Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 19:6

Τον γνώριζε, λοιπόν, ότι ήταν έτοιμος προς υπακοή, θερμός στην πίστη, και ικανός να μεταβληθεί εύκολα από την κακία στην αρετή· γι' αυτό και τον καλεί, και πηγαίνει για να τον κερδίσει. Εκείνος δε, «αφού κατέβηκε γρήγορα, τον υποδέχθηκε με χαρά,» όχι μόνο επειδή τον είδε όπως επιθυμούσε, αλλά επειδή και προσκλήθηκε από αυτόν, και επειδή τον φιλοξένησε, πράγμα που ποτέ δεν θα περίμενε. <Ζακχαίε, κατέβα γρήγορα· διότι σήμερα πρέπει να μείνω στο σπίτι σου.> (A f. 252 b, B f. 174) Αυτή είναι θεία πρόγνωση, διότι γνώριζε πολύ καλά το τι επρόκειτο να συμβεί· είδε ανθρώπινη ψυχή να στρέφεται με μεγάλη προθυμία προς την επιλογή του να ζήσει με αγιότητα· και τον μετέφερε στην ευσέβεια. Διότι, λέει, υποδέχθηκε τον Ιησού με χαρά· επειδή αξιώθηκε αυτών που δεν περίμενε. Αλλά ίσως κάποιος θα μπορούσε να πει το εξής στον Σωτήρα όλων μας Χριστό: Καταλύεις στο σπίτι του Ζακχαίου και στον αρχιτελώνη, ο οποίος δεν έχει ακόμη αποπλύνει τους τρόπους της φιλοχρηματίας;

ΤΗ ΔΕΚΑΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ, ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΤΕΛΩΝΗ ΖΑΚΧΑΙΟΥ, στην οποία γίνεται λόγος και κατά της φιλαργυρίας. Προηγουμένως μεν, όταν ο ευαγγελιστής Λουκάς εξιστορούσε τη θεραπεία αυτών που ήταν λεπροί και τυφλοί στο σώμα, είχαμε και εμείς αυτόν ως αφορμή για την πνευματική ομιλία προς την αγάπη σας. Σήμερα όμως θα λάβουμε ως θέμα μας τον Ζακχαίο, που κατοικούσε στην Ιεριχώ και ήταν τυφλός κατά την ψυχή, και τη δική του ψυχική ανάβλεψη. Είναι μεγάλο το θαύμα που συνέβη σε αυτόν και καθόλου κατώτερο από εκείνο που συνέβη σε αυτούς. Διότι και αυτός είχε σκοτεινούς τους εσωτερικούς οφθαλμούς της καρδιάς, όπως εκείνος ο τυφλός τους εξωτερικούς του προσώπου. Διότι, σύμφωνα με τη διήγηση, ούτε και αυτός μπορούσε να δει τον Ιησού, αλλά απαλλάχθηκε και αυτός από το νοητό σκοτάδι αναβλέποντας μόνο με τον λόγο Εκείνου ο Οποίος και εξαρχής μόνο με τον λόγο δημιούργησε το φως και καταύγασε ολόκληρη την αισθητή κτίση.

Ακόμη, τον προστάζει να σπεύσει στο σπίτι του, ώστε με αφθονία και να εφαρμόσει και να αποκομίσει τους καρπούς της θεοφιλίας από τον ίδιο που παρέχει υπερεκπερισσού όσα ζητούμε ή σκεφτόμαστε. «Εκείνος δε, αφού έσπευσε», λέει, «κατέβηκε και τον υποδέχθηκε με χαρά».

Αλλά βλέπετε όλοι τον Ζακχαίο, πώς αγάπησε και αναζήτησε και αγαπήθηκε και προσκλήθηκε και έγινε οικείος του Χριστού; Εάν λοιπόν κάποιος είναι τελώνης ή αρχιτελώνης που πλουτίζει από εκεί με κακό τρόπο και συγκεντρώνει πλούτο άδικα, ας μιμηθεί την οδό αυτού του αρχιτελώνη προς τη σωτηρία, και ας αποδώσει και ας μοιράσει καλά, όσα κακώς εθησαύρισε. Εάν πάλι κάποιος, έχοντας υποστεί αρπαγή των υπαρχόντων του ή με άλλον τρόπο έγινε φτωχός, ας είναι χαρούμενος και ευγνώμων· διότι κατέχει τη σωτήρια φτώχεια, ή μάλλον ας την καταστήσει ο ίδιος σωτήρια μέσω της ευχαριστίας, στην οποία και ο πλούσιος τελώνης αφού κατέφυγε πρόθυμα σώθηκε, όπως ακριβώς ακούσατε τώρα γι' αυτόν. Αυτά λοιπόν όσον αφορά την ιστορία.

Έπειτα, ευφραινόμενη η γη για όλα αυτά τα γεγονότα, φώναζε προς όλη την ομόδουλη κτίση: Ελάτε, συναχθείτε όλοι οι απόγονοί μου, και δείτε πάνω στη γη αυτόν που δοξάζεται στους ουρανούς· ελάτε, δείτε να βαστάζεται σε αγκάλες γυναίκας αυτόν που κάθεται πάνω στα Χερουβίμ· ελάτε, δείτε να τρέφεται με γάλα αυτόν που χορηγεί το γάλα στα θηλυκά· ελάτε, δείτε να χωράει σε κοιλιά Παρθένου αυτόν που δεν τον χωρούν οι ουρανοί· ελάτε, δείτε να λαμβάνει τροφή από μητέρα αυτόν που τρέφει τα πέρατα της οικουμένης· ελάτε, δείτε να παραδίδεται σε δασκάλους αυτόν που εκπαιδεύει τους δασκάλους· ελάτε, δείτε να δοκιμάζεται από ανθρώπους αυτόν που δοξάζεται από τους αγγέλους· ελάτε, δείτε να εισέρχεται στον οίκο του Ζακχαίου αυτόν που κάθεται υπεράνω των ουρανών· ελάτε, δείτε να συνομιλεί με τη Χαναναία αυτόν που ανυμνείται από τη λειτουργία των Χερουβίμ· ελάτε, δείτε να προσεγγίζεται από αμαρτωλή γυναίκα αυτόν που κάθεται στα δεξιά του Πατρός· ελάτε, δείτε αυτόν του οποίου τα κράσπεδα αγγίζει η ασθενής γυναίκα, να προσκυνείται από την ασώματη φύση των δυνάμεων· ελάτε, δείτε να έχει γεννηθεί ως άνθρωπος, αυτόν που είναι ο ποιητής των αιώνων· ελάτε, δείτε να γίνεται νήπιο αυτόν που υπάρχει προ καταβολής κόσμου· ελάτε, δείτε να δοκιμάζεται από αρχιερείς αυτόν που δορυφορείται από τους αγγέλους· ελάτε, όλα τα κτίσματα βλέποντας τον Κτίστη· και εφόσον η ζωή βρίσκεται πάνω στη γη, όλοι ζήστε· ελάτε, όλοι γίνετε θεοφόροι· ελάτε, μικροί μαζί με τους μεγάλους συναχθείτε, οι φτωχοί με τους πλούσιους, οι δούλοι με τους κυρίους, οι αμαρτωλοί με τους δικαίους, τα ερπετά και τα τετράποδα μαζί με τα πετεινά, και δείτε αυτόν που χάρισε τη ζωή.

Σου δείχνει, μαζί με αυτά, και τον ίδιο τον τελώνη, ο οποίος κυριευόταν σφοδρά από τον πυρετό της πλεονεξίας, να έχει ταχέως απαλλαγεί. Διότι τι υπάρχει πιο φιλοκερδές από τον τελώνη; Και όμως, ο άνθρωπος έγινε ακτήμονας, επειδή υπάκουσε στους νόμους του Ιατρού. Διότι τέτοιους έχει και τους μαθητές, ανθρώπους που ασθένησαν από τα ίδια νοσήματα με εμάς και θεραπεύτηκαν ταχέως. Και μας υποδεικνύει τον καθένα από αυτούς, ώστε να μην απελπιστούμε. Δες, λοιπόν, αυτόν τον τελώνη. Παρατήρησε πάλι και έναν άλλον αρχιτελώνη, ο οποίος υποσχέθηκε να επιστρέψει στο τετραπλάσιο όσα είχε αρπάξει και να δώσει τα μισά από όλα όσα κατείχε, προκειμένου να υποδεχθεί τον Ιησού. Αλλά μήπως εσύ φλέγεσαι και επιθυμείς σφοδρά τα χρήματα;

Έλυσε την έχθρα που είχε δημιουργηθεί μεταξύ ημών και του Θεού, και έδεσε τον αρχέκακο όφι, εξαιτίας του οποίου δημιουργήθηκε η έχθρα· έδεσε όλους τους δαίμονες που στρατεύονταν κατά των ανθρώπων, και έλυσε όλους τους ανθρώπους που ενοχλούνταν από αυτούς· έδεσε την πύρινη ρομφαία που στρεφόταν εναντίον μας, και έλυσε τον δεμένο στον σταυρό ληστή, εισάγοντάς τον στην τρυφή του παραδείσου· έδεσε τον αδελφοκτόνο Κάιν, τυλίγοντάς τον με τρόμο, και έλυσε τους τρόμους του παραλυτικού, ανορθώνοντας τα μέλη του· έλυσε τον Ισαάκ, ο οποίος είχε συμποδιστεί από τον Αβραάμ, και έδεσε αντί αυτού το κριάρι που είχε πιαστεί στο φυτό Σαβέκ· έδεσε τον Ιούδα που αγάπησε τα αργύρια, και έλυσε τον αρχιτελώνη Ζακχαίο που μοίρασε τα χρήματά του στους πένητες· έδεσε τους ιουδαϊκούς χοίρους παραδίδοντάς τους στους δαίμονες, και έλυσε τη δεμένη όνο και το πουλάρι, στέλνοντας τους μαθητές του· έδεσε την πικροφόρο συκιά, ξεραίνοντας τις ρίζες της, και έλυσε τη συγκύπτουσα γυναίκα, λέγοντάς της: Έχε θάρρος, θυγατέρα, έχεις λυθεί από την ασθένειά σου.

Ζακχαίε, σπεύσε και κατέβα, διότι σήμερα πρέπει να μείνω στον οίκο σου. Και έσπευσε και κατέβηκε, και τον υποδέχθηκε με χαρά, και όλοι, βλέποντάς το, γόγγυζαν λέγοντας ότι εισήλθε για να καταλύσει σε αμαρτωλό άνδρα.

Το ότι βέβαια ο μεν τελώνης είναι κάτι το βδελυρό, ο δε αρχιτελώνης πολύ περισσότερο, ως άρχοντας στην κακία, κανείς δεν το αμφισβητεί· διότι για τους τελώνες η συντήρηση δεν προέρχεται από πουθενά αλλού, παρά από τα δάκρυα των φτωχών. Αλλά δεν παραβλέπεται αυτός ο αρχιτελώνης, αντίθετα προσφέρει κατάλυμα και λαμβάνει ως αντάλλαγμα τη σωτηρία. Επειδή ποθούσε να δει τον Ιησού, και γι' αυτό ανέβηκε στη συκομουριά, πριν προλάβει να Τον δει ο ίδιος, τον βλέπει ο Κύριος.

Έτσι, λοιπόν, μας προφθάνει ο Θεός παντού, αρκεί μόνο να μας δει πρόθυμους. Όταν τον είδε ο Ιησούς, του ζήτησε να βιαστεί να κατέβει, επειδή επρόκειτο να μείνει στον οίκο του. Και εκείνος δεν αμέλησε· διότι δεν πρέπει να διστάζει κανείς, όταν ο Χριστός προστάζει κάτι· αλλά και κατέβηκε, και τον υποδέχθηκε με χαρά. Έστω κι αν οι πολλοί γόγγυζαν. Ας δούμε, όμως, και τι καρποφορεί με την είσοδο του Χριστού·