και εσείς όσα οδηγούν στην ειρήνη». Διότι και τον μεγάλο Πέτρο, όταν η θυρωρός του μίλησε σαν για κοινό άνθρωπο και εκείνος αποκρίθηκε ανάλογα, μόλις έκλαψε, ο Κύριος τον συγχώρησε. Όταν όμως έπεσαν σε έσχατη πτώση και κυριεύθηκαν από μεγαλύτερη μανία, φτάνοντας στο σημείο να λένε ότι τα έργα του Θεού είναι του Βεελζεβούλ, δεν τους ανέχθηκε πλέον· διότι βλασφημούσαν το Πνεύμα του, λέγοντας ότι αυτός που τα πράττει αυτά δεν είναι ο Θεός, αλλά ο Βεελζεβούλ. Και γι' αυτό, επειδή τόλμησαν πράγματα αφόρητα, τους τιμώρησε αιώνια.

Κεφάλαιο Α΄. ΛΟΥΚΑΣ. Και καθώς πλησίασε, βλέποντας την πόλη, έκλαψε γι' αυτήν, λέγοντας: Αν γνώριζες και εσύ, έστω και κατά την ημέρα αυτή, εκείνα που συντελούν στην ειρήνη σου· τώρα όμως αυτά κρύφτηκαν από τα μάτια σου. ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Α΄. Ευρέως ακούγεται ότι υπάρχει ανάμεσά σας πορνεία, και μάλιστα τέτοια πορνεία, η οποία ούτε μεταξύ των εθνικών δεν αναφέρεται: το να έχει δηλαδή κάποιος τη γυναίκα του πατέρα του.

Αλλά δεν θα γνωρίζαμε εμείς ότι μας σπλαγχνιζόταν ενώ είμαστε κακοί, αν δεν το καθιστούσε φανερό μέσα από κάτι ανθρώπινο, το οποίο δεν ήταν δυνατόν να τον δούμε να πάσχει· διότι το δάκρυ που χύνεται είναι σημάδι λύπης. Έτσι δάκρυσε και για τον Λάζαρο, για να κατανοήσουμε ότι τον λύπησε η ανθρώπινη φύση που έπεσε στον θάνατο· «Διότι αυτός δημιούργησε τα πάντα για την αφθαρσία· αλλά με τον φθόνο του διαβόλου ο θάνατος εισήλθε στον κόσμο.» Όμως ο φθόνος του διαβόλου δεν αποδείχθηκε ανώτερος από τα θελήματα του Δημιουργού· ήταν όμως αναγκαίο την παράβαση της εντολής να ακολουθήσει η δίκαιη τιμωρία που οδηγεί στη φθορά αυτόν που ατίμασε τους νόμους της ζωής. Έτσι λοιπόν λέμε ότι δάκρυσε και για την Ιερουσαλήμ· διότι ήθελε, όπως είπα, να τη βλέπει να ευδοκιμεί, με το να δεχθεί την πίστη σε αυτόν και να ασπαστεί την ειρήνη με τον Θεό. Γι' αυτό λοιπόν την ελέγχει ο Χριστός και λέει: «Αν γνώριζες και εσύ αυτά που φέρνουν την ειρήνη σου·» δηλαδή, αυτά που σου είναι χρήσιμα και αναγκαία για να ειρηνεύσεις με τον Θεό.

Αυτά δε ήταν: η πίστη, η υπακοή, η αποχή από τους τύπους και τη λατρεία κατά τον νόμο· και το να προτιμήσουν μάλλον τη λατρεία εν πνεύματι και αληθεία, δηλαδή σαφώς αυτήν διά του Χριστού. <Τώρα όμως κρύφτηκαν από τα μάτια σου.> (A f. 260 b) Διότι δεν ήταν άξιοι να γνωρίσουν, δηλαδή να κατανοήσουν, τις θεόπνευστες Γραφές, οι οποίες ομιλούν για το μυστήριο του Χριστού: «Διότι μέχρι σήμερα το ίδιο κάλυμμα παραμένει κατά την ανάγνωση της Παλαιάς Διαθήκης· όταν δηλαδή διαβάζεται ο Μωυσής, υπάρχει ένα κάλυμμα πάνω στην καρδιά τους, το οποίο δεν ανασηκώνεται», επειδή αυτό καταργείται εν Χριστώ. Διότι Αυτός, όντας η αλήθεια, καταπαύει τη σκιά. Επειδή δε δεν έδωσαν προσοχή στους τύπους του νόμου, δεν είδαν την αλήθεια· οι εξ Ισραήλ κατέστησαν τους εαυτούς τους ανάξιους της εν Χριστώ σωτηρίας. Γι' αυτόν τον λόγο, με την οσία απόφαση του Θεού, αποκρύπτονταν από αυτούς. Έχουν κρυφτεί, λοιπόν, από την Ιερουσαλήμ εκείνα που επιφέρουν την ειρήνη με τον Θεό, εκ των οποίων ένα, και μάλιστα το πρώτο, είναι η πίστη, η οποία δικαιώνει τον ασεβή και ενώνει διά του αγιασμού και της δικαιοσύνης με τον πανάγιο Θεό αυτούς που την κατέχουν. <Επειδή δεν αναγνώρισες τον καιρό της επισκοπής σου.> (A f. 261) Ποιας επισκοπής; Εκείνης, εννοώ, που έγινε διά του Σωτήρα όλων μας Χριστού· και η έκβαση είναι φανερή.

Ορισμένα δε από τα χωρία που βρίσκονται στο Ευαγγέλιο τα προσαρμόζουν σε αυτόν τον τύπο, όπως την απάντησή του προς τη μητέρα του, όταν ήταν δώδεκα ετών: «δεν γνωρίζατε ότι πρέπει να βρίσκομαι στα του Πατέρα μου;». Με αυτό, λένε, τους ανήγγειλε έναν Πατέρα τον οποίο δεν γνώριζαν· και για τον λόγο αυτόν απέστειλε τους μαθητές στις δώδεκα φυλές, για να κηρύξουν τον άγνωστο σε αυτούς Θεό. Και σε εκείνον που του είπε «διδάσκαλε αγαθέ» ισχυρίζονται ότι ομολόγησε τον αληθινά αγαθό Θεό λέγοντας: «τι με αποκαλείς αγαθό; Ένας είναι αγαθός, ο Πατέρας στους ουρανούς»· λένε, μάλιστα, ότι εδώ με τον όρο ουρανούς εννοούνται οι Αιώνες. Και εξηγούν ότι, με το να μην απαντήσει σε όσους του είπαν «με ποια δύναμη τα κάνεις αυτά;», αλλά φέρνοντάς τους σε αμηχανία με μια ανταπερώτηση, απέδειξε το άρρητο του Πατέρα με το να μην μιλήσει. Αλλά και όταν είπε «πολλές φορές επιθύμησα να ακούσω έναν από αυτούς τους λόγους, και δεν βρήκα εκείνον που θα τον πει», λένε ότι φανερώνει μέσω της λέξης «έναν» τον αληθινά ένα Θεό, τον οποίο δεν γνώριζαν. Επιπλέον, με το ότι, όταν πλησίασε την Ιερουσαλήμ, δάκρυσε για αυτήν και είπε: «μακάρι να γνώριζες και εσύ σήμερα αυτά που φέρνουν την ειρήνη· τώρα όμως εκρύβη [κρύφτηκαν] από εσένα», δήλωσε το απόκρυφο του Βυθού μέσω του ρήματος «εκρύβη». Και πάλι, όταν είπε «ελάτε σε εμένα όλοι οι κοπιάζοντες και φορτωμένοι, και μάθετε από εμένα», ανήγγειλε τον Πατέρα της αλήθειας.

Στη συνέχεια προστίθεται: «και θα σε κυκλώσω όπως ο Δαβίδ»· διότι, όπως ακριβώς κάποτε ο Δαβίδ έστησε στρατόπεδο γύρω σου και σε κύκλωσε, ω Ιερουσαλήμ, όταν ήσουν πόλη αλλοφύλων, έτσι και εγώ, ο Κύριος που τα λέω αυτά, τώρα θα σε «κυκλώσω», όπως τότε ο Δαβίδ, «και θα στήσω γύρω σου χαράκωμα»· διότι και τώρα έχεις γίνει κατοικία αλλοφύλων, επειδή γέμισες από κακούς άρχοντες και από «το στεφάνι της ύβρεως». Αυτά εκπληρώθηκαν έπειτα από τα όσα αποτόλμησαν οι κάτοικοι της Ιερουσαλήμ εναντίον του Σωτήρα μας, σύμφωνα με τα οποία και ο ίδιος ο Σωτήρας καταγράφεται να έχει πει, θρηνώντας κάποτε την Ιερουσαλήμ: «Αν αναγνώριζες και εσύ τα όσα φέρνουν την ειρήνη σου, διότι θα έρθουν ημέρες για εσένα και οι εχθροί σου θα στήσουν χαράκωμα γύρω σου και θα σε κυκλώσουν», «και θα σε ισοπεδώσουν». Σε αυτά προσθέτει: «και θα γίνει», λέει, «σαν τη σκόνη από τον τροχό ο πλούτος των ασεβών που βρίσκονται σε αυτήν και σαν χνούδι που παρασύρεται», και όλα αυτά θα γίνουν «σε μια στιγμή χρόνου», «και θα συμβεί σαν μια στιγμή, αμέσως, από τον Κύριο Σαβαώθ»· διότι δεν θα προέλθει από ανθρώπους, λέει, αλλά από τον ίδιο τον Θεό θα γίνει η εναντίον τους «επίσκεψη, με βροντή και σεισμό και φωνή μεγάλη, καταιγίδα που παρασύρει και φλόγα φωτιάς που καταβροχθίζει». Με αυτά υπονόησε ότι πράγματι «η πόλη θα καεί από φωτιά» άνωθεν από τον Θεό, όταν επέλθει εναντίον της «βροντή και σεισμός» και «καταιγίδα». Αυτά λοιπόν αφορούν την Ιερουσαλήμ.

Σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο: «Ιδού, θα φανερωθώ σε αυτούς, έκκραξαν εκτενώς»· το ποιοι δε «έκραξαν εκτενώς», το προσθέτει στη συνέχεια: «άγγελοι ειρήνης έκλαψαν πικρά», και σύμφωνα με τον Ακύλα: «Ιδού», λέει, «θα φανερωθώ σε αυτούς, θα βοήσω εκτενώς, άγγελοι ειρήνης θα κλάψουν πικρά», και σύμφωνα με τον Θεοδοτίωνα: «Ιδού, θα φανερωθώ σε αυτούς, εβόησαν εκτενώς, άγγελοι ειρήνης θα κλάψουν πικρά». Σύμφωνα με όλους, λοιπόν, το «Ιδού, θα φανερωθώ σε αυτούς» έχει ειπωθεί σαφώς, καθώς ο λόγος παρουσιάζει τον Θεό να πρόκειται να «φανερωθεί σε αυτούς»· σε ποιους «αυτούς» όμως, παρά σε εκείνους που θησαύρισαν για τον εαυτό τους τους «θησαυρούς της δικαιοσύνης και της σοφίας»; Σε αυτούς, λέει, «θα φανερωθώ»· και αυτοί ήταν οι απόστολοι του Σωτήρος ημών, στους οποίους εγώ μεν «φανερώθηκα». Αυτοί δε «έκραξαν εκτενώς, άγγελοι ειρήνης», γι' αυτό και «έκλαψαν πικρά βοώντας» με προσευχές «εκτενώς» για την απώλεια του προτέρου λαού· διότι οι απόστολοι του Σωτήρος ημών ήταν «άγγελοι που έκλαιγαν πικρά» και πενθούσαν, επειδή δεν πείθονταν ούτε πίστευαν σε αυτούς εκείνοι που μέσω αυτών είχαν κληθεί στην «ειρήνη» του Χριστού. Γι' αυτό και ο ίδιος ο Σωτήρας, θρηνώντας για την Ιερουσαλήμ, έλεγε: «Εάν γνώριζες και εσύ όσα συντελούν στην ειρήνη σου»· έτσι λοιπόν και «άγγελοι της ειρήνης έκλαψαν πικρά», θρηνώντας την απώλειά τους.

Όλα αυτά τα εξυφαίνουν για τους εαυτούς τους μέσα από τον δικό τους ιστό, μιμούμενοι την αράχνη και τρέχοντας προς την πονηρία και γινόμενοι ταχείς στο να χύνουν αναίτιο αίμα, σύμφωνα με τους λοιπούς ερμηνευτές. Γι' αυτό και πιο πάνω λεγόταν προς τους ίδιους: «Διότι τα χέρια σας είναι μολυσμένα με αίμα και τα δάχτυλά σας με αμαρτίες, τα δε χείλη σας μίλησαν ανομία, και η γλώσσα σας μελετά την αδικία», αλλά και «σύντριμμα και ταλαιπωρία», λέει, «υπάρχει στους δρόμους τους, και δρόμο ειρήνης δεν γνώρισαν». Γι' αυτό και τους θρήνησε ο Σωτήρας λέγοντας προς την Ιερουσαλήμ: «Εάν γνώριζες και εσύ εκείνα που φέρνουν την ειρήνη σου. Διότι θα έλθουν ημέρες για σένα και οι εχθροί σου θα σε περιβάλουν με χαράκωμα και θα σε κυκλώσουν και θα ισοπεδώσουν εσένα και τα τέκνα σου». «Δεν γνώρισαν», λοιπόν, «δρόμο ειρήνης», αλλά ούτε και «κρίση βρέθηκε στους δρόμους τους», παρά μόνον κάθε ακρισία και αδικία, και όλα «τα μονοπάτια τους είναι διεστραμμένα, και δεν γνωρίζουν ειρήνη»· διότι δεν αποδέχθηκαν τον πρύτανη της ειρήνης, για τον οποίο έχει λεχθεί: «διότι αυτός είναι η ειρήνη μας».

Και καταδίωξε άνθρωπο πένητα και φτωχό, και συντετριμμένο στην καρδιά, για να τον θανατώσει· δηλαδή, πληγωμένο εξαιτίας των παρανομιών που έβλεπε σε αυτούς. Γι' αυτό και προς την Ιερουσαλήμ έλεγε κλαίγοντας για αυτήν: Εάν γνώριζες και εσύ όσα συντελούν στην ειρήνη σου· τώρα όμως κρύφτηκαν από τα μάτια σου. Και τον θανάτωσε, επειδή έγινε ο αίτιος του να παραδοθεί σε θάνατο.

Αυτά, λοιπόν, συνέβησαν με αυτόν τον τρόπο κατά το δεύτερο έτος της βασιλείας του Ουεσπασιανού, σύμφωνα με τις προγνωστικές προρρήσεις του Κυρίου και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, ο οποίος, με θεία δύναμη, τα προείδε σαν να ήταν ήδη παρόντα, και δάκρυσε και θρήνησε γι' αυτά, σύμφωνα με τη γραφή των ιερών ευαγγελιστών, οι οποίοι και παρέθεσαν τις ίδιες τις λέξεις Του. Άλλοτε μεν λέγοντας προς την ίδια την Ιερουσαλήμ: «Αν γνώριζες και εσύ, έστω και κατά την ημέρα αυτή, εκείνα που συντελούν στην ειρήνη σου· τώρα όμως αποκρύφτηκαν από τα μάτια σου. Διότι θα έλθουν ημέρες εναντίον σου, κατά τις οποίες οι εχθροί σου θα σε περιβάλουν με χαρακώματα, και θα σε περικυκλώσουν, και θα σε πολιορκήσουν από παντού, και θα ισοπεδώσουν εσένα και τα τέκνα σου», άλλοτε δε αναφερόμενος στον λαό: «Διότι θα υπάρξει μεγάλη θλίψη επάνω στη γη και οργή στον λαό τούτο· και θα πέσουν από στόμα μαχαίρας και θα οδηγηθούν αιχμάλωτοι σε όλα τα έθνη· και η Ιερουσαλήμ θα καταπατείται από τα έθνη, μέχρις ότου εκπληρωθούν οι καιροί των εθνών». Και πάλι: «Όταν δε δείτε την Ιερουσαλήμ να περικυκλώνεται από στρατόπεδα, τότε να γνωρίζετε ότι πλησίασε η ερήμωσή της». Εάν, λοιπόν, συγκρίνει κανείς τα λόγια του Σωτήρος ημών με τις λοιπές ιστορικές διηγήσεις του συγγραφέα περί ολόκληρου του πολέμου, πώς είναι δυνατόν να μην εκπλαγεί, ομολογώντας ότι η πρόγνωση και συγχρόνως η πρόρρηση του Σωτήρος ημών είναι αληθώς θεία και υπερφυώς παράδοξη;

Τα μεν προηγούμενα προφητεύονταν για τον ναό, τα δε προκείμενα για την ίδια την πόλη, την οποία οι Ιουδαίοι ονόμαζαν «πόλη του Θεού» εξαιτίας του ναού του Θεού που είχε ιδρυθεί σε αυτήν. Θρηνεί, λοιπόν, ο Φιλάνθρωπος ολόκληρη την πόλη, όχι επειδή λυπάται τόσο τα οικοδομήματα ούτε το ίδιο το έδαφος, όσο τις ψυχές των παλαιών κατοίκων και την απώλειά τους, αλλά παρουσιάζει και τα αίτια της ερήμωσής τους λέγοντας: «Αν γνώριζες και εσύ σε αυτήν την ημέρα όσα οδηγούν στην ειρήνη σου». Και υποδηλώνει τη δική Του παρουσία, η οποία πραγματοποιήθηκε για την ειρήνη ολόκληρου του κόσμου. Διότι Αυτός ήταν για τον οποίο έχει ειπωθεί: «Στις ημέρες του θα ανατείλει δικαιοσύνη και πλήθος ειρήνης». Και είχε έλθει ακριβώς για αυτόν τον σκοπό, για να κηρύξει «ειρήνη σε όσους βρίσκονται κοντά και σε όσους βρίσκονται μακριά», ενώ σε εκείνους που Τον αποδέχονται λέει: «Ειρήνη αφήνω σε εσάς, την ειρήνη τη δική μου δίνω σε εσάς», την οποία ειρήνη αποδέχτηκαν τα έθνη σε όλη την οικουμένη που πίστεψαν σε Αυτόν. Ο δε λαός της περιτομής, επειδή δεν πίστεψε σε Αυτόν, δεν γνώρισε όσα συντελούσαν στην ειρήνη του. Γι' αυτό προσθέτει: «Τώρα όμως κρύφτηκαν από τα μάτια σου, διότι θα έρθουν ημέρες για εσένα και θα σε περικυκλώσουν οι εχθροί σου». [ ] Επομένως, όσα επρόκειτο να τους βρουν λίγο αργότερα κατά την πολιορκία εναντίον τους, λόγω του ότι δεν αποδέχτηκαν την ειρήνη που τους είχε προαναγγελθεί, κρύφτηκαν από τα μάτια τους.

Εκείνοι μεν λοιπόν ⟨τα όσα επρόκειτο να τους συμβούν μετά από αυτά⟩ δεν τα προείδαν, αυτός όμως μέσα από την προφητεία τα προαναγγέλλει σαφέστατα, έχοντας προσημάνει την πολιορκία από τους Ρωμαίους που τους κατέλαβε· ⟨«διότι θα έρθουν ημέρες εναντίον σου», επειδή δεν γνώρισες όσα οδηγούν στην ειρήνη σου. Γι' αυτήν ακριβώς την αιτία «θα έρθουν ημέρες εναντίον σου και οι εχθροί σου θα σε περιβάλουν, και θα σε περικυκλώσουν, και θα σε αποκλείσουν από παντού, και θα ισοπεδώσουν εσένα και τα τέκνα σου μέσα σε εσένα»,⟩ περιγράφοντας ⟨δε μέσα από αυτά⟩ τον τρόπο του πολέμου που θα διεξαγόταν εναντίον τους. Το πώς δε αυτά έφτασαν στην εκπλήρωσή τους, μπορεί κανείς να το αναγνώσει από το σύγγραμμα του Ιωσήπου, ο οποίος, όντας Ιουδαίος και καταγόμενος από την ιουδαϊκή φυλή τους, συγκαταλεγόμενος μεταξύ των επισήμων και επιφανών του έθνους, εξιστόρησε το κάθε τι που συνέβη κατά τους χρόνους της πολιορκίας, παρουσιάζοντας τα γεγονότα σε απόλυτη συμφωνία με τις προκείμενες προφητείες. [ ] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Μέσα από τα προαναφερθέντα δίνει τα σημεία του καιρού της παντελούς ερήμωσης του τόπου, ⟨τα οποία μάλιστα παρουσιάζει λέγοντας: «όταν δε δείτε την Ιερουσαλήμ να περικυκλώνεται από στρατόπεδα, τότε να γνωρίζετε ότι πλησίασε η ερήμωσή της»⟩.

Μερικά δε από τα χωρία που βρίσκονται στο Ευαγγέλιο τα προσαρμόζουν σε αυτόν τον τύπο: όπως την απάντηση στη μητέρα του όταν ήταν δώδεκα ετών: «Δεν γνωρίζατε ότι πρέπει να βρίσκομαι στα του Πατρός μου;» Τους ανήγγειλε, λένε, έναν Πατέρα τον οποίο δεν γνώριζαν· και για τον λόγο αυτό απέστειλε τους μαθητές στις δώδεκα φυλές, κηρύττοντας τον άγνωστο σε αυτούς Θεό. Και σε αυτόν που του είπε, «Διδάσκαλε αγαθέ», ερμηνεύουν ότι ομολόγησε τον αληθινά αγαθό Θεό λέγοντας: «Γιατί με αποκαλείς αγαθό; Ένας είναι αγαθός, ο Πατέρας στους ουρανούς». Και ως Ουρανούς λένε ότι εννοεί εδώ τους Αιώνες. Επίσης, από το γεγονός ότι δεν απάντησε σε αυτούς που του είπαν: «Με ποια εξουσία τα κάνεις αυτά;» αλλά τους έφερε σε αμηχανία με την αντερώτησή του, ερμηνεύουν ότι με το να μην πει τίποτα, υπέδειξε το άρρητο του Πατέρα. Αλλά και με το να πει: «Πολλές φορές επιθύμησα να ακούσω έναν από αυτούς τους λόγους, και δεν είχα κανέναν να τον πει», λένε ότι μέσω του «ενός» φανερώνει τον αληθινά έναν Θεό, τον οποίο δεν γνώριζαν. Ακόμη, από το ότι, όταν αντίκρισε την Ιερουσαλήμ, έκλαψε για αυτήν και είπε: «Εάν γνώριζες και εσύ σήμερα όσα φέρνουν ειρήνη, αλλά τώρα κρύφτηκαν από εσένα», υποστηρίζουν ότι με το ρήμα «κρύφτηκαν», φανέρωσε το απόκρυφο του Βυθού. Και πάλι, όταν είπε: «Ελάτε προς εμένα όλοι οι κοπιάζοντες και πεφορτισμένοι, και εγώ θα σας αναπαύσω· και μάθετε από εμένα», λένε ότι ανήγγειλε τον Πατέρα της αλήθειας.

Διότι οι άνθρωποι δεν τα λένε αυτά για να μου κάνουν χάρη, αλλά επειδή πείθονται από όλα τα θαύματα που είδαν, και αναγκασμένοι προσφέρουν αυτή τη δοξολογία. «Και καθώς πλησίασε, βλέποντας την πόλη, έκλαψε γι' αυτήν, λέγοντας: Αν γνώριζες και συ, έστω και σε τούτη την ημέρα σου, εκείνα που φέρνουν την ειρήνη σου. Τώρα όμως κρύφτηκαν από τα μάτια σου. Διότι θα έρθουν ημέρες για σένα, και οι εχθροί σου θα σε περιβάλουν με χαράκωμα, και θα σε περικυκλώσουν, και θα σε στενοχωρήσουν από παντού, και θα ισοπεδώσουν εσένα και τα τέκνα σου μέσα σε σένα, και δεν θα αφήσουν μέσα σου λίθο επί λίθου, επειδή δεν αναγνώρισες τον καιρό της επισκοπής σου». Κλαίει για την πόλη ως φιλάνθρωπος, διότι δεν ήθελε να καταστρέψει όσους βρίσκονταν σε αυτήν εξαιτίας του τολμήματός τους εναντίον του. Δείχνει λοιπόν τα σπλάχνα του ελέους του μέσα από το κλάμα. Διότι το γεγονός ότι τους σπλαχνιζόταν, και όχι μόνο πριν από τον σταυρό, αλλά και μετά τον σταυρό, και ότι διψούσε για την επιστροφή τους, είναι φανερό από το ότι μετά από τόσα χρόνια, αφού πέρασαν τριανταπέντε έτη, τους παρέδωσε στους Ρωμαίους. Εξάλλου, για κανέναν άλλο λόγο δεν ανέβαλλε την τιμωρία, παρά μόνο από την επιθυμία του για την επιστροφή τους. Κλαίει λοιπόν για την αναισθησία της Ιερουσαλήμ, και λέει: Αν γνώριζες και συ έστω και σε τούτη την ημέρα όσα φέρνουν την ειρήνη σου, δηλαδή, αν γνώριζες τώρα όσα σε συμφέρουν, και επιφέρουν ειρήνη και ανάπαυση, τα οποία είναι η πίστη προς εμένα και η αποχή από την εναντίον μου επιβουλή.