Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 2:21

Ή μήπως χάρισα την όραση στον εκ γενετής τυφλό; Για ποιο λόγο θα διαπεράσει την ψυχή μου η ρομφαία; Επειδή κατέλυσα το Σάββατο; Επειδή παρέβην τον νόμο; Ιδού, εξαιτίας αυτού και τον Υιό περιέτεμα, και στην Ιερουσαλήμ έφθασα, και στον ναό παρευρίσκομαι, και τους νεοσσούς των τρυγονιών, οι οποίοι αποτελούν δείγμα μικρής και πενιχρότατης θυσίας, προσφέρω στη θεία τράπεζα. Τι είναι λοιπόν αυτό, μικρό ή μεγάλο, το οποίο αθέτησα από τον νόμο, ώστε να διαπεράσει ρομφαία την ψυχή μου; Πες το μου γρήγορα, για να μην υποπτευθούμε ότι έχεις παραλογιστεί και έχεις πλέον γεράσει από τον μακρόχρονο βίο.

Χαίρε, ω Λουκά, ιατρέ και συγγραφέα, εσύ που κατέκτησες για εμάς τα πρωτεία της σοφίας· που τρύγησες τα εξαίρετα άνθη του παραδείσου της τρυφής· που ετοίμασες μεγαλύτερο κρατήρα στο συμπόσιο· που προσέφερες εδέσματα, για τα οποία ο οικοδεσπότης σεμνύνεται, το δείπνο λαμπρύνεται και οι προσκεκλημένοι ευφραίνονται. Χαίρε, ω Λουκά, του οποίου τον έπαινο μελετούν όλες οι εκκλησίες, από τον οποίο ο καθένας προσδοκά να μάθει κάτι περισσότερο από τους άλλους, όντας ολοκληρωμένος από κάθε ευαγγελική χάρη. Δεν παρέβλεψες τα πρώτα, δεν παρέλειψες τα δεύτερα. Έγραψες διπλό βιβλίο, όπου το ένα μαρτυρείται από το άλλο. Χαίρε, ω Λουκά· διότι εσύ μας εξιστόρησες την κάθοδο του Γαβριήλ· εσύ κόσμησες την Κεχαριτωμένη Παρθένο· αφού την στεφάνωσες νυμφικά, την οδήγησες έπειτα βασιλικά ως νύμφη στο Πνεύμα· εσύ μας έδειξες τα σκιρτήματα στην Ελισάβετ· εσύ δεν δέχθηκες να αποσιωπήσεις την περιτομή της σάρκας του Χριστού, για να δείξεις ότι Εκείνος που καταδέχθηκε να λάβει σάρκα για εμάς, υπέμεινε κατά σάρκα όλα τα δικά μας.

Ο δε Ματθαίος έκανε την αφήγησή του αρχίζοντας από τον χρόνο των τριάντα ετών πριν από τα γεγονότα στον Ιορδάνη και το βάπτισμα· ο δε Λουκάς προσδιόριζε τον χρόνο ξεκινώντας έξι μήνες πριν από την εν γαστρί σύλληψη του Σωτήρος, και έπειτα εννέα μήνες και λίγες ημέρες από τη σύλληψη του Κυρίου, έτσι ώστε ο συνολικός χρόνος να είναι τριάντα ένα έτη και κάτι περισσότερο. Διηγείται επίσης και τη θεοπτία των ποιμένων δια των αγγέλων που έφεραν το χαρμόσυνο άγγελμα, και πώς γεννήθηκε στη Βηθλεέμ, σπαργανώθηκε στη φάτνη και περιετμήθη την όγδοη ημέρα, και πώς στις σαράντα ημέρες τελούσαν για αυτόν την προσφορά σύμφωνα με τον νόμο, και πώς ο Συμεών τον δέχθηκε στις αγκάλες του και πώς η Άννα, η θυγατέρα του Φανουήλ, ανθωμολογείτο, και πώς αναχώρησε για τη Ναζαρέτ και πώς κάθε χρόνο ανέβαινε στην Ιερουσαλήμ μαζί με τους γονείς του που τελούσαν για αυτόν τα όσα όριζε ο νόμος· από όλα αυτά τίποτα δεν έχει εξιστορηθεί από τον Ματθαίο ούτε από τον Μάρκο, ούτε καν από τον Ιωάννη. 8. Εξαιτίας αυτού, και κάποιοι άλλοι από τους Έλληνες φιλοσόφους, εννοώ δηλαδή τον Πορφύριο, τον Κέλσο και τον Φιλοσαββάτιο, τον φοβερό και απατεώνα όφι που προέρχεται από τους Ιουδαίους, προβαίνοντας σε ανατροπή της ευαγγελικής πραγματείας κατηγορούν τους αγίους ευαγγελιστές, επειδή είναι ψυχικοί και σαρκικοί άνθρωποι, που στρατεύονται κατά σάρκα, αδυνατούν να ευαρεστήσουν τον Θεό και δεν έχουν κατανοήσει τα όσα έχουν ειπωθεί δια του Πνεύματος.

ΙΣΤ΄. Πώς από τη Βηθλεέμ ο μεν Ματθαίος εξιστορεί ότι ο Ιησούς μεταφέρεται από τους γονείς του στην Αίγυπτο, ενώ ο Λουκάς στην Ιερουσαλήμ, και από εκεί στη Ναζαρέτ. Α΄. Ο μεν Λουκάς, εξιστορώντας τον χρόνο της γεννήσεως του Σωτήρος μας, μνημονεύει τη βασιλεία του Αυγούστου και την απογραφή που έγινε επί των ημερών του· και αναφέρει ότι δεν βρήκαν καν κατάλυμα στη Βηθλεέμ, καθώς είχε συγκεντρωθεί, όπως ήταν φυσικό, πλήθος ανθρώπων στη Βηθλεέμ από το γένος του Δαβίδ εξαιτίας της απογραφής· γι' αυτό και ο Ιωσήφ δεν βρήκε διαθέσιμο οίκημα· εξού και αναφέρει ότι η Μαρία, αφού γέννησε, σπαργάνωσε το βρέφος και το απέθεσε σε φάτνη, επειδή δεν υπήρχε γι' αυτούς τόπος στο κατάλυμα· και ήταν εύλογο, εφόσον είχαν συγκεντρωθεί πάρα πολλοί λόγω της απογραφής, να μη βρίσκουν κατάλυμα. Αλλά και λέει: «Όταν συμπληρώθηκαν οι ημέρες για να περιτμηθεί (και τούτο πρέπει να γίνεται την όγδοη ημέρα μετά τον τοκετό), ανέβασαν το παιδί στα Ιεροσόλυμα, και αφού τέλεσαν γι' αυτό τα νενομισμένα, αναχώρησαν για τη Ναζαρέτ». Ενώ αυτά καταγράφονται από τον Λουκά, ο Ματθαίος δεν μνημόνευσε κανένα από αυτά, αλλά παραχωρώντας στον Λουκά τα προειρημένα, ο ίδιος διηγείται άλλα· και ποια ήταν αυτά, παρά η άφιξη των Μάγων από την Ανατολή;

Λόγος εις την Υπαπαντήν του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, και εις την Θεοτόκον και εις τον Συμεών. Όχι μόνο ενδύεται σάρκα ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, αλλά και περιτέμνεται σύμφωνα με τον νόμο, για να αφαιρέσει την πρόφαση της ιουδαϊκής απιστίας. Διότι έρχεται προς τον νόμο όντας υπέρ τον νόμο, για να ελευθερώσει τους μαθητές από τον νόμο διά της πίστεως· και προσλαμβάνει σάρκα, και περιτέμνεται μαζί με τους Ιουδαίους. Μετείχε στη σάρκα, μετείχε και στην περιτομή· επιβεβαίωσε τη συγγένεια, ώστε να μην αρνηθούν τον προερχόμενο από το σπέρμα του Δαβίδ Χριστό, τον οποίο και προσδοκούσαν· φανέρωσε το τεκμήριο της συγγένειας. Διότι, αν και είχε περιτμηθεί έλεγαν: «Δεν γνωρίζουμε από πού κατάγεται»· αν δεν είχε περιτμηθεί κατά σάρκα, η άρνησή τους θα διέθετε εύλογη πρόφαση. Όταν λοιπόν συμπληρώθηκαν οκτώ ημέρες για να περιτμηθεί το παιδίον, ο Ιησούς ανέμενε την αύξηση του οργάνου. Όταν συμπληρώθηκαν οκτώ ημέρες· διότι ο νόμος προστάζει να γίνεται η περιτομή την όγδοη ημέρα, και εάν συμπέσει η όγδοη ημέρα, προσέρχεται στο μέσον ο ιατρός και μεταχειρίζεται το σιδερένιο εργαλείο, και ασκεί την τέχνη του· και καταλύεται η αργία του Σαββάτου εξαιτίας της περιτομής.

Γι' αυτό, αγαπητέ, η περιτομή παραδίδεται στους πιστούς με τη μορφή του αγίου βαπτίσματος· το δε άγιο βάπτισμα είναι τύπος της αναστάσεως του Χριστού. Μετάβα, λοιπόν, από τη σάρκα στο πνεύμα, και από το σωματικό στην αναγωγή του πνεύματος, και θα βρεις εκεί μεν τη σαρκική περιτομή, εδώ δε την πνευματική, καθώς και τον καθαρισμό των αμαρτημάτων. Η περιτομή γίνεται την όγδοη ημέρα· η όγδοη όμως είναι και η ανάσταση· και τύπος της αναστάσεως είναι το βάπτισμα· από τα μικρά στα μεγαλύτερα, από τα σωματικά στα πνευματικότερα. Ας έλθουν, λοιπόν, οι Ιουδαίοι και ας προκόψουν· διότι πρέπει να προκόψει κανείς απομακρυνόμενος από τα σαρκικά, και να μην παραμείνει σε αυτά. Ο Κύριός μας, λοιπόν, Ιησούς Χριστός, ο οποίος δεν ήλθε για να καταργήσει τον νόμο, αλλά για να τον εκπληρώσει, περιτμήθηκε μαζί με τους Ιουδαίους. Λέει, λοιπόν, ο ευαγγελιστής: «Όταν συμπληρώθηκαν οκτώ ημέρες για να περιτμηθεί, ονομάστηκε Ιησούς, το όνομα που είχε δοθεί από τον άγγελο προτού συλληφθεί στην κοιλιά». Διότι εμείς μεν παίρνουμε το όνομά μας μετά τη γέννησή μας, ο Ιησούς όμως λαμβάνει το όνομά του προτού γεννηθεί· επειδή υπήρχε πριν από τη σύλληψή του. Και ονομάστηκε Ιησούς, επειδή είχε το έργο του Σωτήρα. «Και όταν συμπληρώθηκαν», λέει, «οι ημέρες του καθαρισμού τους, σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσή».

Και όταν συμπληρώθηκαν οι οκτώ ημέρες για να περιτμηθεί. Εάν δε περιτμήθηκε, άρα είναι και περιγραπτός· το οποίο είναι αληθές.

Σε μένα δε φαίνεται ότι εδώ «ρήματα» (λόγια) ονομάζονται τα πράγματα (τα γεγονότα)· ώστε το λεγόμενο να είναι το εξής: «η δε Μαριάμ διατηρούσε μέσα της όλα αυτά τα ρήματα», δηλαδή αυτά τα γεγονότα, τα οποία τώρα εγώ λέγω και θεωρώ ότι είναι ρήματα· διότι το πράγμα, όταν ειπωθεί, γίνεται ρήμα (λόγος). Επέστρεψαν δε οι ποιμένες ευχαριστώντας τον Θεό για όλα· διότι δεν ήταν φθονεροί, όπως οι Ιουδαίοι. «Και όταν συμπληρώθηκαν οκτώ ημέρες για να περιτμηθεί, ονομάστηκε Ιησούς, το όνομα που δόθηκε από τον άγγελο πριν συλληφθεί στην κοιλιά. Και όταν συμπληρώθηκαν οι ημέρες του καθαρισμού τους σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσή, τον ανέβασαν στα Ιεροσόλυμα, για να τον παραστήσουν στον Κύριο· όπως είναι γραμμένο στον νόμο του Κυρίου, ότι Κάθε αρσενικό που διανοίγει μήτρα, θα ονομαστεί άγιο για τον Κύριο, και για να προσφέρουν θυσία σύμφωνα με το ειπωμένο στον νόμο του Κυρίου, ένα ζευγάρι τρυγόνια ή δύο νεοσσούς περιστεριών.» Επειδή ο νόμος έδωσε εντολές, όσοι τις παρέβαιναν βρίσκονταν υπό κατάρα. Ο Κύριος, λοιπόν, περιτέμνεται, ώστε, εκπληρώνοντας τον νόμο και σε αυτό και μην παραλείποντας τίποτα από όσα εκείνος έχει προστάξει, να μας απαλλάξει από την κατάρα· ας ντραπούν δε από αυτό εκείνοι που λένε ότι σαρκώθηκε κατά φαντασίαν (φαινομενικά). Διότι πώς περιτμήθηκε, εάν σαρκώθηκε κατά φαντασίαν;

Είναι δε ανώφελο και το να εξετάζουμε πού βρίσκεται εκείνο το τμήμα που αποκόπηκε· διότι όσα η Γραφή αποσιώπησε, δεν πρέπει να τα εξετάζουμε, και μάλιστα όταν δεν προσφέρουν καμία ωφέλεια. Μπορούμε όμως να πούμε ότι, όταν αποκόπηκε, αγγίζοντας τη γη την αγίασε, όπως ακριβώς το αίμα και το ύδωρ, τα οποία έρρευσαν από την πλευρά του. Με τρόπους δε που Εκείνος γνωρίζει, διαφύλαξε αυτό το τμήμα αβλαβές· και μετά την ανάσταση το προσέλαβε πάλι και αναστήθηκε, ώστε να βρεθεί να είναι και ως προς αυτό πλήρης, χωρίς καμία έλλειψη· επειδή και εμείς θα αναλάβουμε το σώμα μας τέλειο κατά την ανάσταση. Σημείωσε δε ότι δεν συνελήφθη ο Κύριος αμέσως μόλις είπε ο άγγελος, «Ιδού, θα συλλάβεις υιό», αλλά μετά από αυτά, όταν το θέλησε· διότι δες τι λέει εδώ: «Το οποίο δόθηκε από τον άγγελο πριν συλληφθεί αυτός στην κοιλιά»· και από την ίδια τη λέξη αποδεικνύεται αυτό· διότι δεν είπε, «Ιδού συλλαμβάνεις», αλλά, «Ιδού θα συλλάβεις». Ώστε από αυτά μπορεί κανείς να συμπεράνει, ότι ο Κύριος συνελήφθη μεν εκείνη την ώρα, όχι όμως ακριβώς τη στιγμή κατά την οποία μιλούσε ο Άγγελος, αλλά πιθανόν όταν ολοκλήρωσε τα λόγια του.