Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 2:33

Ο Ιωσήφ, δε, και η μητέρα του «θαύμαζαν», λέει, «για όσα λέγονταν γι' αυτόν». Και θαύμαζαν, νομίζω, επειδή δεν είχαν λάβει ακόμη την τέλεια βεβαιότητα για τη θεότητά του· αν και αρκούσαν τα θαύματα που συνέβησαν κατά τη γέννηση· εννοώ εκείνα που σχετίζονταν με τους μάγους και τους ποιμένες, καθώς και η ξεχωριστή επιστασία των αγγέλων, και το θαύμα που ξεπερνά κάθε θαύμα, η διαφύλαξη και διατήρηση της παρθενίας, ώστε να αποκτήσουν την τέλεια βεβαιότητα και συγκατάθεση. Αλλά όμως, αποβλέποντας στο μέγεθος του θαύματος και έχοντας την έμφυτη ευλάβεια να χαλιναγωγεί τους λογισμούς τους (διότι πράγματι θεωρούσαν μέγα το ότι ο Θεός σαρκώθηκε), είχαν ακόμη τον νου τους κλονισμένο και γεμάτο αμφιβολίες. Γι' αυτό ο γέροντας, αφού διατύπωσε εν συντομία τη θεολογία σχετικά με το βρέφος, στρέφει πλέον τα ηνία των λόγων του προς αυτούς, ευλογώντας τους και μακαρίζοντάς τους για τη διακονία τους στο σχέδιο της θείας Οικονομίας· προλέγοντας παράλληλα με άριστο και τελειότατο τρόπο και τα όσα αφορούσαν τον σταυρό. Διότι «τους ευλόγησε», λέει, «ο Συμεών, και είπε προς τη Μαριάμ τη μητέρα του: Ιδού, αυτός κείται για την πτώση και την ανάσταση πολλών στον Ισραήλ, και ως σημείο αντιλεγόμενο.»

Διότι σαφέστατα εξήγησε η προφητική χάρη ότι δεν αποκαλούμε κάποιον πατέρα κατά φύση, αλλά κατά τη χάρη του Θεού και κατά θέσιν. Και για να γνωρίσεις ακριβέστερα ότι στις θείες γραφές δεν ονομάζεται πάντοτε πατέρας μόνο ο κατά φύση πατέρας, άκουσε τον Παύλο που λέει: «Διότι, κι αν έχετε μυριάδες παιδαγωγούς στον Χριστό, δεν έχετε όμως πολλούς πατέρες· διότι εγώ σας γέννησα εν Χριστώ Ιησού διά του ευαγγελίου». Διότι ο Παύλος ήταν πατέρας των Κορινθίων όχι επειδή τους γέννησε κατά σάρκα, αλλά επειδή τους δίδαξε και τους αναγέννησε κατά πνεύμα. Άκουσε επίσης και τον Ιώβ που λέει: «Εγώ ήμουν πατέρας των αδυνάτων». Διότι ονόμασε τον εαυτό του πατέρα όχι επειδή τους είχε γεννήσει όλους, αλλά επειδή τους φρόντιζε. Και αυτός ο ίδιος ο μονογενής Υιός του Θεού, όταν κατά την ώρα του σταυρού είχε καρφωμένη τη σάρκα στο ξύλο, βλέποντας τη Μαριάμ, τη μητέρα του κατά σάρκα, και τον Ιωάννη, τον πιο αγαπητό από τους μαθητές, λέει στον μεν: «Ιδού η μητέρα σου»· προς δε τη Μαριάμ: «Ιδού ο υιός σου»· διδάσκοντας την οφειλόμενη φιλοστοργία, και επιλύοντας εμμέσως εκείνο που ειπώθηκε από τον Λουκά, το: «Και ήταν ο πατέρας του και η μητέρα του γεμάτοι θαυμασμό», το οποίο αρπάζουν τα τέκνα των αιρετικών, υποστηρίζοντας ότι γεννήθηκε από άνδρα και γυναίκα.

ΙΣΤ΄. Πώς από τη Βηθλεέμ ο μεν Ματθαίος εξιστορεί ότι ο Ιησούς μεταφέρεται από τους γονείς του στην Αίγυπτο, ενώ ο Λουκάς στην Ιερουσαλήμ, και από εκεί στη Ναζαρέτ. Α΄. Ο μεν Λουκάς, εξιστορώντας τον χρόνο της γεννήσεως του Σωτήρος μας, μνημονεύει τη βασιλεία του Αυγούστου και την απογραφή που έγινε επί των ημερών του· και αναφέρει ότι δεν βρήκαν καν κατάλυμα στη Βηθλεέμ, καθώς είχε συγκεντρωθεί, όπως ήταν φυσικό, πλήθος ανθρώπων στη Βηθλεέμ από το γένος του Δαβίδ εξαιτίας της απογραφής· γι' αυτό και ο Ιωσήφ δεν βρήκε διαθέσιμο οίκημα· εξού και αναφέρει ότι η Μαρία, αφού γέννησε, σπαργάνωσε το βρέφος και το απέθεσε σε φάτνη, επειδή δεν υπήρχε γι' αυτούς τόπος στο κατάλυμα· και ήταν εύλογο, εφόσον είχαν συγκεντρωθεί πάρα πολλοί λόγω της απογραφής, να μη βρίσκουν κατάλυμα. Αλλά και λέει: «Όταν συμπληρώθηκαν οι ημέρες για να περιτμηθεί (και τούτο πρέπει να γίνεται την όγδοη ημέρα μετά τον τοκετό), ανέβασαν το παιδί στα Ιεροσόλυμα, και αφού τέλεσαν γι' αυτό τα νενομισμένα, αναχώρησαν για τη Ναζαρέτ». Ενώ αυτά καταγράφονται από τον Λουκά, ο Ματθαίος δεν μνημόνευσε κανένα από αυτά, αλλά παραχωρώντας στον Λουκά τα προειρημένα, ο ίδιος διηγείται άλλα· και ποια ήταν αυτά, παρά η άφιξη των Μάγων από την Ανατολή;

Γι' αυτούς τους λόγους, λοιπόν, ενετείλατο το θείο βάπτισμα και έθεσε σωτηριώδεις νόμους και κήρυξε σε όλους μετάνοια και μετέδωσε από το ίδιο του το σώμα και αίμα. Διότι δεν δέχεται το βάπτισμα απλώς η φύση, αλλά η υπόσταση καθενός από τους πιστούς, και σύμφωνα με τις θείες εντολές πολιτεύεται και γίνεται μέτοχος του θεουργού άρτου και του ποτηρίου. Μέσω αυτών, λοιπόν, ο Χριστός μας δικαίωσε υποστατικώς και μας επανέφερε στην υπακοή του υπέρτατου Πατέρα. Αυτή δε τη φύση, την οποία προσέλαβε από εμάς και ανακαίνισε, την παρουσίασε αγιασμένη και δικαιωμένη και σε όλα υπάκουη στον Πατέρα, μέσω όσων Εκείνος, έχοντας ενωθεί μαζί της καθ' υπόστασιν, έπραξε και έπαθε σύμφωνα με αυτήν. Στα γεγονότα αυτά συγκαταλέγεται και η δική Του, που εορτάζεται σήμερα από εμάς, ανάβαση ή αναβίβαση σε εκείνο το παλαιό ιερό για καθαρισμό, καθώς και η υπαπαντή του θεόληπτου Συμεών και η δοξολογία της Άννας, η οποία σε όλη της τη ζωή παρέμενε προσηλωμένη στο ιερό.

Ποιοι είναι αυτοί; Ο Συμεών και η Άννα, τους οποίους, είτε τους αποκαλέσει κανείς νεοσσούς περιστεριών, εξαιτίας της παντελούς αθωότητάς τους απέναντι στην κακία, είτε τρυγόνια εξαιτίας του ύψιστου βαθμού της σωφροσύνης τους, θα το πει εύλογα. Αλλά ο μεν Συμεών, για να ανασκοπήσουμε συνοπτικά τα ευαγγελικά λόγια, όντας δίκαιος και ευλαβής, και έχοντας λάβει αποκάλυψη από το Άγιο Πνεύμα, παρακινούμενος και τώρα από αυτό ήλθε στο ιερό και προϋπάντησε και πήρε στην αγκαλιά του αυτό το ουράνιο και επίγειο βρέφος, προσφέροντάς του ως Θεό και τον ύμνο και την ικεσία, ικετεύοντας να αναχωρήσει εν ειρήνη από το σώμα και διακηρύσσοντας προς όλους ότι αυτό είναι το σωτήριο φως, βεβαιώνοντας πως έχει τεθεί για την πτώση των απίστων και για την ανάσταση όσων πιστεύουν σε αυτό.

«Είδαν τα μάτια μου το σωτήριό σου, το οποίο ετοίμασας ενώπιον όλων των λαών», αλλά όλων, επειδή όντας δημιουργός όλων πρόσφερες αναγκαία σε όλους το μυστήριο της σωτηρίας. «Φως για την αποκάλυψη των εθνών και δόξα του λαού σου Ισραήλ». Πρώτα φωτίζονται τα έθνη και μετά από αυτό δοξάζεται ο Ισραήλ. Διότι γεννήθηκε αυτός, μέσω του οποίου οι έσχατοι έγιναν πρώτοι και οι πρώτοι έσχατοι, επειδή εκείνοι που προηγούνταν έχασαν τα πρωτεία εξαιτίας της ραθυμίας τους. «Και ο πατέρας του και η μητέρα του θαύμαζαν για όσα λέγονταν για αυτόν». Για ποιον λόγο, ω ευαγγελιστή και συγγραφέα της θείας γενεαλογίας, αποκαλείς πατέρα τον Ιωσήφ;

Έδωσε την άδεια σε όσους επιθυμούσαν να τον πλησιάσουν, κρύβοντας με την ταπείνωση το αξίωμά του, προβάλλοντας ως προτροπή τη συγγένειά του με τους θνητούς, δείχνοντας στους αμαρτωλούς με την ίδια του την όψη τα εχέγγυα της καταλλαγής, χρησιμοποιώντας την Παρθένο αντί για τη βάτο, ανακράζοντας το «Εγώ ειμι ο Ων», βεβαιώνοντας στον εαυτό του την ορατή του υπόσταση με τα θαύματα και τα πάθη της σάρκας, διατηρώντας ως Θεός την αγνεία στη μητέρα του και ως άνθρωπος αποδεχόμενος την κύηση μέσα στον χρόνο, περιοριζόμενος σε έναν τόπο ως βρέφος και ελκύοντας τους μάγους για να τον δουν ως Πλάστης, επιτρέποντας στον Συμεών να τον ψηλαφήσει στις αγκάλες του, μεταθέτοντας τον εαυτό του στην αγκαλιά της Άννας, ώστε όλοι να δώσουν μαρτυρία για το σώμα του, ώστε καθένας που τον έβλεπε να αναγνωρίσει τη συγκατάβασή του, για να μην πλάσει το θαύμα επιφανειακά απλώς ως ένα σχήμα· λαμβάνοντας τον χρόνο ως συνήγορο της πτωχείας στην οποία εκένωσε τον εαυτό του, δείχνοντας την ανθρώπινη φύση του μέσα σε τριάντα κύκλους ετών, βεβαιώνοντας πρώτα σε όσους έβλεπαν σε αυτόν τη δική μας φύση και έπειτα υποδεικνύοντας με εξουσία το γνώρισμα της θεότητάς του, προσθέτοντας στα μικρά τα μεγαλύτερα, φανερώνοντας μέσω των θαυμάτων τον Ποιητή, καταθέτοντας σε όλους όσους είχαν ανάγκη τον μισθό της παρουσίας του, παρέχοντας κρασί σε αυτούς που νυμφεύονταν, προσφέροντας άρτο στους πεινασμένους, όχι δανειζόμενος από άλλον ως φτωχός, αλλά αναβλύζοντας τα αναγκαία ως Θεός, χωρίς να θερίζει στάχυα, χωρίς να κόβει σταφύλια, χωρίς να χρησιμοποιεί ληνό και αλώνι, παρασκευάζοντας άρτο χωρίς μύλο, προσφέροντας κρασί χωρίς αμπέλι, καινουργώντας τη φύση την οποία ο ίδιος παλαιότερα είχε ορίσει διαφορετικά, προστάζοντας και μετατρέποντας τα ύδατα σε κρασί, φανερώνοντας τον Χορηγό μέσα από τα έργα του, υποδεικνύοντας τον αίτιο των βροχών, διανοίγοντας με πηλό τα μάτια των τυφλών, αποκαλύπτοντας μέσω του μέρους τον αίτιο του παντός, υποδηλώνοντας τον Πλάστη του Αδάμ.

Ενώ λοιπόν ο πρεσβύτης Συμεών θεολογούσε αυτά τα λόγια, λέγει: «Ο Ιωσήφ και η μητέρα του θαύμαζαν για όσα λέγονταν γι' αυτόν»· θαύμαζαν, όχι επειδή τώρα λάμβαναν τη γνώση αυτών που υπερβαίνουν τη λογική, αλλά επειδή σε όσα είχαν ήδη γνωρίσει με υπερφυή τρόπο, προσλάμβαναν και αυτά. Διότι η γνώση των υπερφυών πραγμάτων, όσες φορές τη φέρνει στη μνήμη του εκείνος που τα έχει γνωρίσει, τόσες φορές ανανεώνει το θαύμα μέσα στη διάνοιά του.

Και ο Ιωσήφ και η μητέρα του θαύμαζαν γι' αυτά που λέγονταν περί αυτού. Και τους ευλόγησε ο Συμεών και είπε προς τη Μαριάμ, τη μητέρα του: «Ιδού, αυτός κείται για πτώση και ανάσταση πολλών στον Ισραήλ, και ως σημείο αντιλεγόμενο· και τη δική σου δε την ψυχή θα διαπεράσει ρομφαία, ώστε να αποκαλυφθούν οι διαλογισμοί πολλών καρδιών». Ευλόγησε μεν και τους δύο ο Συμεών· αφήνοντας όμως τον νομιζόμενο πατέρα, απευθύνθηκε στην αληθινή μητέρα: «Ιδού», λέει, «αυτός κείται για πτώση και ανάσταση πολλών στον Ισραήλ»· πτώση μεν αυτών που δεν πιστεύουν, ανάσταση δε εκείνων που πιστεύουν. Ή και διαφορετικά, ο Κύριος κείται για πτώση των κακών που υπάρχουν στις ψυχές μας, και για ανάσταση των αγαθών. Πέφτει η πορνεία, ανίσταται η σωφροσύνη. Μπορεί δε να νοηθεί και διαφορετικά· διότι ο Χριστός κείται για πτώση, αντί του «πρόκειται να πάθει ο ίδιος, και να πέσει στον θάνατο, και πρόκειται να αναστηθούν πολλοί μέσω της δικής του πτώσης». Βάλε λοιπόν στίξη στο, «για πτώση»· έπειτα άρχισε, «και ανάσταση πολλών»· σημείο δε, είναι ο σταυρός, ο οποίος μέχρι τώρα είναι αντιλεγόμενος, δηλαδή δεν γίνεται αποδεκτός από τους απίστους. Ονομάζεται επίσης σημείο και η σάρκωση του Κυρίου· και μάλιστα σημείο παράδοξο.