Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 21:25

Αφαιρώντας δε και τις αφορμές της ανθρώπινης μικροψυχίας, λέει ότι θα παραδοθούν από τους πιο οικείους τους, αλλά ότι οπωσδήποτε και με κάθε τρόπο θα σωθούν από αυτόν· γι' αυτό προσθέτει: «Θα παραδοθείτε και από γονείς, και αδελφούς, και φίλους, και συγγενείς.» —(A f. 270, C f. 151) Πλην όμως ότι οπωσδήποτε και με κάθε τρόπο θα σωθούν από αυτόν. «Διότι ούτε μία τρίχα από το κεφάλι σας δεν θα χαθεί», λέει. Κάνοντας δε σαφέστερη την προφητεία της αλώσεως, προσθέτει: «Όταν όμως δείτε την Ιερουσαλήμ περικυκλωμένη από στρατόπεδα, τότε να γνωρίζετε ότι έχει πλησιάσει η ερήμωσή της.» Έπειτα μεταφέρει πάλι τον λόγο στον καιρό της συντέλειας. Έχει γραφεί στις Πράξεις ότι μετά την ανάσταση έγινε μεγάλος λιμός επί Κλαυδίου Καίσαρος, και έγιναν πολλοί σεισμοί. Διότι, αυτά που είδατε να γίνονται σε εμένα, να τα περιμένετε και για εσάς. <Επί της γης συνοχή των εθνών.> (B f. 191 b) Διότι, καθώς η κτίση θα αρχίσει τρόπον τινά να μεταβάλλεται, θα υπάρξει κάποια φοβερή στενοχώρια και εξάντληση μέχρι θανάτου· διότι ο επερχόμενος αφόρητος τρόμος, σε πολλούς θα είναι αρκετός για να προκαλέσει τον όλεθρο. <Τότε θα δουν τον Υιό του ανθρώπου να έρχεται μέσα σε νεφέλη.> (A f. 272, C f. 151 b, E f. 315) Πώς όμως θα έλθει; Πώς θα φθάσει; Όπως ο ίδιος δήλωσε [και] αλλού λέγοντας: «Και τότε θα δουν τον Υιό του ανθρώπου να έρχεται μέσα σε νεφέλες, με δύναμη και δόξα πολλή.»

Θα υπάρξουν σημεία στον ήλιο, στη σελήνη και στα άστρα. Διότι τότε, όταν θα επέλθει η συντέλεια του θνητού βίου και αφού παρέλθει το σχήμα του κόσμου τούτου σύμφωνα με τον Απόστολο, θα ανατείλει ένας νέος αιώνας. Διότι, αντί για όλους τους αισθητούς φωστήρες που φώτιζαν προηγουμένως τον προ αυτού αιώνα, θα επιλάμψει πλέον και θα φανερωθεί ο ίδιος ο Σωτήρας μας, αναδεικνυόμενος σε αρχηγό, φωστήρα και βασιλιά του νέου αιώνα. Τόση δε θα είναι η δύναμη της θεότητάς Του και η ανυπέρβλητη δόξα Του, ώστε ο σημερινός ήλιος, η σελήνη και οι υπόλοιποι φωστήρες του ουρανού, εξαιτίας της αντιπαραβολής τους με τον ανώτερο, θα αποκρυβούν και θα καλυφθούν από τη δική Του δύναμη.

Ποια βέβαια θα είναι αυτά που πρόκειται να επέλθουν στην οικουμένη μετά τη συσκότιση των φωστήρων, και για ποιον λόγο, και από πού θα προέλθει η αγωνία των εθνών, τα παρουσιάζει στη συνέχεια λέγοντας: «Σε αδιέξοδο εξαιτίας του ήχου της θάλασσας και του σάλου, ενώ οι άνθρωποι θα ξεψυχούν». Και μου φαίνεται ότι διδάσκει πως η αρχή της μεταβολής του σύμπαντος που πρόκειται να συμβεί τότε, θα προέλθει από την έκλειψη της υγρής ουσίας. Διότι, αφού αυτή πρώτα απορροφηθεί ή πήξει, ώστε να μην ακούγεται πλέον ο ήχος της θάλασσας, ούτε να προκαλείται ο σάλος των κυμάτων της εξαιτίας της υπερβολικής ξηρασίας, τα υπόλοιπα μέρη του κόσμου, εφόσον δεν θα δέχονται πλέον τη συνήθη αναθυμίαση που αναδίδεται από την υγρή ουσία, θα υποστούν αλλοίωση και μεταβολή· με αποτέλεσμα εξαιτίας αυτού να υπάρξουν σημεία στον ήλιο, στη σελήνη και στα άστρα.

Αυτά δε θα συμβούν στο τέλος των χρόνων, όταν θα ενεργείται η αποστασία. Διότι, επειδή η επιφάνεια του Σωτήρος πρόκειται να καταργήσει τα τέρατα της θεομαχίας, τα προοίμια της οργής θα ξεκινήσουν από τα εξής, δηλαδή από ξηρασίες και από αμηχανία εξαιτίας του ήχου της θάλασσας· και όταν συμβεί αυτό, θα επακολουθήσει αγωνία των εθνών πάνω στη γη, καθώς οι άνθρωποι θα ξεψυχούν από τον φόβο και την προσδοκία των όσων θα επέλθουν στην οικουμένη. Το ποια είναι αυτά που θα επέλθουν, το ερμηνεύει συνδέοντάς τα αμέσως μετά και λέγοντας: «Διότι οι δυνάμεις των ουρανών θα σαλευθούν»· καθώς ο Υιός του Θεού θα εμφανιστεί με δόξα και θα καταργήσει την αλαζονική τυραννία του υιού της αμαρτίας, ενώ τα υπερουράνια τάγματα θα τον δορυφορούν.

Εάν δε θέλεις να δεις τέτοια πράγματα και μετά την έλευση της χάριτος, αναλογίσου όσα έπαθαν οι Ιουδαίοι, πώς οι γυναίκες τους κατέφαγαν τα ίδια τους τα παιδιά, άλλες ψήνοντάς τα και άλλες καταναλώνοντάς τα με άλλους τρόπους· πώς παραδόθηκαν σε αθεράπευτο λιμό και σε ποικίλους και σκληρούς πολέμους, σε τέτοιο βαθμό ώστε να επισκιάσουν όλες τις προηγούμενες τραγωδίες εξαιτίας της υπερβολής των δικών τους συμφορών. Διότι, για το γεγονός ότι ο Χριστός τους προκάλεσε αυτά τα δεινά, άκουσέ Τον να τα προλέγει, τόσο μέσω παραβολών όσο και με τρόπο σαφή και απροκάλυπτο· μέσω παραβολών μεν, όπως όταν λέει: «Εκείνους δε που δεν ήθελαν να βασιλεύσω επάνω τους, φέρτε τους και κατασφάξτε τους»· και μέσα από την παραβολή του αμπελώνα, και του γάμου· καθαρά δε και ρητά, όπως όταν αναφέρει απειλώντας, ότι «Θα πέσουν από κόψη μαχαιριού, και θα υπάρξει στη γη μεγάλη οδύνη των εθνών, τα οποία θα βρίσκονται σε απόγνωση εξαιτίας της βουής της θάλασσας και του σάλου, ενώ οι άνθρωποι θα ξεψυχούν από τον φόβο τους», και ότι «Θα υπάρξει τέτοια θλίψη, η οποία δεν έχει συμβεί ποτέ ως τώρα, ούτε και πρόκειται να ξανασυμβεί».

Έτρωγαν, έπιναν, νυμφεύονταν και δίνονταν σε γάμο, μέχρι την ημέρα που ο Νώε εισήλθε στην κιβωτό, και ήλθε ο κατακλυσμός και τους αφάνισε όλους. Παρομοίως συνέβη και στις ημέρες του Λωτ· έτρωγαν, έπιναν, αγόραζαν, πουλούσαν, φύτευαν, οικοδομούσαν· την ημέρα όμως που εξήλθε ο Λωτ από τα Σόδομα, έβρεξε θειάφι από τον ουρανό και τους αφάνισε όλους. Έτσι θα συμβεί και την ημέρα κατά την οποία θα αποκαλυφθεί ο Υιός του ανθρώπου.» «Τότε θα υπάρξουν σημεία στον ήλιο, τη σελήνη και τα άστρα, και επί της γης αγωνία των εθνών σε αδιέξοδο, από τη βοή της θάλασσας και τον σάλο, ενώ οι άνθρωποι θα λιποθυμούν από τον φόβο και την προσμονή εκείνων που πρόκειται να επέλθουν στην οικουμένη. Διότι οι δυνάμεις των ουρανών θα σαλευθούν, και τότε θα δουν τον Υιό του ανθρώπου να έρχεται μέσα σε νεφέλη με πολλή δύναμη και δόξα.»

Και ιδού, βλέπουμε τον ουρανό σαν σιδερένιο και τη γη σαν χάλκινη, και παρήλθε ολόκληρη η χειμερινή περίοδος χωρίς καθόλου βροχή. Και ιδού, η ανέχεια, η θλίψη και η στενοχώρια καταπιέζουν και φθείρουν το ανθρώπινο γένος εξαιτίας της έλλειψης άρτου και της υπερβολικής στέρησης. Το δε πιο αξιοθρήνητο από όλα είναι ότι και κατά τον προηγούμενο χρόνο υπήρξε ισχυρός λιμός, και μόλις πέρασε ένας και μοναδικός χρόνος. Και σχεδόν πριν προλάβουν κάποιοι να χορτάσουν ψωμί, βρέθηκαν και πάλι αντιμέτωποι με άλλον λιμό, και παλεύουν με την πείνα όχι απλώς για έναν, αλλά ήδη για δύο συνεχόμενους χρόνους. Σεισμοί δε πυκνότατοι γίνονται και μας συνταράσσουν· και σημεία στον ήλιο, τη σελήνη και τα άστρα, όπως βλέπετε, συμβαίνουν και υποδηλώνουν την αγανάκτηση του Θεού εναντίον μας και μας προμηνύουν τη δίκαιη οργή Του.

Πρόσεξε δε το «θα θανατώσουν μερικούς από εσάς»· διότι θα κατανοήσεις κάτι βαθύτερο, ότι δεν θα σας θανατώσουν ολόκληρους, αλλά, επειδή είστε διπλοί, αποτελούμενοι από ψυχή και σώμα, δεν θα θανατώσουν και τα δύο, αλλά από εσάς θα θανατώσουν το ένα, το σώμα εννοώ, ενώ τις ψυχές σας να τις κερδίσετε μέσω της υπομονής· πράγμα που λέει και αλλού: «Μη φοβάστε εκείνους που σκοτώνουν το σώμα, αλλά δεν μπορούν να σκοτώσουν την ψυχή». «Όταν δε δείτε την Ιερουσαλήμ να κυκλώνεται από στρατόπεδα, τότε να γνωρίζετε ότι πλησίασε η ερήμωσή της. Τότε εκείνοι που βρίσκονται στην Ιουδαία ας φεύγουν στα βουνά, και εκείνοι που βρίσκονται στο εσωτερικό της ας αναχωρήσουν. Και εκείνοι που βρίσκονται στην ύπαιθρο, ας μην εισέρχονται σε αυτήν, διότι αυτές είναι ημέρες εκδικήσεως, για να εκπληρωθούν όλα τα γεγραμμένα. Αλίμονο στις εγκυμονούσες και σε αυτές που θηλάζουν εκείνες τις ημέρες, διότι θα υπάρξει μεγάλη θλίψη πάνω στη γη, και οργή σε αυτόν τον λαό, και θα πέσουν από κόψη μαχαιριού, και θα οδηγηθούν αιχμάλωτοι σε όλα τα έθνη, και η Ιερουσαλήμ θα καταπατείται από τα έθνη, μέχρι να εκπληρωθούν οι καιροί των εθνών. Και θα υπάρξουν σημεία στον ήλιο, και στη σελήνη, και στα άστρα, και πάνω στη γη στενοχώρια των εθνών, σε αδιέξοδο εξαιτίας του βουητού της θάλασσας και του σάλου, ενώ οι άνθρωποι θα λιποθυμούν από τον φόβο και την προσδοκία των δεινών που επέρχονται στην οικουμένη. Διότι οι δυνάμεις των ουρανών θα σαλευθούν, και τότε θα δουν τον Υιό του ανθρώπου να έρχεται μέσα σε νεφέλες με δύναμη και δόξα πολλή.»

Αλίμονο στις εγκύους· διότι δεν θα μπορούν να φύγουν εξαιτίας του βάρους της εγκυμοσύνης· και σε αυτές που θηλάζουν, εξαιτίας της στοργής προς τα βρέφη τους, μη μπορώντας ούτε να τα αφήσουν αβοήθητα, ούτε να τα πάρουν μαζί τους. Κάποιοι δε λένε ότι με αυτά ο Κύριος υπαινίσσεται την τεκνοφαγία, την οποία εξιστορεί ο Ιώσηπος και προφητεύει ο Ιερεμίας. Και η Ιερουσαλήμ, λέει, θα καταπατείται από τα έθνη. Μέχρι αυτό το σημείο εκτίθενται τα σχετικά με την άλωση. Έπειτα πάλι τα σχετικά με τη συντέλεια. Διότι θα υπάρξουν, λέει, σημεία στον ήλιο, και στη σελήνη, και στα άστρα. Επειδή, καθώς η κτίση θα αλλοιώνεται, εύλογα και τα στοιχεία της φύσεως θα μεταβάλλονται.