Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 22:28

«Πουλήστε τα υπάρχοντά σας και δώστε ελεημοσύνη, και θα αποκτήσετε πουγκιά που δεν παλιώνουν, θησαυρό ανεξάντλητο στους ουρανούς.» Όταν δε οι άγιοι μαθητές του εκπλήρωσαν και αυτήν την εντολή, τους είπε: «Την ειρήνη τη δική μου σας δίνω, την ειρήνη τη δική μου σας αφήνω.» Διότι, «Εκείνος που με αγαπά, θα τηρήσει τις εντολές μου· και εγώ και ο Πατέρας θα έρθουμε, και θα κατοικήσουμε μαζί του». Υποδεικνύοντάς μας δε να υπομένουμε γενναία τους πειρασμούς και τους αγώνες, είπε: Μέσα στον κόσμο θα έχετε θλίψη. Αλλά «έχετε θάρρος· εγώ έχω νικήσει τον κόσμο. Εσείς δε, είστε εκείνοι που εξαιτίας μου παραμείνατε σταθεροί στους πειρασμούς μου, και εγώ σας παραχωρώ βασιλεία, όπως την παραχώρησε σε εμένα ο Πατέρας μου, ώστε να τρώτε και να πίνετε στο τραπέζι μου.» Αυτά όμως δεν τα λέει σε όλους, αλλά σε εκείνους που υπομένουν τους πειρασμούς και τις θλίψεις με μακροθυμία. Πηγαίνοντας προς το άγιο πάθος του σταυρού ο Κύριος, είπε τα εξής: Όποιος θέλει να τρώει και να πίνει στο τραπέζι μου, ας συμπορευθεί μαζί μου προς τον σταυρό· δηλαδή, ας νεκρωθεί και αυτός ως προς τον κόσμο, όπως εγώ, μέσω της εφαρμογής των εντολών μου. Ακούγοντας δε αυτά ο απόστολος Παύλος, και έχοντας αποκόψει από τον εαυτό του όλα τα σαρκικά φρονήματα, τολμούσε να λέει: «Έχω συσταυρωθεί με τον Χριστό. Και δεν ζω πλέον εγώ, αλλά ζει μέσα μου ο Χριστός.» Διότι, εφόσον πορευόμαστε σαρκικά, είμαστε νεκροί μέσα στις αμαρτίες.

Αλλά εκείνοι μεν, ως ευρισκόμενοι έξω από τους ιερούς νόμους, ας παραμένουν σε τέτοιες αρρώστιες· ανάμεσά σας όμως ας μην γίνεται έτσι, αλλά το ύψος ας βρίσκεται στην ταπεινότητα. <Εγώ όμως είμαι ανάμεσά σας ως εκείνος που διακονεί.> (A f. 283 b) Εφόσον λέγει αυτά ο Χριστός, ποιος είναι τόσο σκληρός, ώστε να μην αποστραφεί κάθε φιλοδοξία; Διότι αυτός που διακονείται από κάθε λογική και άγια κτίση, ο σύνθρονος και συμβασιλεύων με τον Θεό και Πατέρα, λαμβάνοντας θέση διακόνου, έπλυνε τα πόδια των μαθητών. Κατά έναν άλλο τρόπο, ο τρόπος της ένσαρκης οικονομίας επέχει θέση διακονίας. Διότι είπε ο Παύλος: «Λέγω, λοιπόν, ότι ο Χριστός έγινε διάκονος της περιτομής, για να εκπληρώσει τις υποσχέσεις που δόθηκαν στους πατέρες», και τα εξής. Επομένως, διακόνησε αυτός που διακονείται· και ο Κύριος της δόξης ταπείνωσε τον εαυτό του, αφήνοντας σε εμάς υπόδειγμα. Αλλά ήταν φυσικό ίσως οι μαθητές να σκέφτονταν από μέσα τους και να έλεγαν το εξής: Ποιος λοιπόν θα είναι ο μισθός της γνησιότητας; Ή ποιο θα είναι το όφελος από αυτό, όταν μάλιστα θα συμβούν κάποτε και πειρασμοί; Για να αποβάλουν λοιπόν από τη διάνοιά τους κάθε οκνηρία για τα αγαθά έργα, ενδυναμούμενοι από την ελπίδα των μελλοντικών αγαθών, αναγκαίως λέγει: «Εσείς όμως είστε εκείνοι που έχετε παραμείνει μαζί μου στους πειρασμούς μου», κ.λπ.

Προσθέτει, λοιπόν: Μακάριοι είναι εκείνοι οι δούλοι, τους οποίους, όταν έλθει, θα βρει να αγρυπνούν. Και πώς, άλλωστε, δεν είναι μακάριοι αυτοί που πρόκειται να αξιωθούν τόση τιμή; Τους διαβεβαιώνει, λοιπόν, λέγοντας: Αλήθεια σας λέω, ότι θα ζωστεί και θα τους βάλει να ανακλιθούν στο τραπέζι, και πλησιάζοντας θα τους διακονήσει. Παραβάλλοντας, δε, τον ανθρώπινο βίο με τη νύχτα, ως αληθινά οικείο με το σκοτάδι και την άγνοια, παρομοιάζει τον χρόνο της ανθρώπινης ζωής με διάφορες φυλακές, δηλαδή με τις ώρες και τις περιόδους της νύχτας· και σε αυτόν τον χρόνο, ανακηρύσσει μακάριους όσους αγρυπνούν διαρκώς, εξαιτίας του ότι είναι άδηλο το τέλος του καθενός. Και ποια προτροπή θα μπορούσε να είναι ανώτερη από αυτήν, η οποία υπόσχεται ότι ο ίδιος ο δεσπότης θα διακονήσει τους δούλους, και οι δούλοι θα ανακλιθούν στη βασιλεία του, δηλαδή θα αναπαυθούν; Προχωρώντας, πάλι, επισφραγίζει την ίδια αυτή υπόσχεση προς τους μαθητές λέγοντας: Εγώ όμως βρίσκομαι ανάμεσά σας ως εκείνος που διακονεί. Εσείς, δε, είστε εκείνοι που έχετε παραμείνει μαζί μου στους πειρασμούς μου· και εγώ σας παραχωρώ βασιλεία, όπως μου την παραχώρησε ο Πατέρας μου· για να τρώτε και να πίνετε στο τραπέζι μου, στη βασιλεία μου.

Εσύ, όμως, από αυτό το σημείο και μετά μεταφέρσου με τη διάνοια, κ.λπ. (όπως στη στήλη 572). Μακάριοι, λοιπόν, είναι αυτοί που τώρα πεινούν και διψούν τη δικαιοσύνη, διότι τότε θα χορτάσουν, απολαμβάνοντας το βασιλικό δείπνο και μεταλαμβάνοντας τον άρτο της ζωής και την ευφροσύνη του καινού ποτηρίου. Τελεσιουργώντας τα σύμβολα αυτών πριν από το Πάθος, ο Σωτήρας είπε: «Δεν πρόκειται να πιω από τώρα από το γέννημα τούτο της αμπέλου μέχρι την ημέρα εκείνη, που θα το πίνω μαζί σας καινό στη βασιλεία του Πατέρα μου»· τράπεζα πλήρης αγαθών, από την οποία θα μεταλάβουν εκείνοι με τους οποίους συνήψε διαθήκη, επειδή παρέμειναν μαζί Του στις δοκιμασίες, ώστε να τρώνε και να πίνουν στην τράπεζά Του, τρεφόμενοι αφενός με ουράνιο άρτο, θρεπτικό για τις άγιες ψυχές, και μεταλαμβάνοντας αφετέρου οίνο από το καινό γέννημα της αληθινής αμπέλου, την οποία ο ίδιος ο Θεός και Πατέρας των όλων καλλιεργώντας, θα παρέχει το καινό γέννημά της σε όσους θα είναι τότε άξιοι.

Όπως όταν τον ακούει να λέει προς τους μαθητές: «Δεν θα σας αφήσω ορφανούς· έρχομαι σε εσάς. Λίγο ακόμη, και ο κόσμος δεν θα με βλέπει πλέον· εσείς όμως με βλέπετε, διότι εγώ ζω και εσείς θα ζήσετε.» Και πάλι: «Εγώ είμαι η άμπελος η αληθινή, εσείς τα κλήματα.» Και πάλι: «Εσείς είστε φίλοι μου, εάν κάνετε όσα εγώ σας δίνω ως εντολή. Δεν σας ονομάζω πλέον δούλους, διότι ο δούλος δεν γνωρίζει τι κάνει ο κύριός του· εσάς όμως σας ονόμασα φίλους, διότι όλα όσα άκουσα από τον Πατέρα μου σας τα έκανα γνωστά.» Και πάλι: «Εσείς είστε εκείνοι που παραμείνατε μαζί μου στους πειρασμούς μου· και εγώ συνάπτω μαζί σας —διαθήκη αιώνια—, ώστε να τρώτε και να πίνετε πάντοτε στο τραπέζι μου στη βασιλεία μου.» Ακούγοντας, λοιπόν, αυτά και τα παρόμοια, ο φιλόθεος όχι μόνο χαίρεται, αλλά και προαιρείται να πεθαίνει κάθε ημέρα για τον Χριστό.

Μου φαίνεται, μάλιστα, ότι δεν υπενθύμισε έτσι τυχαία αυτή την κατάκλιση στο δείπνο και τη διακονία, αλλά για να τους υπενθυμίσει ότι: Αν φάγατε από έναν άρτο και ήπιατε από ένα ποτήριο, η μία τράπεζα σας καθιστά φίλους και ενωμένους· γιατί, λοιπόν, τρέφετε φρονήματα ανάξια αυτών; Αλλά ούτε και εγώ διακόνησα τον έναν ναι, και τον άλλον όχι, παρά όλους σας εξίσου· όλοι σας, επομένως, να έχετε ένα και το αυτό φρόνημα. Εσύ, λοιπόν, από όλα αυτά αναλογίσου πόσο ατελείς ήταν ακόμη οι μαθητές· δες όμως πώς έλαμψαν αργότερα. Ας ντρέπονται οι Μανιχαίοι που ισχυρίζονται ότι κάποιοι είναι από τη φύση τους αμαθείς και ότι είναι αδύνατον να αλλάξουν. «Εσείς είστε εκείνοι που παραμείνατε μαζί μου στις δοκιμασίες μου, και εγώ σας ετοιμάζω, όπως μου ετοίμασε ο Πατέρας μου βασιλεία, για να τρώτε και να πίνετε στην τράπεζά μου, και να καθίσετε σε θρόνους κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ.»

«Σου λέγω, Πέτρε, δεν θα λαλήσει σήμερα πετεινός, προτού απαρνηθείς τρεις φορές ότι με γνωρίζεις.» Επειδή είπε ότι «Αλίμονο σε εκείνον που με παραδίδει», και στο μεταξύ τους δίδαξε ότι πρέπει να μετριοφρονούν· όπως ακριβώς σε αυτόν που τον παραδίδει απέδωσε το αλίμονο, έτσι αντίθετα σε αυτούς λέει ότι «Εσείς είστε εκείνοι που παραμείνατε μαζί μου στις δοκιμασίες μου· γι' αυτό και σας ορίζω ανταμοιβές», δηλαδή, «Συμφωνώ μαζί σας, ώστε, επειδή ο Πατέρας μου μού όρισε, δηλαδή μού παραχώρησε βασιλεία, να τρώτε και να πίνετε στο τραπέζι μου». Το να τρώνε όμως και να πίνουν το είπε, όχι με την έννοια ότι θα υπάρχουν εκεί φαγητά, ούτε ότι η βασιλεία του θα είναι αισθητή. Διότι και ο ίδιος δίδαξε, με όσα είπε προς τους Σαδδουκαίους, ότι η εκεί διαβίωση είναι αγγελική, και ο Παύλος επίσης διδάσκει ότι η βασιλεία του Θεού δεν είναι βρώση και πόση. Ας μην πλανάται λοιπόν κανείς ακούγοντας εδώ το «Για να τρώτε και να πίνετε στο τραπέζι μου»· αλλά ας κατανοήσει ότι αυτό ελέχθη μεταφορικά, λαμβάνοντας παράδειγμα από αυτούς που τιμώνται από τους βασιλείς του κόσμου. Διότι οι ομοτράπεζοι του βασιλιά θεωρείται ότι έχουν τα πρωτεία μεταξύ όλων. Αυτό λοιπόν λέει και για τους αποστόλους, ότι θα είναι οι πιο τιμώμενοι από όλους κοντά του. Επειδή, και όταν ακούς για καθέδρες θρόνων, μην εννοείς υλικούς θρόνους, αλλά τιμή και δόξα.