Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 22:14

Η διάχυση του φωτός της σελήνης γίνεται σε δεκατέσσερις και μισή ημέρες και τρεις ώρες. Κατά δε το πάθος του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού υπερέβη τη δέκατη έκτη ημέρα, για να μαρτυρήσει ότι Εκείνος είναι αληθινός και αποτελεί την αιώνια ζωή. Πρέπει λοιπόν να γνωρίζουμε ότι από την εποχή του Χριστού και των αγίων αποστόλων Του, καμία Εκκλησία δεν παρέλαβε την παράδοση να τρώει ή να προσφέρει τη σεμίδαλι των Αζύμων. Επειδή εξάλλου ούτε ο ίδιος ο Χριστός κατά τον καιρό του πάθους Του έφαγε το νομικό Πάσχα, άκουσε τον ευαγγελιστή Ιωάννη που λέει: «Πριν από την εορτή του Πάσχα, γνωρίζοντας ο Ιησούς ότι ήλθε η ώρα Του για να μεταβεί από τον κόσμο τούτο προς τον Πατέρα, ... και κατά τη διάρκεια του δείπνου, ενώ ο διάβολος είχε ήδη βάλει στην καρδιά του Ιούδα, του γιου του Σίμωνα του Ισκαριώτη, τον λογισμό να τον παραδώσει»· και όταν, λέει, έφτασε η ώρα, δηλαδή όταν πλησίασε ο καιρός που επρόκειτο να προδοθεί, κάθισαν στο τραπέζι και οι δώδεκα απόστολοι μαζί Του, και τους είπε: «Με μεγάλη επιθυμία επιθύμησα να φάω αυτό το Πάσχα μαζί σας, προτού να πάθω».

Διότι δεν ανέφερε ένα τυχαίο πρόσωπο, αλλά έδωσε ένα σημείο, απλώς έναν άνθρωπο φορτωμένο με ένα πήλινο σκεύος. Τι λέμε, λοιπόν, ως προς αυτό; Ο προδότης είχε ήδη υποσχεθεί στους Ιουδαίους ότι θα τον παραδώσει. Για να μη μάθει, λοιπόν, ποιος ήταν ο άνθρωπος και τρέξει να το αναγγείλει σε αυτούς που τον είχαν μισθώσει, δίνει ένα σημείο· διότι ακόμη προσποιούνταν ότι είχε την αφοσίωση του μαθητή, ενώ κυοφορούσε τη δολοφονία. «Διότι θα σας συναντήσει», λέει, «ένας άνθρωπος που θα βαστάζει ένα πήλινο σταμνί με νερό». Ή ίσως μέσω αυτού φανερώνει και κάτι μυστικό και αναγκαίο· διότι όπου εισέλθει το νερό (και είναι προφανές ότι πρόκειται για το νερό του αγίου βαπτίσματος), εκεί θα καταλύσει ο Χριστός. Διότι μας απαλλάσσει από κάθε ρύπο, ώστε να γίνουμε και εμείς άγιος ναός του Θεού, και κοινωνοί της θείας του φύσεως μέσω της μετοχής στο Άγιο Πνεύμα. Δεν θα αστοχούσε, εξάλλου, ως προς την αλήθεια όποιος θα έλεγε ότι η ψυχή κάθε αγίου είναι δοχείο [ή ανώγειο] του Αγίου Πνεύματος. «Ας καυχάται», λέει, «ο ταπεινός αδελφός για το ύψος του». <Και όταν ήρθε η ώρα, κάθισε στο τραπέζι, και οι δώδεκα απόστολοι μαζί του.> (A f. 279) Αφού οι μαθητές ετοίμασαν το Πάσχα, ο Χριστός συνέφαγε μαζί τους· δείχνοντας δε ανεξικακία προς τον προδότη, λέει: «Επιθύμησα πολύ να φάω αυτό το Πάσχα μαζί σας». Τι φανερώνει, λοιπόν, αυτό;

Πάλι απέκοψε τα σχετικά με τον αμπελώνα που είχε εκμισθωθεί στους γεωργούς και το «τι σημαίνει λοιπόν αυτό: τον λίθο που αποδοκίμασαν οι οικοδόμοι;» 〈νστ΄〉. Απέκοψε το «ότι δε εγείρονται οι νεκροί, ο Μωυσής το φανέρωσε στο χωρίο περί της βάτου, καθώς αποκαλεί τον Κύριο Θεό του Αβραάμ και του Ισαάκ και του Ιακώβ. Είναι δε Θεός ζώντων και όχι νεκρών». 〈νζ΄〉. Δεν περιείχε τα εξής: «ότι δε εγείρονται οι νεκροί και ο Μωυσής το φανέρωσε λέγοντας Θεό του Αβραάμ και Θεό του Ισαάκ και Θεό του Ιακώβ, Θεό ζώντων». 〈νη΄〉. Πάλι παρέλειψε το «ούτε μία τρίχα από το κεφάλι σας δεν πρόκειται να χαθεί». 〈νθ΄〉. Πάλι παρέλειψε τα εξής: «τότε εκείνοι που βρίσκονται στην Ιουδαία ας φύγουν στα όρη» και τα υπόλοιπα, εξαιτίας αυτών που ακολουθούν στο χωρίο: «μέχρι να εκπληρωθούν όλα τα γεγραμμένα». 〈ξ΄〉. «Συνεννοήθηκε με τους στρατηγούς για το πώς να τον παραδώσει σε αυτούς». 〈ξα΄〉. «Και είπε στον Πέτρο και στους υπολοίπους: Πηγαίνετε και ετοιμάστε, για να φάμε το Πάσχα». 〈ξβ΄〉. «Και ανακλίθηκε στο δείπνο, και οι δώδεκα απόστολοι μαζί του, και είπε: Με μεγάλη επιθυμία επιθύμησα να φάω αυτό το Πάσχα μαζί σας πριν από το πάθος μου». 〈ξγ΄〉. Παρέλειψε το «διότι σας λέω, δεν θα το φάω από τώρα και στο εξής, μέχρις ότου εκπληρωθεί στη βασιλεία του Θεού». 〈ξδ΄〉. Παρέλειψε το «όταν σας απέστειλα, μήπως στερηθήκατε κάτι;» και τα υπόλοιπα, εξαιτίας του «και αυτό που έχει γραφτεί πρέπει να εκπληρωθεί, το: και συγκαταλέχθηκε με τους ανόμους». 〈ξε΄〉. «Απομακρύνθηκε από αυτούς περίπου σε απόσταση βολής λίθου και, αφού γονάτισε, προσευχόταν». 〈ξστ΄〉. «

Εναντίον του εαυτού σου όμως, ω Μαρκίωνα, επέφερες με πολλούς τρόπους τον έλεγχο, ή μάλλον αναγκαζόμενος από την ίδια την αλήθεια. Διότι το παλαιό Πάσχα δεν ήταν τίποτε άλλο παρά θυσία προβάτου και βρώση κρεάτων, και μετάληψη εμψύχου μαζί με άζυμα. Και ποιος σε ανάγκασε να μην εξαφανίσεις τελείως τον εναντίον σου έλεγχο, παρά (όπως είπα) η ίδια η αλήθεια; Διότι τη σαρκοφαγία που εσύ βδελύσσεσαι, ο Κύριος Ιησούς τη γεύθηκε μαζί με τους μαθητές Του, επιτελώντας το Πάσχα σύμφωνα με τον Νόμο. Και μη λες ότι το μυστήριο που επρόκειτο να επιτελέσει, αυτό προονόμαζε λέγοντας: «θέλω να φάω μαζί σας το Πάσχα». Διότι, για να σε καταισχύνει η αλήθεια με κάθε τρόπο, δεν τελεί το μυστήριο στην αρχή, για να μην το αρνηθείς, αλλά αναφέρει: αφού δείπνησαν, λαμβάνοντας τούτο και τούτο, είπε, αυτό είναι τούτο και τούτο, και δεν άφησε κανένα περιθώριο στη ραδιουργία. Διότι έδειξε ότι αφού έφαγαν το Πάσχα κατά τα ιουδαϊκά έθιμα, δηλαδή μετά το δείπνο, προχώρησε στο μυστήριο. 〈Σχόλιο〉 〈ξβ΄〉. «Και ανακλίθηκε στο δείπνο και οι δώδεκα απόστολοι μαζί Του, και είπε: με επιθυμία επιθύμησα να φάω αυτό το Πάσχα μαζί σας προτού να πάθω». 〈Έλεγχος〉 〈ξβ΄〉. Ανακλίθηκε στο δείπνο ο Σωτήρας, ω Μαρκίωνα, και οι δώδεκα απόστολοι μαζί Του. Εάν ανακλίθηκε Εκείνος και συνανακλίθηκαν και εκείνοι, δεν είναι δυνατόν μία λέξη να έχει διαφορετική σημασία για τον καθένα, έστω κι αν παρουσιάζει διαφορά ως προς το αξίωμα και τον τρόπο.

Διότι λέγει, όταν βράδιασε, παρακάθησε στο δείπνο με τους δώδεκα μαθητές. Και μετά από λίγα: Ενώ δε αυτοί έτρωγαν, έλαβε ο Ιησούς τον άρτο και αφού ευχαρίστησε, τον έκοψε και τον έδινε στους μαθητές και είπε: λάβετε, φάγετε· αυτό είναι το σώμα μου. Αυτά αναφέρουν ο Ματθαίος και ο Μάρκος. Αλλά και ο Λουκάς, λέγει, όταν ήλθε η ώρα, παρακάθησε στο δείπνο, και οι δώδεκα απόστολοι μαζί του, και είπε: επιθύμησα να φάω αυτό το πάσχα μαζί σας προτού να πάθω. Και μετά από λίγο: Και αφού έλαβε άρτο και ευχαρίστησε, τον έκοψε και τους έδωσε λέγοντας: αυτό είναι το σώμα μου, το οποίο δίδεται για εσάς· αυτό να κάνετε εις ανάμνησίν μου.

Βεβαίως, λέγεται ότι ο λόγος του Κυρίου δόθηκε σε τούτον τον προφήτη. Όπως λοιπόν και εδώ, αφού έχει στρωθεί αυτό το ανώγειο, έρχεται ο Ιησούς με τους μαθητές του και τελεί τα μυστήρια, ερχόμενος ο ίδιος προς εμάς και φανερώνοντάς μας τη δική του ενέργεια, και δεν περιμένει πλέον να πάμε εμείς προς αυτόν. Μαθητές δε του Θεού Λόγου είναι όλοι οι λόγοι των δημιουργημάτων. Τότε λοιπόν, όταν θα ενεργεί μέσα μας ο Λόγος, θα κατανοήσουμε τη μετάληψη του Πάσχα, ή μάλλον θα διδαχθούμε και τους λόγους των δημιουργημάτων, σύμφωνα με το γραφικό: «Θα δω τους ουρανούς, έργα των δακτύλων σου.» «Και όταν έφτασε η ώρα, ανακλίθηκε στο δείπνο, και οι δώδεκα απόστολοι μαζί του. Και τους είπε: Με μεγάλη επιθυμία επιθύμησα να φάω αυτό το πάσχα μαζί σας προτού να πάθω. Διότι σας λέω, ότι δεν θα φάω πλέον από αυτό, μέχρις ότου εκπληρωθεί στη βασιλεία του Θεού. Και αφού έλαβε το ποτήρι, ευχαρίστησε και είπε: Λάβετε τούτο, και μοιράστε το μεταξύ σας.»