Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 21:18

Αφαιρώντας δε και τις αφορμές της ανθρώπινης μικροψυχίας, λέει ότι θα παραδοθούν από τους πιο οικείους τους, αλλά ότι οπωσδήποτε και με κάθε τρόπο θα σωθούν από αυτόν· γι' αυτό προσθέτει: «Θα παραδοθείτε και από γονείς, και αδελφούς, και φίλους, και συγγενείς.» —(A f. 270, C f. 151) Πλην όμως ότι οπωσδήποτε και με κάθε τρόπο θα σωθούν από αυτόν. «Διότι ούτε μία τρίχα από το κεφάλι σας δεν θα χαθεί», λέει. Κάνοντας δε σαφέστερη την προφητεία της αλώσεως, προσθέτει: «Όταν όμως δείτε την Ιερουσαλήμ περικυκλωμένη από στρατόπεδα, τότε να γνωρίζετε ότι έχει πλησιάσει η ερήμωσή της.» Έπειτα μεταφέρει πάλι τον λόγο στον καιρό της συντέλειας. Έχει γραφεί στις Πράξεις ότι μετά την ανάσταση έγινε μεγάλος λιμός επί Κλαυδίου Καίσαρος, και έγιναν πολλοί σεισμοί. Διότι, αυτά που είδατε να γίνονται σε εμένα, να τα περιμένετε και για εσάς. <Επί της γης συνοχή των εθνών.> (B f. 191 b) Διότι, καθώς η κτίση θα αρχίσει τρόπον τινά να μεταβάλλεται, θα υπάρξει κάποια φοβερή στενοχώρια και εξάντληση μέχρι θανάτου· διότι ο επερχόμενος αφόρητος τρόμος, σε πολλούς θα είναι αρκετός για να προκαλέσει τον όλεθρο. <Τότε θα δουν τον Υιό του ανθρώπου να έρχεται μέσα σε νεφέλη.> (A f. 272, C f. 151 b, E f. 315) Πώς όμως θα έλθει; Πώς θα φθάσει; Όπως ο ίδιος δήλωσε [και] αλλού λέγοντας: «Και τότε θα δουν τον Υιό του ανθρώπου να έρχεται μέσα σε νεφέλες, με δύναμη και δόξα πολλή.»

Πάλι απέκοψε τα σχετικά με τον αμπελώνα που είχε εκμισθωθεί στους γεωργούς και το «τι σημαίνει λοιπόν αυτό: τον λίθο που αποδοκίμασαν οι οικοδόμοι;» 〈νστ΄〉. Απέκοψε το «ότι δε εγείρονται οι νεκροί, ο Μωυσής το φανέρωσε στο χωρίο περί της βάτου, καθώς αποκαλεί τον Κύριο Θεό του Αβραάμ και του Ισαάκ και του Ιακώβ. Είναι δε Θεός ζώντων και όχι νεκρών». 〈νζ΄〉. Δεν περιείχε τα εξής: «ότι δε εγείρονται οι νεκροί και ο Μωυσής το φανέρωσε λέγοντας Θεό του Αβραάμ και Θεό του Ισαάκ και Θεό του Ιακώβ, Θεό ζώντων». 〈νη΄〉. Πάλι παρέλειψε το «ούτε μία τρίχα από το κεφάλι σας δεν πρόκειται να χαθεί». 〈νθ΄〉. Πάλι παρέλειψε τα εξής: «τότε εκείνοι που βρίσκονται στην Ιουδαία ας φύγουν στα όρη» και τα υπόλοιπα, εξαιτίας αυτών που ακολουθούν στο χωρίο: «μέχρι να εκπληρωθούν όλα τα γεγραμμένα». 〈ξ΄〉. «Συνεννοήθηκε με τους στρατηγούς για το πώς να τον παραδώσει σε αυτούς». 〈ξα΄〉. «Και είπε στον Πέτρο και στους υπολοίπους: Πηγαίνετε και ετοιμάστε, για να φάμε το Πάσχα». 〈ξβ΄〉. «Και ανακλίθηκε στο δείπνο, και οι δώδεκα απόστολοι μαζί του, και είπε: Με μεγάλη επιθυμία επιθύμησα να φάω αυτό το Πάσχα μαζί σας πριν από το πάθος μου». 〈ξγ΄〉. Παρέλειψε το «διότι σας λέω, δεν θα το φάω από τώρα και στο εξής, μέχρις ότου εκπληρωθεί στη βασιλεία του Θεού». 〈ξδ΄〉. Παρέλειψε το «όταν σας απέστειλα, μήπως στερηθήκατε κάτι;» και τα υπόλοιπα, εξαιτίας του «και αυτό που έχει γραφτεί πρέπει να εκπληρωθεί, το: και συγκαταλέχθηκε με τους ανόμους». 〈ξε΄〉. «Απομακρύνθηκε από αυτούς περίπου σε απόσταση βολής λίθου και, αφού γονάτισε, προσευχόταν». 〈ξστ΄〉. «

Ήδη όμως στον προηγούμενο έλεγχο έχει δοθεί η αντίρρηση εναντίον της ραδιουργίας του. Σχόλιο 58. Πάλι περικόπτει το χωρίο: «τρίχα από την κεφαλή σας δεν θα χαθεί». Έλεγχος 58. .................................................................... Σχόλιο 59. Πάλι περικόπτει αυτά: «τότε όσοι είναι στην Ιουδαία ας φεύγουν στα όρη» και τα επόμενα, εξαιτίας όσων προστίθενται στο ρητό: «έως ότου εκπληρωθούν όλα τα γεγραμμένα». Έλεγχος 59. Φαίνεται πως, επειδή έχει λησμονιά, νομίζει ίσως ότι όλοι είναι ανόητοι σαν κι αυτόν, και δεν γνωρίζει ότι, ακόμη κι αν αφεθεί από αυτόν ένα μικρό ρητό, γίνεται έλεγχος και για καθένα από τα πολλά ρητά που περικόπηκαν από αυτόν. Δεν θα εμποδίσει λοιπόν τίποτε εκείνον που θέλει να αντιπαραβάλει στις περικομμένες αυτές μαρτυρίες όσα ο ίδιος ομολόγησε. Διότι θα φανεί ότι συμφωνούν με αυτά που εκείνος περιέκοψε· εκεί όπου έλεγε ο Αβραάμ μετά την τελευτή: «Έχουν τον Μωυσή και τους προφήτες· ας ακούσουν αυτούς». Διότι όσα έλεγαν οι προφήτες και ο Μωυσής ήταν από τον Θεό Πατέρα, και από τον ίδιο τον Κύριο, τον Υιό του Θεού, και από το Άγιο Πνεύμα· αυτά έπρεπε, αφού ήταν γραμμένα, να εκπληρωθούν. Σχόλιο 60. «Συνομίλησε με τους στρατηγούς για το πώς να τον παραδώσει σε αυτούς». Έλεγχος 60. Ω φρενοβλάβεια του Μαρκίωνα! «Συνομίλησε» — ποιος άλλος, παρά ο Ιούδας; Για να κάνει τι άλλο, παρά να παραδώσει τον Σωτήρα;

Διότι λέγει ο Κύριος: «Όταν αρχίσουν να γίνονται αυτά, ανασηκωθείτε και υψώστε τα κεφάλια σας, διότι πλησιάζει η απολύτρωσή σας». «Και ούτε τρίχα από το κεφάλι σας δεν πρόκειται να χαθεί». «Διότι, όπως η αστραπή βγαίνει από την ανατολή και φαίνεται μέχρι τη δύση, έτσι θα είναι η παρουσία του Υιού του ανθρώπου. Όπου βρίσκεται το πτώμα, εκεί θα συναχθούν οι αετοί». Το πτώμα, βέβαια, δημιουργήθηκε στον παράδεισο· διότι εκεί ο Αδάμ εξαπατήθηκε και έπεσε. Όπως και πάλι λέγει: «Τότε θα αποστείλει ο Υιός του ανθρώπου τους αγγέλους του και θα επισυνάξει τους εκλεκτούς του από τους τέσσερις ανέμους του ουρανού». Και ο Δαβίδ, προαναγγέλλοντας την κρίση και την επιφάνεια του Κυρίου, λέγει: «Από την άκρη του ουρανού είναι η έξοδός του και η κατάληξή του έως την άκρη του ουρανού· και δεν υπάρχει κανείς που θα κρυφτεί από τη θέρμη του». Και ως θέρμη εννοεί την εκπύρωση.

Γενικά, αυτά μπορούν να θεωρηθούν κοινά, τόσο για τον καιρό της συντέλειας όσο και της άλωσης, εννοώ τα σχετικά με τις ακαταστασίες και τους πολέμους και τα υπόλοιπα. «Πριν όμως από όλα αυτά, θα βάλουν πάνω σας τα χέρια τους και θα σας καταδιώξουν, παραδίδοντάς σας σε συναγωγές και φυλακές, και θα οδηγηθείτε μπροστά σε βασιλείς και ηγεμόνες εξαιτίας του ονόματός μου, και αυτό θα σας βγει σε μαρτύριο. Βάλτε λοιπόν στις καρδιές σας να μην προμελετάτε πώς θα απολογηθείτε. Διότι εγώ θα σας δώσω λόγο και σοφία, στην οποία δεν θα μπορέσουν να αντιτάξουν λόγο ούτε να αντισταθούν όλοι οι αντίπαλοί σας. Θα παραδοθείτε ακόμη και από γονείς και συγγενείς και φίλους και αδελφούς, και θα θανατώσουν κάποιους από εσάς, και θα είστε μισητοί από όλους εξαιτίας του ονόματός μου. Αλλά ούτε μία τρίχα από το κεφάλι σας δεν πρόκειται να χαθεί. Με την υπομονή σας θα σώσετε τις ψυχές σας.» Πριν από όλα αυτά, τα της συντέλειας ή και τα της άλωσης· διότι, όπως είπα, συμπλέκει τους λόγους για τη συντέλεια με εκείνους για την άλωση. Θα βάλουν επάνω σας, λέει, στους δικούς μου μαθητές, τα χέρια τους. Διότι και πριν από την άλωση οι απόστολοι εκδιώχθηκαν από τα Ιεροσόλυμα, καθώς ο Θεός οικονομούσε και αυτό, ώστε τα δεινά να επιπέσουν μόνο στους σταυρωτές, ενώ εκείνοι, οι απόστολοι εννοώ, να γεμίσουν όλον τον κόσμο με το κήρυγμα.

Αφού είπε αυτά και κατεύνασε τον φόβο τους για την αμάθειά τους, προσθέτει και κάτι άλλο αναγκαίο, που είναι ικανό να συγκλονίσει τις ψυχές, το: «Θα παραδοθείτε από φίλους και συγγενείς». Τα προλέγει, λοιπόν, και αυτά, ώστε να μην έρθουν ξαφνικά και τους ταράξουν. Διότι αυτό είναι φοβερό πλήγμα για την ψυχή, όπως λέει και ο Δαβίδ: «Αν με ύβριζε εχθρός, θα το υπέμενα· αλλά εσύ, άνθρωπε ομόψυχε». Και πάλι: «Αυτός που τρώει τον άρτο μου, μεγάλωσε την απάτη εναντίον μου». Αφού είπε αυτά, ότι δηλαδή θα μισηθούν και ότι μερικοί από αυτούς θα θανατωθούν, προσθέτει τη μεγαλύτερη παρηγοριά, ότι «Ούτε τρίχα από το κεφάλι σας δεν πρόκειται να χαθεί». Διότι θα σωθείτε, λέει, και ούτε το ελάχιστο από εσάς δεν θα καταστραφεί, ακόμη κι αν στους πολλούς θα φανεί ότι καταστράφηκε· το μόνο που χρειάζεται είναι να υπομείνετε· διότι με την υπομονή θα μπορέσετε να αποκτήσετε τις ψυχές σας. Διότι θα πλησιάσει ο εχθρός σαν αιχμαλωτιστής, προσπαθώντας να αρπάξει τις ψυχές σας προκαλώντας δεινά, αλλά εσείς δώστε αντί για ασήμι την υπομονή, και αποκτήστε τις ψυχές σας με αυτό το αντάλλαγμα, και δεν θα τις χάσετε.