Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 2:26

Για την οποία προφήτευσε ο Ιακώβ, λέγοντας: «Δεν θα εκλείψει άρχοντας από τον Ιούδα, ούτε ηγέτης από τους μηρούς του, μέχρις ότου έλθει εκείνος για τον οποίο προορίζεται, και αυτός θα είναι η προσδοκία των εθνών». Αλλά ποια παράκληση; Αυτήν ακριβώς για την οποία ο Βαλαάμ, αν και βρισκόταν έξω από την εκκλησιαστική αυλή, προφήτευσε λέγοντας: «Θα ανατείλει άστρο από τον Ιακώβ και θα εγερθεί άνθρωπος από τον Ισραήλ». Αυτήν ακριβώς για την οποία ο Μωυσής λέει, ότι «Ο Κύριος ο Θεός μας θα αναστήσει για εσάς Προφήτη από τους αδελφούς σας, σαν κι εμένα». Αυτήν την παράκληση περίμενε ο Συμεών, έχοντας λάβει θεία αποκάλυψη μέσω του Αγίου Πνεύματος. Τι λοιπόν; Μήπως, επειδή την περίμενε συνεχώς, διαψεύστηκε κάπως στις ελπίδες του, ή αστόχησε στην προσδοκία του; Όχι βέβαια, σε καμία περίπτωση· απεναντίας, και είδε και πήρε στην αγκαλιά του. Ώ της αρετής του ανδρός! Ώ της υπερβάλλουσας ευλάβειας και καθαρότητας! «Σε αυτά τα οποία», σύμφωνα με τον μακάριο Παύλο [ή μάλλον Πέτρο], «επιθυμούν οι άγγελοι να σκύψουν για να δουν», σε αυτά ο Συμεών μπόρεσε όχι μόνο να σκύψει, αλλά και να εισχωρήσει με καθαρότητα, και να τα ψηλαφήσει, και να μυηθεί σε αυτά με απόλυτη αγνότητα. «Και ήλθε στο ιερό καθοδηγούμενος από το Πνεύμα». Ώ του θαύματος!

Στον Συμεών, ο οποίος ήταν ιερέας και γέροντας, αποκαλύφθηκε από το Πνεύμα ότι «Δεν θα πεθάνεις, προτού δεις τον Χριστό». Και όταν το παιδί εισήχθη στο ιερό και τον κράτησε στην αγκαλιά του, τότε αποκρίνεται ο Συμεών: «Τώρα απολύεις τον δούλο σου, Δέσποτα, σύμφωνα με τον λόγο σου, με ειρήνη». Επομένως, το Πνεύμα είναι Κύριος και Δεσπότης.

Αυτό το Άγιο Πνεύμα ενέργησε στην Ελισάβετ. Διότι δεν γνωρίζει μόνο τις παρθένους, αλλά αναγνωρίζει και τους εγγάμους, εάν ο γάμος είναι σύμφωνος με τον νόμο. Και η Ελισάβετ πληρώθηκε από Άγιο Πνεύμα και προφήτευσε. Και λέει η καλή δούλη για τον Κύριό της: Και από πού μου έγινε αυτή η τιμή, να έλθει προς εμένα η μητέρα του Κυρίου μου; Διότι η Ελισάβετ μακάριζε τον εαυτό της. Πλήρης από αυτό το Άγιο Πνεύμα και ο Ζαχαρίας, ο πατέρας του Ιωάννη, προφήτευσε λέγοντας πόσων αγαθών είναι πρόξενος ο Μονογενής, και ότι ο Ιωάννης είναι πρόδρομος Εκείνου μέσω του βαπτίσματος. Αφού έλαβε αποκάλυψη από αυτό το Άγιο Πνεύμα και ο δίκαιος Συμεών ότι δεν θα γευτεί θάνατο προτού δει τον Χριστό του Κυρίου, δεχόμενος Αυτόν στην αγκαλιά του μέσα στο ιερό, έδωσε σαφή μαρτυρία τα περί Αυτού.

Διότι, αναφέρει, υπήρχε ένας άνθρωπος στην Ιερουσαλήμ, που ονομαζόταν Συμεών. Και ο άνθρωπος αυτός ήταν δίκαιος, και Άγιο Πνεύμα ήταν μέσα του. Και του είχε αποκαλυφθεί από το Άγιο Πνεύμα ότι δεν θα δει θάνατο, προτού δει τον Χριστό του Κυρίου. Και ήλθε με την καθοδήγηση του Πνεύματος στο ιερό. Και όταν οι γονείς έφεραν το παιδίον Ιησού, για να πράξουν γι' αυτό ό,τι ήταν συνηθισμένο σύμφωνα με τον νόμο, ο ίδιος ο Συμεών τον δέχθηκε στην αγκαλιά του, ευλόγησε τον Θεό και είπε: «Τώρα απολύεις τον δούλο σου, Δέσποτα, σύμφωνα με τον λόγο σου, με ειρήνη, διότι είδαν τα μάτια μου το σωτήριό σου, το οποίο ετοίμασας ενώπιον όλων των λαών, φως για την αποκάλυψη των εθνών και δόξα του λαού σου, του Ισραήλ».

Γιατί, όμως, δεν αναλογίστηκες εκείνο το καλό, ότι δηλαδή έγινε κατά θεία οικονομία, ώστε να φανεί ποιος είσαι ως προς την προαίρεση, φίλαυτος ή φιλάδελφος; Εάν δε, αφού αναρρώσει από την ασθένεια, παραιτηθεί, ανάλαβε το έργο με αγαθή συνείδηση, εφόσον το επιτρέπει ο προεστώς, για να έχεις καλή μαρτυρία από τους έξω. Διότι η ευλάβεια χρειάζεται τη δικαιοσύνη. Επειδή και για τον αγιότατο Συμεών, ο οποίος υποδέχθηκε τον Σωτήρα στην αγκαλιά του, έχει γραφτεί ότι ήταν δίκαιος και ευλαβής.

κδ΄. Συμεών ο ιερεύς· αυτός καταγόταν από τη φυλή του Ααρών. Αυτός έλαβε θεία αποκάλυψη από το Άγιο Πνεύμα ότι δεν θα δει θάνατο, προτού δει τον Χριστό εν σαρκί. Αυτός κράτησε τον Κύριο στη δική του αγκαλιά. Και δόξασε τον Θεό λέγοντας: είδαν τα μάτια μου το σωτήριό σου. Τώρα απολύεις τον δούλο σου, Δέσποτα, σύμφωνα με τον λόγο σου, εν ειρήνη. Πέθανε δε και τάφηκε πλησίον των ιερέων, σε βαθύ γήρας, πλήρης ημερών. 〈κε΄.〉 Ιωάννης ο Βαπτιστής, υιός του Ζαχαρία και της Ελισάβετ.

Πλην όμως, κατά τη διάρκεια αυτής της μίας εβδομάδας, κατά την οποία ενίσχυσε τη δηλωθείσα «διαθήκη σε πολλούς», «στο μέσον» αυτής καταργήθηκε «η θυσία και η σπονδή», και ξεκίνησε το «βδέλυγμα της ερημώσεως». Επειδή, καθώς η εβδομάδα αυτή βρισκόταν στο μέσον της, μετά τη διάρκεια των τρεισήμισι ετών της διδασκαλίας του, τον καιρό κατά τον οποίο έπαθε, «το καταπέτασμα του ναού σχίστηκε από πάνω μέχρι κάτω»· ώστε από τότε δυνάμει καταργήθηκε από αυτούς η σπονδή και η θυσία, και το «βδέλυγμα» της ερημώσεως εγκαταστάθηκε «στον ναό», αφού τους εγκατέλειψε έρημους η δύναμη που από παλιά και μέχρι εκείνον τον καιρό επέβλεπε και επισκοπούσε τον τόπο. Επομένως, μέχρι το σωτήριο πάθος, πρέπει να θεωρούμε ότι υπήρχε κάποια θεϊκή δύναμη που επισκοπούσε τον ναό και τα «άγια των αγίων». Διαφορετικά, δεν θα συναθροιζόταν και ο ίδιος μαζί με το πλήθος μέσα στον ναό, τελώντας τις κατά τον νόμο γιορτές, εάν δεν γνώριζε ότι ο τόπος εξακολουθούσε να υφίσταται και να είναι άξιος του Θεού. Υπήρχαν λοιπόν στον ναό μέχρι εκείνον τον καιρό και κάποιοι που προφήτευαν, όπως η προφήτιδα Άννα, η θυγατέρα του Φανουήλ, και ο Συμεών που τον πήρε στην αγκαλιά του ενώ ήταν ακόμη βρέφος, οι οποίοι και προφητεύουν όσα έχουν καταγραφεί.

ΙΣΤ΄. Πώς από τη Βηθλεέμ ο μεν Ματθαίος εξιστορεί ότι ο Ιησούς μεταφέρεται από τους γονείς του στην Αίγυπτο, ενώ ο Λουκάς στην Ιερουσαλήμ, και από εκεί στη Ναζαρέτ. Α΄. Ο μεν Λουκάς, εξιστορώντας τον χρόνο της γεννήσεως του Σωτήρος μας, μνημονεύει τη βασιλεία του Αυγούστου και την απογραφή που έγινε επί των ημερών του· και αναφέρει ότι δεν βρήκαν καν κατάλυμα στη Βηθλεέμ, καθώς είχε συγκεντρωθεί, όπως ήταν φυσικό, πλήθος ανθρώπων στη Βηθλεέμ από το γένος του Δαβίδ εξαιτίας της απογραφής· γι' αυτό και ο Ιωσήφ δεν βρήκε διαθέσιμο οίκημα· εξού και αναφέρει ότι η Μαρία, αφού γέννησε, σπαργάνωσε το βρέφος και το απέθεσε σε φάτνη, επειδή δεν υπήρχε γι' αυτούς τόπος στο κατάλυμα· και ήταν εύλογο, εφόσον είχαν συγκεντρωθεί πάρα πολλοί λόγω της απογραφής, να μη βρίσκουν κατάλυμα. Αλλά και λέει: «Όταν συμπληρώθηκαν οι ημέρες για να περιτμηθεί (και τούτο πρέπει να γίνεται την όγδοη ημέρα μετά τον τοκετό), ανέβασαν το παιδί στα Ιεροσόλυμα, και αφού τέλεσαν γι' αυτό τα νενομισμένα, αναχώρησαν για τη Ναζαρέτ». Ενώ αυτά καταγράφονται από τον Λουκά, ο Ματθαίος δεν μνημόνευσε κανένα από αυτά, αλλά παραχωρώντας στον Λουκά τα προειρημένα, ο ίδιος διηγείται άλλα· και ποια ήταν αυτά, παρά η άφιξη των Μάγων από την Ανατολή;

Αλλά, για να μην εξετάζουμε τα πράγματα ένα προς ένα και τρομάξουμε το μάτι της ψυχής, όπως συμβαίνει με τη συνεχή επαφή και θέαση νεκρών, ας αφήσουμε εκείνους νεκρούς δίπλα στο νερό του γράμματος του Νόμου. Εμείς όμως ας ψάλουμε τον επινίκιο ύμνο στον φιλάνθρωπο Θεό και, αφού τραφούμε με την αληθινά ουράνια τροφή και ποτιστούμε με το νάμα από την αληθινή πέτρα, ας έλθουμε στο όρος του Θεού, το Χωρήβ, δηλαδή στην υψηλή διδασκαλία του Ευαγγελίου, ώστε να τείνουμε την εσωτερική μας ακοή στη φωνή των θείων σαλπίγγων, στα λόγια του μακαρίου Λουκά, ο οποίος σαν από τα άγια άδυτα της μυσταγωγίας του Πνεύματος βροντοφωνάζει: «Και όταν συμπληρώθηκαν οι ημέρες του καθαρισμού τους, ανέβασαν οι γονείς το παιδίον Ιησού για να το παραστήσουν στον Κύριο, καθώς είναι γραμμένο στον νόμο του Κυρίου, ότι κάθε αρσενικό που διανοίγει μήτρα, θα ονομαστεί άγιο για τον Κύριο· και για να προσφέρουν θυσία σύμφωνα με όσα έχουν ειπωθεί στον νόμο του Κυρίου, ένα ζευγάρι τρυγόνια ή δύο νεοσσούς περιστεριών. Και ιδού, υπήρχε κάποιος άνθρωπος στην Ιερουσαλήμ, ονόματι Συμεών, και ο άνθρωπος αυτός ήταν δίκαιος και ευλαβής, ο οποίος περίμενε την παράκληση του Ισραήλ· και Πνεύμα Άγιο ήταν επάνω του, και του είχε αποκαλυφθεί από το Πνεύμα το Άγιο, ότι δεν θα δει θάνατο, προτού δει τον Χριστό του Κυρίου εν σαρκί, και ήλθε υπό την καθοδήγηση του Πνεύματος στο ιερό». Τι σημαίνει άραγε το: «περιμένοντας την παράκληση του Ισραήλ»;

Γι' αυτούς τους λόγους, λοιπόν, ενετείλατο το θείο βάπτισμα και έθεσε σωτηριώδεις νόμους και κήρυξε σε όλους μετάνοια και μετέδωσε από το ίδιο του το σώμα και αίμα. Διότι δεν δέχεται το βάπτισμα απλώς η φύση, αλλά η υπόσταση καθενός από τους πιστούς, και σύμφωνα με τις θείες εντολές πολιτεύεται και γίνεται μέτοχος του θεουργού άρτου και του ποτηρίου. Μέσω αυτών, λοιπόν, ο Χριστός μας δικαίωσε υποστατικώς και μας επανέφερε στην υπακοή του υπέρτατου Πατέρα. Αυτή δε τη φύση, την οποία προσέλαβε από εμάς και ανακαίνισε, την παρουσίασε αγιασμένη και δικαιωμένη και σε όλα υπάκουη στον Πατέρα, μέσω όσων Εκείνος, έχοντας ενωθεί μαζί της καθ' υπόστασιν, έπραξε και έπαθε σύμφωνα με αυτήν. Στα γεγονότα αυτά συγκαταλέγεται και η δική Του, που εορτάζεται σήμερα από εμάς, ανάβαση ή αναβίβαση σε εκείνο το παλαιό ιερό για καθαρισμό, καθώς και η υπαπαντή του θεόληπτου Συμεών και η δοξολογία της Άννας, η οποία σε όλη της τη ζωή παρέμενε προσηλωμένη στο ιερό.

Ποιοι είναι αυτοί; Ο Συμεών και η Άννα, τους οποίους, είτε τους αποκαλέσει κανείς νεοσσούς περιστεριών, εξαιτίας της παντελούς αθωότητάς τους απέναντι στην κακία, είτε τρυγόνια εξαιτίας του ύψιστου βαθμού της σωφροσύνης τους, θα το πει εύλογα. Αλλά ο μεν Συμεών, για να ανασκοπήσουμε συνοπτικά τα ευαγγελικά λόγια, όντας δίκαιος και ευλαβής, και έχοντας λάβει αποκάλυψη από το Άγιο Πνεύμα, παρακινούμενος και τώρα από αυτό ήλθε στο ιερό και προϋπάντησε και πήρε στην αγκαλιά του αυτό το ουράνιο και επίγειο βρέφος, προσφέροντάς του ως Θεό και τον ύμνο και την ικεσία, ικετεύοντας να αναχωρήσει εν ειρήνη από το σώμα και διακηρύσσοντας προς όλους ότι αυτό είναι το σωτήριο φως, βεβαιώνοντας πως έχει τεθεί για την πτώση των απίστων και για την ανάσταση όσων πιστεύουν σε αυτό.

Έπειτα στη συνέχεια: «Και ιδού», λέει, «υπήρχε ένας άνθρωπος στην Ιερουσαλήμ που ονομαζόταν Συμεών, και ο άνθρωπος αυτός ήταν δίκαιος και ευλαβής, και περίμενε την παρηγοριά του Ισραήλ, και Άγιο Πνεύμα ήταν πάνω του· και του είχε αποκαλυφθεί από το Άγιο Πνεύμα ότι δεν θα έβλεπε θάνατο πριν δει τον Χριστό του Κυρίου.» Πολύς είναι ο πλούτος του Συμεών, ποικίλα τα όπλα του στρατηγού, γεμάτο καρπούς το φυτό, γεμάτο σταφύλια το κλήμα. Όχι μόνο «ήταν άνθρωπος», αλλά και «ονομαζόταν Συμεών». Επιπλέον, ήταν «δίκαιος», και όχι μόνο «δίκαιος», αλλά και «ευλαβής», αλλά και ζητούσε παρηγοριά για τον Ισραήλ, αλλά και «Άγιο Πνεύμα ήταν πάνω του», αλλά και «του είχε αποκαλυφθεί ότι δεν θα έβλεπε θάνατο πριν δει τον Χριστό του Κυρίου.» «Ιδού ένας άνθρωπος»· πού; «Στην Ιερουσαλήμ». Η λέξη προκαλεί έκπληξη, η φράση είναι γεμάτη θαύμα· ένας άνθρωπος στην Ιερουσαλήμ, για την οποία ο προφήτης Σοφονίας παρουσίασε τον ίδιο τον Θεό να λέει: «Θα ερευνήσω την Ιερουσαλήμ με λυχνάρι και δεν θα βρω.» Και χρειάζεται λυχνάρι το φως; Όχι, λέει, αλλά ονομάζει λυχνάρι τον νόμο. «Και ιδού, ένας άνθρωπος στην Ιερουσαλήμ που ονομαζόταν Συμεών.» Και ποια είναι η ερμηνεία αυτού του ονόματος που αναφέρθηκε; «

«Ακοή Θεού», ώστε απέκτησε από την οικονομία του Πνεύματος προσωνυμία ταιριαστή με τον τρόπο ζωής του. Διότι όπου υπάρχει «ακοή Θεού», εκεί πάντως υπάρχει υπακοή στον νόμο, τήρηση των εντολών, πορεία αγαθού βίου, σκοπός σωτηρίας που προχωρά μέχρι τέλους. Με αυτά τα γνωρίσματα χαρακτηρίζεται ο αληθινός άνθρωπος, για τον οποίο εύλογα πρόσθεσε τα εξής: «Και ο άνθρωπος αυτός ήταν δίκαιος και ευλαβής, προσμένοντας την παράκληση του Ισραήλ». Αυτός είναι ο σκοπός του δικαίου: να μην αναζητά το δικό του συμφέρον, αλλά το συμφέρον του άλλου και των πολλών, να αποβλέπει στην κοινή σωτηρία και όχι στην δική του απόλαυση. «Και Πνεύμα», λέγει, «Άγιον υπήρχε επάνω του». Ο Συμεών υπήρξε δεσποτικό όχημα, θρόνος του Θεού, και για τον λόγο αυτό δέχθηκε στα χέρια του τον Βασιλέα των αιώνων. «Και του είχε αποκαλυφθεί να μη δει θάνατο, προτού να δει τον Χριστό του Κυρίου». Επομένως, αυτή η θεία αποκάλυψη σήμαινε τη μετάβαση από ζωή σε ζωή, την πορεία από το φως προς το φως, το άλμα από ημέρα σε ημέρα, ώστε να μην παλαιωθεί, αλλά να ανακαινισθεί, δεχόμενος την ανανέωση στον καιρό της συντέλειας.

Ομιλία του Ησυχίου, πρεσβυτέρου Ιεροσολύμων, εις την Υπαπαντήν του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Μήπως αγνοείτε ότι το Πνεύμα κατέστησε προφήτη τον Συμεών και του ανακοίνωσε τη θεία αποκάλυψη «να μην δει θάνατο προτού δει τον Χριστό»; «Τώρα απολύεις τον δούλο σου, Δέσποτα, σύμφωνα με τον λόγο σου, με ειρήνη.» Δεν ευλόγησε τον Ιωσήφ και τη Μαριάμ λαμβάνοντας τη χάρη από Αυτό; Δεν προσφώνησε τη Μαριάμ έχοντας λάβει προσταγή από Αυτό: «Ιδού, αυτός κείται για την πτώση και την ανάσταση πολλών μέσα στον Ισραήλ»; Δεν ήταν μέσω Αυτού που η Άννα κατείχε το χάρισμα ως προφήτιδα; Δεν ανήγγειλε, έχοντας γεμίσει από Αυτό, τη μέλλουσα λύτρωση διά του βρέφους;

Και του είχε αποκαλυφθεί από το Άγιο Πνεύμα να μη δει θάνατο, προτού δει τον Χριστό του Κυρίου.» Βλέπεις πόσο σπουδαίο είναι να είναι κανείς ναός του Θεού· από ζωή σε ζωή μεταβαίνουν όσοι ασκήθηκαν με αυτόν τον τρόπο στον βίο τους.

Γι' αυτό και στον Συμεών «είχε δοθεί θεία αποκάλυψη να μη δει θάνατο πριν δει τον Χριστό του Κυρίου», δηλαδή πριν δει αυτόν που καταργεί τον θάνατο, πριν δει αυτόν που ανασταίνει τους νεκρούς, πριν δει αυτόν που μεταβάλλει τους τάφους σε νυμφώνα, πριν αντικρίσει εκείνον που καθιστά άφοβη γι' αυτόν την αναχώρηση από αυτή τη ζωή. «Και ήλθε στο ιερό κατευθυνόμενος από το Πνεύμα». Ούτε και αυτό πρέπει να το παραβλέψουμε ή να το προσπεράσουμε βιαστικά· διότι αποτελεί απόδειξη ότι ενεργούσε σύμφωνα με την προσταγή του Πνεύματος που ενοικούσε μέσα του και δεν μετέβαινε στις αγορές ούτε επιχειρούσε καμία απολύτως πράξη χωρίς αυτό· αφού μάλιστα και στο ιερό δεν έρχεται διαφορετικά, παρά μόνο επειδή αυτό τον χειραγωγεί. «Και όταν οι γονείς έφεραν μέσα το παιδίον Ιησού, για να πράξουν γι' αυτόν σύμφωνα με όσα όριζε η συνήθεια του νόμου, τον δέχθηκε και αυτός στις αγκάλες του». Ποιος του φανέρωσε το βρέφος που δεν γνώριζε; Είναι φανερό, βέβαια, πως ήταν το Πνεύμα που ενοικούσε μέσα του και του έδινε τη θεία αποκάλυψη, και το οποίο οπωσδήποτε θα έλεγε προς τον Συμεών: «Τρέξε, γέροντα, τρέξε, βιάσου τώρα, άρπαξε γρήγορα την ευλογία, πριν φανεί το άστρο, πριν καταφθάσουν οι Μάγοι, μήπως τυχόν προσβληθούμε».

«Με πίστη ο Νώε, αφού έλαβε θείο χρηματισμό». Τι σημαίνει αυτό; Του είχε προαναγγελθεί, λέει. Ονομάζει δε την προφητεία χρηματισμό· διότι και αλλού έτσι ανέφερε: «Και του είχε δοθεί θείος χρηματισμός από το Πνεύμα»· και πάλι: «Και τι λέει ο χρηματισμός;». Βλέπεις την ισοτιμία του Πνεύματος; Διότι, όπως ακριβώς ο Θεός χορηγεί αποκαλύψεις, έτσι πράττει και το Άγιο Πνεύμα. Και για ποιον λόγο μίλησε έτσι;

Ας έλθουμε λοιπόν στον Συμεών, ο οποίος διακατεχόταν από τόσο μεγάλο πόθο για την αγάπη του Κυρίου, ώστε η χάρη του Πνεύματος, βλέποντας τη θερμή του πίστη, τον διαβεβαίωσε «ότι δεν πρόκειται να δει θάνατο πριν δει τον Χριστό του Κυρίου». Διότι μου φαίνεται πως τον βλέπω να κάθεται στην Ιερουσαλήμ και να αναμένει τον Κύριο Ιησού, τον οποίο προσδοκούσε. Και κατά την ανάβαση στα Ιεροσόλυμα της Παναγίας Παρθένου και του Υιού της και Θεού μας, παρακινηθείς ο Συμεών από τη χάρη του Πνεύματος ότι εκείνος που αναζητά βρίσκεται στο ιερό, σηκώθηκε και έτρεχε προς το ιερό. Και δες τον, αγαπητέ, πώς προτάσσει τα χέρια και παραδίδει ολόκληρο τον εαυτό του στο τρέξιμο. Διότι μπορούσε κανείς να δει έναν γέροντα να αγωνιά και τα πόδια του να εξαναγκάζονται να τρέξουν, χωρίς όμως να μπορούν να ακολουθήσουν την προθυμία της ψυχής· και εκπληρωνόταν σε αυτόν το λόγιο που λέει: «

Πώς όμως ήταν δυνατόν να το κατανοήσουν αυτό οι Ιουδαίοι; Διότι, εφόσον είναι σαρκικοί, απέχουν πάρα πολύ από το να κατανοήσουν τα νοήματα της πνευματικής αντιλήψεως. Έπειτα ανεβαίνουν για να προσφέρουν θυσία, σύμφωνα με όσα έχουν ειπωθεί στον νόμο του Κυρίου, ένα ζευγάρι τρυγόνια ή δύο νεοσσούς περιστεριών. Και αυτά έγιναν τυπικά σύμφωνα με τον νόμο, ώστε να μην παραλειφθεί τίποτα για την πλήρη εκπλήρωσή του. Αυτά αποτελούν νομικά αινίγματα· ας έλθουμε όμως στην ευαγγελική εξήγηση: Και ιδού, υπήρχε ένας άνθρωπος στην Ιερουσαλήμ, του οποίου το όνομα ήταν Συμεών· και ο άνθρωπος εκείνος ήταν δίκαιος και ευλαβής· και το Πνεύμα του Θεού ήταν επάνω του. Αυτός είχε λάβει θεία αποκάλυψη από το Άγιο Πνεύμα, να μην τελειώσει τον βίο του προτού δει τον Χριστό του Κυρίου. Ο Συμεών ήταν γέροντας και περίμενε το χαρμόσυνο άγγελμα· παρέμενε στον ναό, λέγοντας μέσα του το εξής: «Όπου κι αν γεννηθεί, οπωσδήποτε εδώ θα έλθει». Αυτός ήλθε, οδηγούμενος από το Πνεύμα, στο ιερό εκείνη ακριβώς την ώρα που οι γονείς έφεραν το παιδί. Διότι, βεβαίως, ερχόταν πολλές φορές, αλλά με δική του πρωτοβουλία· τότε όμως, καθοδηγούμενος από το Άγιο Πνεύμα, έρχεται την κατάλληλη στιγμή για την εκπλήρωση της υπόσχεσης. Αυτός δέχθηκε στην αγκαλιά του τον Ιησού, ευλόγησε τον Θεό και είπε: «Τώρα απολύεις τον δούλο σου, Δέσποτα, σύμφωνα με τον λόγο σου, εν ειρήνη». Από πού τον απολύεις; Από τον στίβο του βίου· διότι τα επίγεια πράγματα είναι λυπηρά και η ζωή είναι ένα δεσμωτήριο.

Έδωσε την άδεια σε όσους επιθυμούσαν να τον πλησιάσουν, κρύβοντας με την ταπείνωση το αξίωμά του, προβάλλοντας ως προτροπή τη συγγένειά του με τους θνητούς, δείχνοντας στους αμαρτωλούς με την ίδια του την όψη τα εχέγγυα της καταλλαγής, χρησιμοποιώντας την Παρθένο αντί για τη βάτο, ανακράζοντας το «Εγώ ειμι ο Ων», βεβαιώνοντας στον εαυτό του την ορατή του υπόσταση με τα θαύματα και τα πάθη της σάρκας, διατηρώντας ως Θεός την αγνεία στη μητέρα του και ως άνθρωπος αποδεχόμενος την κύηση μέσα στον χρόνο, περιοριζόμενος σε έναν τόπο ως βρέφος και ελκύοντας τους μάγους για να τον δουν ως Πλάστης, επιτρέποντας στον Συμεών να τον ψηλαφήσει στις αγκάλες του, μεταθέτοντας τον εαυτό του στην αγκαλιά της Άννας, ώστε όλοι να δώσουν μαρτυρία για το σώμα του, ώστε καθένας που τον έβλεπε να αναγνωρίσει τη συγκατάβασή του, για να μην πλάσει το θαύμα επιφανειακά απλώς ως ένα σχήμα· λαμβάνοντας τον χρόνο ως συνήγορο της πτωχείας στην οποία εκένωσε τον εαυτό του, δείχνοντας την ανθρώπινη φύση του μέσα σε τριάντα κύκλους ετών, βεβαιώνοντας πρώτα σε όσους έβλεπαν σε αυτόν τη δική μας φύση και έπειτα υποδεικνύοντας με εξουσία το γνώρισμα της θεότητάς του, προσθέτοντας στα μικρά τα μεγαλύτερα, φανερώνοντας μέσω των θαυμάτων τον Ποιητή, καταθέτοντας σε όλους όσους είχαν ανάγκη τον μισθό της παρουσίας του, παρέχοντας κρασί σε αυτούς που νυμφεύονταν, προσφέροντας άρτο στους πεινασμένους, όχι δανειζόμενος από άλλον ως φτωχός, αλλά αναβλύζοντας τα αναγκαία ως Θεός, χωρίς να θερίζει στάχυα, χωρίς να κόβει σταφύλια, χωρίς να χρησιμοποιεί ληνό και αλώνι, παρασκευάζοντας άρτο χωρίς μύλο, προσφέροντας κρασί χωρίς αμπέλι, καινουργώντας τη φύση την οποία ο ίδιος παλαιότερα είχε ορίσει διαφορετικά, προστάζοντας και μετατρέποντας τα ύδατα σε κρασί, φανερώνοντας τον Χορηγό μέσα από τα έργα του, υποδεικνύοντας τον αίτιο των βροχών, διανοίγοντας με πηλό τα μάτια των τυφλών, αποκαλύπτοντας μέσω του μέρους τον αίτιο του παντός, υποδηλώνοντας τον Πλάστη του Αδάμ.

Αλλά ποιος δεν γνωρίζει τον πρεσβύτη Συμεών, ο οποίος, προχωρημένος τόσο στην αρετή όσο και στην ηλικία, ανέμενε να εκπληρωθεί σε αυτόν ο θείος χρησμός, ο οποίος έλεγε ότι δεν θα γνώριζε τον θάνατο προτού δει τον Χριστό και Δεσπότη και Τον δεχθεί στις αγκάλες του; Διότι ο ίδιος ο Συμεών, διατελώντας ιερέας του Θεού και λατρεύοντάς Τον σύμφωνα με τον νόμο, διατηρούσε τον εαυτό του αγνό, καθαίροντας τους εσωτερικούς του λογισμούς και γινόμενος κάτοπτρο του Θεού. Σε αυτόν το Πνεύμα φανέρωνε τις θείες ελλάμψεις, όχι ασαφείς ούτε θολές, αλλά ξεκάθαρες και πεντακάθαρες, έτσι ώστε σχεδόν να τις βλέπει στην εκπλήρωσή τους και να χαίρεται με αυτές σαν να ήταν ήδη παρούσες.

«Και ιδού ένας άνθρωπος», λέει, «στην Ιερουσαλήμ, που ονομαζόταν Συμεών· και ο άνθρωπος αυτός ήταν δίκαιος και ευλαβής, περιμένοντας την παράκληση του Ισραήλ, και Άγιο Πνεύμα ήταν επάνω του». Διότι, αν δεν ήταν δίκαιος και ευλαβής και μέτοχος του Αγίου Πνεύματος, δεν θα αναγνώριζε το παιδίο, ποιο ήταν και από πού προέρχεται, ούτε θα ικέτευε ως δούλος τον Δεσπότη να τον απολύσει, ούτε θα ομολογούσε με απόλυτη σαφήνεια ότι είδε ως αυτόπτης μάρτυρας τη σωτηρία. «Και του είχε αποκαλυφθεί από το Άγιο Πνεύμα να μη δει θάνατο προτού δει τον Χριστό του Κυρίου». Αξίζει εδώ να ερευνήσουμε με ποιον τρόπο έλαβε αυτή τη θεία πληροφορία αυτός ο δίκαιος, το ότι δηλαδή «δεν θα έβλεπε θάνατο έως ότου δει τον Χριστό του Κυρίου», παρόλο που «πολλοί δίκαιοι και προφήτες», όπως λέει ο Κύριος στους αποστόλους, «επιθύμησαν να δουν αυτά που βλέπετε και δεν τα είδαν, και να ακούσουν αυτά που ακούτε και δεν τα άκουσαν». Και πώς αυτός ο δίκαιος έλαβε την αποκάλυψη από το Πνεύμα «να μη δει θάνατο μέχρι να δει τον Χριστό του Κυρίου»;

Αλλά ούτε αυτόν τον Θωμά επιτρέπει ο Σωτήρας να καταβυθίζεται στην απιστία, αλλά μάλλον τον βεβαιώνει μέσω των αναμφίλεκτων σημείων που ζητούσε. Ούτε το Άγιο Πνεύμα άφησε τον Συμεών να κατέχεται από απιστία και «του αποκαλύπτει ότι δεν θα δει θάνατο, μέχρις ότου δει εν σαρκί τον Χριστό του Κυρίου».

Και ευλογούσε τον Θεό, δηλαδή Τον ανυμνούσε με επαίνους και δοξολογίες, και Τον ευλογούσε, μεταξύ άλλων, επειδή έβλεπε τις υποσχέσεις προς αυτόν να έχουν γίνει πραγματικότητα και αξιωνόταν να δει με τα μάτια του την παρηγοριά του Ισραήλ και να την κρατήσει στα χέρια του. Και γεμάτος από ιερή χαρά για αυτά, έλεγε: «Τώρα απολύεις τον δούλο σου, Δέσποτα, σύμφωνα με τον λόγο σου, με ειρήνη». Τώρα, λέει, επειδή έχω την εκπλήρωση των όσων μου υποσχέθηκαν, ας λάβει τέλος και αυτή η πρόσκαιρη ζωή. Διότι ο δικός σου λόγος μου τα είχε προαναγγείλει αυτά. Επειδή εσύ ο ίδιος μου είχες δώσει από παλιά το χαρμόσυνο άγγελμα ότι δεν θα δω θάνατο πριν δω τον Χριστό του Κυρίου. Και επειδή έφτασαν στα μάτια μου αυτά που ποθούσα, αυτά που ζητούσα, αυτά που λαχταρούσα, τώρα απολύεις τον δούλο σου, χωρίς να ταράσσεται μπροστά στην δοκιμασία του θανάτου ούτε να θορυβείται από λογισμούς αμφιβολίας, αλλά με σταθερή ειρήνη που αναβλύζει πολλή ευφροσύνη. Διότι είδα το σωτήριο όλων των λαών.

Ο νόμος πρόσταζε να προσφέρουν ένα ζευγάρι τρυγόνια, δείχνοντας ότι η τεκνοποιία προέρχεται από σώφρονα συζυγία· διότι λένε ότι το τρυγόνι είναι σώφρον ζώο, ώστε, ακόμη και αν χάσει το ταίρι του, δεν συνάπτει δεύτερο γάμο. Εάν όμως δεν είχαν τρυγόνια, προσέφεραν δύο νεοσσούς περιστεριών, ώστε η ζωή του παιδιού εκείνου να συνδεθεί με την πολυτεκνία· διότι το περιστέρι γεννά πολλά. «Και ιδού, υπήρχε ένας άνθρωπος στην Ιερουσαλήμ, που ονομαζόταν Συμεών· και ο άνθρωπος αυτός ήταν δίκαιος και ευλαβής, και περίμενε την παρηγοριά του Ισραήλ· και Άγιο Πνεύμα ήταν επάνω του, και του είχε αποκαλυφθεί από το Άγιο Πνεύμα ότι δεν θα έβλεπε θάνατο πριν δει τον Χριστό του Κυρίου. Και ήλθε καθοδηγούμενος από το Πνεύμα στο ιερό· και όταν οι γονείς έφεραν μέσα το παιδίον Ιησού, για να πράξουν γι' αυτό τα καθιερωμένα από τον νόμο, και αυτός το δέχθηκε στις αγκάλες του και ευλόγησε τον Θεό και είπε: Νυν απολύεις τον δούλο σου, Δέσποτα, σύμφωνα με τον λόγο σου, με ειρήνη· διότι είδαν τα μάτια μου το σωτήριό σου, το οποίο ετοίμασας ενώπιον όλων των λαών· φως για την αποκάλυψη στα έθνη, και δόξα του λαού σου Ισραήλ.»