Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 22:62

Όταν κατά το πάθος ο Πέτρος αρνήθηκε τον Χριστό, «στραφείς ο Κύριος κοίταξε τον Πέτρο», και αφού μαστίγωσε με τα μάτια του αυτόν που τον αρνήθηκε, γέμισε τους οφθαλμούς του με δάκρυα. «Και αφού βγήκε έξω» ο Πέτρος «έκλαψε πικρά». Επειδή λοιπόν «τα βλέφαρά του εξετάζουν τους υιούς των ανθρώπων» και ενώ εξετάζει με τα βλέφαρα περιφρονείται, «θα βρέξει πάνω στους αμαρτωλούς παγίδες». Και γιατί δεν είπε: θα στήσει στους αμαρτωλούς παγίδες, αλλά «θα βρέξει»; Για να μάθουν αυτοί που εξαιτίας της αμαρτίας παραδίδονται σε πειρασμούς και θλίψεις ότι η απόφαση προέρχεται άνωθεν, ότι η αγανάκτηση έρχεται από τον ουρανό.

Γι' αυτό οφείλουμε να προσέχουμε τον εαυτό μας εκείνη την ώρα, και με δάκρυα μέσα στη νύχτα να παρακαλούμε τον Κύριο· διότι μεγάλη αρετή είναι το δάκρυ, μεγάλο κατόρθωμα. Μεγάλες αμαρτίες και ανομίες εξαλείφονται με τα δάκρυα, και το άγιο Ευαγγέλιο μου το μαρτυρεί αυτό. Διότι, όταν ο Σωτήρας παραδόθηκε στους Ιουδαίους, ο Πέτρος τον αρνήθηκε τρεις φορές με όρκο προτού λαλήσει ο πετεινός. Ο δε Κύριος στράφηκε και κοίταξε τον Πέτρο, και ο Πέτρος θυμήθηκε τον λόγο του Κυρίου, όπως του είχε πει: «Πριν λαλήσει ο πετεινός, θα με απαρνηθείς τρεις φορές», και βγαίνοντας έξω, έκλαψε πικρά. Βλέπεις το φάρμακο των δακρύων; Είδες πόση ανομία εξάλειψε. Διότι τι χειρότερο υπάρχει από αυτό το κακό, το ότι δηλαδή αρνήθηκε τρεις φορές με όρκο τον Δεσπότη του; Και όμως, αυτήν την τόσο μεγάλη ανομία την εξάλειψε μέσω των δακρύων. Βλέπεις πόση δύναμη έχουν τα δάκρυα. Διότι αυτά γράφτηκαν για τη δική μας νουθεσία, ώστε εμείς, ακολουθώντας τα, να κληρονομήσουμε την αιώνια ζωή. Δεν έχουν οι πολλοί το χάρισμα των δακρύων, παρά μόνο όσοι έχουν τον νου στραμμένο προς τα άνω, όσοι λησμονούν τα γήινα, όσοι δεν μεριμνούν καθόλου για τη σάρκα, εκείνοι που δεν γνωρίζουν καν αν υπάρχει ο κόσμος, οι οποίοι νέκρωσαν τα μέλη τους τα επί της γης· μόνο σε αυτούς δίνεται το πένθος των δακρύων.

Και βέβαια δεν ισχυριζόμαστε ότι η άρνηση έγινε για να μη διαψευστεί ο Χριστός, αλλά επειδή, μη αγνοώντας εκείνο που επρόκειτο να συμβεί, το προανήγγειλε στον μαθητή. Διότι το ότι το κακό προήλθε, όπως είπα, από ανθρώπινη μικροψυχία, και ότι ο μαθητής κατακρινόταν από τους ελέγχους της συνείδησής του, το διδάσκει ευθύς αμέσως και ο ίδιος του ο θρήνος και το δάκρυ της μετάνοιάς του· «Διότι, βγαίνοντας έξω», λέει, «έκλαψε πικρά», αφού ο Χριστός έστρεψε το βλέμμα Του προς αυτόν και ο λόγος που του είχε απευθύνει τον κάλεσε σε ανάμνηση.

Και στραφείς ο Κύριος κοίταξε τον Πέτρο, και θυμήθηκε ο Πέτρος τον λόγο του Κυρίου, πώς του είχε πει, ότι «Πριν λαλήσει ο πετεινός, θα με αρνηθείς τρεις φορές. Και αφού βγήκε έξω, έκλαψε πικρά.» Ασθένησε σύμφωνα με την πρόρρηση του Χριστού ο Πέτρος, και αρνήθηκε τον Δεσπότη Χριστό όχι μία φορά, αλλά και τρεις, και μάλιστα έκανε την άρνηση με όρκο. Διότι λέει ο Ματθαίος ότι «Άρχισε να αναθεματίζει τον εαυτό του και να ορκίζεται ότι δεν γνωρίζω τον άνθρωπο». Τόσο πολύ λοιπόν κυριεύθηκε από τη δειλία, εγκαταλελειμμένος για λίγο εξαιτίας της θρασύτητάς του, ώστε αφού παιδαγωγηθεί, να είναι επιεικής προς τους άλλους. Επειδή ήταν αρκετά παρορμητικός, και αν δεν σωφρονιζόταν από αυτό, θα συμπεριφερόταν τις περισσότερες φορές με αυθάδεια και χωρίς κατανόηση. Αλλά τότε βέβαια τόσο πολύ καταχώθηκε από τη δειλία, ώστε ούτε που κατάλαβε την πτώση του, αν δεν γύριζε ο Κύριος και τον κοίταζε. Ω, τι αγαθότητα! Επειδή και ενώ βρισκόταν υπό καταδίκη, δεν αμελούσε τη σωτηρία του μαθητή. Δικαίως· διότι και αυτή η καταδίκη υπομενόταν από αυτόν για τη σωτηρία των ανθρώπων. Αρνήθηκε λοιπόν ο μαθητής πρώτα· έπειτα λάλησε ο πετεινός, και ξανά αρνήθηκε μέχρι και την τρίτη φορά· και τότε λάλησε για δεύτερη φορά πάλι ο πετεινός. Διότι έτσι τα αναγράφει ο Μάρκος πιο λεπτομερώς και ακριβέστερα, καταγράφοντας αυτά όπως τα έμαθε από τον Πέτρο· διότι ήταν και δικός του μαθητής. Γι' αυτό ο Λουκάς, σε αντίθεση με όσα ειπώθηκαν στον Μάρκο, τα είπε συνοπτικά, χωρίς να ακριβολογήσει.