Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 2:12

Διότι δεν θα μπορούσε να είναι, νομίζω, τίποτε άλλο το μυστήριο της ευσεβείας παρά ο ίδιος ο Λόγος εκ του Θεού Πατρός, ο οποίος φανερώθηκε σε εμάς με σάρκα. Διότι γεννήθηκε μέσω της αγίας Παρθένου, λαμβάνοντας μορφή δούλου. Εμφανίστηκε δε και στους αγγέλους, οι οποίοι τον δοξάζουν για τη γέννησή του, λέγοντας: «Δόξα εν υψίστοις Θεώ, και επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία». Και μάλιστα, υποδεικνύοντας στους ποιμένες τον για χάρη μας σαρκωμένο Θεό Λόγο, έλεγαν: «Ιδού, γεννήθηκε για εσάς σήμερα Σωτήρας, ο οποίος είναι ο Χριστός Κύριος στην πόλη του Δαβίδ. Και αυτό θα είναι το σημείο για εσάς: θα βρείτε ένα βρέφος σπαργανωμένο να κείτεται σε φάτνη». Εάν λοιπόν υπήρξε γέννηση μέσω Παρθένου και φανέρωση εν σαρκί, πώς δεν αποτελεί ανίσχυρη μυθοπλασία, και πώς δεν είναι μανία και παραλογισμός το να αποδίδει κανείς τον χαρακτηρισμό της φαινομενικότητας σε μια τόσο απτή και εναργή οικονομία;

Μήπως το ότι βαστάχθηκε στην αγκαλιά της Μαρίας; Τα αγγίγματα της πόρνης; Οι τρίχες της γυναίκας που άγγιξαν τα πόδια του; Ή τα δάκρυα; Ή η τοποθέτησή του στο μνήμα; Διότι το σάβανο που τύλιξε το σώμα του δεν υπερίσχυσε εκείνης της αμιγούς και μέγιστης δύναμής του. Επειδή και ο Ιωάννης, ενώ βρισκόταν ακόμη στην κοιλιά, σκίρτησε χαίροντας για την έλευση του Δεσπότη του προς αυτόν μέσω της εγκυμοσύνης της αγίας Παρθένου. Και όταν γεννήθηκε και βρισκόταν στη φάτνη, δεν διέλαθε της προσοχής των αγγελικών χορών. Αντιθέτως, στρατιές αγγέλων αποστέλλονταν για να δορυφορήσουν την έλευση του Βασιλιά των αιώνων, νικητήριοι ύμνοι ψάλλονταν, και ειρήνη κηρυσσόταν στους ποιμένες. Αλλά τι αμαύρωσε τη δύναμή του; Διότι, ενώ ήταν ακόμη βρέφος και τον βαστούσαν στην αγκαλιά, εμφανίστηκε το σημείο του αστέρα από την ανατολή, η παρουσία των μάγων, η προσκύνηση και η προσφορά δώρων, η αναζήτηση των γραμματέων από τον βασιλιά, η απάντηση και η ομολογία γι' αυτόν. Και όλα τα άλλα, όσα περιέχει η συνέχεια της διήγησης, τι πλήγμα επέφεραν στη θεότητά του; Ποια συγκάλυψη προκάλεσε, όπως συμβαίνει σε εμάς, η πρόσληψη της σάρκας; Επιτιμά την τρικυμία, τους ανέμους και τη θάλασσα, και η δύναμη της θεότητάς του δεν εμποδίζεται από τη σάρκα, αλλά επιτελεί αυτά που είναι σύμφωνα με τη φύση της θεότητας. Αλλά, μολονότι η σάρκα έχει όγκο και βάρος, δεν περιορίζεται από το βάρος. Διότι περπατά πάνω στα ύδατα σαν να βρίσκεται σε ξηρά, ως άτρεπτος Θεός, ο οποίος βέβαια υπάρχει εν σαρκί, αλλά δεν αλλοιώνεται από τη σάρκα.

Γράφει, λοιπόν, ο Λουκάς, εξιστορώντας με αυτόν τον τρόπο: «Εκείνες δε τις ημέρες εκδόθηκε διάταγμα από τον Καίσαρα Αύγουστο να απογραφεί όλη η οικουμένη. Αυτή η πρώτη απογραφή έγινε όταν ηγεμόνευε στη Συρία ο Κυρήνιος. Και πήγαιναν όλοι να απογραφούν, ο καθένας στη δική του πόλη. Ανέβηκε δε και ο Ιωσήφ από τη Γαλιλαία, από την πόλη Ναζαρέτ, στην Ιουδαία, στην πόλη του Δαβίδ που ονομάζεται Βηθλεέμ, επειδή καταγόταν από τον οίκο και την πατριά του Δαβίδ, για να απογραφεί μαζί με τη Μαρία, τη μνηστή του, η οποία ήταν έγκυος. Και ενώ βρίσκονταν εκεί, συμπληρώθηκαν οι ημέρες για να γεννήσει, και γέννησε τον υιό της τον πρωτότοκο. Τον σπαργάνωσε και τον ξάπλωσε σε μια φάτνη, διότι δεν υπήρχε γι' αυτούς τόπος στο κατάλυμα. Και στην ίδια περιοχή υπήρχαν ποιμένες που διανυκτέρευαν στο ύπαιθρο και φύλαγαν σκοπιές τη νύχτα για το ποίμνιό τους. Και άγγελος Κυρίου παρουσιάστηκε μπροστά τους και δόξα Θεού τους περιέλαμψε, και κυριεύτηκαν από μεγάλο φόβο. Και τους είπε ο άγγελος: "Μη φοβάστε· διότι, ιδού, σας φέρνω το χαρμόσυνο άγγελμα μιας μεγάλης χαράς, η οποία θα είναι για όλο τον λαό, ότι δηλαδή γεννήθηκε σήμερα για εσάς σωτήρας, ο οποίος είναι ο Χριστός και Κύριος, στην πόλη του Δαβίδ. Και αυτό θα είναι το σημάδι για εσάς: θα βρείτε ένα βρέφος σπαργανωμένο και ξαπλωμένο σε μια φάτνη"».

Εάν μελετήσω προσεκτικά τη γέννησή του, εκπλήσσομαι, διότι, προτού ακόμη το παιδί εξέλθει κατά τους νόμους της φύσεως, επιτελεί θαυμαστά σημεία. Διότι δεν είναι άραγε το μέγιστο σημείο το να παραμείνει η παρθένος, και μετά τη γέννηση, παρθένος, και ο ουρανός, ενώ σιωπά, να ομιλεί μέσω του αστέρα; Και σε όσους διψούν να δουν τον τεχθέντα, αποστέλλει έναν αστέρα ως συνοδοιπόρο και τους υποδεικνύει το ποθούμενο βρέφος. Και ο μεν Ματθαίος μνημονεύει μάγους που ήλθαν από την ανατολή, ενώ ο Λουκάς κάνει μνεία σε άγγελο· διότι αναφέρει: Και υπήρχαν ποιμένες που διανυκτέρευαν στο ύπαιθρο και φύλασσαν σκοπιές της νυκτός για το ποίμνιό τους. Και άγγελος Κυρίου εμφανίσθηκε σε αυτούς, και δόξα Κυρίου τους περιέλαμψε, και κυριεύθηκαν από μέγα φόβο. Και τους είπε ο άγγελος: Μη φοβάσθε· διότι, ιδού, σας φέρνω το χαρμόσυνο άγγελμα μιας μεγάλης χαράς, η οποία θα αφορά ολόκληρο τον λαό, ότι γεννήθηκε για εμάς σήμερα Χριστός Κύριος στην πόλη του Δαβίδ. Και ξαφνικά εμφανίσθηκε μαζί με τον άγγελο πλήθος ουράνιας στρατιάς, που υμνούσαν τον Θεό και έλεγαν: Δόξα εν υψίστοις Θεώ, και επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία.

Σήμερα λύνεται η αρχαία κατάρα κατά του γένους, και καταλύεται εκείνος ο μακρύς και παλαιός πόλεμος, καθώς το βρέφος αυτό μας χάρισε τα δόγματα της ειρήνης: «Αυτό είναι το σημάδι», λέει, «θα βρείτε ένα βρέφος σπαργανωμένο να κείτεται σε φάτνη». Περιβάλλεται με σπάργανα εκείνος που ελευθέρωσε την οικουμένη από τα σπάργανα της αμαρτίας· γεννιέται σε φάτνη και δεν βρίσκει τόπο σε κατάλυμα, αυτός για τον οποίο έχει γραφτεί: «Τον ουρανό και τη γη εγώ τα πληρώ», λέει ο Κύριος. «Ποιον οίκο θα μου οικοδομήσετε, ή ποιος είναι ο τόπος της ανάπαυσής μου;» Καταλύεται, λοιπόν, ο μακρύς πόλεμος. Και θαυμάζοντας αυτήν την κατάλυση και την έλευση της ειρήνης, οι άγγελοι του επουράνιου πλήθους υμνούσαν λέγοντας: «Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία». Εκείνος, δηλαδή ο μακρύς πόλεμος, δηλαδή *...* φανερώθηκε στη γη η ειρήνη που κάποτε προσδοκούσαμε.

Αυτοί λοιπόν και οι παρόμοιοι μάχονται κατά των εχθρών, οι οποίοι και θριαμβεύουν κατά των παθών. Τέτοιος ήταν και ο θαυμάσιος και θεσπέσιος Ραφαήλ, ο οποίος μέσω της ανατομής ενός ιχθύος θεράπευσε μια δαιμονισμένη κόρη, και επινόησε τον τρόπο για να δώσει το φως σε έναν τυφλό γέροντα. Αλλά δεν είναι άξιοι να αποσιωπηθούν ούτε εκείνοι που διακόνησαν στην Καινή Διαθήκη, μεγάλο μέρος των οποίων αποτελεί ο αρχάγγελος Γαβριήλ, αυτός που έφερε το θείο άγγελμα στον Ζαχαρία και τιμώρησε με σιωπή την απιστία του, επειδή δεν πίστεψε ότι η στείρα θα εγκυμονούσε χάριν της μελλοντικής θείας οικονομίας· αυτός που ευαγγελίστηκε στη σεμνή Μαριάμ τις ανύμφευτες ωδίνες· αυτός που οδήγησε τους ποιμένες στο σπήλαιο, και τους ανήγγειλε τον Αχώρητο μέσα σε φάτνη, τον Απερίγραπτο στα σπάργανα, αναπέμποντας μαζί τους σύμφωνη ωδή δοξολογίας: «Δόξα εν υψίστοις Θεώ, και επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία». Άλλος εμποδίζει τους μάγους να επιστρέψουν στον τύραννο· άλλοι δε διακονούσαν επί της γης τον Κτίστη· άλλος νουθετεί τον μνήστορα της Παρθένου να μην αποπέμψει την άφθορη ως διεφθαρμένη· άλλος του υποδεικνύει τη φυγή και την επάνοδο εξαιτίας της βρεφοκτονίας του Ηρώδη. Αν και έβλεπαν τον Άκτιστο εν σαρκί, τον διακονούσαν ωσάν ταπεινοί δούλοι. Διότι θαύμασαν την ισχύ του, μέσω της οποίας κατέπεσε ο πειράζων, και σύμφωνα με τα λόγια του Δαβίδ, «αφού τον σήκωσαν στα χέρια τους», τον μετέφεραν έξω από την εμβέλεια των λίθων. Επειδή σήκωσαν, αναφέρει η Γραφή, οι Ιουδαίοι λίθους για να τους ρίξουν επάνω του.

Αλλά τηρήστε σιγή και ακούστε με προσοχή. Διότι, εάν στο θέατρο, όταν τραγουδούν σατανικοί χοροί, επικρατεί πολλή ησυχία ώστε να δεχθούν τα ολέθρια εκείνα μέλη· και αυτά συμβαίνουν ενώ ο μεν χορός συγκροτείται από άνδρες μίμους και χορευτές, και χοροστατεί σε αυτούς κάποιος βέβηλος και κιθαρωδός, το δε μέλος τυγχάνει σατανικό και ολέθριο, και αυτός που υμνείται είναι ένας μιαρός και πονηρός δαίμονας· εδώ, όπου ο μεν χορός αποτελείται από αγίους άνδρες, ο δε χοροστάτης είναι ο Προφήτης, το δε μέλος δεν προέρχεται από σατανική ενέργεια, αλλά από πνευματική χάρη, και αυτός που υμνείται δεν είναι δαίμονας, αλλά ο Θεός· πώς δεν πρέπει να τηρούμε πολλή ησυχία και να ακούμε με ιερό δέος; Διότι έχουμε γίνει συγχορευτές των άνω δυνάμεων. Επειδή και οι άνω χοροί, και τα Χερουβίμ και τα Σεραφίμ, αυτό το έργο έχουν, το να υμνούν ακατάπαυστα τον Θεό. Από αυτούς τους χορούς εμφανίστηκαν και επί της γης, ψάλλοντας μαζί με τους ποιμένες που αγρυπνούσαν στο ύπαιθρο. Ας ακούσουμε, λοιπόν, και αυτήν την ωδή. Εκείνοι, λοιπόν, που υμνούν τον επίγειο βασιλιά, του μιλούν για την εξουσία του, για τα τρόπαιά του, για τις νίκες του, και αναφέρουν τα έθνη που νικήθηκαν, αποκαλώντας τους πορθητές, και νικητές βαρβάρων, και όλα τα παρόμοια.

Και όχι μόνο αυτό, αλλά και άγγελοι, κατεβαίνοντας από τον ουρανό, αναφωνούσαν μελωδικά προς τον εν υψίστοις Θεό και ειρηνάρχη επί της γης για τη συμφιλίωση του Θεού με τους ανθρώπους μέσω της πατρικής ευδοκίας, και του απέδιδαν την οφειλόμενη δόξα ως στον δικό τους βασιλιά, και αποκάλυπταν ξεκάθαρα τον μέχρι τότε κρυμμένο βασιλιά, και τον ανήγγειλαν με βεβαιότητα στους γειτονικούς ποιμένες ως τον «μέγα ποιμένα των προβάτων». «Διότι γεννήθηκε», λέει, «για εσάς σήμερα σωτήρας, ο οποίος είναι ο Χριστός ο Κύριος στην πόλη του Δαβίδ. Και αυτό θα είναι το σημάδι για εσάς: θα βρείτε ένα βρέφος φασκιωμένο και ξαπλωμένο στη φάτνη». Ακούγοντάς το αυτό «οι ποιμένες είπαν μεταξύ τους: Ας πάμε, λοιπόν, μέχρι τη Βηθλεέμ και ας δούμε αυτό το γεγονός που μας έκανε γνωστό ο Κύριος. Και ήλθαν βιαστικά και βρήκαν τη Μαρία και τον Ιωσήφ και το βρέφος να είναι ξαπλωμένο στη φάτνη, και αφού το είδαν, το έκαναν γνωστό» στον λαό, «και επέστρεψαν δοξάζοντας τον Θεό για όλα όσα άκουσαν και είδαν, ακριβώς όπως τους είχε ειπωθεί».

Διότι ο Αδάμ ήρθε σε εμένα στενάζοντας πικρά· και η Εύα, γεμάτη οδύνη, θρηνεί μαζί του· ο δε αίτιος αυτών είναι το φίδι που τους απογύμνωσε από την τιμή τους· γι' αυτό ζητούν να σκεπαστούν, φωνάζοντάς μου: «Η Κεχαριτωμένη». Καθώς δε τέτοιες ικεσίες προσέφερε η άμωμος στον Θεό που κειτόταν στη φάτνη, Εκείνος, αφού τις έλαβε, αμέσως υπέγραψε· και ερμηνεύοντας τα έσχατα, λέει: «Ω μητέρα, και για χάρη σου και μέσω εσού τους σώζω.»

Ονόμασε δε δικαιολογημένα τον Κύριο πρωτότοκο Υιό της Παρθένου, παρότι δεν γεννήθηκε κανένας δεύτερος· διότι πρωτότοκος ονομάζεται ο πρώτος που γεννιέται, ακόμη και αν δεν γεννήθηκε δεύτερος. Ανακλίνεται δε σε φάτνη, ίσως αφενός για να μας διδάξει εξ αρχής την ταπεινότητα, αφετέρου δε για να δείξει συμβολικά ότι ήλθε σε αυτόν τον κόσμο, ο οποίος είναι ο τόπος εμάς που έχουμε εξομοιωθεί με τα άλογα ζώα. Διότι όπως η φάτνη είναι ο οικείος τόπος των άλογων ζώων, έτσι και αυτός ο κόσμος είναι δικός μας· η φάτνη, λοιπόν, είναι ο κόσμος και εμείς τα άλογα ζώα. Και για να μας λυτρώσει από την αλογία, για τον λόγο αυτό ήλθε εδώ. «Και υπήρχαν στην ίδια περιοχή ποιμένες που διέμεναν στο ύπαιθρο και φύλαγαν σκοπιές τη νύχτα για το κοπάδι τους, και ιδού, άγγελος Κυρίου στάθηκε μπροστά τους· και δόξα Κυρίου τους περιέλαμψε, και κυριεύθηκαν από μεγάλο φόβο. Και ο άγγελος τους είπε: Μη φοβάστε· διότι, ιδού, σας φέρνω το χαρμόσυνο άγγελμα μιας μεγάλης χαράς, η οποία θα είναι για όλον τον λαό, ότι γεννήθηκε σήμερα για εσάς Σωτήρας, ο οποίος είναι ο Χριστός Κύριος, στην πόλη του Δαβίδ. Και αυτό θα είναι για εσάς το σημάδι: Θα βρείτε ένα βρέφος σπαργανωμένο να κείτεται στη φάτνη. Και ξαφνικά βρέθηκε μαζί με τον άγγελο πλήθος ουράνιας στρατιάς, οι οποίοι δοξολογούσαν τον Θεό και έλεγαν:»