Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 2:38

«Και αυτή, πλησιάζοντας εκείνη ακριβώς την ώρα, δοξολογούσε τον Κύριο και μιλούσε για αυτόν σε όλους όσοι περίμεναν λύτρωση στην Ιερουσαλήμ.» Ποιος είναι άραγε ο λόγος που ο ευαγγελιστής προέβη σε μια τόσο λεπτομερή αφήγηση για τη συγκεκριμένη προφήτιδα, ώστε να μνημονεύσει και τον πατέρα της και τη φυλή της, πράγμα που σχεδόν σε κανέναν άλλον δεν συναντάται; Τον ακριβή λόγο για αυτό θα μπορούσε να τον γνωρίζει μόνο ο ίδιος ο Θεός των αγίων, και όσοι έχουν διδαχθεί από την έμπνευση του Πνεύματός Του να λαλούν μυστήρια, σύμφωνα με τον θείο Απόστολο. Αυτή όμως, ακτινοβολώντας από την προφητική χάρη, γεννούσε θεόσδοτη παρηγορία σε όσους περίμεναν λύτρωση στην Ιερουσαλήμ, λέγοντας ότι ο Λυτρωτής των συμπάντων έχει καταφθάσει, και ο Σωτήρας των πάντων ήλθε και φανερώθηκε, θέλοντας να λυτρώσει την ίδια Του την εικόνα και επιθυμώντας να σώσει το πλάσμα που έπλασε. Γι' αυτόν τον λόγο άλλωστε ονομάζεται Χριστός Ιησούς, επειδή ακριβώς το όνομα Ιησούς ερμηνεύεται Σωτήρας.

Εάν κάποιος είναι διάκονος, ας μιμείται τους επτά γύρω από τον Στέφανο, στους οποίους εμπιστεύτηκαν τη διακονία, οι οποίοι και αναδείχθηκαν πιστοί και πλήρεις Αγίου Πνεύματος. Εάν κάποιος είναι αναγνώστης, ας γίνει συμμέτοχος εκείνου που λέει: «Η γλώσσα μου είναι κάλαμος οξυγράφου γραμματέως»· και όπως είπε ο Πέτρος: «Εάν κάποιος λαλεί, ας λαλεί ως λόγια Θεού»· και, «Άργυρος πεπυρωμένος είναι η γλώσσα του δικαίου». Όσοι μοναχοί είναι τέλειοι, ας έχουν αυτούς τους αγίους άνδρες ως φίλους: τον Ηλία, τον Ελισσαίο, τον Ιωάννη· ενώ οι νεότεροι ανάμεσά τους ας μιμούνται τους τότε τρεις αγίους μαζί με τους Μακκαβαίους. Οι δε παρθένες αναμένονται στους ουρανούς μαζί με τις συντρόφους τους, τη Μαρία την αδελφή του Ααρών, και τη Μαρία, και τη Θέκλα, η οποία ξερίζωσε από τον εαυτό της τη σαρκική επιθυμία, και τις τέσσερις προφητεύουσες θυγατέρες του Φιλίππου. Οι δε χήρες ας πολιτεύονται όπως η Δεββώρα που έκρινε τον λαό, η οποία αναδείχθηκε μητέρα στην Ιερουσαλήμ· και όπως η Ιουδήθ, η οποία με σύνεση και αγιασμό αφαίρεσε την κεφαλή του Ολοφέρνη· και όπως η Άννα, η θυγατέρα του Φανουήλ, η οποία, ούσα ογδόντα τεσσάρων ετών, βρισκόταν στο ιερό λατρεύοντας με νηστείες και δεήσεις, και προσέφερε διαρκώς δοξολογία προς τον Κύριο.

Ο δε Ματθαίος έκανε την αφήγησή του αρχίζοντας από τον χρόνο των τριάντα ετών πριν από τα γεγονότα στον Ιορδάνη και το βάπτισμα· ο δε Λουκάς προσδιόριζε τον χρόνο ξεκινώντας έξι μήνες πριν από την εν γαστρί σύλληψη του Σωτήρος, και έπειτα εννέα μήνες και λίγες ημέρες από τη σύλληψη του Κυρίου, έτσι ώστε ο συνολικός χρόνος να είναι τριάντα ένα έτη και κάτι περισσότερο. Διηγείται επίσης και τη θεοπτία των ποιμένων δια των αγγέλων που έφεραν το χαρμόσυνο άγγελμα, και πώς γεννήθηκε στη Βηθλεέμ, σπαργανώθηκε στη φάτνη και περιετμήθη την όγδοη ημέρα, και πώς στις σαράντα ημέρες τελούσαν για αυτόν την προσφορά σύμφωνα με τον νόμο, και πώς ο Συμεών τον δέχθηκε στις αγκάλες του και πώς η Άννα, η θυγατέρα του Φανουήλ, ανθωμολογείτο, και πώς αναχώρησε για τη Ναζαρέτ και πώς κάθε χρόνο ανέβαινε στην Ιερουσαλήμ μαζί με τους γονείς του που τελούσαν για αυτόν τα όσα όριζε ο νόμος· από όλα αυτά τίποτα δεν έχει εξιστορηθεί από τον Ματθαίο ούτε από τον Μάρκο, ούτε καν από τον Ιωάννη. 8. Εξαιτίας αυτού, και κάποιοι άλλοι από τους Έλληνες φιλοσόφους, εννοώ δηλαδή τον Πορφύριο, τον Κέλσο και τον Φιλοσαββάτιο, τον φοβερό και απατεώνα όφι που προέρχεται από τους Ιουδαίους, προβαίνοντας σε ανατροπή της ευαγγελικής πραγματείας κατηγορούν τους αγίους ευαγγελιστές, επειδή είναι ψυχικοί και σαρκικοί άνθρωποι, που στρατεύονται κατά σάρκα, αδυνατούν να ευαρεστήσουν τον Θεό και δεν έχουν κατανοήσει τα όσα έχουν ειπωθεί δια του Πνεύματος.

ΙΣΤ΄. Πώς από τη Βηθλεέμ ο μεν Ματθαίος εξιστορεί ότι ο Ιησούς μεταφέρεται από τους γονείς του στην Αίγυπτο, ενώ ο Λουκάς στην Ιερουσαλήμ, και από εκεί στη Ναζαρέτ. Α΄. Ο μεν Λουκάς, εξιστορώντας τον χρόνο της γεννήσεως του Σωτήρος μας, μνημονεύει τη βασιλεία του Αυγούστου και την απογραφή που έγινε επί των ημερών του· και αναφέρει ότι δεν βρήκαν καν κατάλυμα στη Βηθλεέμ, καθώς είχε συγκεντρωθεί, όπως ήταν φυσικό, πλήθος ανθρώπων στη Βηθλεέμ από το γένος του Δαβίδ εξαιτίας της απογραφής· γι' αυτό και ο Ιωσήφ δεν βρήκε διαθέσιμο οίκημα· εξού και αναφέρει ότι η Μαρία, αφού γέννησε, σπαργάνωσε το βρέφος και το απέθεσε σε φάτνη, επειδή δεν υπήρχε γι' αυτούς τόπος στο κατάλυμα· και ήταν εύλογο, εφόσον είχαν συγκεντρωθεί πάρα πολλοί λόγω της απογραφής, να μη βρίσκουν κατάλυμα. Αλλά και λέει: «Όταν συμπληρώθηκαν οι ημέρες για να περιτμηθεί (και τούτο πρέπει να γίνεται την όγδοη ημέρα μετά τον τοκετό), ανέβασαν το παιδί στα Ιεροσόλυμα, και αφού τέλεσαν γι' αυτό τα νενομισμένα, αναχώρησαν για τη Ναζαρέτ». Ενώ αυτά καταγράφονται από τον Λουκά, ο Ματθαίος δεν μνημόνευσε κανένα από αυτά, αλλά παραχωρώντας στον Λουκά τα προειρημένα, ο ίδιος διηγείται άλλα· και ποια ήταν αυτά, παρά η άφιξη των Μάγων από την Ανατολή;

Επειδή όμως η προφήτιδα Άννα, εξαιτίας του γήρατος, εκφέρει λόγο κάπως αδύναμο και όχι ιδιαίτερα ακουστό, αλλά ούτε και το υψηλό Ευαγγέλιο παρέθεσε κατά λέξη τα όσα ειπώθηκαν από αυτήν· ας πληροφορηθούμε πρώτα από τον ευαγγελιστή ποια ήταν και από πού καταγόταν, για ποιο σκοπό και πότε παρίστατο στο ιερό, και έπειτα ας ερευνήσουμε το νόημα αυτών που έλεγε.

Λέει, λοιπόν, ο μακάριος Λουκάς, ότι υπήρχε η προφήτιδα Άννα, κόρη του Φανουήλ, από τη φυλή Ασήρ· αυτή βρισκόταν σε πολύ προχωρημένη ηλικία, έχοντας ζήσει με τον άνδρα της επτά έτη μετά την παρθενία της· και αυτή ήταν χήρα περίπου ογδόντα τεσσάρων ετών, η οποία δεν απομακρυνόταν από το ιερό, προσφέροντας λατρεία με νηστείες και δεήσεις νύχτα και ημέρα· και αυτή, παρουσιαζόμενη εκείνη ακριβώς την ώρα, δοξολογούσε τον Θεό και μιλούσε για αυτόν σε όλους όσοι περίμεναν λύτρωση στην Ιερουσαλήμ. Ποιος είναι ο λόγος που ο ευαγγελιστής έκανε τόσο λεπτομερή την αφήγηση για την προφήτιδα αυτή, ώστε να μνημονεύσει και τον πατέρα της και τη φυλή της, πράγμα το οποίο δεν διαπιστώνεται να έχει ιστορηθεί σχεδόν για κανέναν άλλον;

Τον ακριβή λόγο γι' αυτό το ζήτημα θα μπορούσε να τον γνωρίζει μόνο ο ίδιος ο Θεός των αγίων και εκείνοι που, με τη δική του έμπνευση, διδάχθηκαν, σύμφωνα με τον θείο Απόστολο, να λαλούν μυστήρια δια του Πνεύματος. Κατά το μέτρο, όμως, που είναι εφικτό σε εμάς, λέμε ότι και άλλες γυναίκες εκείνον τον καιρό έφεραν το ίδιο όνομα με αυτή τη μακαρία, και ότι επιδίδονταν στις ίδιες ιερές ασχολίες με εκείνη, στο να εγκαρτερούν δηλαδή σε νηστείες και προσευχές. Προκειμένου, λοιπόν, να είναι ευκρινές το πρόσωπό της, πρόσθεσε την αναφορά στον πατέρα της και στο ιδιαίτερο γνώρισμα της φυλής της. Τη στεφάνωσε μάλιστα με μεγάλα εγκώμια, τα οποία εξάπαντος αποπνέουν αξιοπιστία στους ακροατές, στους οποίους εκείνη μιλούσε για τον Κύριο. Αλλά επειδή, όπως έχει λεχθεί, η ηχηρότητα και η μεγαλοφωνία του λόγου της έχει αφαιρεθεί εξαιτίας του γήρατος, ας τοποθετήσουμε το αυτί της διανοίας μας κοντά της, σαν στο ίδιο της το στόμα, διαμέσου της έρευνας της παρούσας υπόθεσης, για να δούμε τι ακριβώς έλεγε και αυτή σε εκείνους που προσδοκούσαν λύτρωση στην Ιερουσαλήμ. Διότι, σύμφωνα με τη λογική ακολουθία του νοήματος που προκύπτει από τους προφητικούς λόγους, έκανε την ομιλία της για τον Κύριο. Αφού και αυτοί, προς τους οποίους το Ευαγγέλιο αναφέρει ότι η ίδια μιλούσε, είχαν οπωσδήποτε διδαχθεί να προσδοκούν τη λύτρωση μέσα από τους θείους χρησμούς που διακηρύσσονται στους προφήτες.

Γι' αυτούς τους λόγους, λοιπόν, ενετείλατο το θείο βάπτισμα και έθεσε σωτηριώδεις νόμους και κήρυξε σε όλους μετάνοια και μετέδωσε από το ίδιο του το σώμα και αίμα. Διότι δεν δέχεται το βάπτισμα απλώς η φύση, αλλά η υπόσταση καθενός από τους πιστούς, και σύμφωνα με τις θείες εντολές πολιτεύεται και γίνεται μέτοχος του θεουργού άρτου και του ποτηρίου. Μέσω αυτών, λοιπόν, ο Χριστός μας δικαίωσε υποστατικώς και μας επανέφερε στην υπακοή του υπέρτατου Πατέρα. Αυτή δε τη φύση, την οποία προσέλαβε από εμάς και ανακαίνισε, την παρουσίασε αγιασμένη και δικαιωμένη και σε όλα υπάκουη στον Πατέρα, μέσω όσων Εκείνος, έχοντας ενωθεί μαζί της καθ' υπόστασιν, έπραξε και έπαθε σύμφωνα με αυτήν. Στα γεγονότα αυτά συγκαταλέγεται και η δική Του, που εορτάζεται σήμερα από εμάς, ανάβαση ή αναβίβαση σε εκείνο το παλαιό ιερό για καθαρισμό, καθώς και η υπαπαντή του θεόληπτου Συμεών και η δοξολογία της Άννας, η οποία σε όλη της τη ζωή παρέμενε προσηλωμένη στο ιερό.

Η δε προφήτιδα Άννα, η κόρη του Φανουήλ, χήρα περίπου ογδόντα τεσσάρων ετών, η οποία ήταν αφοσιωμένη σε νηστείες και δεήσεις και δεν απομακρυνόταν καθόλου από τον ναό, έχοντας καταληφθεί εκείνη τη στιγμή ακόμη περισσότερο από το θείο Πνεύμα, ευχαριστούσε τον Θεό και ανήγγειλε χαρμόσυνα την έλευση της λύτρωσης σε όσους την προσδοκούσαν, υποδεικνύοντας ότι αυτή είναι τούτο το βρέφος.

Αλλά επειδή οπωσδήποτε είδε αυτόν που στον ογδοηκοστό τέταρτο ψαλμό σαφώς είχε εξαγγελθεί από το Πνεύμα, θέλησε να πει γι' αυτόν τέτοια λόγια όπως αυτά που έψαλε ο Δαυίδ, ο ψαλμωδός, προβάλλοντάς τον: «Ευδόκησες, Κύριε, τη γη σου, απέστρεψας την αιχμαλωσία του Ιακώβ· συγχώρησες τις ανομίες του λαού σου, σκέπασες όλες τις αμαρτίες τους. Κατέπαυσες όλη την οργή σου, απομακρύνθηκες από την οργή του θυμού σου. Αλήθεια ανέτειλε από τη γη, και δικαιοσύνη πρόβαλε από τον ουρανό»· διότι σε αυτά συνίσταται «η λύτρωση της Ιερουσαλήμ», την οποία στη συνέχεια ιστορείται ότι κήρυξε και προφήτευσε η γυναίκα· διότι λέει: «η οποία δεν απομακρυνόταν από το ιερό.» Πολλοί βέβαια κατοικούν στο ιερό, αλλά κατοικώντας το υβρίζουν, όσοι δεν το κατοικούν έτσι όπως ακριβώς βρισκόταν να το κατοικεί η Άννα, «λατρεύοντας με νηστείες και δεήσεις νύχτα και ημέρα»· διότι με τις νηστείες καθάριζε το σώμα, ενώ με τις δεήσεις έδινε φτερά στο φρόνημα της ψυχής και κατοικούσε στο ιερό ούσα η ίδια ιερή. «Και παρουσιάστηκε εκείνη ακριβώς την ώρα»· διότι οπωσδήποτε το Πνεύμα οδήγησε και αυτήν, όπως ακριβώς και τον Συμεών, στη δοξολογία του βρέφους. «Και ανθωμολογείτο στον Θεό»· δεν δοξολογούσε απλώς αλλά ανθωμολογείτο, αναφωνώντας παρόμοια με αυτά που είχαν ειπωθεί από τον Συμεών. «Και μιλούσε γι' αυτόν σε όλους εκείνους που περίμεναν λύτρωση στην Ιερουσαλήμ.» Ποια και τι λογής πράγματα λέγοντας; «

Έδωσε την άδεια σε όσους επιθυμούσαν να τον πλησιάσουν, κρύβοντας με την ταπείνωση το αξίωμά του, προβάλλοντας ως προτροπή τη συγγένειά του με τους θνητούς, δείχνοντας στους αμαρτωλούς με την ίδια του την όψη τα εχέγγυα της καταλλαγής, χρησιμοποιώντας την Παρθένο αντί για τη βάτο, ανακράζοντας το «Εγώ ειμι ο Ων», βεβαιώνοντας στον εαυτό του την ορατή του υπόσταση με τα θαύματα και τα πάθη της σάρκας, διατηρώντας ως Θεός την αγνεία στη μητέρα του και ως άνθρωπος αποδεχόμενος την κύηση μέσα στον χρόνο, περιοριζόμενος σε έναν τόπο ως βρέφος και ελκύοντας τους μάγους για να τον δουν ως Πλάστης, επιτρέποντας στον Συμεών να τον ψηλαφήσει στις αγκάλες του, μεταθέτοντας τον εαυτό του στην αγκαλιά της Άννας, ώστε όλοι να δώσουν μαρτυρία για το σώμα του, ώστε καθένας που τον έβλεπε να αναγνωρίσει τη συγκατάβασή του, για να μην πλάσει το θαύμα επιφανειακά απλώς ως ένα σχήμα· λαμβάνοντας τον χρόνο ως συνήγορο της πτωχείας στην οποία εκένωσε τον εαυτό του, δείχνοντας την ανθρώπινη φύση του μέσα σε τριάντα κύκλους ετών, βεβαιώνοντας πρώτα σε όσους έβλεπαν σε αυτόν τη δική μας φύση και έπειτα υποδεικνύοντας με εξουσία το γνώρισμα της θεότητάς του, προσθέτοντας στα μικρά τα μεγαλύτερα, φανερώνοντας μέσω των θαυμάτων τον Ποιητή, καταθέτοντας σε όλους όσους είχαν ανάγκη τον μισθό της παρουσίας του, παρέχοντας κρασί σε αυτούς που νυμφεύονταν, προσφέροντας άρτο στους πεινασμένους, όχι δανειζόμενος από άλλον ως φτωχός, αλλά αναβλύζοντας τα αναγκαία ως Θεός, χωρίς να θερίζει στάχυα, χωρίς να κόβει σταφύλια, χωρίς να χρησιμοποιεί ληνό και αλώνι, παρασκευάζοντας άρτο χωρίς μύλο, προσφέροντας κρασί χωρίς αμπέλι, καινουργώντας τη φύση την οποία ο ίδιος παλαιότερα είχε ορίσει διαφορετικά, προστάζοντας και μετατρέποντας τα ύδατα σε κρασί, φανερώνοντας τον Χορηγό μέσα από τα έργα του, υποδεικνύοντας τον αίτιο των βροχών, διανοίγοντας με πηλό τα μάτια των τυφλών, αποκαλύπτοντας μέσω του μέρους τον αίτιο του παντός, υποδηλώνοντας τον Πλάστη του Αδάμ.

Αλλά βέβαια οι λόγοι μας για τον Συμεών ας λάβουν εδώ ένα τέλος, όντας πραγματικά λόγοι του Θεού και έχοντας αποκαλυφθεί από τον Θεό στον θεόληπτο μέσω χρησμού. Είναι όμως καιρός να μιλήσουμε και για την προφήτιδα Άννα, της οποίας την αρετή και τη λοιπή σεμνότητα παρουσιάζει το θείο Ευαγγέλιο. Διότι αυτή η σώφρων και ηλικιωμένη γυναίκα ήταν ογδόντα τεσσάρων ετών, έχοντας συζήσει επτά από αυτά τα χρόνια με άνδρα, και έκτοτε επέλεξε την παρθενία, έχοντας ζήσει όλα τα υπόλοιπα χρόνια της σεμνά και σώφρονα. Ποτέ δεν απομακρυνόταν από το ιερό, ούτε εγκατέλειπε τη νηστεία, την οποία είχε καταστήσει σύντροφο της ζωής της, ούτε την προσευχή, ούτε την επικοινωνία με τον Θεό, και δεν υστέρησε σε τίποτα άλλο από όσα έπρεπε, αλλά τα εφάρμοζε όλα μαζί και το καθένα σε ύψιστο βαθμό. Αυτή, έχοντας παρουσιαστεί στο ιερό κατά τη συνήθειά της και βλέποντας τον Θεό ως νήπιο, και έχοντας εκπλαγεί βαθιά από αυτό το μέγα θαύμα, δοξολογούσε εκείνη την ώρα τον Θεό και έλεγε ότι έχει ήδη έρθει η λύτρωση για όσους την προσδοκούσαν και την περίμεναν καρτερικά.

Εκείνη δε, δοξολογώντας τον Θεό, σχετικά με το παιδί «μιλούσε σε όλους όσους προσδοκούσαν λύτρωση στην Ιερουσαλήμ».

Και αν αυτός που σταυρώθηκε ήταν απλός άνθρωπος, δεν θα είχε αναστηθεί εκ νεκρών τόσο ολοφάνερα· διότι πολλοί σταυρώθηκαν πριν από αυτόν, αλλά εκτός από αυτόν κανείς δεν αναστήθηκε, «για να αποκαλυφθούν οι διαλογισμοί πολλών καρδιών», δηλαδή ότι αυτός που σταυρώθηκε και τάφηκε και αναστήθηκε ήταν τέλειος άνθρωπος και τέλειος Θεός, και σταυρώνεται και πεθαίνει ως άνθρωπος, αλλά ως ισχυρός Θεός συντρίβει με δύναμη τον θάνατο και ανασταίνει μαζί του τους νεκρούς. «Και υπήρχε η Άννα, προφήτιδα, κόρη του Φανουήλ, από τη φυλή Ασήρ· αυτή ήταν πολύ προχωρημένης ηλικίας, έχοντας ζήσει με τον άνδρα της επτά χρόνια μετά την παρθενία της, και η ίδια ήταν χήρα περίπου ογδόντα τεσσάρων ετών, η οποία δεν απομακρυνόταν από τον ναό, λατρεύοντας τον Θεό νύχτα και μέρα με νηστείες και δεήσεις· και αυτή, αφού πλησίασε εκείνη την ώρα, δοξολογούσε τον Κύριο και μιλούσε για αυτόν σε όλους όσοι περίμεναν λύτρωση στην Ιερουσαλήμ». Όντως «δεν υπάρχει προσωποληψία εκ μέρους του Θεού»· διότι είτε βρει γέροντα πρεσβύτη σαν τον Συμεών, είτε νέο σαν τον Δανιήλ, είτε έγγαμη γυναίκα σαν την Σωσάννα, είτε ηλικιωμένη χήρα που του είναι ευάρεστη, δεν τους στερεί τη χάρη του Παρακλήτου. Διότι, πόσοι άραγε κατοικούσαν τότε στα Ιεροσόλυμα, πρεσβύτες και νέοι και χήρες και έγγαμες και νεάνιδες και γερόντισσες;

Αυτή δε η χήρα και ηλικιωμένη γυναίκα, αναδείχθηκε αμέσως ταυτόχρονα προφήτιδα και διδάσκαλος. «Ανθομολογείτο», λέει, «στον Κύριο και μιλούσε για αυτόν σε όλους όσους προσδοκούσαν», δηλαδή σε αυτούς που περίμεναν, «λύτρωση στην Ιερουσαλήμ». «Ανθομολογείτο στον Κύριο», ευχαριστούσε τον Κύριο, επειδή αξιώθηκε να γίνει αυτόπτης μάρτυρας ενός τόσο σπουδαίου οράματος και μιλούσε για το παιδί σε αυτούς που περίμεναν λύτρωση: λύτρωση αμαρτιών, λύτρωση από τους δαίμονες, λύτρωση από ποικιλία παθών και απαλλαγή από αμέτρητες ασθένειες. «Και μιλούσε για αυτόν σε όλους όσους προσδοκούσαν λύτρωση στην Ιερουσαλήμ».

Αυτά τα έλεγε ο θείος Παύλος, όχι βέβαια για να προκαλέσει απόγνωση, αλλά για να φανερώσει το μίασμα των προαναφερθεισών ακαθαρσιών, και για να αποφύγουν οι άνθρωποι το μύσος των εν λόγω κακών και να καταφύγουν οι φιλοσώφρονες στον αγιοστεφή νυμφώνα της σωφροσύνης, από τον οποίο, όπως έχει ειπωθεί, «δεν υπάρχει τίποτα πιο χρήσιμο στη ζωή για τους ανθρώπους». Διότι, εισερχόμενος σε αυτόν τον νυμφώνα της σωφροσύνης, ο σώφρων Ιωσήφ καταπάτησε το θέλημα της ακόλαστης κυρίας του και αναδείχθηκε ερμηνευτής άρρητων μυστηρίων και έγινε άρχοντας της Αιγύπτου και βασιλιάς των παθών. Και η σώφρων Άννα, θυγατέρα του Φανουήλ, που χήρευε για ογδόντα τέσσερα χρόνια, αναγνώρισε τον Κύριο όταν έγινε βρέφος και μιλούσε για αυτόν. Και η Σωσάννα, θυγατέρα του Χελκία και σύζυγος του Ιωακείμ, προτίμησε μάλλον να πεθάνει παρά να διαφθείρει το αγαθό της σωφροσύνης. Για χάρη της οποίας, ο Θεός, που γνωρίζει τα κρυπτά και φρουρεί τους σώφρονες, αφού εξήγειρε το πνεύμα του δωδεκάχρονου παιδιού Δανιήλ, γλιτώνει τη σώφρονα από τον λιθοβολισμό και τον θάνατο και, αντί για αυτήν, πρόσταξε να λιθοβοληθούν και να θανατωθούν εκείνοι οι άδικοι και ακόλαστοι πρεσβύτεροι κριτές, προκειμένου να μάθουμε εντέλει ότι όχι μόνο η παρθενία, αλλά και η χηρεία και η σώφρων συζυγία στεφανώνονται από τον Θεό με το στεφάνι της σωφροσύνης.

Διότι, καθώς ο Υιός διακήρυξε σαφώς τον ίδιο Του τον Πατέρα, αποκαλύφθηκαν ξεκάθαρα οι διαλογισμοί εκείνων που έλεγαν ότι δεν είναι γιος ξυλουργού, ούτε προέρχεται από κάποια άλλη επίγεια σπορά, αλλά από Εκείνον που Τον γέννησε προ των αιώνων. Ωστόσο, την άποψη που λέει ότι ρομφαία διεπέρασε την ψυχή της από αμφιβολία, μήπως και δεν ήταν Θεός Αυτός που σταυρωνόταν, ακόμη και αν ειπώθηκε από κάποιους, εγώ δεν θα την αποδεχόμουν ποτέ. «Και υπήρχε», λέει, «μια προφήτισσα Άννα, κόρη του Φανουήλ, από τη φυλή Ασήρ» μέχρι το «και αυτή ήταν χήρα περίπου ογδόντα τεσσάρων ετών». «Άννα προφήτισσα, κόρη του Φανουήλ»· με αυτά τα γνωρίσματα διακρίνεται αυτή από τη μητέρα της Παρθένου. Έλαμπε δε από όλες τις αρετές· διότι από το γεγονός ότι δεν απομακρυνόταν από τον ναό και λάτρευε τον Θεό με νηστείες και δεήσεις νύχτα και μέρα, είναι φανερό ότι τη συνόδευε και η υπόλοιπη χορεία των άλλων αρετών, από τις οποίες, έχοντας καθαριστεί στον νου, έχοντας γίνει δοχείο του Παναγίου Πνεύματος και δεχόμενη τις από Αυτό ελλάμψεις, «αυτήν ακριβώς την ώρα παρουσιάστηκε και δοξολογούσε τον Θεό και μιλούσε για Αυτόν σε όλους όσοι περίμεναν λύτρωση στην Ιερουσαλήμ». «Αυτήν την ώρα παρουσιάστηκε», λέει· ποια ώρα; Αυτήν κατά την οποία η μητέρα και ο Ιωσήφ προσέφεραν το Παιδί στον ναό. Και πρόσεξε πώς αυτή που ήταν παρόμοια με τον Συμεών στις αρετές, εκφέρει και παρόμοιες προφητείες.

Διότι, ταυτόχρονα με την παρουσία τους στον ναό, αξιώνονταν και την προφητική χάρη. Ο μεν Συμεών προηγήθηκε προφητεύοντας, η δε, αν και είχε τη δεύτερη σειρά, ωστόσο δεν υστερούσε στις προφητείες, αλλά αποκαλούσε το βρέφος Κύριο, στον οποίο και «ανθομολογείτο», και μιλούσε για αυτόν σε όλους όσοι περίμεναν λύτρωση στο Ισραήλ, ανακηρύσσοντας τη λύτρωση και τη σωτηρία του γένους. Ίσως δε να μπορούσε κανείς να εξηγήσει θεολογικά ότι ο Συμεών προηγήθηκε για τον εξής λόγο: επειδή αυτός μεν αποτελούσε τύπο του νόμου (διότι και το όνομά του δηλώνει την υπακοή), η δε Άννα αποτελούσε τύπο της χάριτος (διότι αυτό δηλώνει η ερμηνεία του ονόματός της), ανάμεσα στους οποίους βρισκόταν ο Χριστός, τον μεν ένα απολύοντας, καθώς τελείωνε μαζί με τον νόμο, την δε άλλη κρατώντας την προς το παρόν, καθώς συζεί με τη χάρη.

Του Μοδέστου αρχιεπισκόπου Ιεροσολύμων, από τον λόγο εις την Υπαπαντήν. Και η Άννα, η οποία έζησε εβδομήντα χρόνια αφιερωμένη στον Θεό μετά τον σύζυγό της, παραμένοντας αφοσιωμένη σε προσευχές και νηστείες, ούσα ογδόντα τεσσάρων ετών, αφού νίκησε τη σάρκα που αποτελείται από τα τέσσερα στοιχεία, και αφού καθάρισε τον νου της για την υποδοχή του Αγίου Πνεύματος, και αφού στόλισε τον εαυτό της με τις βασικές αρετές, διήνυσε τον καιρό της ογδοηκονταετίας και βρήκε στον ναό τον Σωτήρα του μέλλοντος αιώνος να κρατείται στην αγκαλιά.

«Και αυτή ήταν χήρα περίπου ογδόντα τεσσάρων ετών, η οποία δεν απομακρυνόταν από το ιερό, λατρεύοντας με νηστείες και δεήσεις νύχτα και μέρα. Και αυτή, αφού παρουσιάστηκε την ίδια ώρα, δοξολογούσε τον Κύριο και μιλούσε γι' αυτόν σε όλους όσοι περίμεναν λύτρωση στην Ιερουσαλήμ· και όταν τα τελείωσαν όλα σύμφωνα με τον νόμο του Κυρίου, επέστρεψαν στη Γαλιλαία, στην πόλη τους, τη Ναζαρέτ. Το δε παιδί μεγάλωνε και ενδυναμωνόταν στο πνεύμα, γεμάτο σοφία, και η χάρη του Θεού ήταν πάνω του.» Επιμένει ο ευαγγελιστής στην αφήγηση περί της Άννας, αναφέροντας και τον πατέρα και τη φυλή της, για να μάθουμε ότι λέει την αλήθεια, σαν να καλεί πολλούς μάρτυρες, αυτούς που γνώριζαν και τον πατέρα και τη φυλή της. Αυτή λοιπόν δοξολογούσε τον Κύριο, δηλαδή ευχαριστούσε, και δίδασκε τους πάντες για τον Κύριο, ότι αυτός ήταν ο Σωτήρας και η παρηγοριά ημών που προσδοκούμε την απολύτρωση· και μετά την ολοκλήρωση όλων, επέστρεψαν στη Γαλιλαία, στην πόλη τους, τη Ναζαρέτ. Διότι και η Βηθλεέμ ήταν πόλη τους, αλλά ως πατρίδα, ενώ η Ναζαρέτ, ως τόπος κατοικίας. Μεγάλωνε δε ο Ιησούς κατά το σώμα, καίτοι μπορούσε από την ίδια τη μήτρα να φτάσει στο μέτρο της ανδρικής ηλικίας, αλλά αυτό θα φαινόταν σαν ψευδαίσθηση, γι' αυτό αυξάνεται σιγά-σιγά· και καθώς μεγάλωνε, φανερωνόταν η σοφία του Θεού Λόγου. Διότι δεν γινόταν σοφός μέσω σταδιακής προόδου, μη γένοιτο.